ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଦିତିଜାନ୍ଵିନିହତ୍ଯୈଵ ନୀଲା ପ୍ରାପ୍ତା ଖଗେଶ୍ଵର । ତତୋ ନାଗ୍ନିଜିତୋ ରାଜ୍ଞୋ ଗୃହେ ଜାତା କୁମାରିକା ॥ ୩,୧୯.

ଦିତିର ସନ୍ତାନମାନେଂକୁ ବଧ କରି, ନୀଳା ଖଗେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ, ସେ ରାଜା ନାଗ୍ନିଜିତଙ୍କ ଘରେ ଏକ କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ନାଗ୍ନିଜିତ୍କଵ୍ଯଵାହୋଭୂତ୍କନ୍ଯା ନୀଲାହ୍ଵଯାଭଵତ୍ । ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵଯଂଵରେ ଚାହଂ ଗୋଵୃଷାନ୍ସପ୍ତସଂଖ୍ଯକାନ୍ ॥ ୩,୧୯.

ନାଗ୍ନିଜିତଙ୍କ ବିବାହ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ସେ କନ୍ୟା 'ନୀଳା' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ସ୍ୱୟଂବରରେ, ମୁଁ ସାତଟି ବଳଦକୁ ବଶ କରିଥିଲି।

ଶିଵସ୍ଯ ଵରତଶ୍ଚୈଵାପ୍ଯଵଧ୍ଯାନ୍ଦେଵମାନୁଷୈଃ । ବଦ୍ଧ୍ଵା ଵୃଷାନ୍ନୃପାଞ୍ଜିତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ତା ନୀଲା ମହାଖଗ ॥ ୩,୧୯.

ଶିବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ, ସେଇ ବଳଦମାନେ ଦେବତା କିମ୍ବା ମଣିଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବଶ ହେବା ଯୋଗ୍ୟ ନଥିଲେ। ବଳଦମାନେଂକୁ ବାନ୍ଧି, ରାଜାମାନେଂକୁ ହରାଇ, ମୁଁ ନୀଳାଙ୍କୁ ଜିତିଲି, ହେ ମହାପକ୍ଷୀ।

କୁଂଭକସ୍ଯ ସୁତା ନୀଲା ଦେହସ୍ଥାଃ ପ୍ରାଵିଶନ୍ ଭୃଶମ୍ । ଏକାଵଯଵତୋ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାତ୍ତତ୍ରୈଵ ସାଵିଶତ୍ ॥ ୩,୧୯.

କୁମ୍ଭକଙ୍କ ଝିଅ ନୀଳା ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଭଲଭାବେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ଏକ ଦେହ ଥିବାରୁ, ସେ ସେଠାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେଲେ।

ଭୂମୌ ଦ୍ଵିଧା ସଂପ୍ରଜାତା କୁମାର୍ଯେଵ ନ ସଂଶଯଃ । ଭଦ୍ରାଜନ୍ମ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ରସତ୍ତମ ॥ ୩,୧୯.

ପୃଥିବୀରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଇଟି କନ୍ୟା ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଏବେ ମୁଁ ଭଦ୍ରାଙ୍କ ଜନ୍ମ କଥା କହିବି; ଶୁଣ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୨୦ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯା ପୂର୍ଵସର୍ଗେ ନଲସଂଜ୍ଞସ୍ଯ ଵୀନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୀ ଭୂତ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁପତ୍ନୀ ସକାମା । ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଭ୍ରମଣଂ ଵୈ ଚକାର ଗୁଣେନ ଭଦ୍ରା ଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞା ବଭୂଵ ॥ ୩,୨୦.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ— ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିରେ, ନଳ ନାମକ ବୀରଙ୍କ ଝିଅ ଭଦ୍ରା ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଗୁଣରେ, ସେ ପରିକ୍ରମା କରି, 'ଭଦ୍ରା' ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।

କନ୍ଯାଭାଵେ ସଂସ୍ଥିତାଂ ଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞାଂ ପିତା ନଲସ୍ତ୍ଵବ୍ରଵୀତ୍ତାଂ ସ ପଶ୍ଯନ୍ । ଭଦ୍ରେ କିମର୍ଥଂ ଗାତ୍ରପୀଡାଂ କରୋଷି ଫଲଂ ହି ତନ୍ନନ୍ଦିନି ମେ ଵଦସ୍ଵ ॥ ୩,୨୦.

