ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ମହ୍ଯମଚ୍ଛିନ୍ନଭକ୍ତାଯ ଦଯାଂ କୁରୁ ମହାପ୍ରଭୋ । ଇତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜ ଲିରଗ୍ରତଃ ॥ ୩,୧୨.

ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଅଖଣ୍ଡ ଭକ୍ତି ଥିବା ପାଇଁ କୃପା କର; ଏହିପରି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଶିର ନମାଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଇତି ସ୍ତୁତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵପୂତ୍ରେଣ ଦଯାନିଧିଃ । ମେଧଗଂଭୀରଯା ଵାଚା ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୩,୧୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏହିପରି ନିଜ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ପାଇ, ସେ ଭଗବାନ, ଦୟାର ସାଗର, ମଧୁସୂଦନ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଥିବା କଥାରେ କହିଲେ।

ସୃଜ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିମାନ୍ଦେଵାନ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍କ୍ରମେଣ ଚ । ଯଥା ଵୈ ପ୍ରାକ୍କ୍ଷଣେତଦ୍ଵତ୍ସୃଜ ସର୍ଵଂ ମହାପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୧୩.

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ମୋର କୃପାରେ ଏହି ଦେବମାନେକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସୃଷ୍ଟି କର; ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କରିଥିଲ, ସେପରି ସମସ୍ତ କଥା ସୃଷ୍ଟି କର, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ।

ନାସ୍ତି ପ୍ରଯୋଜନଂ ତେନ ତଵ ମତ୍ପ୍ରୀତଯେ ସୃଜ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ହାରିଣା ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ପରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ତାହାର କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କର; ଏପରି ହରିଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୁଂ ମନୋ ଦଧ୍ରେ ପ୍ରୀଣଯନ୍ନେଵ ମାଧଵମ୍ । ମହତ୍ତତ୍ଵାତ୍ମକୋ ବ୍ରହ୍ମା ଵାଯୁଂ ଜୀଵଭିମାନିନମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ମନ ଏକାଗ୍ର କଲେ, ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି; ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱର ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ବାୟୁଙ୍କୁ ଜୀବ ଭାବେ ମନେ କଲେ।

ଆଦୌ ସସର୍ଜ ଗରୁଡ ପୁରୁଷାତ୍ମା ସ ଏଵ ଚ । ତତୋ ଦକ୍ଷିଣହସ୍ତାତ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଣୀଂ ଭାରନ୍ତୀ ତଥା ॥ ୩,୧୩.

ପ୍ରଥମେ, ସେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ପୁରୁଷର ଆତ୍ମା; ତାପରେ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରୁ ଭାରଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ଏଭଳି—

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ଧସ୍ତାଦହଙ୍କାରାତ୍ମକୋ ହରଃ । ଆଦୌ ଶେଷସ୍ତତୋ ଜଜ୍ଞେ ଗରୁଡତଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରୁ ଅହଂକାରର ଆତ୍ମା ଥିବା ହରାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ପ୍ରଥମେ ଶେଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ତାପରେ ତୁରନ୍ତ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା।

ତଦନନ୍ତରଜୋ ରୁଦ୍ରଃ ସ ଏଵଂ ସୃଷ୍ଟଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ । ସ୍ଵୋତ୍ପତ୍ତ୍ଯନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶଵର୍ଷାନ୍ମହାପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ତାପରେ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ର ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶ ବର୍ଷ ଅବଧି ପାଇଁ ରହିଲେ।

ଵାଯୁମୁତ୍ତ୍ପାଦ୍ରଯାମାସ ଵତ୍ସରାନନ୍ତରେ ପ୍ରଭୁଃ । ଗାଯତ୍ରୀଂ ଜନଯାମାସ ଵାଯୋରୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ବାୟୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବାୟୁଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ସେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ସଂଵତ୍ସରାନନ୍ତରେ ତୁ ଭାରତୀମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ । ଭାରତ୍ଯନନ୍ତରଂ ଶେଂ ଦିଵ୍ଯସାହସ୍ରଵତ୍ସରାତ୍ ॥ ୩,୧୩.

ପୁଣି ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଭାରତୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଭାରତୀ ପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଶେଷଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅନନ୍ତରଂ ସଂବଭୂଵ ଗରୁଡସ୍ତୁ ତତଃ ପରମ୍ । ଦିଵ୍ଯସାହସ୍ରଵର୍ଷାତ୍ତୁ ତଥା ରୁଦ୍ରଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟଵାନ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଶେଷ ପରେ, ଗରୁଡ଼ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଶେଷସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଦେଵୀଂ ଵାରୁଣୀଂ ଚ ମହାପ୍ରଭୁଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ହ୍ଯସୃଜତ୍କମଲାସନଃ ॥ ୩,୧୩.

ଶେଷ ପରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ଦେବୀ ବାରୁଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଗରୁଡାନନ୍ତରଂ ଦେଵୀଂ ସୌପର୍ଣୀମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ଚ ପାର୍ଵତୀଂ ଚ ତଥୈଵ ସଃ ॥ ୩,୧୩.

ଗରୁଡ଼ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଦେବୀ ସୌପର୍ଣ୍ଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ପାର୍ଵତ୍ଯନନ୍ତରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ଵନିଯାମକମ୍ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ଵାସଵଂ ହ୍ଯସୃଜତ୍ତତଃ ॥ ୩,୧୩.

