ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଯଥା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଵନ୍ଦନାଦ୍ଦେଵଦ୍ଦେଵ ସ୍ତଥା ନ ତୁଷ୍ଟଃ ପୂଜନାତ୍କର୍ମତଶ୍ଚ । ଯଥା ନାମସ୍ମରଣାଦ୍ଵନ୍ଦନାଦ୍ଵା ପାପାନ୍ନିଯଚ୍ଛେତୁ ତଥା ନ ଚାନ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେପରି ଦେବତା ନମସ୍କାରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ପୂଜାରେ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ତାଙ୍କର ନାମ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ସପାପ ରୋକାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।

ଦେହଂ ତୁ ଯେ ପୋଷଯନ୍ତ୍ଯେଵ ତାତ ହରେଃ ପ୍ରଣାମୈଃ ଶୂନ୍ଯଭୂତଂ ଚ ପୁଷ୍ଟମ୍ । ତଦେଵମାହୁର୍ଵ୍ଯର୍ଥମେଵେତି ତାତ ତତ୍ପୋଷକାଣାଂ ନରକେ ଦୁଃ ଖମାହୁଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଥହୀନ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ କାମ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏମିତି ଲୋକମାନେ ନରକରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଯମୋଽପି ତଂ ତତ୍ର ଉଲୂଖଲେ ତୁ ନିଧାଯ ପିଷ୍ଟଂ ସୁଖଲୈଃ କରୋତି । ଯୋ ଵା ପରଂ ନ କରୋତ୍ଯେଵ ତାତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେ ଲୋକେ ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେଠାରେ ଯମ ତାଙ୍କୁ ଉଲୂଖଳରେ ରଖି ଆନନ୍ଦରେ ପିଷାନ୍ତି।

ତସ୍ଯୈଵ ପାଦୌ ତଲଯନ୍ତ୍ରେ ନିଧାଯ ଯମଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରକରୋତି ପିଷ୍ଟମ୍ । ଏଷାଂ ଜିହ୍ଵା ହରିକୃଷ୍ଣେତି ନାମ ନ ଵକ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ଯର୍ଥଭୂତାଂ ଵଦନ୍ତି ॥ ୩,୨୦.

ଯମ ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ଏକ ଯନ୍ତ୍ରରେ ରଖି ସଦା ପିଷାନ୍ତି; ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ହରି କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତେଷାଂ ଜିହ୍ଵା ଯମଲୋକେ ଯମସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସ୍ଯ ପିଷ୍ଟଂ ପ୍ରକରୋତି ନିତ୍ଯମ୍ । କାଶୀନିଵାସେନ ଚ କିଂ ପ୍ରଯୋଜନଂ କିଂ ଵା ପ୍ରଯାଗେ ମରଣେନ ତାତ ॥ ୩,୨୦.

ଯମଲୋକରେ ଯମ ତାଙ୍କର ଜିଭାକୁ ବାହାର କରି ସଦା ପିଷାନ୍ତି; ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାଶୀରେ ରହିବା କିମ୍ବା ପ୍ରୟାଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର କଣ ଉପକାର, ଓ ପ୍ରିୟ?

କିଂ ଵାରଣାଗ୍ରେ ମରଣେନ ସୌଖ୍ଯଂ କିଂ ଵା ମଖାଦେଃ ସମନୁଷ୍ଠିତେନ । ସମସ୍ତତୀର୍ଥେଷ୍ଵଟନେନ କିଂ କିମଧୀତଶାସ୍ତ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣବୁଦ୍ଧ୍ଯା ॥ ୩,୨୦.

ବାରାଣସୀ ସାମ୍ନାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ କଣ ସୁଖ ମିଳେ? ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ କି ଲାଭ? ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଘୁରିଲେ କି ଉପକାର? ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢିଲେ କି ଲାଭ?

