ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କର୍ମଦେଵାନନ୍ତରଂ ତୁ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ପର୍ଜନ୍ଯମସୃଜଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ମନ୍ତ୍ରଯନ୍ତ୍ରାଭିମାନିନମ୍ ॥ ୩,୧୩.

କର୍ମଦେବତାମାନେଙ୍କ ପରେ, ତିରିଶି ବର୍ଷ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଯନ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି।

ପର୍ଜନ୍ଯାନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ପୁଷ୍କରଂ ଜନଯାମାସ କର୍ମତତ୍ତ୍ଵାଭିମାନିନମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ପର୍ଜନ୍ୟଙ୍କ ପରେ, ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ଜନ୍ମାଇଲେ, ଯିଏ କର୍ମର ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି।

ଏଵଂ ଵିନିର୍ମମେ ବ୍ରହ୍ମା ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍ଖଗେଶ୍ଵର । ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୋକ୍ଷମେତି ନାନ୍ଯଥା ତୁ କଥଞ୍ଚନ ॥ ୩,୧୩.

ଏଭଳି, ମୋ ଦୟାରେ, ଖଗେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା ଏପରି ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ଏହିପରି ଜାଣିଲେ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ କେବେ ମିଳେନି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୪ ଶ୍ରୀଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଅଵତାରାନ୍ହରେ ବ୍ରୂହି ତଥା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଦିଵୌକସାମ୍ । ଗୁଣାନାମନ୍ତର ବ୍ରୂହି ଶିଷ୍ଯସ୍ଯ ମମ ସଵ୍ରତ ॥ ୩,୧୪.

ଶ୍ରୀଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ହେ ହରି, ତୁମ ଅବତାରମାନେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଦେବତାମାନେ ବିଷୟରେ କୁହ; ଗୁଣମାନଙ୍କର ଭିନ୍ନତା ବିଷୟରେ ମୋ ନିଷ୍ଠାବାନ ଶିଷ୍ୟ ପାଇଁ ବିସ୍ତାରରେ କୁହ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯୋ ମୂଲରୂପୀ ଭଗଵାନନନ୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିଃ ପୁର୍ଣଗୁଣଃ ସ୍ଵତନ୍ତ୍ରଃ । ପୁରାତନଃ ପୂର୍ଣତନୁର୍ମଦାତ୍ମା ନ ତାଦୃଶାଃ ସଂତି କଦାପି ଵୀଦ୍ର ॥ ୩,୧୪.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଯିଏ ମୂଳ ରୂପ ଭଗବାନ, ଅନନ୍ତ, ସ୍ୱାଧୀନ, ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୁରାତନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦେହୀ ଏବଂ ମୋ ଆତ୍ମା, ଏପରି ଅନ୍ୟ କେହି କେବେ ମିଳନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ।

ପାଦଶ୍ଚ ପୂର୍ଣଃ ପାଦତଲଂ ଚ ପୂର୍ଣଂ ନଖାଶ୍ଚ ପୂର୍ଣାଃ କଟିକଣ୍ଠୌ ଚ ପୂର୍ଣୌ । ଊରୂ ଚ ପୂର୍ଣେ ଉଦରଂ ଚ ପୂର୍ଣଂ ଲବ୍ଧ୍ଵାପି ପୂର୍ଣାଞ୍ଜଗୃହେ ତଥାପ୍ଯୁରଃ ॥ ୩,୧୪.

ତାଙ୍କର ପାଦ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପାଦତଳ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ନଖମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କଟି ଓ କଣ୍ଠ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଉରୁ ଦୁଇଟି ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପେଟ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କ ଛାତି ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ସ୍କନ୍ଧଃ ସୁପୂର୍ଣାଃ ସକଲାଶ୍ଚ ବାହଵଃ ପୂର୍ଣାଃ କେଶାଃ ଶ୍ମଶ୍ରୁଦନ୍ତାଶ୍ଚ ପୂର୍ଣାଃ । ଲୋମାନି ପୂର୍ଣାନି ତଥୈଵ ରୋମକୂପାଶ୍ଚ ପୂର୍ଣାସ୍ତୁ ତଥୈଵ ଶିଶ୍ରଃ ॥ ୩,୧୪.

ତାଙ୍କର କନ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ବାହୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ, କେଶ, ଦାଢ଼ି, ଦାନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଲୋମ ଏବଂ ଲୋମକୂପ, ମୁଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଅଣ୍ଡଶ୍ଚ ପୂର୍ଣୋ ହ୍ଯଣ୍ଡରୋମାଣି କକ୍ଷାଶ୍ଚକ୍ଷୁଶ୍ଚ ଶ୍ରୋତ୍ରେ ସର୍ଵ ଏତେ ଚ ପୂର୍ଣାଃ । କିଂ ଵର୍ଣଯେ ମୂଲରୂପଂ ହରେଶ୍ଚ ଯାଵଦ୍ଵଲଂ ପୂର୍ଣଂ ସମଗ୍ରଦେହେ ॥ ୩,୧୪.

ତାଙ୍କର ଶୁକ୍ରାଣୁ, ତାହାର ଲୋମ, ବାହୁଳି, ଆଖି, କାନ—ସବୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଏଠିକି ମୁଁ କଣ କହିବି ହରିଙ୍କ ମୂଳ ରୂପ ବିଷୟରେ, ଯେଉଁଠାରେ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ।

ତାଵଦ୍ବ୍ରଲଂ ହ୍ଯେକରୋମାଦିକେଷୁ ସଂତିତ୍ଵିମେ ହି ଯତଃ ସ ଏଵ ପୂର୍ଣଃ । ସ ଏଵ ତୁ ସର୍ଵସ୍ଯ କର୍ତା ସ ଏଵ ହର୍ଥା ସ ତୁ ସାରାଂଶଭୋକ୍ତା ॥ ୩,୧୪.

ଏଭଳି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋମ ଓ ତାହାର ମୂଳ ଯେପରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେପରି ସେ ଏକମାତ୍ର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ; ସେ ଏକା ଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ଭୋଗକର୍ତ୍ତା ଓ ସାର ଭୋଗ କରୁଥିବା।

ଅସାରାଂଶଂ ନୈଵ ଭୋକ୍ତା ହରିସ୍ତୁ ସାରାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ପକ୍ଷୀନ୍ଦ୍ର ସମ୍ଯକ୍ । ଦ୍ରାକ୍ଷେକ୍ଷୁସାରଂ ନାରିକେଲସ୍ଯ ସାରଂ ଚୂତସ୍ଯ ସାରଂ ପନସସ୍ଯାପି ସାରମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ହରି କେବେ ନିରସ ଅଂଶ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ସେ କେବଳ ସାର ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଶୁଣ, ହେ ପକ୍ଷୀନାଥ, ମୁଁ କହିବି: ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଅଖୁ, ନଡ଼ିଆ, ଆମ୍ବ ଓ ପନସର ସାର।

ନାରଙ୍ଗସାରଂ କ୍ରମୁକସ୍ଯାପି ସାରଂ ଖର୍ଜୂରସାରଂ କଦଲୀଫଲସ୍ଯ । ନାରାଯଣୋ ବୀଜରୂପସ୍ଯ ସାରଂ ଗୃହ୍ଣାତି ନିତ୍ଯଂ ଭକ୍ତଵର୍ଯୋ ଦଯାଲୁଃ ॥ ୩,୧୪.

ନାରଙ୍ଗ, କର୍କଟ, ଖଜୁରୀ, କଦଳୀ ଫଳର ସାର—ନାରାୟଣ, ସଦା ଦୟାଳୁ ଓ ଭକ୍ତପ୍ରିୟ, ସେ ସବୁବେଳେ ବୀଜ ରୂପରେ ସାର ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ତାମ୍ବୂଲସାରଂ ଖଦିରସ୍ଯ ସାରଂ ପୁଷ୍ପସ୍ଯ ସାରଂ ଚନ୍ଦନସ୍ଯାପି ସାରମ୍ । ଗୋଧୂମସାରଂ ଯଵାନାଂ ଚ ସାରଂ ମାଷସ୍ଯ ସାରଂ ହରେଣୋଶ୍ଚ ସାରମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ପାନର ମଧୁର ରସ, ଖଦିର ଗଛର ସାର, ଫୁଲର ସାର, ଚନ୍ଦନର ସାର, ଗହୁଁର ସାର, ଯବ ଧାନର ସାର, ମାଛ ଡାଲର ସାର ଏବଂ ହରିଣ ମଲୟ ରସ—

