ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵତ୍ସରାନନ୍ତରଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ନିଃ ସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ପର୍ପଟଃ ପକ୍ଷମାତ୍ରେଣ ନିଃ ସାରଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ ॥ ୩,୧୪.

ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ବୀନ୍ଦ୍ର ଫଳର ଗୁଣ ନଷ୍ଟ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପର୍ପଟ ମାତ୍ର ଦୁଇ ସପ୍ତାହରେ ଗୁଣ ହାରାଇଯାଏ।

ତୁଲସୀ ସର୍ଵଦା ସାରା ଏକାଦଶ୍ଯାମପି ଦ୍ଵିଜ । ଆର୍ଦ୍ରା ଵାପ୍ଯଥଵା ଶୁଷ୍କା ସାର୍ଦ୍ରା ସାରଵତୀ ସ୍ମୃତା ॥ ୩,୧୪.

ତୁଳସୀ ସଦା ଗୁଣବତୀ ବୋଲି ମନାଯାଏ, ଦ୍ୱିଜ, ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ। ତା ତରଳ କିମ୍ବା ଶୁଷ୍କ ଯେପରି ହେଉ, ତରଳ ତୁଳସୀ ଅଧିକ ଗୁଣବତୀ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ତୁ ତୁଲସୀ ସାରା ଗ୍ରାହ୍ଯା ମନୀଷିଭିଃ । ତ୍ଵଚା ନାସେଂଦ୍ରିଯେଣାପି ନ ତୁ ଜିହ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯେଣ ଚ ॥ ୩,୧୪.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ଗୁଣବତୀ ତୁଳସୀ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ ମାତ୍ର ଛୁଅଇବା କିମ୍ବା ଘ୍ରାଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଚଖିବା ଦ୍ୱାରା ନୁହେଁ।

ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ହରେରନ୍ନଂ ନିଃ ସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ହରେସ୍ତୀର୍ଥଂ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୪.

ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ହରିଙ୍କର ଖାଦ୍ୟ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏହି ଦିନରେ ହରିଙ୍କର ତୀର୍ଥ ଜଳ ମାନବମାନେ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ।

ଏକଵାରେ ଚ ସାରଂ ସ୍ଯାଦ୍ଦ୍ଵିଵାରେ ଚ ତତୋଧିକମ୍ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ମହାଭାଗ ତୀର୍ଥଂ ଗନ୍ଧାଦିମିଶ୍ରିତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଏକଥର ଦେଇଲେ ତାହା ଗୁଣବତୀ, ଦୁଇଥର ଦେଇଲେ ତାହା ଅଧିକ ଗୁଣବତୀ ହୁଏ; ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ମହାଭାଗ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇଥିବା ତୀର୍ଥ—

ଅସାରମିତି ସଂପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଥା ସ୍ଵାଦୂଦମିଶ୍ରିତମ୍ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ହରେଃ ସାରଂ କ୍ଷୀରଂ ସର୍ପିର୍ମଧୂଦକମ୍ ॥ ୩,୧୪.

—ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମିଠା ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି। ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ହରିଙ୍କର ଗୁଣବତୀ ଦ୍ରବ୍ୟ ହେଉଛି ଦୁଧ, ଘିଅ, ମଧୁ ଓ ଜଳ।

ନିଃ ସାରଂ ମନୁଜେନ୍ଦ୍ରାଣାମିତି ଵେଦଵିଦାଂ ମତମ୍ । ଆଷାଢମାସେ ଗରୁଡ ଶାକୋ ନିଃ ସାର ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୩,୧୪.

ବେଦଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମତାନୁସାରେ ଏହି ସବୁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଗୁଣହୀନ; ଆଷାଢ଼ ମାସରେ, ଗରୁଡ଼, ଶାକ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ମାସି ଭାଦ୍ରପଦେ ଵୀନ୍ଦ୍ର ହ୍ଯସାରଂ ଦଧି ଚୋଚ୍ଯତେ । କ୍ଷୀରଂ ତୁ ହ୍ଯାଶ୍ଵିନେ ମାସେ ନିଃ ସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଭାଦ୍ରପଦ ମାସରେ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବୀନ୍ଦ୍ର, ଦହି ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଆଶ୍ୱିନ ମାସରେ ଦୁଧ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଊର୍ଧ୍ଵପୁଣ୍ଡ୍ରଗଦାହୀନା ନାର୍ଯସାରେତି ଗୀଯତେ । ହରିଭକ୍ତିଵିହୀନା ଯେ ହ୍ଯସୁରାଃ ପରିକୀର୍ତିତାଃ ॥ ୩,୧୪.

ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱପୁଣ୍ଡ୍ର ଓ ଗଦା ଚିହ୍ନ ନଥିବା ନାରୀମାନେ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯେମାନେ ହରିଭକ୍ତି ରହିଛନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଅସୁର ଭାବେ ଗଣାଯାନ୍ତି।

ହରିନାମଵିହୀନଂ ତୁ ମୁଖଂ ନିଃ ସାରମୁଚ୍ଯତେ । ହରିନୈଵେଦ୍ଯହୀନସ୍ତୁ ପାକୋ ନିଃ ସାର ଉଚ୍ଯତେ ॥ ୩,୧୪.

ହରିଙ୍କର ନାମ ନଥିବା ମୁଁହ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ହରିଙ୍କୁ ନ ଦିଆଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଗୁଣହୀନ।

ତ୍ରିଦିନୈଶ୍ଚାତସୀପୁଷ୍ପଂ ନିଃ ସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ପ୍ରହରଂ ମଲ୍ଲିକା ସାରଂ ଜାତୀ ତୁ ପ୍ରହରାର୍ଧକମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ତିନି ଦିନ ପରେ ଆତସୀ ଫୁଲ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏକ ପ୍ରହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଲ୍ଲିକା ଗୁଣବତୀ, ଜାତୀ ଅର୍ଧ ପ୍ରହର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

ତ୍ରିଯାମଂ ଶତପତ୍ରଂ ସ୍ଯାତ୍କରଵୀରମହର୍ନିଶମ୍ । ଘଟିକାଵଧି ସାରଂ ସ୍ଯାତ୍ପାରିଜାତଂ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୪.

ତିନି ଯାମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶତପତ୍ର ଫୁଲ ରହେ; କରବୀର ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁଇଁବେଳେ ଗୁଣବତୀ; ପାରିଜାତ, ଖଗେଶ୍ୱର, ଏକ ଘଟିକା ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣବତୀ।

ତ୍ରିଵର୍ଷଂ କେସରଂ ଫଲ୍ଗ ସାରମିତ୍ଯୁଚ୍ଯତେ ବୁଧୈଃ । କସ୍ତୂରୀ ଦଶଵର୍ଷଂ ତୁ କର୍ପୂରଂ ଵର୍ଷମାତ୍ରକମ୍ ॥ ୩,୧୪.

କେଶର ତିନି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁଣବତୀ ବୋଲି ପଣ୍ଡିତମାନେ କହନ୍ତି; କସ୍ତୂରୀ ଦଶ ବର୍ଷ, କର୍ପୂର ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।

ସସାରମିତି ସଂପ୍ରୋକ୍ତଂ ଚନ୍ଦନଂ ସର୍ଵଦା ସ୍ମୃତମ୍ । ଶୁଦ୍ଧନ୍ନିଃ ସାରଭୂତାଂଶ୍ଚ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୪.

ଚନ୍ଦନ ସଦା ଗୁଣବତୀ ବୋଲି ମନାଯାଏ; ଏବେ, ଖଗେଶ୍ୱର, ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ କେଉଁଠି ଗୁଣ ନାହିଁ, ସେସବୁ ବିଷୟରେ କହିବି।

ତୁଷା ମେଧ୍ଯା ଆରନାଲଂ ପୁଣ୍ଯକଂ ଭିଃ ସଟା ତଥା । ଉପୋଦ୍ଵ୍ରଜୀ ଅଲାବୂଶ୍ଚ ବୃହତ୍କୋଶାତକୀ ତଥା ॥ ୩,୧୪.

ତୁଷା, ମେଧ୍ୟା, ଆରନାଳ, ପୁଣ୍ୟକ, ଭିହି, ସଟା, ଉପୋଦ୍ବ୍ରଜୀ, ଆଲାଭୁ ଓ ବୃହତ୍କୋଶାତକୀ—

ଵୃନ୍ତାକଂ ଚୁକ୍ରଶାକଶ୍ଚ ବିଲ୍ଵମୌଦୁଂଵରଂ ତଥା । ପଲାଞ୍ଜୁର୍ଲଶୁନଂ ଵୃନ୍ତଂ କଲଞ୍ଜଂ ଚ ତଥା ଦ୍ଵିଜା ॥ ୩,୧୪.

ବୃଣ୍ଟାକ, ଚୁକ୍ରଶାକ, ବିଳ୍ବ, ଉଦୁମ୍ବର, ପଳାଞ୍ଜୁ, ଲଶୁନ, ବୃଣ୍ଟ ଓ କଳଞ୍ଜ, ଦ୍ୱିଜ—

ଏତତ୍ସର୍ଵତ୍ର କାଲେ ଚ ନିଃ ସାରମିତି କୀର୍ତିତମ୍ । ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତର୍ପଣମେଵ ଚ ॥ ୩,୧୪.