ଯେଷାଂ ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ହରିନାମୈଵ ନାସ୍ତି ଯେଷାଂ ଗାତ୍ରୈର୍ନମନଂ ନାପି ଵିଷ୍ଣୋଃ । ଯେଷାଂ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ନାସ୍ତି ହରେଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତେଷାଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯର୍ଥମାହୁର୍ମହାନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନଙ୍କ ଜିଭା ଟିପରେ ହରିନାମ ନାହିଁ, ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି ନାହିଁ—ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମକୁ ମହାପୁରୁଷମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ କହିଛନ୍ତି।

ହର୍ଯର୍ପଣାଦ୍ରିହିତଂ ନାମ କସ୍ମାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ନମନଂ ଚାହୁରର୍ଘ୍ଯମ୍ । ଅତୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନମନଂ କାର୍ଯମେଵ ହରେର୍ନାମସ୍ମରଣଂ ତାତ କାର୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ହରିଙ୍କୁ ଉପହାର, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର ଦେବାକୁ କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଓ ହରିନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ, ଓ ପ୍ରିୟ।

ଜନ୍ମ ହ୍ଯେତଦ୍ଦୁର୍ଲଭଂ ନଶ୍ଵରଂ ତୁ ଯଥା ଜଲସ୍ଥଂ ତତ୍ତଥୈଵ । ନୋ ଵିସ୍ଵାସଂ କୁରୁ ଗାତ୍ରେ ତ୍ଵଦୀଯେ ଜୀଵେଷ୍ଵପି ସ୍ଵଃ ପରଶ୍ଚେତି ତାତ ॥ ୩,୨୦.

ଏହି ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅସ୍ଥିର, ପାଣିରେ ଥିବା ଜିନିଷ ପରି; ତୁମ ଶରୀର, ନିଜ ଜୀବନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଓ ପ୍ରିୟ।

ସଦ୍ଯଃ କୃତଂ ନମନଂ ନ ତ୍ଵଦୀଯଂ ସଦ୍ଯଃ କୃତଂ ସ୍ମରଣଂ ନ ତ୍ଵଦୀଯମ୍ । କଦା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯେ ମରଣଂ ତନ୍ନ ଜାନେ ନ ଵିଶ୍ଵାସଂ କୁରୁ ଗାତ୍ରେ ମହାତ୍ମନ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଏକ୍ଷଣିକ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ ତୁମର ନୁହେଁ; କେବେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବ, ମୁଁ ଜାଣେନି, ତେଣୁ ଶରୀର ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମହାନ୍ତ।

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନଲୋ ଵୀନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୀଵାକ୍ଯଂ ସୁନିର୍ମଲମ୍ । ନମସ୍କାରଂ ଚ କୃତଵାନ୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଏହି ନିର୍ମଳ କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନଳ ନମସ୍କାର ଏବଂ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

ସାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚକ୍ରେ ନମସ୍କାରଂ ସଦା ହରେଃ । ଏଵଂ ବହୁଦିନଂ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ପରମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ସେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର କଲେ; ଏପରି ଅନେକ ଦିନ କରି, ସେ ପରମ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

କଲେଵରଂ ଚ ତତ୍ଯାଜ ମରଣେ ହରିଚିନ୍ତଯା । ମତ୍ପିତୁର୍ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଭଗିନ୍ଯା ଉଦରେ ଖଗ ॥ ୩,୨୦.

ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ସେ ହରିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ମୋ ପିତା ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ଓ ପକ୍ଷୀ।

କୈକେଯୀତି ଚ ନାମ୍ନା ସା ତ୍ଵଭଵଦ୍ଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞକା । ଯସ୍ମାଦ୍ଭଦ୍ରଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତା ଭଦ୍ରା ସା ଭଦ୍ରନାମିକା ॥ ୩,୨୦.

ସେ କୈକେୟୀ ନାମରେ ଭଲ ନାମ ଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞାକା ହେଲେ; ଭଲ ଗୁଣ ଥିବାରୁ ସେ ଭଦ୍ରା, ଭଲ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।

ତସ୍ଯାତ୍ମଜୈଶ୍ଚ କୈକେଯୈଃ ପଞ୍ଚଭିଃ ଖଗସତ୍ତମ । ପ୍ରତ୍ଯାହୃତାମିମାଂ ଭଦ୍ରାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ଖଗସତ୍ତମ ॥ ୩,୨୦.

ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୈକେୟୀଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସେ ଭଦ୍ରା ପୁନଃ ଆଣାଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେହଂ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦାଯାଃ ପାଣିଗ୍ରହଣକାରଣମ୍ । ସାଵଧାନମନା ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ସତ୍ତମ ॥ ୩,୨୦.

ମୁଁ ଏବେ ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ବିବାହର କାରଣ କହିବି; ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ମିତ୍ରଵିନ୍ଦୋଵାଚ । ଯାନ୍ପୂର୍ଵସର୍ଗେପ୍ଯଵୃଣୋନ୍ନିକାମତୋ ହ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମାନ୍ନାମିକା ମିତ୍ରଵିନ୍ଦା । ମିତ୍ରଂ ହରିଂ ପ୍ରାପ୍ତୁକାମା ସଦୈକ ତତ୍ରୋପାଯଂ ଚିନ୍ତଯାମାସଦେଵୀ ॥ ୩,୨୦.

ମିତ୍ରବିନ୍ଦା କହିଲେ: ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ ଅଗ୍ନିଷୋମା ନାମ ନେଇଥିଲି, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ନାମରେ ପରିଚିତ; ସଦା ମୁଁ ମିତ୍ର ଭାବେ ହରିଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି, ତେଣୁ ସେ ଦେବୀ ସେଠାରେ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।

ହରିପ୍ରାପ୍ତୌ ସାଧନାଃ ସଂତି ତେଷୁ ମୁଖ୍ଯଂ କଚିଚ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦେଵୀ । ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଶ୍ରଵଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାହୁଃ ପୁରାଣାନାଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକାନାଂ ସଦାପି ॥ ୩,୨୦.

ହରିଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ବହୁତ ଉପାୟ ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି ନେଇ ଦେବୀ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେହି ସବୁ ଉପାୟ ମଧ୍ୟରୁ, ସତ୍ତ୍ୱିକ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକର ଶ୍ରବଣକୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵିଷ୍ଣୋରୁତ୍କର୍ଷୋ ଵର୍ତତେ ଯତ୍ର ଵାଯୋସ୍ତଥୋତ୍କର୍ଷଃ ସଜ୍ଜନାନାଂ ପୁରାଣେ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସଦୈଵ ନାନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରାଵ୍ଯଂ ସାଧନଂ ତତ୍ର ଚୈଵ ॥ ୩,୨୦.

ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି, ସେଠି ବାୟୁଙ୍କର ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପୁରାଣରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭାବି କରିବା ଉଚିତ୍; ସେଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଶୁଣିବା ଉପାୟ ନୁହେଁ।

ଯସ୍ମିନ୍ଦିନେ ଶ୍ରଵଣଂ ନାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତେଷାଂ ଜନ୍ମ ଵ୍ଯର୍ଥମାହୁଃ କଥାଯାମ୍ । ସ୍ନାନ ଜପଃ ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞଂ ଵ୍ରତଂ ଚ ଇଷ୍ଟାପୂର୍ତେ କୃଚ୍ଛ୍ରଚାନ୍ଦ୍ରୋ ଚ ଦତ୍ତମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଯେ ଦିନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥା ଶୁଣାଯାଏ ନାହିଁ, ସେ ଦିନ ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ସ୍ନାନ, ଜପ, ପଞ୍ଚଯଜ୍ଞ, ବ୍ରତ, ଦାନ ଓ ତପସ୍ୟା—ସବୁ କିଛି ଅର୍ଥହୀନ ହୋଇଯାଏ।

ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଵୈଷ୍ଣଵାନାଂ ଚ ଦୀକ୍ଷା କଥାଂ ଵିନା ସମ୍ଯଗନୁଷ୍ଠିତାଂ ଵୈ । ଯୈର୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ ସସଂପ୍ରଦାଯୈର୍ଗୁରୁଭିଃ ସଂଯୁତୈଶ୍ଚ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପଥରେ ଦୀକ୍ଷିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ସଠିକ୍ ଭାବରେ କଥା ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟର୍ଥ। ଯେମାନେ ଗୁରୁ ଓ ପରମ୍ପରା ସହିତ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନେ ବଞ୍ଚିତ।

ଯୈର୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ଭାଗଵତଂ ପୁରାଣଂ ଯୈର୍ନ ଶ୍ରୁତଂ ବ୍ରହ୍ମକାଣ୍ଡଂ ପୁରାଣମ୍ । ତେଷାଂ ଜନ୍ମ ଵ୍ଯର୍ଥମାହୁର୍ମମହାନ୍ତସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଵ୍ଯା ହରିଵାର୍ତା ସଦୈଵ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ଭାଗବତ ପୁରାଣ କିମ୍ବା ବ୍ରହ୍ମଖଣ୍ଡ ପୁରାଣ ଶୁଣିନାହାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜନ୍ମ ବଡ଼ମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି କହନ୍ତି। ତେଣୁ, ହରିଙ୍କର କଥା ସଦା ଶୁଣିବା ଉଚିତ୍।

ନ ଯତ୍ର ଗୋଵିନ୍ଦକଥାମହାନଦୀ ନ ଯତ୍ର ନାରାଯଣପାଦସଂଶ୍ରଯଃ । ନ ଯତ୍ର ଵିଷ୍ଣୋଃ ସତତଂ ଵଚୋସ୍ତି ନ ସଂଵସେତ୍ତତ୍କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ କଥଞ୍ଚିତ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଯେଉଁଠି ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କର କଥାର ମହାନଦୀ ବହେ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ନାରାୟଣଙ୍କ ପାଦରେ ଆଶ୍ରୟ ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଉପଦେଶ ସବୁବେଳେ ନାହିଁ, ସେଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।

ଯସ୍ମିନ୍ ଗ୍ରାମେ ଭାଗଵତଂ ନ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ନ ଵର୍ତତେ ଭାଗଵତା ରସଜ୍ଞାଃ । ଯସ୍ମିନ୍ ଗୃହେ ନାସ୍ତି ଗୀତାର୍ଥସାରଃ ଯସ୍ମିନ୍ ଗ୍ରାମେ ନାମ ସହସ୍ରକଂ ଵା ॥ ୩,୨୦.

ଯେଉଁ ଗାଁରେ ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର ନାହିଁ, ଯେଉଁଠି ଭାଗବତର ରସଜ୍ଞ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି, ଯେଉଁ ଘରେ ଗୀତାର ତତ୍ତ୍ୱସାର ନାହିଁ, କିମ୍ବା ଯେଉଁ ଗାଁରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସହସ୍ରନାମ ନାହିଁ,

ତଯୋ ରସଜ୍ଞା ଯତ୍ର ନ ସନ୍ତି ତତ୍ର ନ ସଂଵସେତ୍କ୍ଷଣମାତ୍ରଂ କଥଞ୍ଚିତ୍ । ଯସ୍ମିନ୍ ଦିନେ ଦିଵ୍ଯକଥା ଚ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ଵାସ୍ତି ଜନ୍ତୋସ୍ତସ୍ଯ ଚାଯୁର୍ଵୃଥୈଵ ॥ ୩,୨୦.

