ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଉଦ୍ଧତାଶ୍ଚ ଯତୋ ଯୂଯଂ ମାନୁଷୀଂ ଯୋନିମାପ୍ସ୍ଯଥ । ତତ୍ର ସ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗମଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୭.

ତୁମେମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥିଲେ ବୋଲି, ମାନବ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେବ। ସେଠି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ତୁମେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପାଇବ।

ଏଵଂ ଶପ୍ତାସ୍ତୁ ତାଃ ସର୍ଵା ଆଜଗ୍ମୁର୍ମେରୁପର୍ଵତମ୍ । ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵଞ୍ଚଯାମାସୁରଞ୍ଜସା ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ଶାପ ପାଇବା ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବସିଥିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଠକାଇଲେ ।

ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ସ୍ଥିତେ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵଞ୍ଚଯନ୍ତ୍ଯଃ ସ୍ଥିତାଃ ପୁନଃ । ତତସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵଞ୍ଚଯାମାସୁରଞ୍ଜସା ॥ ୩,୧୭.

ଇନ୍ଦ୍ର ଚୁପ୍ଚାପ୍ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁଣିଥରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଦାଁଡି ରହିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଠକାଇଲେ ।

ତ୍ରିଵାରାନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ଶପ୍ତଵାଂସ୍ତା ମହାପ୍ରଭୁଃ । ତ୍ରିଵାରଂ ଵଞ୍ଚନଂ ଯସ୍ମାଦେକଵାରଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୩,୧୭.

ତାପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କୁ ତିନିଥର ଲଗାତାର ଶାପ ଦେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ତିନିଥର ଠକାଇଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ଗୋଟିଏଥର ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଥିଲେ ।

କିଂ ଚାଶ୍ରୁତ୍ଵାତଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚତୁର୍ଜନ୍ମସୁ ଭୂତଲେ । ଏକଦେହାନ୍ମାନୁଷତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୩,୧୭.

ଏବଂ ସେମାନେ କିଛି ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି, ପରେ ଚାରିଟି ଜନ୍ମରେ ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଦେହରେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

ଦ୍ଵିତୀଯେ ଜନ୍ମନି ତଥା ଅନ୍ଯଗାତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯଥ । ତୃତୀଯେ ଜନ୍ମନି ତଥା ଭର୍ତୃସଂଯୋଗ ମାପ୍ସ୍ଯଥ ॥ ୩,୧୭.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଇବେ; ତୃତୀୟ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ପତି ସହ ଏକତା ଲାଭ କରିବେ ।

ଜନ୍ମନ୍ଯାଦ୍ଯେ ଚତୁର୍ଥେ ଚ ନାନ୍ଯଗାତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯଥ । ତଥା ସ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗଂ ନାଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ ୩,୧୭.

ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ସହ ଏକତା ପାଇବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ୱପତି ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକତା କେବେ ପାଇବେ ନାହିଁ ।

ଏଵଂ ଶପ୍ତାସ୍ତୁ ତାଃ ସର୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ପକ୍ଷିସତ୍ତମ । ତଦା ଵିଚାରଯାମାସୁର୍ମିଲିତ୍ଵା ମେରୁମୂର୍ଧନି ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହେବା ପରେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମେରୁ ଶିଖରରେ ଏକଠା ହୋଇ ଆଲୋଚନା କଲେ ।

ବ୍ରହ୍ମଶାପସ୍ତ୍ଵନିର୍ଵାଯ ଉପାଯୈଃ ଶତଶୋପି ଚ । ନୀଚୈଃ ସମାଗମୋ ନିନ୍ଦ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ ଵିପତ୍ତିଦଃ ॥ ୩,୧୭.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ କେବେ ମିଟିପାରିବ ନାହିଁ, ଶତଶଃ ଉପାୟ କଲେ ମଧ୍ୟ । ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଂଗତି ନିନ୍ଦନୀୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆଣେ ।

ଉତ୍ତମେନ ଚ ସଂଗେନ ଦୈଵେନାପ୍ଯର୍ଥଦୋ ଭଵେତ୍ । ଦେଵାନାମୁତ୍ତମୋ ଵାଯୁସ୍ତଦର୍ଥଂ ସଂଗମାଚରେତ୍ ॥ ୩,୧୭.

ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ସଂଗତି ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟବଶତ ଉପକାର ଆଣେ; ତେଣୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାୟୁଙ୍କ ସହ ସଂଗତି କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଵିଚାର୍ଯୈଵମୁମାଦ୍ଯା ଭାରତ୍ଯାଃ ସେଵାଂ ତୁ ଚକ୍ରିରେ । ସହସ୍ରଵତ୍ସରାନ୍ତେ ସା ଭାରତୀ ତୋଷିତାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ଆଲୋଚନା କରି, ସେମାନେ ଭାରତୀଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଭାରତୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ ।

ମତ୍ସେଵାଂ ଚ କିମର୍ଥଂ ଵୈ ହ୍ଯାଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଵ୍ରତାଃ । ତସ୍ଯାଂ ରକ୍ତାଶ୍ଚ ତା ଦେଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵବ୍ରୁଵନ୍ସ୍ଵଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ॥ ୩,୧୭.

"ତୁମେମାନେ, ଏତେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାହିଁକି ମୋର ସେବା କରୁଛ?" ତାଙ୍କ ପ୍ରତି, ସେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।

ପୁରା ଵଯଂ ତୁ ଶପ୍ତାଃ ସ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣା କ୍ରୋଧରୂପିଣା । ଏକଦେହାନ୍ମାନୁଷତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଵରାଙ୍ଗନାଃ ॥ ୩,୧୭.

"ପୂର୍ବେ, ଆମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଶାପିତ ହୋଇଥିଲୁ; ଆମେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନାମାନେ, ଗୋଟିଏ ଦେହରେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ଥିଲୁ ।"

ଚତୁର୍ଥଜନ୍ମନ୍ଯପ୍ଯେଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଜନ୍ମନି ପ୍ରଭୋ । ସମାପ୍ସ୍ଯଥାନ୍ଯଗାତ୍ଵଂ ଚେତ୍ଯେଵଂ ଶପ୍ତା ହ ଭାମିନି ॥ ୩,୧୭.

"ଚତୁର୍ଥ ଜନ୍ମରେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆମେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅନୁଭବ କରିବା — ଏଭଳି ଆମେ ଶାପିତ ହୋଇଥିଲୁ ।"

ଅସ୍ମାକଂ ଵାଯୁନା ଦେଵେନାନ୍ଯଗାତ୍ଵଂ ନ ଦୋଷଭାକ୍ । ଅତସ୍ତ୍ଵଯୈକଦେହତ୍ଵମିଚ୍ଛାମୋ ଦେଵି ଜନ୍ମସୁ ॥ ୩,୧୭.

"ବାୟୁ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅପରାଧ ନୁହେଁ; ତେଣୁ, ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ, ଜନ୍ମଗୁଡ଼ିକରେ ତୁମ ସହ ଗୋଟିଏ ଦେହ ହେବାକୁ ।"

ହତ୍ଯୁକ୍ତା ତାଭିରଥ ଚ ତଥୈତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ସା ପାର୍ଵତ୍ଯାଦିଭିର୍ଯୁକ୍ତା ଭାରତୀତ୍ଯଭଵଦ୍ଭୁଵି ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ସେମାନେ କହିବା ପରେ, ଏବଂ ସେ ମନୋମତି ଦେଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପାର୍ବତୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଏକତା ହୋଇ, ପୃଥିବୀରେ ଭାରତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।

ଶିଵନାମ୍ନୋ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୈଵ ଗୃହେ ସା ତୁ କୁମାରିକା । କର୍ମୈକ୍ଯାର୍ଥଂ ତପଶ୍ଚକ୍ରେଃ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଶିଵସଂଜ୍ଞିନଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେ, ଏକ କୁମାରୀ ଭାବେ, ଶିବ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ; ଏବଂ ଶିବ ନାମଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ ।

ତପସା ତୋଷିତା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵ ସଂଜ୍ଞୋ ମହାପ୍ରଭୁଃ । ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ତୃତୀଯେସ୍ମିନ୍କୃଷ୍ଣଜନ୍ମନି ଭୋ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶିବ ନାମଧାରୀ ମହାପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ତୃତୀୟ, କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ, ହେ ସ୍ତ୍ରୀ ।

ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିନା ଭଵମ୍ । ଯତୋନଯା ଚ ପାର୍ଵତ୍ଯା ପ୍ରେରିତା ଏଵ ସର୍ଵଶଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପତି ସହ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଏକତା ହେବ, କୌଣସି ବାଧା ଛାଡ଼ି; କାରଣ ଏହା ସବୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଘଟିଥିଲା ।

ଵିଲାସଂ ଦର୍ଶଯାମାସ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ । ଅତଃ ସା ପାର୍ଵାତୀ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ବ୍ରହ୍ମଦେହେ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେ ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କର ଆକର୍ଷଣ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲେ; ଏହି କାରଣରୁ, ପାର୍ବତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦେହରେ ସମସ୍ତ ଜନନୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

କୃଷ୍ଣଦେହେପି ତସ୍ଯାସ୍ତୁ ନ ଭଵିଷ୍ଯତି ସଂଗମଃ । ଅନ୍ଯଗାତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯେସ୍ମିନ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୩,୧୭.

କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ତାଙ୍କ ସହିତ ଏକତା ହେବ ନାହିଁ; ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ହେବ।

ରୁଦ୍ରାନ୍ତଃ ସ୍ଥୋ ହରିଶ୍ଚୈଵ ଵହଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ତ୍ରିଯାଂ ପ୍ରଭୁଃ । ଅନ୍ତର୍ଧାନଂ ଯଯୌ ଶ୍ରୀମାନ୍ସ୍ଵଲୋକଂ ଗତଵାନଭୂତ୍ ॥ ୩,୧୭.

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭିତରେ ବସିଥିବା ହରି, ସେ ନାରୀଙ୍କୁ ନିଜକୁ ଦେଇ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ନିଜ ଲୋକକୁ ଚାଲିଗଲେ।

ଵିସୃଜ୍ଯ ତାଶ୍ଚ ତଂ ଦେହଂ ବଭୂଵୁର୍ନଲକନ୍ଯକାଃ । ଇନ୍ଦ୍ରସେନେତି ସଂଜ୍ଞାଂ ଚ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତାଶ୍ଚ ତପୋଵନମ୍ ॥ ୩,୧୭.

ସେମାନେ ସେ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ନଳକନ୍ୟା ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଇନ୍ଦ୍ରସେନା ନାମ ପାଇଁ, ସେମାନେ ତପୋବନକୁ ଗଲେ।

ଯଯୁସ୍ତତ୍ର ଚରନ୍ତ୍ଯସ୍ତା ଦଦୃଶୁର୍ମୁଦ୍ଗଲଂ ତ୍ଵୃଷିମ୍ । ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ବଭୂଵୁଃ କାମମୋହିତାଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେଠାରେ ଘୁରୁଥିବାବେଳେ, ସେମାନେ ମୁଦ୍ଗଳ ଋଷିଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ମାତ୍ର ଦେଖିବାରେ, ସେମାନେ କାମରେ ମୁଗ୍ଧ ହେଲେ।

ମୁଦ୍ଗଲସ୍ଯାଭିମାନଂ ହି ନାଶଯିତ୍ଵା ଚ ମାରୁତଃ । ରମଯାମାସ ତତ୍ରସ୍ଥା ଭାରତ୍ଯାଦିଵରାଙ୍ଗନାଃ ॥ ୩,୧୭.

ମାରୁତ ମୁଦ୍ଗଳଙ୍କ ଅହଂକାରକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ ଏବଂ ସେଠାରେ ଥିବା ଭାରତୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରୀମାନଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ।

ତଦ୍ଦେହେନ ଵିସୃଷ୍ଟା ସା ବଭୂଵ ଦ୍ରୌପଦୀତି ଚ । ଯସ୍ମାତ୍ସା ଦ୍ରୁପଦାଜ୍ଜାତା ତସ୍ମାତ୍ସା ଦ୍ରୌପଦୀ ସ୍ମୃତା ॥ ୩,୧୭.

ସେ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ସେ ଦ୍ରୌପଦୀ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେଲେ; ଡ୍ରୁପଦଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାରୁ, ସେ ଡ୍ରୌପଦୀ ଭାବେ ସ୍ମୃତ।

ଵେଦିମଧ୍ଯାତ୍ସମୁଦ୍ଭୂତା ତସ୍ମାତ୍ସାଯୋନିଜା ସ୍ମୃତା । କୃଷ୍ଣଵର୍ଣା ଯତସ୍ତସ୍ମାତ୍ସା କୃଷ୍ଣା ଭୂତଲେ ସ୍ମୃତା ॥ ୩,୧୭.

ଯଜ୍ଞବେଦିର ମଧ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଭବ ହେବାରୁ, ସେ ବେଦିଜନ୍ମା ଭାବେ ସ୍ମୃତ; ତାଙ୍କର ଗାଢ଼ କଳା ରଙ୍ଗ ଥିବାରୁ, ସେ ପୃଥିବୀରେ କୃଷ୍ଣା ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ।

କୃଷ୍ଣାଦେହପି ଭାରତ୍ଯା ଅଭିମାନଃ ସଦା ସ୍ମୃତଃ । ଶଚ୍ଯାଦେରଭିମାନସ୍ତୁ ତସ୍ମିନ୍ଦେହେ କଦାଚନ ॥ ୩,୧୭.

କୃଷ୍ଣାଙ୍କ ଦେହରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତୀଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସଦା ସ୍ମୃତିରେ ରହେ; କିନ୍ତୁ ଶଚୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ସେ ଦେହରେ କେବେ କେବେ ମାତ୍ର ଥାଏ।

ଯସ୍ଯାଃ ସ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗକାଲେ ଚ ଖଗସତ୍ତମ । ଅଭିମାନସ୍ତଦୈଵ ସ୍ଯାତ୍ତସ୍ଯା ଏଵ ନ ଚାନ୍ଯଥା ॥ ୩,୧୭.

ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ, ନିଜ ପତି ସହିତ ଯୋଗ ସମୟରେ ମାତ୍ର ତାଙ୍କର ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଥାଏ, ଅନ୍ୟ କେବେ ନୁହେଁ।