ପାର୍ବତୀ ପରେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱର ନିୟନ୍ତ୍ରକ। ତାପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଭିମାନୀ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯ ବାହୋଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଠିନଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ଶଚୀ ତାମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁର ଅଧିପତି ଦେବତା, ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଶଚୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାନନ୍ତରଂ କାମଂ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ଅସୃଜଦ୍ଵାମବାହୋଶ୍ଚମନସ୍ତତ୍ଵାଭିମାନିନମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଇନ୍ଦ୍ର ପରେ, ତିରିଶି ବର୍ଷ ପରେ, ସେ କାମଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ବାମ ବାହୁ ଓ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି।

ତଦନନ୍ତରଜାଂ ଦେଵୀଂ ଦଶଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ରତିଂ ସ ଜନଯାମାସ କାମଭାର୍ଯାଂ ମହାପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ତାପରେ, ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ମହାପ୍ରଭୁ କାମଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦେବୀ ରତିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

କାମସ୍ଯାପ୍ଯଭିମାନୀ ତୁ ସ ଏଵ ପରିକୀର୍ତିତଃ । ବ୍ରହ୍ମାହଙ୍କାରିକଂ ପ୍ରାଣଂ କାର୍ଯୋତ୍ପତ୍ତେରନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

କାମଙ୍କର ଅଧିପତି ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଉଲ୍ଲେଖିତ। କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଅହଂକାର ସହିତ ପ୍ରାଣକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ନିର୍ମମେ ନାସିକ ତତଃ । ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ନାସିକସ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ନାସିକାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ନାସିକାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ନିର୍ମମେ ନାସିକାଂ ଵାମାଂ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକପିତାମହଃ । ଅହଙ୍କାରାଦନୁ ବ୍ରହ୍ମା ସଜ୍ଞାନଂ ଚ ବୃହସ୍ପତିମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପିତାମହ, ବାମ ନାସିକାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଅହଂକାର ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଜ୍ଞାନ ଓ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ନିର୍ମମେ ଚ ଵର୍ଷଯୁଗ୍ମପଞ୍ଚଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ପଞ୍ଚଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ତାରାଂ ଭାର୍ଯାଂ ଵିନିର୍ମମେ ॥ ୩,୧୩.

ଯୁଗଳ ବର୍ଷ ଓ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପୁଣି ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ତାରାଙ୍କୁ ଭାର୍ଯ୍ୟା ଭାବେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଗୁରୋରନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ପଞ୍ଚଵିଂଶାଦନନ୍ତରମ୍ । ସ୍ଵାଯଂଭୁଵଂ ମନୁଂ ଚୈଵ ନିର୍ମମେ ମନସା ଵିଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ଗୁରୁ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ପଚିଶ ବର୍ଷ ପରେ, ମନରେ ଭାବି ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ପଞ୍ଚଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ଶତରୂପାଂ ଵିନିର୍ମମେ । ଶତରୂପାନନ୍ତରଂ ତୁ ଵିଂଶଦ୍ଵର୍ଷଦିନାନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ଶତରୂପାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଶତରୂପା ପରେ, କୋଉ ଭିତରେ କିଛି ବିଶ ବର୍ଷ ଓ ଦିନ ପରେ।

ଦକ୍ଷଃ ଶିଷ୍ଯାତ୍ମକୋ ଜଜ୍ଞେ ଦକ୍ଷିଣାଙ୍ଗୁଷ୍ଠତଃ ପ୍ରଭୋଃ । ପଞ୍ଚଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ଵାମାଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଚ୍ଚତୁର୍ମୁଖଃ ॥ ୩,୧୩.

ଦକ୍ଷ, ଶିଷ୍ୟ ପୁତ୍ର ଭାବେ, ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଜନ୍ମିଲେ। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ବାମ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।

ପ୍ରସୂତିମସୃଜଦ୍ବ୍ରହ୍ମା ସୃଷ୍ଟ୍ଯର୍ଥଂ ପରମାଦରାତ୍ । ଦକ୍ଷସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ପଞ୍ଚଵିଂଶାଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମା ଅତି ଆଦରରେ ପ୍ରସୂତିଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଦକ୍ଷ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ପଚିଶ ବର୍ଷ ପରେ।

ନିର୍ମମେ ହ୍ଯନିରୁଦ୍ଧଂ ଚ ମଧ୍ଯମାଙ୍ଗୁଲିପର୍ଵତଃ । ପଞ୍ଚଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ସସର୍ଜ ଭଗଵାନଜଃ ॥ ୩,୧୩.

ମଧ୍ୟମା ଆଂଗୁଠିର ମଧ୍ୟ ଗଠିଠାରୁ ଭଗବାନ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

ଵିରାଜସଂଜ୍ଞକାଂ ଭାର୍ଯାଂ ମଧ୍ଯମାଙ୍ଗୁଲିପର୍ଵତଃ । ଅନିରୁଦ୍ଧାନନ୍ତର ତୁ ଶତଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ମଧ୍ୟମା ଆଂଗୁଠିର ମଧ୍ୟ ଗଠିଠାରୁ ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ପରେ, ଏକ ଶତବର୍ଷ ପରେ, ଭଗବାନ ଏକ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ଥିଲା ବିରାଜା।

ନିର୍ମମେ ପ୍ରଵହଂ ଵାଯୁଂ କନିଷ୍ଠାଙ୍ଗୁଲିପର୍ଵତଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ପ୍ରଵାହୀଂ ନିର୍ମମେ ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ସାନ ଆଂଗୁଠିର ଗଠିଠାରୁ ଭଗବାନ ପ୍ରବାହ ବାୟୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ପ୍ରବାହୀଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

କନିଷ୍ଠାଙ୍ଗୁଲିପର୍ଵାଚ୍ଚ ଵାମଦେଵଂ ନ ସଂଶଯଃ । ପ୍ରଵହାନନ୍ତରଂ ତବ୍ରହ୍ମା ଶତଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ସାନ ଆଂଗୁଠିର ଗଠିଠାରୁ, ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ, ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରବାହ ପରେ ଏକ ଶତବର୍ଷ ପରେ ବାମଦେବଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।