ଯେଉଁଠି ଏମିତି ରସଜ୍ଞ ଲୋକ ନାହାନ୍ତି, ସେଠି ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଯେ ଦିନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦିବ୍ୟ କଥା ନାହିଁ, ସେ ଦିନ ସେ ଜୀବର ଆୟୁ ନିଷ୍ଫଳ।

ଗର୍ଭେ ଗତେ ନାତ୍ର ଵିଚାର୍ଯମସ୍ତି ତନ୍ମନ୍ଯତେ ଦୁର୍ଲଭଂ ମର୍ତ୍ଯଲୋକେ । କର୍ଣଂ କଲ୍ପୈର୍ଭୂଷିତଂ ସୁଂଦରଂ ଚ ନ ସୁଂଦରଂ ଚାହୁରାର୍ଯା ରସଜ୍ଞାଃ ॥ ୩,୨୦.

ଗର୍ଭରେ ପହଞ୍ଚିଗଲା ପରେ ଆଉ କିଛି ଚିନ୍ତା କରିବା ନାହିଁ; ମନୁଷ୍ୟ ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ। ଶୁଭ୍ର ଆଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା କାନ ତାହାକୁ ଶୋଭା ଦେଉନାହିଁ, ଏହିପରି ମହାନ ରସଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି।

ଵିଷ୍ଣୋଃ କଥାଖ୍ଯାଭରଣୈଶ୍ଚ ଯୁକ୍ତଂ ତଦେଵ କର୍ଣଂ ସୁଂଦରଂ ଚାହୁରାର୍ଯାଃ । ତସ୍ମାତ୍ସଦା ଭାଗଵତାର୍ଥସାରଂ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଯେ ସତତଂ ଵାଚଯନ୍ତି ॥ ୩,୨୦.

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର କଥାର ଆଳଙ୍କାର ଯେଉଁ କାନରେ ଅଛି, ସେଇ କାନକୁ ମହାନମାନେ ସୁନ୍ଦର ବୋଲି କହନ୍ତି। ତେଣୁ, ଯେମାନେ ସଦା ଭାଗବତର ତତ୍ତ୍ୱସାର ଶୁଣନ୍ତି ଓ ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।

ତେଷାଂ ଜନ୍ମ ସ୍ଵସ୍ଥମାହୁର୍ମହାନ୍ତୋ ମହତ୍ଫଲଂ ଚାସ୍ତି ତଥୈଵ ତେଷାମ୍ । ସୋଷ୍ଣୀଷକଞ୍ଚୁକଯୁତାଶ୍ଚ ହରେଃ କଥାଂ ଵୈ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଯେପି ଚ ପଠନ୍ତି ସଦୈଵ ମର୍ତ୍ଯାଃ ॥ ୩,୨୦.

ଏମିତି ଲୋକମାନଙ୍କର ଜନ୍ମକୁ ମହାନମାନେ ଶୁଭ୍ର ବୋଲି କହନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନେ ବଡ଼ ଫଳ ପାଆନ୍ତି। ମୁଣ୍ଡାସା ଓ କଞ୍ଚୁକ ପିନ୍ଧିଥିବା ମଣିଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଯଦି ହରିଙ୍କର କଥା ଶୁଣନ୍ତି କିମ୍ବା ପଢ଼ନ୍ତି, ସେମାନେ ସଦା ଧନ୍ୟ।

ସର୍ଵେପି ତେ ପୂଜନୀଯା ହି ଲୋକେ ନ ଵୈ ଶିଶ୍ରେ ଚୋଦରେ ଚୈଵ ସକ୍ତାଃ । ଯେ ଦାକ୍ଷିଣ୍ଯାଦର୍ଥଲୋଭାଦ୍ଵଦନ୍ତି ସଦା ପୁରାଣଂ ଭଗଵତ୍ତତ୍ତ୍ଵସାରମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଏମିତି ସମସ୍ତେ ଏହି ଜଗତରେ ପୂଜ୍ୟ, କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ପିଲା କିମ୍ବା ଉଦର ଲାଗି ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ନୁହେଁ। ଦାନଶୀଳତା କିମ୍ବା ଧନଲୋଭରେ ଯେମାନେ ସଦା ପୁରାଣର ଭଗବତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ସାର କହନ୍ତି, ସେମାନେ ପୂଜ୍ୟ।