ଶୁଦ୍ଧଂ ତଥା ଵ୍ରୀହିନୀଵାରସାରଂ ଶ୍ଯାମାକସାରଂ ଶୁଦ୍ଧଧାନ୍ଯସ୍ଯ ସାରମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଏଭଳି ଭଳି, ଶୁଦ୍ଧ ଚାଉଳର ସାର, ନିବାର ଧାନର ସାର, ଶ୍ୟାମାକ ଧାନର ସାର ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଧାନ୍ୟର ସାର—

ନିଷିଦ୍ଧାନ୍ସର୍ଵଶାକସ୍ଯ ସାରାଂସ୍ତଥା ନିପିଦ୍ଧାଲ୍ଲାଂଵଣସ୍ଵାପି ସାରାନ୍ । ଗୃହ୍ଣାତି ଵିଷ୍ଣୁଃ ପରମାଦରେଣ ଅନ୍ନସ୍ଯ ସାରଂ ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯସ୍ଯ ସାରମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଯେଉଁ ସବୁ ଶାକ ଖାଇବାକୁ ମନା, ସେମାନଙ୍କର ସାର ଏବଂ ଯେଉଁ ଲୁଣ ମନା, ସେମାନଙ୍କର ସାର ମଧ୍ୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଦରରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—ଖାଦ୍ୟର ସାର, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଉପଭୋଗ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟର ସାର।

ସୂପସ୍ଯ ସାରଂ ପରମାନ୍ନସ୍ଯ ସାରଂ ଦୁଗ୍ଧସ୍ଯ ସାରଂ ଦଧିତକ୍ରସ୍ଯ ସାରମ୍ । ଘୃତସ୍ଯ ସାରଂ ରାମଠସ୍ଯାପି ସାରଂ ଗୃହ୍ଣାତି ଵିଷ୍ଣୁଃ ସର୍ଷପସ୍ଯାପି ସାରମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଡାଲର ସାର, ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନର ସାର, ଦୁଧର ସାର, ଦହି ଓ ତକ୍ରର ସାର, ଘିଅର ସାର, ମାଖନର ସାର ଏବଂ ସରସପ ମସଲାର ସାର—ଏସବୁ ସାର ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି।

ମରୀଚସାରଂ ଜୀରକସ୍ଯାପି ସାରଂ ତଥା ହଵିର୍ଘୃତପକ୍ଵସ୍ଯ ସାରମ୍ । ତୈଲେଷୁ ପକ୍ଵସ୍ଯ ଚ ଭର୍ଜିତସ୍ଯ ଗୁଡସ୍ଯ ସାରଂ ନଵନୀତସ୍ଯ ସାରମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଗୋଲମରିଚର ସାର, ଜିରାର ସାର, ହବିଷ୍ୟ ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟର ସାର, ତେଲରେ ପକାଯାଇଥିବା ଓ ଭଜାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟର ସାର, ଗୁଡ଼ର ସାର ଓ ନୂଆ ମାଖନର ସାର—

ଲଵଙ୍ଗସାରଂ ଶର୍କରାଯାଶ୍ଚ ସାରମିତ୍ଯାଦିସାରାନ୍ ଵାସୁଦେଵସ୍ତୁ ଭୁକ୍ତେ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଃ ସର୍ଵଜଗନ୍ନିଵା ସସ୍ତସ୍ଯାଜ୍ଞଯା ଵାସୁଦେଵୋପି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଲବଙ୍ଗର ସାର, ଚିନିର ସାର ଏବଂ ଏଭଳି ଅନେକ ସାର—ବାସୁଦେବ ଏସବୁ ସାର ଭୋଗ କରନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କର ପତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ଅନ୍ତର୍ୟାମୀ, ସେ ନିଜ ଆଜ୍ଞାରେ ସଦା ଏହିପରି କରନ୍ତି।

ତଚ୍ଛେଷସାରାନପି ଚାଵନୀଶୋ ମହାତ୍ମନୋଂଶାଞ୍ଛୃଣୁ ଶିଷ୍ଯଵର୍ଯ । ଏଵଂ ଵିମୂଢା ଵାସୁଦେଵସ୍ଯ ଭକ୍ତାଃ କିଂ ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ଵିଷ୍ଣୁଭକ୍ତା ହି ଲୋକେ ॥ ୩,୧୪.

ଏବେ ଶୁଣ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶିଷ୍ୟ, ଅବଶିଷ୍ଟ ସାର ଓ ମହାତ୍ମା ଭୂମିପତିଙ୍କ ଅଂଶ ବିଷୟରେ। ଏଭଳି ଭାବେ ଭ୍ରମିତ ବାସୁଦେବ ଭକ୍ତମାନେ—ତେବେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତଙ୍କ ବିଷୟରେ କ'ଣ କୁହିବାକୁ ଅଛି?

କଲ୍ଯାଣାସ୍ତେ ସାରଭୋକ୍ତାର ଏଵ ନୈଷାଂ ଭଵେତ୍ତେନ ଦୁଃ ଖାଭିଵୃଦ୍ଧିଃ । ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ଯେ ଵୈଶ୍ଵଦେଵଂ ଵିହାଯ ଦୁଷ୍ଟାଂସ୍ତାନ୍ଵୈ ଭୁକ୍ତିଚିନ୍ତ୍ତାଂଶ୍ଚ ଵିଦ୍ଧି ॥ ୩,୧୪.

ଯେମାନେ ସାର ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଧନ୍ୟ; ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କେବେ ଦୁଃଖ ବଢ଼ିବ ନାହିଁ। କିନ୍ତୁ ଯେମାନେ ବୈଶ୍ୱଦେବ ନ ଦେଇ ଅନୁଚିତ ଭୋଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୋଜନ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଥାନ୍ତି—ଏହା ଜାଣ।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଵିଶେଷଂ ଵୈଶ୍ଵଦେଵେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ଗୋପ୍ଯଂ ନୋ ଵଦାନ୍ଯତ୍ର ଵିଦ୍ଵାନ୍ । ସୂର୍ଯାଦୀନାଂ ଯେ ଚ ଦାନେ ଚ ଦଦ୍ଯୁର୍ଵିନା ଵାଯୋରନ୍ତରସ୍ଥଂ ହରିଂ ଚ ॥ ୩,୧୪.

ମୁଁ ବୈଶ୍ୱଦେବର ବିଶେଷତା କହିବି, ଗରୁଡ଼, ଏହା ଅନ୍ୟଠାରେ କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଇ, ଯେମାନେ ବାୟୁ ମଧ୍ୟରେ ବସିଥିବା ହରିଙ୍କୁ ଦେଉନାହାନ୍ତି—

ତେ ଵୈ ସଦା ସାରଭୋକ୍ତାର ଏଵ ଜ୍ଞେଯାସ୍ତ୍ଵତୋ ଵିଷ୍ଣୁରେକୋ ମହାତ୍ମା । ସାରାଂଶଭୋକ୍ତା ନ ତୁ ସର୍ଵସ୍ଯ ଭୋକ୍ତା ଭୁନକ୍ତି ସର୍ଵଂ ତ୍ଵଵିରୁଦ୍ଧଶକ୍ତିଃ ॥ ୩,୧୪.

ସେମାନେ ସଦା ସାର ଭୋଗ କରୁଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯିବେ; ତେଣୁ ବିଷ୍ଣୁ ଏକମାତ୍ର ମହାତ୍ମା, ସାର ଅଂଶ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନୁହେଁ। କିନ୍ତୁ ଅବିରୋଧ ଶକ୍ତି ଥିବାରୁ ସେ ସମସ୍ତ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି।

ଵକ୍ଷ୍ଯେ ହ ସାରାନ୍ପୁନରନ୍ଯାନ୍ଖଗେନ୍ଦ୍ର ଶୃଣୁଷ୍ଵ ଗୁହ୍ଯଂ ପରମାଦରେଣ । ଦ୍ରାକ୍ଷାଦଯଃ ସର୍ଵ ଏଵ ତ୍ଵସାରାଃ କାଲାଦିଦୁଷ୍ଟା ଭାଵଦୁଷ୍ଟାଃ ପଦାର୍ଥାଃ ॥ ୩,୧୪.

ଏବେ ମୁଁ ଅନ୍ୟ ସାର ବିଷୟରେ କହିବି, ଗରୁଡ଼; ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥାକୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଦରରେ ଶୁଣ। ଦାଖ ଓ ଏପରି ଅନ୍ୟ ଫଳ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାରଶୂନ୍ୟ; କାଳ କିମ୍ବା ସ୍ୱଭାବରେ ଦୁଷିତ ଦ୍ରବ୍ୟ ଅଶୁଦ୍ଧ ବୋଲି ଜଣା।

ଅତିପକ୍ଵାନନ୍ତରଂ ତୁ ତଥା ଦିନଚତୁଷ୍ଟଯେ । ଅସାରାଃ କଲୁଷା ଜ୍ଞେଯାସ୍ତଥା ଜଂବୂଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଅତିପକ୍ୱ ହେବା ପରେ, କିମ୍ବା ଚାରି ଦିନ ପରେ, କିମ୍ବା ଜାମୁ ଫଳ—ଏହାମାନେ ସାର ନଥିବା ଏବଂ ଅଶୁଦ୍ଧ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ମାସସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ତ୍ଵସାରଂ ପନସଂ ସ୍ମୃତମ୍ । ଷଣ୍ମାସାନନ୍ତରଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଖର୍ଜୂରଂ ତିକ୍ତଵତ୍ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଏକ ମାସ ପରେ, ଗରୁଡ଼, ପନସ ଫଳ ସାରଶୂନ୍ୟ ହୋଇଯାଏ; ଛଅ ମାସ ପରେ, ଗରୁଡ଼, ଖଜୁରୀ ଫଳ ତିତିକ୍ତ ଏବଂ ସାର ନଥିବା ହୋଇଯାଏ।

ଆର୍ଦ୍ରଂ ପୂତଂ ନାରିକେଲଂ ସ୍ଫୋଟନାନନ୍ତରଂ ପ୍ରଭୋ । ଅହୋରାତ୍ରାନନ୍ତରଂ ତୁ ଅସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ତାଜା ଶୁଦ୍ଧ ନାଡ଼ିଆ, ପ୍ରଭୁ, ଫାଟିଯିବା ପରେ ଏବଂ ଏକ ଦିନ ଏକ ରାତି ପରେ, ସାର ନଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଶୁଷ୍କଭୂତଂ ନାରିକେଲଂ ଖଜୂରଂ ତୁ ଯଥା ତଥା । ପକ୍ଷସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଚୂତମସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଶୁଖିଗଲା ନାଡ଼ିଆ, ଏବଂ ଏହିପରି ଖଜୁରୀ, ପକ୍ଷ ପରେ, ଆମ୍ବ ଫଳ ମଧ୍ୟ ପକ୍ଷ ପରେ ସାର ନଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଵର୍ଷସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ପୂଗୀଫଲମୁଦାହୃତମ୍ । ଘଟିକାନନ୍ତରଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ତାଂବୂଲଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ଗରୁଡ଼, ଗୁଆ ଫଳ ସାର ନଥିବା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ଏକ ଘଟିକା (ପ୍ରାୟ ୨୪ ମିନିଟ୍) ପରେ, ଗରୁଡ଼, ପାନପତ୍ର ସାର ନଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ଯାମସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଚାନ୍ନଂ ସୂପାନ୍ନଂ ପାଯସଂ ତଥା । ଭକ୍ଷ୍ଯଂ ଚ କ୍ଵଥିତଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ଅସାରଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ଏକ ଯାମ (ତିନି ଘଣ୍ଟା) ପରେ ଚାଉଳ, ଡାଲ, ଖିର, ଭୋଜ୍ୟ ଓ ଉପସ୍ୱାଦିତ ଖାଦ୍ୟ, ଗରୁଡ଼, ସାର ନଥିବା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ।

ତ୍ରିପକ୍ଷାନନ୍ତରଂ ଵୀନ୍ଦ୍ର ତୈଲପକ୍ଵଂ ତଥା ସ୍ମୃତମ୍ । ଚତୁର୍ଯାମାନନ୍ତରଂ ଚ ତ୍ଵସାରଂ ଘୃତପକ୍ଵକମ୍ ॥ ୩,୧୪.

ତିନି ପକ୍ଷ ପରେ, ଗରୁଡ଼, ତେଲରେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାର ନଥିବା ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; ଚାରି ଯାମ ପରେ ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ଖାଦ୍ୟ ସାର ନଥିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ।