ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କେଵଲା ଭାରତୀ ଜ୍ଞେଯା କାଶିରାଜସ୍ଯ କନ୍ଯକା । କାଲୀ ନାମ୍ନା ତୁ ସା ଜ୍ଞେଯା ଭୀମସେନପ୍ରିଯା ସଦା ॥ ୩,୧୬.

ଭାରତୀ କେବଳ କାଶୀରାଜଙ୍କ କନ୍ୟା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ। ସେ ସଦା 'କାଳୀ' ନାମରେ ପରିଚିତ, ଭୀମସେନଙ୍କ ପ୍ରିୟା।

ଵାଚ୍ଯାଦିଭିଃ ସଂଯୁତୈଵ ଦ୍ରୌପଦୀ ଦ୍ରୁପଦାତ୍ମଜା । ଦେହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵାଵିଶିଷ୍ଟୈଵ କାରଟୀଗ୍ରାମସଂଜ୍ଞକୈ ॥ ୩,୧୬.

ବାକ୍ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ, ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟା, ଦେହ ଛାଡ଼ି ଏକ ବିଶେଷ ସ୍ଥାନ, କାରଟୀ ଗ୍ରାମକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ସଂକରସ୍ଯ ଗୃହେ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଭଵିଷ୍ଯତି କଲୌ ଯୁଗେ । ଵାଯୋସ୍ତୃତୀଯରୂପାର୍ଥଂ ସା କନ୍ଯୈଵ ମୃତିଂ ଗତା ॥ ୩,୧୬.

ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ର, କଳିଯୁଗରେ ସେ ଶଙ୍କରଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେବେ। ବାୟୁଙ୍କ ତୃତୀୟ ରୂପ ପାଇଁ, ସେ କନ୍ୟା ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଥିଲେ।

ଇତ୍ଯାଦ୍ଯା ଵାଯୁଭାର୍ଯାଶ୍ଚ ବ୍ରହ୍ମଭାର୍ଯାଶ୍ଚ ସତ୍ତମ । ସ୍ଵଭର୍ତୃଭ୍ଯାଂ ଚ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ଗୁଣୈଶ୍ଚୈଵ ଶତାଧମାଃ ॥ ୩,୧୬.

ଏଭଳି, ହେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ବାୟୁଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ବିଭିନ୍ନ ଗୁଣରେ, କେହି ଉଚ୍ଚ, କେହି ନିମ୍ନ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୭ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଚତୁର୍ଜନ୍ମସୁ ଵୈ କୃଷ୍ଣ ଶଚ୍ଯାଦ୍ଯୈଃ ସହ ଭାରତୀ । ଏକଦେହ ଵିଶିଷ୍ଟୈଵ ଭୁଵି ଜାତେତି ଚୋକ୍ତଵାନ୍ ॥ ୩,୧୭.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଚାରି ଜନ୍ମରେ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ଭାରତୀ ଶଚୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକ ଦେହରେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

କାରଣଂ ବ୍ରୂହି ମେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଶିଷ୍ଯାଯ ତଵ ସୁଵ୍ରତ । ଗରୁଡେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତମୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୩,୧୭.

ଏହାର କାରଣ କହ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ, ହେ ସୁବ୍ରତ। ଗରୁଡ଼ ଏପରି ପଚାରିଲେ, ମଧୁସୂଦନ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଵିଶିଷ୍ଟଦେହସଂ ପ୍ରାପ୍ତୌ ଭାରତ୍ଯାଃ ପକ୍ଷିସତ୍ତମ । ଵକ୍ଷ୍ଯାମି କାରଣଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ସାଵଧାନମନାଃ ଶୃଣୁ ॥ ୩,୧୭.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଭାରତୀଙ୍କୁ ଏହି ବିଶେଷ ଦେହ ମିଳିଥିବାର କାରଣ କହିବି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମନ ଲଗାଇ ଶୁଣ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ର।

ପୁରା କୃତଯୁଗେ ଵୀନ୍ଦ୍ର ରୁଦ୍ରଭାର୍ଯା ଚ ପାର୍ଵତୀ । ଇନ୍ଦ୍ରଭାର୍ଯା ଶଚୀ ଦେଵୀ ଯମ ଭାର୍ଯାଚ ଶାମଲା ॥ ୩,୧୭.

ପୁରୁଣା କଥା, କୃତଯୁଗରେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ପାର୍ବତୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶଚୀ ଓ ଯମଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଶ୍ୟାମଳା ଥିଲେ।

ଅଶ୍ଵିଭାର୍ଯା ଉଷା ଦେଵୀ ଭର୍ତୃଭିଃ ସହିତା ଖଗ । ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଯଯୁସ୍ତତ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଦଦୃଶୁସ୍ତଦା ॥ ୩,୧୭.

ଅଶ୍ୱିନୀଦେବତାଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଉଷା ମଧ୍ୟ, ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ, ହେ ପକ୍ଷୀ, ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠି ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।

ହାଵଂ ଭାଵଂ ଵିଲାସଂ ଚ ଦର୍ଶଯାମାସୁରଞ୍ଜସା । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତା ଉଦ୍ଧତା ବ୍ରହ୍ମା ଶଶାପ ଖଗସତ୍ତମ ॥ ୩,୧୭.

ସେମାନେ ଖୋଲାମେଳା ଭାବେ ଆନନ୍ଦ, ଭାବନା ଓ ଖେଳଧଳି ପ୍ରଦର୍ଶନ କଲେ। ଏପରି ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଦେଖି, ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନେଠାରେ ଶାପ ଦେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଉଦ୍ଧତାଶ୍ଚ ଯତୋ ଯୂଯଂ ମାନୁଷୀଂ ଯୋନିମାପ୍ସ୍ଯଥ । ତତ୍ର ସ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗମଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୭.

ତୁମେମାନେ ଅନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଥିଲେ ବୋଲି, ମାନବ ଯୋନିରେ ଜନ୍ମ ନେବ। ସେଠି, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ରାଜା, ତୁମେମାନେ ନିଜ-ନିଜ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ୱ ପାଇବ।

ଏଵଂ ଶପ୍ତାସ୍ତୁ ତାଃ ସର୍ଵା ଆଜଗ୍ମୁର୍ମେରୁପର୍ଵତମ୍ । ତତ୍ରୋପଵିଷ୍ଟଂ ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ଵଞ୍ଚଯାମାସୁରଞ୍ଜସା ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ଶାପ ପାଇବା ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମେରୁ ପର୍ବତକୁ ଗଲେ । ସେଠାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବସିଥିବା ଦେଖି, ସେମାନେ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ତାଙ୍କୁ ଠକାଇଲେ ।

ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ସ୍ଥିତେ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵଞ୍ଚଯନ୍ତ୍ଯଃ ସ୍ଥିତାଃ ପୁନଃ । ତତସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଵଞ୍ଚଯାମାସୁରଞ୍ଜସା ॥ ୩,୧୭.

ଇନ୍ଦ୍ର ଚୁପ୍ଚାପ୍ ରହିଥିଲେ, ସେମାନେ ପୁଣିଥରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ଦାଁଡି ରହିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ପୁଣି ଠକାଇଲେ ।

ତ୍ରିଵାରାନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ଶପ୍ତଵାଂସ୍ତା ମହାପ୍ରଭୁଃ । ତ୍ରିଵାରଂ ଵଞ୍ଚନଂ ଯସ୍ମାଦେକଵାରଂ ଚ ଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୩,୧୭.

ତାପରେ ମହାପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ସେମାନଙ୍କୁ ତିନିଥର ଲଗାତାର ଶାପ ଦେଲେ, କାରଣ ସେମାନେ ତିନିଥର ଠକାଇଥିଲେ ଏବଂ କେବଳ ଗୋଟିଏଥର ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଆସିଥିଲେ ।

କିଂ ଚାଶ୍ରୁତ୍ଵାତଃ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚତୁର୍ଜନ୍ମସୁ ଭୂତଲେ । ଏକଦେହାନ୍ମାନୁଷତ୍ଵଂ ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୩,୧୭.

ଏବଂ ସେମାନେ କିଛି ଶୁଣିଲେ ନାହିଁ ବୋଲି, ପରେ ଚାରିଟି ଜନ୍ମରେ ପୃଥିବୀରେ ସେମାନେ ଗୋଟିଏ ଦେହରେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।

ଦ୍ଵିତୀଯେ ଜନ୍ମନି ତଥା ଅନ୍ଯଗାତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯଥ । ତୃତୀଯେ ଜନ୍ମନି ତଥା ଭର୍ତୃସଂଯୋଗ ମାପ୍ସ୍ଯଥ ॥ ୩,୧୭.

ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଏକତା ପାଇବେ; ତୃତୀୟ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ପତି ସହ ଏକତା ଲାଭ କରିବେ ।

ଜନ୍ମନ୍ଯାଦ୍ଯେ ଚତୁର୍ଥେ ଚ ନାନ୍ଯଗାତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯଥ । ତଥା ସ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗଂ ନାଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଚ ସର୍ଵଶଃ ॥ ୩,୧୭.

ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ଜନ୍ମରେ ସେମାନେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ସହ ଏକତା ପାଇବେ ନାହିଁ, ଏବଂ ସେମାନେ ସ୍ୱପତି ସହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକତା କେବେ ପାଇବେ ନାହିଁ ।

ଏଵଂ ଶପ୍ତାସ୍ତୁ ତାଃ ସର୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣା ପକ୍ଷିସତ୍ତମ । ତଦା ଵିଚାରଯାମାସୁର୍ମିଲିତ୍ଵା ମେରୁମୂର୍ଧନି ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶାପିତ ହେବା ପରେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମେରୁ ଶିଖରରେ ଏକଠା ହୋଇ ଆଲୋଚନା କଲେ ।

ବ୍ରହ୍ମଶାପସ୍ତ୍ଵନିର୍ଵାଯ ଉପାଯୈଃ ଶତଶୋପି ଚ । ନୀଚୈଃ ସମାଗମୋ ନିନ୍ଦ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ ଵିପତ୍ତିଦଃ ॥ ୩,୧୭.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶାପ କେବେ ମିଟିପାରିବ ନାହିଁ, ଶତଶଃ ଉପାୟ କଲେ ମଧ୍ୟ । ନିମ୍ନ ଲୋକଙ୍କ ସହ ସଂଗତି ନିନ୍ଦନୀୟ ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ ଆଣେ ।

ଉତ୍ତମେନ ଚ ସଂଗେନ ଦୈଵେନାପ୍ଯର୍ଥଦୋ ଭଵେତ୍ । ଦେଵାନାମୁତ୍ତମୋ ଵାଯୁସ୍ତଦର୍ଥଂ ସଂଗମାଚରେତ୍ ॥ ୩,୧୭.

ଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସହ ସଂଗତି ମଧ୍ୟ ଭାଗ୍ୟବଶତ ଉପକାର ଆଣେ; ତେଣୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାୟୁଙ୍କ ସହ ସଂଗତି କରିବା ଉଚିତ୍ ।

ଵିଚାର୍ଯୈଵମୁମାଦ୍ଯା ଭାରତ୍ଯାଃ ସେଵାଂ ତୁ ଚକ୍ରିରେ । ସହସ୍ରଵତ୍ସରାନ୍ତେ ସା ଭାରତୀ ତୋଷିତାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ଆଲୋଚନା କରି, ସେମାନେ ଭାରତୀଙ୍କ ସେବା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ । ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଭାରତୀ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କହିଲେ ।

ମତ୍ସେଵାଂ ଚ କିମର୍ଥଂ ଵୈ ହ୍ଯାଚରିଷ୍ଯନ୍ତି ସୁଵ୍ରତାଃ । ତସ୍ଯାଂ ରକ୍ତାଶ୍ଚ ତା ଦେଵ୍ଯସ୍ତ୍ଵବ୍ରୁଵନ୍ସ୍ଵଚିକୀର୍ଷିତମ୍ ॥ ୩,୧୭.

"ତୁମେମାନେ, ଏତେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କାହିଁକି ମୋର ସେବା କରୁଛ?" ତାଙ୍କ ପ୍ରତି, ସେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ନିଜ ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଉତ୍ତର ଦେଲେ ।

ପୁରା ଵଯଂ ତୁ ଶପ୍ତାଃ ସ୍ମ ବ୍ରହ୍ମଣା କ୍ରୋଧରୂପିଣା । ଏକଦେହାନ୍ମାନୁଷତ୍ଵମଵାପ୍ସ୍ଯଥ ଵରାଙ୍ଗନାଃ ॥ ୩,୧୭.

"ପୂର୍ବେ, ଆମେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କ୍ରୋଧରେ ଶାପିତ ହୋଇଥିଲୁ; ଆମେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠାଙ୍ଗନାମାନେ, ଗୋଟିଏ ଦେହରେ ମଣିଷ ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେବାକୁ ଥିଲୁ ।"

ଚତୁର୍ଥଜନ୍ମନ୍ଯପ୍ଯେଵଂ ଦ୍ଵିତୀଯେ ଜନ୍ମନି ପ୍ରଭୋ । ସମାପ୍ସ୍ଯଥାନ୍ଯଗାତ୍ଵଂ ଚେତ୍ଯେଵଂ ଶପ୍ତା ହ ଭାମିନି ॥ ୩,୧୭.

"ଚତୁର୍ଥ ଜନ୍ମରେ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ଜନ୍ମରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଆମେ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅନୁଭବ କରିବା — ଏଭଳି ଆମେ ଶାପିତ ହୋଇଥିଲୁ ।"

ଅସ୍ମାକଂ ଵାଯୁନା ଦେଵେନାନ୍ଯଗାତ୍ଵଂ ନ ଦୋଷଭାକ୍ । ଅତସ୍ତ୍ଵଯୈକଦେହତ୍ଵମିଚ୍ଛାମୋ ଦେଵି ଜନ୍ମସୁ ॥ ୩,୧୭.

"ବାୟୁ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମ ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଜଣଙ୍କ ସହ ଏକତା ଅପରାଧ ନୁହେଁ; ତେଣୁ, ହେ ଦେବୀ, ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ ଯେ, ଜନ୍ମଗୁଡ଼ିକରେ ତୁମ ସହ ଗୋଟିଏ ଦେହ ହେବାକୁ ।"

ହତ୍ଯୁକ୍ତା ତାଭିରଥ ଚ ତଥୈତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ସା ପାର୍ଵତ୍ଯାଦିଭିର୍ଯୁକ୍ତା ଭାରତୀତ୍ଯଭଵଦ୍ଭୁଵି ॥ ୩,୧୭.

ଏଭଳି ସେମାନେ କହିବା ପରେ, ଏବଂ ସେ ମନୋମତି ଦେଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ପାର୍ବତୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଏକତା ହୋଇ, ପୃଥିବୀରେ ଭାରତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ ହେଲେ ।

ଶିଵନାମ୍ନୋ ଦ୍ଵିଜସ୍ଯୈଵ ଗୃହେ ସା ତୁ କୁମାରିକା । କର୍ମୈକ୍ଯାର୍ଥଂ ତପଶ୍ଚକ୍ରେଃ ଵିଷ୍ଣୋଶ୍ଚ ଶିଵସଂଜ୍ଞିନଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେ, ଏକ କୁମାରୀ ଭାବେ, ଶିବ ନାମକ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଘରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ଏକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ; ଏବଂ ଶିବ ନାମଧାରୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କଲେ ।

ତପସା ତୋଷିତା ଵିଷ୍ଣୁଃ ଶିଵ ସଂଜ୍ଞୋ ମହାପ୍ରଭୁଃ । ଵରଂ ପ୍ରାଦାତ୍ତୃତୀଯେସ୍ମିନ୍କୃଷ୍ଣଜନ୍ମନି ଭୋ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେଙ୍କର ତପସ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଶିବ ନାମଧାରୀ ମହାପ୍ରଭୁ ବିଷ୍ଣୁ ତୃତୀୟ, କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅନୁଗ୍ରହ ଦେଲେ, ହେ ସ୍ତ୍ରୀ ।

ସମ୍ଯକ୍ତ୍ଵଭର୍ତୃସଂଯୋଗୋ ଭଵିଷ୍ଯତି ଵିନା ଭଵମ୍ । ଯତୋନଯା ଚ ପାର୍ଵତ୍ଯା ପ୍ରେରିତା ଏଵ ସର୍ଵଶଃ ॥ ୩,୧୭.

ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ପତି ସହ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଏକତା ହେବ, କୌଣସି ବାଧା ଛାଡ଼ି; କାରଣ ଏହା ସବୁ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ ଘଟିଥିଲା ।