କନ୍ୟା ଭାବରେ ଥିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କର ବାପା ନଳ ତାକୁ ଦେଖି କହିଲେ— 'ଭଦ୍ରା, କାହିଁକି ତୁମେ ଦେହକୁ କଷ୍ଟ ଦେଉଛ? ମୋ ଝିଅ, ତୁମେ କଣ ଫଳ ଆଶା କରୁଛ, କହ।'

ଭଦ୍ରୋଵାଚ । ଶୃଣୁତ୍ଵଂ ମେ ତାତ ନମସ୍କ୍ରିଯାଦେଃ ଫଲଂ ଵକ୍ତୁଂ କା ସମର୍ଥା ଭଵେଚ୍ଚ ॥ ୩,୨୦.

ଭଦ୍ରା କହିଲେ— 'ଶୁଣ, ବାପା, ନମସ୍କାର ଓ ପୂଜାର ଫଳ କିଏ ସଠିକ୍ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବ?'

ତଥାପ୍ଯହଂ ତଵ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତାତ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଶୃଣୁ ସମ୍ଯଗ୍ଘିତାଯ । ସଦା ହରିମର୍ମ ନାଥୋ ଦଯାଲୁରହଂ ହରେସ୍ତଵ ଦାସାନୁଦାସୀ । ମାଂ ପାହି ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତଵ ଵନ୍ଦେ ପଦେ ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଣାମଂ ଚାକରୋଦ୍ଦଣ୍ଡରୂପମ୍ ॥ ୩,୨୦.

'ତଥାପି, ମୋ ସାଧ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ କହିବି, ବାପା, ଭଲଭାବେ ଶୁଣ। ସଦା ହରି ମୋର ନାଥ, ସେ ଦୟାଳୁ; ମୁଁ ହରିଙ୍କ ଦାସଙ୍କର ଦାସୀ। "ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ବିଷ୍ଣୁ; ମୁଁ ତୁମ ପାଦକୁ ନମସ୍କାର କରେ"—ଏଭଳି କହି, ସେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ।'

ହରେଃ ପ୍ରଣାମଂ ତ୍ଵିତି କର୍ତଵ୍ଯଶୂନ୍ଯଂ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ତମାହୁର୍ଜ୍ଞାନିନସ୍ତଚ୍ଛୃଣୁ ତ୍ଵମ୍ । ରମେଶ ମଧ୍ଵେଶ ସରସ୍ଵତୀଶେତ୍ଯେଵଂ ଵଦନ୍ପ୍ରଣମେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁଦେଵମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ କହନ୍ତି, ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଥହୀନ ଏବଂ ଖାଲି ନମସ୍କାର କରିବା କୌଣସି ଫଳ ଦେଇନାହିଁ; ଏହି କଥା ଶୁଣ। ରମେଶ, ମଧ୍ବେଶ, ସରସ୍ବତୀଶ ଇତ୍ୟାଦି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।

ଯଥା ପ୍ରସନ୍ନୋ ଵନ୍ଦନାଦ୍ଦେଵଦ୍ଦେଵ ସ୍ତଥା ନ ତୁଷ୍ଟଃ ପୂଜନାତ୍କର୍ମତଶ୍ଚ । ଯଥା ନାମସ୍ମରଣାଦ୍ଵନ୍ଦନାଦ୍ଵା ପାପାନ୍ନିଯଚ୍ଛେତୁ ତଥା ନ ଚାନ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେପରି ଦେବତା ନମସ୍କାରରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କୌଣସି କ୍ରିୟା କିମ୍ବା ପୂଜାରେ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ତାଙ୍କର ନାମ ସ୍ମରଣ କିମ୍ବା ନମସ୍କାର ଦ୍ୱାରା ମାତ୍ର ସପାପ ରୋକାଯାଏ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ନୁହେଁ।

ଦେହଂ ତୁ ଯେ ପୋଷଯନ୍ତ୍ଯେଵ ତାତ ହରେଃ ପ୍ରଣାମୈଃ ଶୂନ୍ଯଭୂତଂ ଚ ପୁଷ୍ଟମ୍ । ତଦେଵମାହୁର୍ଵ୍ଯର୍ଥମେଵେତି ତାତ ତତ୍ପୋଷକାଣାଂ ନରକେ ଦୁଃ ଖମାହୁଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ଥହୀନ ନମସ୍କାର କରି ନିଜ ଶରୀରକୁ ପୋଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ କାମ କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏମିତି ଲୋକମାନେ ନରକରେ ଦୁଃଖ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

ଯମୋଽପି ତଂ ତତ୍ର ଉଲୂଖଲେ ତୁ ନିଧାଯ ପିଷ୍ଟଂ ସୁଖଲୈଃ କରୋତି । ଯୋ ଵା ପରଂ ନ କରୋତ୍ଯେଵ ତାତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେ ଲୋକେ ଦେବଦେବ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେଠାରେ ଯମ ତାଙ୍କୁ ଉଲୂଖଳରେ ରଖି ଆନନ୍ଦରେ ପିଷାନ୍ତି।

ତସ୍ଯୈଵ ପାଦୌ ତଲଯନ୍ତ୍ରେ ନିଧାଯ ଯମଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ପ୍ରକରୋତି ପିଷ୍ଟମ୍ । ଏଷାଂ ଜିହ୍ଵା ହରିକୃଷ୍ଣେତି ନାମ ନ ଵକ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ଵ୍ଯର୍ଥଭୂତାଂ ଵଦନ୍ତି ॥ ୩,୨୦.

ଯମ ତାଙ୍କର ପାଦକୁ ଏକ ଯନ୍ତ୍ରରେ ରଖି ସଦା ପିଷାନ୍ତି; ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ହରି କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ହୋଇଯାନ୍ତି ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ତେଷାଂ ଜିହ୍ଵା ଯମଲୋକେ ଯମସ୍ତୁ ନିଷ୍କାସ୍ଯ ପିଷ୍ଟଂ ପ୍ରକରୋତି ନିତ୍ଯମ୍ । କାଶୀନିଵାସେନ ଚ କିଂ ପ୍ରଯୋଜନଂ କିଂ ଵା ପ୍ରଯାଗେ ମରଣେନ ତାତ ॥ ୩,୨୦.

ଯମଲୋକରେ ଯମ ତାଙ୍କର ଜିଭାକୁ ବାହାର କରି ସଦା ପିଷାନ୍ତି; ଏମିତି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ କାଶୀରେ ରହିବା କିମ୍ବା ପ୍ରୟାଗରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବାର କଣ ଉପକାର, ଓ ପ୍ରିୟ?

କିଂ ଵାରଣାଗ୍ରେ ମରଣେନ ସୌଖ୍ଯଂ କିଂ ଵା ମଖାଦେଃ ସମନୁଷ୍ଠିତେନ । ସମସ୍ତତୀର୍ଥେଷ୍ଵଟନେନ କିଂ କିମଧୀତଶାସ୍ତ୍ରେଣ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣବୁଦ୍ଧ୍ଯା ॥ ୩,୨୦.

ବାରାଣସୀ ସାମ୍ନାରେ ମୃତ୍ୟୁ ହେଲେ କଣ ସୁଖ ମିଳେ? ବଡ଼ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କଲେ କି ଲାଭ? ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଘୁରିଲେ କି ଉପକାର? ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବୁଦ୍ଧିରେ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢିଲେ କି ଲାଭ?

ଯେଷାଂ ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ହରିନାମୈଵ ନାସ୍ତି ଯେଷାଂ ଗାତ୍ରୈର୍ନମନଂ ନାପି ଵିଷ୍ଣୋଃ । ଯେଷାଂ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ନାସ୍ତି ହରେଃ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ତେଷାଂ ସର୍ଵଂ ଵ୍ଯର୍ଥମାହୁର୍ମହାନ୍ତଃ ॥ ୩,୨୦.

ଯେମାନଙ୍କ ଜିଭା ଟିପରେ ହରିନାମ ନାହିଁ, ଶରୀର ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରନ୍ତି ନାହିଁ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରନ୍ତି ନାହିଁ—ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତ କାମକୁ ମହାପୁରୁଷମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ କହିଛନ୍ତି।

ହର୍ଯର୍ପଣାଦ୍ରିହିତଂ ନାମ କସ୍ମାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ନମନଂ ଚାହୁରର୍ଘ୍ଯମ୍ । ଅତୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନମନଂ କାର୍ଯମେଵ ହରେର୍ନାମସ୍ମରଣଂ ତାତ କାର୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ହରିଙ୍କୁ ଉପହାର, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର ଦେବାକୁ କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଓ ହରିନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦାୟିତ୍ୱ, ଓ ପ୍ରିୟ।

ଜନ୍ମ ହ୍ଯେତଦ୍ଦୁର୍ଲଭଂ ନଶ୍ଵରଂ ତୁ ଯଥା ଜଲସ୍ଥଂ ତତ୍ତଥୈଵ । ନୋ ଵିସ୍ଵାସଂ କୁରୁ ଗାତ୍ରେ ତ୍ଵଦୀଯେ ଜୀଵେଷ୍ଵପି ସ୍ଵଃ ପରଶ୍ଚେତି ତାତ ॥ ୩,୨୦.

ଏହି ଜନ୍ମ ଦୁର୍ଲଭ ଓ ଅସ୍ଥିର, ପାଣିରେ ଥିବା ଜିନିଷ ପରି; ତୁମ ଶରୀର, ନିଜ ଜୀବନ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟଙ୍କ ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ଓ ପ୍ରିୟ।

ସଦ୍ଯଃ କୃତଂ ନମନଂ ନ ତ୍ଵଦୀଯଂ ସଦ୍ଯଃ କୃତଂ ସ୍ମରଣଂ ନ ତ୍ଵଦୀଯମ୍ । କଦା ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯେ ମରଣଂ ତନ୍ନ ଜାନେ ନ ଵିଶ୍ଵାସଂ କୁରୁ ଗାତ୍ରେ ମହାତ୍ମନ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଏକ୍ଷଣିକ ନମସ୍କାର କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ ତୁମର ନୁହେଁ; କେବେ ମୃତ୍ୟୁ ଆସିବ, ମୁଁ ଜାଣେନି, ତେଣୁ ଶରୀର ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, ମହାନ୍ତ।

ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନଲୋ ଵୀନ୍ଦ୍ର ପୁତ୍ରୀଵାକ୍ଯଂ ସୁନିର୍ମଲମ୍ । ନମସ୍କାରଂ ଚ କୃତଵାନ୍ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ଏହି ନିର୍ମଳ କଥା ଶୁଣି, ଇନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କୁ ନଳ ନମସ୍କାର ଏବଂ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କଲେ।

ସାପି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଚକ୍ରେ ନମସ୍କାରଂ ସଦା ହରେଃ । ଏଵଂ ବହୁଦିନଂ କୃତ୍ଵା ଧ୍ଯାତ୍ଵା ନାରାଯଣଂ ପରମ୍ ॥ ୩,୨୦.

ସେ ମହିଳା ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ନମସ୍କାର କଲେ; ଏପରି ଅନେକ ଦିନ କରି, ସେ ପରମ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ।

କଲେଵରଂ ଚ ତତ୍ଯାଜ ମରଣେ ହରିଚିନ୍ତଯା । ମତ୍ପିତୁର୍ଵସୁଦେଵସ୍ଯ ଭଗିନ୍ଯା ଉଦରେ ଖଗ ॥ ୩,୨୦.

ମୃତ୍ୟୁବେଳେ ସେ ହରିଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରି ଦେହ ତ୍ୟାଗ କଲେ; ମୋ ପିତା ବସୁଦେବଙ୍କ ଭଉଣୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ, ଓ ପକ୍ଷୀ।

କୈକେଯୀତି ଚ ନାମ୍ନା ସା ତ୍ଵଭଵଦ୍ଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞକା । ଯସ୍ମାଦ୍ଭଦ୍ରଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତା ଭଦ୍ରା ସା ଭଦ୍ରନାମିକା ॥ ୩,୨୦.

ସେ କୈକେୟୀ ନାମରେ ଭଲ ନାମ ଭଦ୍ରସଂଜ୍ଞାକା ହେଲେ; ଭଲ ଗୁଣ ଥିବାରୁ ସେ ଭଦ୍ରା, ଭଲ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ।

ତସ୍ଯାତ୍ମଜୈଶ୍ଚ କୈକେଯୈଃ ପଞ୍ଚଭିଃ ଖଗସତ୍ତମ । ପ୍ରତ୍ଯାହୃତାମିମାଂ ଭଦ୍ରାଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ ଖଗସତ୍ତମ ॥ ୩,୨୦.

ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କୈକେୟୀଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସେ ଭଦ୍ରା ପୁନଃ ଆଣାଯାଇଥିଲେ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେହଂ ମିତ୍ରଵିନ୍ଦାଯାଃ ପାଣିଗ୍ରହଣକାରଣମ୍ । ସାଵଧାନମନା ଭୂତ୍ଵା ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ସତ୍ତମ ॥ ୩,୨୦.

ମୁଁ ଏବେ ମିତ୍ରବିନ୍ଦାଙ୍କ ବିବାହର କାରଣ କହିବି; ମନ ଦେଇ ଶୁଣ, ଓ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ମିତ୍ରଵିନ୍ଦୋଵାଚ । ଯାନ୍ପୂର୍ଵସର୍ଗେପ୍ଯଵୃଣୋନ୍ନିକାମତୋ ହ୍ଯଗ୍ନୀଷୋମାନ୍ନାମିକା ମିତ୍ରଵିନ୍ଦା । ମିତ୍ରଂ ହରିଂ ପ୍ରାପ୍ତୁକାମା ସଦୈକ ତତ୍ରୋପାଯଂ ଚିନ୍ତଯାମାସଦେଵୀ ॥ ୩,୨୦.

ମିତ୍ରବିନ୍ଦା କହିଲେ: ପୂର୍ବ ସୃଷ୍ଟିରେ ମୁଁ ଇଚ୍ଛାକ୍ରମେ ଅଗ୍ନିଷୋମା ନାମ ନେଇଥିଲି, ମିତ୍ରବିନ୍ଦା ନାମରେ ପରିଚିତ; ସଦା ମୁଁ ମିତ୍ର ଭାବେ ହରିଙ୍କୁ ପାଇବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି, ତେଣୁ ସେ ଦେବୀ ସେଠାରେ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।

ହରିପ୍ରାପ୍ତୌ ସାଧନାଃ ସଂତି ତେଷୁ ମୁଖ୍ଯଂ କଚିଚ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦେଵୀ । ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଶ୍ରଵଣଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାହୁଃ ପୁରାଣାନାଂ ସାତ୍ତ୍ଵିକାନାଂ ସଦାପି ॥ ୩,୨୦.

ହରିଙ୍କୁ ପାଇବା ପାଇଁ ବହୁତ ଉପାୟ ଅଛି; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଟି ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଏହି ନେଇ ଦେବୀ ଚିନ୍ତା କଲେ। ସେହି ସବୁ ଉପାୟ ମଧ୍ୟରୁ, ସତ୍ତ୍ୱିକ ପୁରାଣଗୁଡ଼ିକର ଶ୍ରବଣକୁ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵିଷ୍ଣୋରୁତ୍କର୍ଷୋ ଵର୍ତତେ ଯତ୍ର ଵାଯୋସ୍ତଥୋତ୍କର୍ଷଃ ସଜ୍ଜନାନାଂ ପୁରାଣେ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ସଦା ଵିଷ୍ଣୁବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସଦୈଵ ନାନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରାଵ୍ଯଂ ସାଧନଂ ତତ୍ର ଚୈଵ ॥ ୩,୨୦.

ଯେଉଁଠି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି, ସେଠି ବାୟୁଙ୍କର ଏବଂ ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କର ମହତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ପୁରାଣରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭାବି କରିବା ଉଚିତ୍; ସେଠି ଅନ୍ୟ କିଛି ଶୁଣିବା ଉପାୟ ନୁହେଁ।