ଏହି ସବୁ ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଗୁଣହୀନ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏକାଦଶୀ ଦିନରେ ବୈଶ୍ୱଦେବ, ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ତର୍ପଣ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି।

ମନ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରେତଦହନମସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ହଵିର୍ନାରାଯଣୋ ଦେଵୋ ଏତାଂଶ୍ଚ ହ୍ଯଶୁଭାନ୍ର ସାନ୍ ॥ ୩,୧୪.

ମନ୍ତ୍ର ପଢି ମୃତଦେହକୁ ଦାହ କରିବା ପ୍ରଥାକୁ ଅସାର ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଯେଉଁ ହବି ଦିଆଯାଏ, ସେହି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୁଏ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଅଶୁଭ କାମଗୁଡିକୁ ସେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

ନ ଗୃହ୍ଣାତି ନ ଗୃହ୍ଣାତି ନ ଗୃହ୍ଣାତି ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ତଥାପି ସର୍ଵଂ ଜାନାତି ଜୀଵାନାଂ ପାପକର୍ମଣାମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ହରି ନିଜେ ଏହାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ତଥାପି ସେ ସମସ୍ତ କିଛି ଜାଣନ୍ତି, ଜୀବମାନଙ୍କର ପାପ କାର୍ଯ୍ୟ ସହିତ।

ଆସ୍ଵାଦନଂ କାରଯତି ସ୍ଵଯଂ ନାସ୍ଵାଦତେ ହରିଃ । ଅସାରଭୋଜନଂ ଚୈଵ ଜୀଵାନାଂ କର୍ମଜଂ ଫଲମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆସ୍ୱାଦନ କରାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ହରି ନିଜେ ତାହା ଆସ୍ୱାଦନ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ଏହି ଅସାର ଭୋଜନ ଜୀବମାନଙ୍କର କର୍ମର ଫଳ।

ଅମୁଖ୍ଯଭୋଜିନୋ ଜୀଵାଃ କୁନ୍ତ୍ଯାଦ୍ଯା ମୁଖ୍ଯଭୋଜିନଃ । ଶୁଭାନି ଚ ପିବେଦ୍ଵିଷ୍ଣୁରଶୁଭଂ ନୋ ପିବେଦ୍ଵିଭୁଃ ॥ ୩,୧୪.

ଯେଉଁ ଜୀବମାନେ ପ୍ରଧାନ ଭୋଜନକାରୀ ନୁହନ୍ତି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କୁନ୍ତୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପ୍ରଧାନ ଭୋଜନକାରୀ। ବିଷ୍ଣୁ ଶୁଭ ଦ୍ରବ୍ୟ ପାନ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ପ୍ରଭୁ ଅଶୁଭ କିଛି ପାନ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

କୋ ଵଦେତ୍ତସ୍ଯ ଚେଷ୍ଟାଂ ତୁ ପୂର୍ଣାନନ୍ଦୋ ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ନ ତେନ ସଦୃଶଃ କୋପି ଦେଶେ କାଲେ ଚ ଵିଦ୍ଯତେ । ତସ୍ଯାଵତାରାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯହଂ ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ରସତ୍ତମ ॥ ୩,୧୪.

ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କିଏ କହିପାରିବ? ହରି ନିଜେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି। କେହି ମଧ୍ୟ କେବେ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ କିମ୍ବା ସମୟରେ ତାଙ୍କ ସମାନ ନୁହଁନ୍ତି। ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ଅବତାରମାନେ ବିଷୟରେ କହିବି—ଶୁଣ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୫ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଅଥାଵତା ରାନ୍ପୁରୁଷାଖ୍ଯୋ ହରିଶ୍ଚ ଗତୋ ଧ୍ଯାନଂ କର୍ତୁମୀଶୋ ମହାତ୍ମା । ପ୍ରାଦୁର୍ବଭୂଵାଖିଲସଦ୍ଗୁଣାର୍ଣଵଃ ସ ଏଵ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ ଚ ବୀଜଭୂତଃ ॥ ୩,୧୫.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏହା ପରେ ପୁରୁଷ ନାମକ ଅବତାର ହରି ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଗଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଗୁଣର ସାଗର ଭାବେ ପ୍ରକଟ ହେଲେ, ସେହି ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ର ମୂଳ ହେଲେ।

ଯୋ ବୀଜଭୂତଃ ପୁରୁଷାଖ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ ଏଵାଭୂଦ୍ଵାସୁଦେଵୋ ମହାତ୍ମା । ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୁଂ ପୁରୁଷାଖ୍ଯସ୍ଯ ଵାଯୋର୍ମାଯାଖ୍ଯାଯାଂ ମୂଲରୂପୋ ଯଥାଽସ ॥ ୩,୧୫.

ଯିଏ ପୁରୁଷ ନାମକ ବିଷ୍ଣୁ ଏବଂ ସମସ୍ତ ର ମୂଳ ତାହା ସେହି ବସୁଦେବ ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ। ପୁରୁଷ ନାମକ ମାୟାରେ ମୂଳ ରୂପ ହୋଇ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।

ଯୋ ଵାସୁଦେଵସ୍ତୁ ସ ଏଵ ଜାତଃ ସଂକର୍ଷଣାଖ୍ଯୋ ଖିଲସଦ୍ଗୁଣାତ୍ମା । ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୁଂ ସୂତ୍ରଭୂତସ୍ଯ ଵାଯୋର୍ଜଯାଖ୍ଯାଯଂ ପୂର୍ଣସଂଵିତ୍ପରାତ୍ମା ॥ ୩,୧୫.

ସେହି ବସୁଦେବ ନିଜେ ସଂକର୍ଷଣ ନାମକ ଅବତାର ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଧାମ। ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ, ସୂତ୍ର ଭାବେ ଜୟ ନାମକ ବାୟୁରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ପରମ ଆତ୍ମା ଭାବେ ରହିଲେ।

ସ ଏଵଂ ସଂକର୍ଷଣନାମଧେଯଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନନାମା ଚ ସ ଏଵ ଵିଶ୍ରୁତଃ । ସରସ୍ଵତୀଭାରତୀସର୍ଜନାର୍ଥଂ ସ ଏଵ ଦେଵ୍ଯା ମୂଲରୂପୋ ବଭୂଵ ॥ ୩,୧୫.

ସେହି ସଂକର୍ଷଣ ନାମ ଧାରଣ କରିଥିବା ଜଣେ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ପରିଚିତ। ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଭାରତୀଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ସେ ଦେବୀଙ୍କର ମୂଳ ରୂପ ହେଲେ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯୁକ୍ତଂ ଷୋଡଶଭିଃ କଲାଭିର୍ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ସୂକ୍ଷ୍ମରୂପଂ ସ ଏଵ । ସାହଙ୍କାରଂ କ୍ରୀଡଯାମାସ ଦେଵଃ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଵୈ ଷୋଡଶାଖ୍ଯାଃ କଲାଶ୍ଚ ॥ ୩,୧୫.

ସେ ଦେବତା ଛଅଟି ଦଶା ଯୁକ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରି, ଆହଂକାର ସହ ଖେଳ କଲେ। ଏବେ ତୁମେ ଏହି ଛଅଟି ଦଶା ବିଷୟରେ ଶୁଣ।

ଭୂତାନି କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିଯପଞ୍ଚକାନି ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିଯାଣୀହ ତଥା ମନଶ୍ଚ । ତତୋ ବଭୂଵ ହ୍ଯନିରୁଦ୍ଧସଂଜ୍ଞକୋ ଜୀଵାଂଶ୍ଚ ସଂଗୃହ୍ଯ ସୁପୂର୍ଣଶକ୍ତିଃ ॥ ୩,୧୫.

ପଞ୍ଚ ଭୂତ, ପଞ୍ଚ କର୍ମେନ୍ଦ୍ରିୟ, ପଞ୍ଚ ଜ୍ଞାନେନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ମନ—ଏହା ପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ନାମକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଣେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ସମସ୍ତ ଜୀବମାନେ ଏକତ୍ର କଲେ।

ସୋଯଂ ଵିରିଞ୍ଚ୍ଯାଦିସମସ୍ତଦେଵାନ୍ ସ୍ଥୂଲେନ ଦେହେନ ସସର୍ଜ ନାଥଃ । ତଥା ସ ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁରୁଷାଭିଧସ୍ତୁ ସନତ୍କୁମାରତ୍ଵମଵାପ ଵୀନ୍ଦ୍ର ॥ ୩,୧୫.

ସେ ନାଥ ସ୍ଥୂଳ ଦେହ ଧାରଣ କରି ବିରିଞ୍ଚି ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଏଭଳି ବିଷ୍ଣୁ, ପୁରୁଷ ନାମରେ, ସନତ୍କୁମାର ରୂପ ଧାରଣ କଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀନାଥ।