ଶେଷଃ ସ ଏଵ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଭକ୍ତୋ ନାରାଯଣସ୍ଯ ଚ । ଵିଷ୍ଣୋର୍ଵାଯୋରନନ୍ତସ୍ଯ ତ୍ରିଭିରଂଶୈର୍ଯୁତଃ ସଦା ॥ ୩,୧୮.
ଏହି ଶେଷଙ୍କୁ ନାରାୟଣଙ୍କ ଭକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍; ସେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁ, ବାୟୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କ ତିନି ଅଂଶରେ ଯୁକ୍ତ।
ସୁମିତ୍ରାଂଶୋ ଦଶରଥାଜ୍ଜାତୋ ଯୋ ଲକ୍ଷ୍ମଣଃ ଖଗ । ସୋପି ଶେଷସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଵାଯ୍ଵନନ୍ତାଂଶସଂଯୁତଃ ॥ ୩,୧୮.
ଖଗ, ଦଶରଥଙ୍କଠାରୁ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କ ଅଂଶରେ ଯିଏ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍, ବାୟୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କ ଅଂଶରେ ଯୁକ୍ତ।
ରାମସ୍ଯ ସେଵାଂ କର୍ତୁଂ ସା ସୀତା ଭୂମ୍ଯାଂ ଖଗାଧିପ । ବଲଭଦ୍ରସ୍ତୁ ରୋହିଣ୍ଯାଂ ଵସୁଦେଵାଦଭୂତ୍ଖଗ ॥ ୩,୧୮.
ରାମଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ, ସେ ସୀତା ଭୂମିରୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଖଗାଧିପତି; ଏବଂ ବଳଭଦ୍ର ରୋହିଣୀ ଠାରୁ ବସୁଦେବଙ୍କ ପୁତ୍ର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଖଗ।
ସୋଯମେପ ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତ୍ଵଂଶଦ୍ଵଯସମନ୍ଵିତଃ । ଆଵିଷ୍ଟଃ ଶୁକ୍ଲକୃଷ୍ଣେ ହରିଣା ରୋହିଣୀସୁତଃ ॥ ୩,୧୮.
ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁଇ ଅଂଶରେ ଯୁକ୍ତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ୍; ରୋହିଣୀଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶୁକ୍ଳ ଓ କୃଷ୍ଣ ଦୁଇ ରୂପରେ ହରିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବିଷ୍ଟ ହେଲେ।
ତ୍ରଯ ଏତେ ମାହାଭାଗାଵତାରାଃ ଫଣିନଃ ସ୍ମୃତାଃ । ନ ଵୀନ୍ଦ୍ରାସ୍ଯାଵତାରୋସ୍ତି ଭୂମ୍ଯାଂ ଚାଜ୍ଞା ତଥା ହରେଃ ॥ ୩,୧୮.
ଏହି ତିନିଜଣ ଗରିମାମୟ ଫଣିନାଥଙ୍କ ଅବତାର ବୋଲି ମନାଯାନ୍ତି; ଭୂମିରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅବତାର ନାହିଁ, ଏବଂ ଏପରି ହରିଙ୍କ ଆଦେଶ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ରୁଦ୍ରାଵତାରାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେହଂ ତାଞ୍ଛୃଣୁ ତ୍ଵଂ ସମାହିତଃ । ଯୋହଙ୍କାରାତ୍ମକୋ ରୁଦ୍ରଃ ସ ଏଵାଭୂତ୍ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୮.
ଏବେ ମୁଁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅବତାର ବିଷୟରେ କହିବି; ତୁମେ ଧ୍ୟାନ ଦେଇ ଶୁଣ। ଯିଏ ଅହଂକାର ରୂପୀ ରୁଦ୍ର, ସେଇ ଏଭଳି ହେଲେ, ଖଗପତି।
ସଦାଶିଵ ଇତି ତ୍ଵାଖ୍ଯାମଵାପ ସ ଵିନାଶକଃ । ତମୋଭିମାନୀ ସ ଜ୍ଞେଯସ୍ତ୍ଵଶିଵତ୍ଵାତ୍ସଦାଶିଵଃ ॥ ୩,୧୮.
ଯିଏ ସଦାଶିବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ସେ ମୂଳତଃ ସଂହାରକ; ସେ ଅନ୍ଧକାରର ଅଭିମାନୀ, ଏବଂ ନିଜେ ସଦାଶିବ ନାମ ଧରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପ୍ରକୃତରେ ଶୁଭ ନୁହେଁ।
କପାଲମାଲାମଶିଵାଂ ସଦା ଧାରଯତେ ଯତଃ । ଅତଃ ସଦାଽଶିଵୋ ଜ୍ଞେଯୋ ନ ଚ ଭାଗଵତଃ ଶିଵଃ ॥ ୩,୧୮.
ସେ ସଦା ଅଶୁଭ କପାଳମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବାରୁ, ସେଠାରୁ ସଦାଶିବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, କିନ୍ତୁ ଭାଗବତ ଶିବ ନୁହେଁ।
ଗଜାଜିନଂ ଚାପଵିତ୍ରଂ ଯତୋ ଧାରଯତେ ହରଃ । ଲୋକାନମଙ୍ଗଲାନ୍ସର୍ଵାନ୍ହରତେ ଚ ସଦା ହରଃ ॥ ୩,୧୮.
ହରା ଯେଉଁଥିରେ ଅପବିତ୍ର ଗଜଚର୍ମ ପିନ୍ଧନ୍ତି, ଏବଂ ସେ ସବୁବେଳେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କର ଅଶୁଭତା ଦୂର କରନ୍ତି, ଏହିକାରଣରୁ ସେଙ୍କୁ ହରା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ହର୍ଯାଜ୍ଞଯା ସଦା ଲୋକାନ୍ଵିଷଯାସକ୍ତଚେତସଃ । ଵିମୁଖାନ୍କୁରୁତେ ଯସ୍ମାଦ୍ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତସ୍ମାତ୍ସଦାଶିଵଃ ॥ ୩,୧୮.
ହରିଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟସୁଖରେ ଆସକ୍ତ, ସେମାନେ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ଦୂର ହେବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ସେ ସଦାଶିବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ।
କଦାଚିଦସୁରାଵେଶାଦ୍ଵିରୁଦ୍ଧଂ କୁରୁତେ ହରଃ । ଅତଃ ସଦାଶିଵୋ ଜ୍ଞେଯୋ ନ ଚ ଭାଗଵତଃ ଶିଵଃ ॥ ୩,୧୮.
କେବେ କେବେ ଦାନବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ହରା ବିପରୀତ କାମ କରନ୍ତି; ଏହିକାରଣରୁ ସେ ସଦାଶିବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, କିନ୍ତୁ ଭାଗବତ ଶିବ ନୁହେଁ।
ସୋଯଂ ଶ୍ମଶାନଵସତିଂ କର୍ତୁମୈଚ୍ଛଦ୍ଯତୋ ହରଃ । ଅତଃ ସଦାଶିଵୋ ଜ୍ଞେଯୋ ନ ଚ ଭାଗଵତଃ ଶିଵଃ ॥ ୩,୧୮.
ହରା ଯେଉଁଥିରେ ଶ୍ମଶାନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ, ଏହିକାରଣରୁ ସେ ସଦାଶିବ ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, କିନ୍ତୁ ଭାଗବତ ଶିବ ନୁହେଁ।
ଦଶଵର୍ଷଂ ତପଃ କର୍ତୁଂ ଵିଵେଶ ଲଵଣାଂଭସି । ଅତୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତପଃ ସଂଜ୍ଞାମଵାପ ଚ ଖଗୋତ୍ତମ ॥ ୩,୧୮.
ଦଶ ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରିବା ପାଇଁ, ସେ ଲୁଣ ପାଣିରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏହିପରି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପକ୍ଷୀ, ରୁଦ୍ର 'ତପସ୍' ବୋଲି ନାମ ପାଇଲେ।
ଵ୍ଯାସପୁତ୍ରଃ ଶୁକଃ ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵାଯୋରାଵେଶସଂଯୁତଃ । ରୁଦ୍ରାଵତାରୋ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ଜ୍ଞାନାର୍ଥମଭଵଦ୍ଭୁଵି ॥ ୩,୧୮.
ବ୍ୟାସଙ୍କ ପୁଅ ଶୁକ, ଯିଏ ବାୟୁଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଅନୁପ୍ରବେଶିତ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଅବତାର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ସେ ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ପୃଥିବୀରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ଅତ୍ରିପତ୍ନ୍ଯନୁସୂଯାଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ରୁଦ୍ରୋ ମହାତପାଃ । ଦୁର୍ଵାସାସ୍ତୁ ସ ଵିଜ୍ଞେଯୋ ମାନଭଙ୍ଗାଯ ଭୂଭୃତାମ୍ ॥ ୩,୧୮.
ଅତ୍ରିଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ ଅନସୂୟାଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମହାତପସ୍ବୀ ରୁଦ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସେ ଦୁର୍ବାସା ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ଯିଏ ରାଜାମାନେଙ୍କ ଅହଂକାର ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।
ଦ୍ରୋଣାଜ୍ଜାତୋ ଦ୍ରୌଣିସଂଜ୍ଞୋ ରୁଦ୍ର ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ପ୍ରାରବ୍ଧଂ ଭୋକ୍ତୁକାମୋସୌ ପରପକ୍ଷପ୍ରକାଶକଃ ॥ ୩,୧୮.
ଦ୍ରୋଣଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଦ୍ରୌଣି ନାମକ, ସେ ରୁଦ୍ର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ; ନିଜର ଭାଗ୍ୟ ଭୋଗ କରିବାକୁ ଚାହିଁ, ସେ ଶତ୍ରୁପକ୍ଷର ଗୁପ୍ତ ତଥ୍ୟ ଖୋଲାସା କଲେ।
ଈଶାନକୋଣେ ସଂସ୍ଥିତୋ ଯସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରୋ ହ୍ଯଵାପ ଵୈ ଵାମଦେଵେତି ସଂଜ୍ଞାମ୍ । ସ୍ଵଵାମଭାଗେ ସଂସ୍ଥିତଂ ଚୈଵ ଵାଯୁସ୍ତଂ ଯୋଗ୍ଯଭକ୍ତଂ ସେଵତେ ସର୍ଵଦୈଵ ॥ ୩,୧୮.
ଯିଏ ଇଶାନ କୋଣରେ ବସିଛନ୍ତି, ସେ ରୁଦ୍ର 'ବାମଦେବ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ; ବାୟୁ ନିଜ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଥିବା ସେଉଁଠି ସଦା ଯୋଗ୍ୟ ଭକ୍ତ ଭାବେ ସେଙ୍କୁ ସେବନ୍ତି।
ଅତୋ ରୁଦ୍ରୋ ଵାମଦେଵେତି ସଂଜ୍ଞା ମଵାପ ଶିଷ୍ଟତ୍ଵମଥୋତ୍ତମତ୍ଵମ୍ । କାଲାତ୍ମକତ୍ଵଂ ଚ ବଲାତ୍ମକତ୍ଵମଵାପ ରୁଦ୍ରୋ ନ ତୁ ସୁଂଦରତ୍ଵତଃ ॥ ୩,୧୮.
ଏହିପରି, ରୁଦ୍ର 'ବାମଦେବ' ନାମ ଅର୍ଜନ କଲେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଓ ଉତ୍ତମତା ଲାଭ କଲେ; ସେ କାଳ ଓ ବଳର ମୂର୍ତ୍ତି ହେଲେ, କିନ୍ତୁ ସୌନ୍ଦର୍ୟର ନୁହେଁ।
ସଦା ରୁଦ୍ରୋ ତ୍ରିପୁରସ୍ଥାଂଶ୍ଚ ଦୈତ୍ଯାନ୍ଵିଷ୍ଣୁଦୁହୋ ହନ୍ତୁ କାମୋ ମହାତ୍ମା । ଅଘୋରରୂପଂ ଧୃପଵାନ୍ରୁଦ୍ର ଏଵ ତତସ୍ତ୍ଵଘୋରେତି ସ ଆପ ସଂଜ୍ଞାମ୍ ॥ ୩,୧୮.
ରୁଦ୍ର ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ତ୍ରିପୁରାରେ ଥିବା ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ସଂହାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲେ; ଏହିପରି, ଭୟଙ୍କର ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ 'ଅଘୋର' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ।
ସେଵାଂ କର୍ତୁଂ ତ୍ଵିଚ୍ଛତୋ ଦୈତ୍ଯସଂଘାନ୍କିଞ୍ଚିତ୍କାଲଂ ତପସା କ୍ଲିଶ୍ଯମାନାନ୍ । ଵରାନ୍ଦାତୁଂ ସଦ୍ଯ ଏଵାଭିଜାତଃ ସଦ୍ଯୋଜାତେତ୍ଯେଵ ସଂଜ୍ଞାମଵାପ ॥ ୩,୧୮.
ଅଳ୍ପ ସମୟ ତପସ୍ୟା କରୁଥିବା ଦାନବମାନେଙ୍କୁ ସେବା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ସେ ତୁରନ୍ତ ଜନ୍ମ ନେଲେ ଓ ତାଙ୍କୁ ବର ଦେଲେ; ଏହିପରି, ସେ 'ସଦ୍ୟୋଜାତ' ବୋଲି ନାମ ପାଇଲେ।
ଉରୋଃ ପୁତ୍ରସ୍ତୁ ଔର୍ଵଶ୍ଚ ରୁଦ୍ର ଏଵ ପ୍ରକୀର୍ତିତଃ । ଇତ୍ଯକୃଷ୍ଟଵାଚିତ୍ଵାଦ୍ରୁସ୍ତୁରୋଦନଵାଚକଃ ॥ ୩,୧୮.
ଉରୁରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ପୁଅ ଔର୍ବ, ସେ ମଧ୍ୟ ରୁଦ୍ର ବୋଲି ପରିଚିତ; କାରଣ ସେ କଦାପି କାନ୍ଦିଲେ ନାହିଁ, ଏହିକାରଣରୁ ସେ 'ରୁସ୍ତୁ' ବୋଲି ଚିହ୍ନିତ, ଯାହାର ଅର୍ଥ 'ଯିଏ କାନ୍ଦେ ନାହିଁ'।
ଉରୂ ରୁଦ୍ରୋ ହ୍ଯତଃ ପ୍ରୋକ୍ତସ୍ତତ୍ପୁତ୍ରଶ୍ଚୌର୍ଵସଂଜ୍ଞକଃ । ରୁଦମୁର୍ଵରିତଂ କର୍ତୁମୌର୍ଵୋଭୂଦ୍ରୁଦ୍ର ଏଵ ସଃ ॥ ୩,୧୮.
ଏହିପରି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ 'ଉରୁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ତାଙ୍କର ପୁଅ 'ଔର୍ବ' ନାମକ; ରୁଦ୍ର ଉର୍ବ ହେଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଭୟଙ୍କର କାନ୍ଦନ ହୁଏ।
ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ରୋଦନଂ କୁରୁତେ କସ୍ମାଦୁରୁସଂଜ୍ଞୋ ହରେ ହରଃ । ରୁଦମୁର୍ଵରିତଂ କସ୍ମାତ୍କୁରୁତେ ଔର୍ଵାକାରକଃ ॥ ୩,୧୮.
ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: ହେ ହରି, ହରାଙ୍କୁ କାହିଁକି 'ଉରୁ' ବୋଲାଯାଏ, ଏବଂ ସେ କାହିଁକି କାନ୍ଦନ କରନ୍ତି? ଔର୍ବ କାହିଁକି ଏପରି ଦୁଃଖ ଦେଇଥାଏ?
ଏତଦ୍ଵିସ୍ତାର୍ଯ ମେବ୍ରୂହି ପୌତ୍ରାଯ ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ଇତ୍ଯୁକ୍ତସ୍ତେନ ସ ହରିରୁଵାଚ କରୁଣାନିଧିଃ ॥ ୩,୧୮.
ଏହି ବିଷୟଟି ମୋ ପଉତ୍ର ପାଇଁ ବିସ୍ତାରରେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ସୁବ୍ରତ; ଏପରି ଗରୁଡ଼ଙ୍କ କଥାରେ, କରୁଣାର ସାଗର ହରି କହିଲେ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵବିଂବଂ ସୁଗୁଣୈସ୍ତୁ ପୂର୍ଣଂ ସଂକର୍ଷଣାଖ୍ଯଂ ନତପାଦପଦ୍ମ୍ । ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଶେଷୈର୍ଜିଷ୍ଣୁକାମୈସ୍ତଥାନ୍ଯୈର୍ଭାରତ୍ଯା ଵୈ ସ୍ଵସ୍ତି ପୈଶ୍ଚାପି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୧୮.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ସୁନ୍ଦର ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଂକର୍ଷଣ ନାମକ ନିଜ ପ୍ରତିବିମ୍ବକୁ ଦେଖି, ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା, ଶେଷ, ଜିଷ୍ଣୁ, କାମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏବଂ ଭାରତୀ ସହିତ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ସଦା ଶୁଭକାମନା ଦେଇ, ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରିଥିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଂ ପୁଲକାଙ୍ଗସ୍ତୁ ରୁଦ୍ରଃ ସଭାଷ୍ପଚକ୍ଷୂ ରୁଦ୍ଧକଣ୍ଠଶ୍ଚ ହୃଷ୍ଟଃ । ଅନାଦ୍ଯନନ୍ତବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପେଷୁ ନୈଵ କୃତଂ ଯଯା ସ୍ମରଣଂ ସର୍ଵଦୈଵ ॥ ୩,୧୮.
ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଶରୀରରେ ରୋମାଞ୍ଚ ହେଲା, ଆଖିରେ ଲୁହ, କଣ୍ଠ ଅଟକିଗଲା, ଏବଂ ସେ ଅତି ଖୁସି ହେଲେ; ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନେକ ସୃଷ୍ଟିରେ ଏମିତି ସ୍ମୃତି କେବେ ହୋଇନଥିଲା।
ପାଦାରଵିନ୍ଦେ ସୁନଖୈର୍ଵିଭୂଷିତେ ଦୃଷ୍ଟେ ମଯା କେନ ପୁଣ୍ଯେନ ଦେଵ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପାଦପଦ୍ମଂ ମୁରାରେଃ ପୁନଃ ପୁନା ରୁଦ୍ଧକଣ୍ଠୋ ବଭୂଵ ॥ ୩,୧୮.
ସୁନ୍ଦର ନଖରେ ଶୋଭିତ ତୁମ ପଦପଦ୍ମକୁ ମୁଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ଦେଖିପାରିଲି, ହେ ପ୍ରଭୁ? ମୁଁ ମୁରାରିଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ପୁନି ପୁନି ଦେଖି ଓ ଦେଖିନଥିବା ଭାବରେ, ମୋର କଣ୍ଠ ଅଟକିଯାଉଥିଲା।
ରୁରୋଦ ରୁଦ୍ରୋ ଭଯକଂପିତାଙ୍ଗଃ କଥଂ ପୁନର୍ଦର୍ଶନଂ ମେ ପ୍ରଭୋଃ ସ୍ଯାତ୍ । ମୁକୁନ୍ଦ ନାରାଯଣ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ ଵାଗିନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ସ୍ତଵନଂ ମେ କଥଂ ସ୍ଯାତ୍ ॥ ୩,୧୮.
ଭୟରେ ଶରୀର କମ୍ପିତ ହୋଇ, ରୁଦ୍ର କାନ୍ଦିଲେ: କିପରି ମୁଁ ପୁଣି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବି? ମୁକୁନ୍ଦ, ନାରାୟଣ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଆକାର, ମୋର ଭାଷା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଦ୍ୱାରା କିପରି ମୁଁ ତୁମେଠାରେ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି?
ମଦ୍ଦର୍ଶନଂ ସର୍ଵଦା ପାପୁଯୁକ୍ତଂ ତଥା ମଦ୍ଵାକ୍ସର୍ଵଦା ପାପଯୁକ୍ତା । ମଦ୍ଦର୍ଶନଂ ସର୍ଵଦା ସ୍ତ୍ରୀଷୁ ସକ୍ତମଭୂଚ୍ଚ ତେ ଦର୍ଶନଂ ମେ ହ୍ଯସକ୍ତମ୍ ॥ ୩,୧୮.
ମୋର ଦୃଷ୍ଟି ସଦା ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ଏହିପରି ମୋର ଭାଷା ମଧ୍ୟ ସଦା ପାପରେ ଲିପ୍ତ; ମୋର ଦୃଷ୍ଟି ସଦା ନାରୀମାନେ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଯେମିତି ମୋତେ ଦେଖିଛ, ସେଠାରେ କୌଣସି ଆସକ୍ତି ନାହିଁ।
ଆସକ୍ତତା ପୁତ୍ରଦାରାଦିକାନାଂ ସମ୍ଯକ୍ଶକ୍ତିସ୍ତଵନେ ନାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋଃ । ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତୁତୌ ନାଵକାଶୋସ୍ତି ଵାଚୋ ଦୃଷ୍ଟୋହଂ ତ୍ଵଂ କେନ ପୁଣ୍ଯେନ ଦେଵ ॥ ୩,୧୮.
ପୁଅ, ଜଣାଣୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଆସକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ସଠିକ୍ ଶକ୍ତି ହୁଏନାହିଁ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ମୋର ଭାଷାକୁ ସୁଯୋଗ ମିଳେନାହିଁ; ମୁଁ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟରେ ତୁମକୁ ଦେଖିପାରିଲି, ହେ ପ୍ରଭୁ?