ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

କାଲକେଯସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ସଦା ଵେନସମୋ ମତଃ । ଅଧମାନାଂ ତୁ ଦୈତ୍ଯାନାମୁତ୍ତମୈଃ ସାମ୍ଯମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୩,୧୨.

କାଳକେୟ ସଦା ବେନ ସମାନ ବୋଲି ମନ୍ୟ ହୁଏ; ନିମ୍ନ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟଙ୍କ ସହ ସମତା କୁହାଯାଏ।

ତତ୍ରାଵେଶାଚ୍ଚ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଦେଵାନାଂ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ । ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁର୍ଣୈହୀନଶ୍ଚିତ୍ତମାନସୁରୋ ମହାନ୍ ॥ ୩,୧୨.

ସେଠାରେ ଅଧିକାର ହେଉଥିବାରୁ, ଏହି କଥା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ ଯେ ଦେବତାମାନେ ଉପସ୍ଥିତ; ତେଣୁ ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ମନସ୍ ଅସୁର ମହାନ।

ତଚ୍ଛରୀରାଭିମାନୀ ତୁ ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୈର୍ଵରଃ । ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୈହୀଂନୋ ହସ୍ତମାନସୁରୋ ମହାନ୍ ॥ ୩,୧୨.

ଯିଏ ଦେହକୁ ଅତିରିକ୍ତ ମନେ କରେ, ସେ ଶତଗୁଣ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ; ଏହିପରି ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ହସ୍ତ ମନସ୍ ଅସୁର ମହାନ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୈର୍ହୀନଃ ପାଦମାନସୁରୋ ମହାନ୍ । ନେତ୍ରେନ୍ଦ୍ରିଯାଭିମାନୀ ତୁ ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୋ ଵରଃ ॥ ୩,୧୨.

ଏହିପରି ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ପାଦ ମନସ୍ ଅସୁର ମହାନ; କିନ୍ତୁ ଯିଏ ନେତ୍ରେ ଅତିରିକ୍ତ ଆସକ୍ତି ରଖେ, ସେ ଶତଗୁଣ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ।

ଚକ୍ଷୁରିନ୍ଦ୍ରିଯମାନୀ ତୁ ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୋ ଵରଃ । ତସ୍ମାଚ୍ଛଗୁଣୈର୍ହୀନଃ ସ୍ପର୍ଶମାନସୁରୋ ମହାନ୍ ॥ ୩,୧୨.

ଯିଏ ଚକ୍ଷୁଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଆସକ୍ତ, ସେ ଶତଗୁଣ ଗୁଣରେ ଉତ୍ତମ; ଏହିପରି ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ସ୍ପର୍ଶ ମନସ୍ ଅସୁର ମହାନ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁର୍ଣୈହୀନଶ୍ଚଣ୍ଡମାନସୁରୋ ମହାନ୍ । ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁର୍ଣୈର୍ହୀନଃ ଶିଶ୍ରମାନସୁରୋ ମହାନ୍ ॥ ୩,୧୨.

ଏହିପରି ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ କ୍ରୋଧ ମନସ୍ ଅସୁର ମହାନ; ଏହିପରି ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ ଶୀତ ମନସ୍ ଅସୁର ମହାନ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୈର୍ହୀନଃ କର୍ମମାନସୁରଃ ସ୍ମୃତଃ । କଲ୍ପାଦ୍ଯୈଃ ପ୍ରେରିତାଃ ସର୍ଵେ ରୁଦ୍ରାଦ୍ଯା ଅଧିକାରିଣଃ ॥ ୩,୧୨.

ଏହିପରି ଶତଗୁଣ ଗୁଣରୁ ବଞ୍ଚିତ କର୍ମ ମନସ୍ ଅସୁର ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି; କଳ୍ପ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଅଧିକାରୀମାନେ ପ୍ରେରିତ।

କଦାଚିତ୍ସୁଵିରୁଦ୍ଧଂ ଚ କୁର୍ଵନ୍ତି ତଵ ସତ୍ତମ । କଦାପ୍ଯହଂ ଚ ଵାଯୁଶ୍ଚ ଵିରୁଦ୍ଧଂ ନାଚରେଵ ଭୋଃ ॥ ୩,୧୨.

ହେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, କେବେ କେବେ ସେମାନେ ତୁମ ପ୍ରତି ବିରୋଧ କରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ଓ ବାୟୁ କେବେ ବି ବିରୋଧ କରୁନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।

ମୂଲେଷ୍ଵଂଶାଵତାରେଷୁ ରୁଦ୍ରାଦୀନା ମହାପ୍ରଭୋ । ବୁଦ୍ଧିର୍ଵିନଶ୍ଯତେ ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛିନ୍ନା ହି ତେଽଖିଲାଃ ॥ ୩,୧୨.

ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୂଳରେ ଓ ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଅଂଶାବତାରରେ, ବୁଦ୍ଧି ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ; ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କ ସଂଯୋଗ ଛିନ୍ନ ହୋଇଯାଏ।

ମହୀପତେ ଚ ମଦ୍ବୁଦ୍ଧିସ୍ତସ୍ମାଦଚ୍ଛିନ୍ନସଂଜ୍ଞିକଃ । ଏତାଦୃଶୋପ୍ଯହଂ ଦେଵ ନ ଚ ଶକ୍ତିସ୍ତୁ ନସ୍ତଵେ ॥ ୩,୧୨.

ହେ ମହୀପତି, ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଏହିପରି ଅଖଣ୍ଡ ଭାବରେ ଅଛି; ତଥାପି, ହେ ଦେବ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ନାହିଁ।

ମହ୍ଯମଚ୍ଛିନ୍ନଭକ୍ତାଯ ଦଯାଂ କୁରୁ ମହାପ୍ରଭୋ । ଇତି ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜ ଲିରଗ୍ରତଃ ॥ ୩,୧୨.

ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଅଖଣ୍ଡ ଭକ୍ତି ଥିବା ପାଇଁ କୃପା କର; ଏହିପରି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଶିର ନମାଇ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହେଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୩ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଇତି ସ୍ତୁତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ ସ୍ଵପୂତ୍ରେଣ ଦଯାନିଧିଃ । ମେଧଗଂଭୀରଯା ଵାଚା ପ୍ରୋଵାଚ ମଧୁସୂଦନଃ ॥ ୩,୧୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଏହିପରି ନିଜ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତି ପାଇ, ସେ ଭଗବାନ, ଦୟାର ସାଗର, ମଧୁସୂଦନ ଗଭୀର ଜ୍ଞାନ ଥିବା କଥାରେ କହିଲେ।

ସୃଜ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନିମାନ୍ଦେଵାନ୍ମତ୍ପ୍ରସାଦାତ୍କ୍ରମେଣ ଚ । ଯଥା ଵୈ ପ୍ରାକ୍କ୍ଷଣେତଦ୍ଵତ୍ସୃଜ ସର୍ଵଂ ମହାପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୧୩.

ହେ ବ୍ରହ୍ମା, ମୋର କୃପାରେ ଏହି ଦେବମାନେକୁ କ୍ରମକ୍ରମେ ସୃଷ୍ଟି କର; ଯେପରି ପୂର୍ବରୁ କରିଥିଲ, ସେପରି ସମସ୍ତ କଥା ସୃଷ୍ଟି କର, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ।

ନାସ୍ତି ପ୍ରଯୋଜନଂ ତେନ ତଵ ମତ୍ପ୍ରୀତଯେ ସୃଜ । ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ ହାରିଣା ବ୍ରହ୍ମା ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ପରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ତାହାର କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, କିନ୍ତୁ ମୋ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ସୃଷ୍ଟି କର; ଏପରି ହରିଙ୍କ ଉପଦେଶ ପାଇ, ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ସୃଷ୍ଟିଂ କର୍ତୁଂ ମନୋ ଦଧ୍ରେ ପ୍ରୀଣଯନ୍ନେଵ ମାଧଵମ୍ । ମହତ୍ତତ୍ଵାତ୍ମକୋ ବ୍ରହ୍ମା ଵାଯୁଂ ଜୀଵଭିମାନିନମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ବ୍ରହ୍ମା ମନ ଏକାଗ୍ର କଲେ, ମାଧବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରି; ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱର ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ବାୟୁଙ୍କୁ ଜୀବ ଭାବେ ମନେ କଲେ।

ଆଦୌ ସସର୍ଜ ଗରୁଡ ପୁରୁଷାତ୍ମା ସ ଏଵ ଚ । ତତୋ ଦକ୍ଷିଣହସ୍ତାତ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମାଣୀଂ ଭାରନ୍ତୀ ତଥା ॥ ୩,୧୩.

ପ୍ରଥମେ, ସେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ପୁରୁଷର ଆତ୍ମା; ତାପରେ ତାଙ୍କର ଡାହାଣ ହାତରୁ ଭାରଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଏବଂ ଏଭଳି—

ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଦକ୍ଷିଣାଦ୍ଧସ୍ତାଦହଙ୍କାରାତ୍ମକୋ ହରଃ । ଆଦୌ ଶେଷସ୍ତତୋ ଜଜ୍ଞେ ଗରୁଡତଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଡାହାଣ ହାତରୁ ଅହଂକାରର ଆତ୍ମା ଥିବା ହରାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ହେଲା; ପ୍ରଥମେ ଶେଷଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା, ତାପରେ ତୁରନ୍ତ ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଜନ୍ମ ହେଲା।

ତଦନନ୍ତରଜୋ ରୁଦ୍ରଃ ସ ଏଵଂ ସୃଷ୍ଟଵାନ୍ପ୍ରଭୁଃ । ସ୍ଵୋତ୍ପତ୍ତ୍ଯନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶଵର୍ଷାନ୍ମହାପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ତାପରେ, ସେଇ ପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ର ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା ଦଶ ବର୍ଷ ଅବଧି ପାଇଁ ରହିଲେ।

ଵାଯୁମୁତ୍ତ୍ପାଦ୍ରଯାମାସ ଵତ୍ସରାନନ୍ତରେ ପ୍ରଭୁଃ । ଗାଯତ୍ରୀଂ ଜନଯାମାସ ଵାଯୋରୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ବାୟୁଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ବାୟୁଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ସେ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ।

ସଂଵତ୍ସରାନନ୍ତରେ ତୁ ଭାରତୀମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ । ଭାରତ୍ଯନନ୍ତରଂ ଶେଂ ଦିଵ୍ଯସାହସ୍ରଵତ୍ସରାତ୍ ॥ ୩,୧୩.

ପୁଣି ଏକ ବର୍ଷ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଭାରତୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ଭାରତୀ ପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ଶେଷଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅନନ୍ତରଂ ସଂବଭୂଵ ଗରୁଡସ୍ତୁ ତତଃ ପରମ୍ । ଦିଵ୍ଯସାହସ୍ରଵର୍ଷାତ୍ତୁ ତଥା ରୁଦ୍ରଞ୍ଚ ସୃଷ୍ଟଵାନ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଶେଷ ପରେ, ଗରୁଡ଼ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ତାପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ହଜାର ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଶେଷସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଦେଵୀଂ ଵାରୁଣୀଂ ଚ ମହାପ୍ରଭୁଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ହ୍ଯସୃଜତ୍କମଲାସନଃ ॥ ୩,୧୩.

ଶେଷ ପରେ, ମହାପ୍ରଭୁ ଦେବୀ ବାରୁଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଗରୁଡାନନ୍ତରଂ ଦେଵୀଂ ସୌପର୍ଣୀମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ଚ ପାର୍ଵତୀଂ ଚ ତଥୈଵ ସଃ ॥ ୩,୧୩.

ଗରୁଡ଼ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଦେବୀ ସୌପର୍ଣ୍ଣୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ପାର୍ଵତ୍ଯନନ୍ତରଂ ଚନ୍ଦ୍ରଂ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ଵନିଯାମକମ୍ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ଵାସଵଂ ହ୍ଯସୃଜତ୍ତତଃ ॥ ୩,୧୩.

ପାର୍ବତୀ ପରେ, ସେ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱର ନିୟନ୍ତ୍ରକ। ତାପରେ ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ବାସବ (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଅଭିମାନୀ ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯ ବାହୋଶ୍ଚ ପରମେଷ୍ଠିନଃ । ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ଶଚୀ ତାମସୃଜତ୍ପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁର ଅଧିପତି ଦେବତା, ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ପ୍ରଭୁ ଶଚୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ଯାନନ୍ତରଂ କାମଂ ତ୍ରିଂଶଦ୍ଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ଅସୃଜଦ୍ଵାମବାହୋଶ୍ଚମନସ୍ତତ୍ଵାଭିମାନିନମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଇନ୍ଦ୍ର ପରେ, ତିରିଶି ବର୍ଷ ପରେ, ସେ କାମଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯିଏ ବାମ ବାହୁ ଓ ମନସ୍ତତ୍ତ୍ୱର ଅଧିପତି।

ତଦନନ୍ତରଜାଂ ଦେଵୀଂ ଦଶଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ । ରତିଂ ସ ଜନଯାମାସ କାମଭାର୍ଯାଂ ମହାପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୩.

ତାପରେ, ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ମହାପ୍ରଭୁ କାମଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଦେବୀ ରତିଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ।

କାମସ୍ଯାପ୍ଯଭିମାନୀ ତୁ ସ ଏଵ ପରିକୀର୍ତିତଃ । ବ୍ରହ୍ମାହଙ୍କାରିକଂ ପ୍ରାଣଂ କାର୍ଯୋତ୍ପତ୍ତେରନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

କାମଙ୍କର ଅଧିପତି ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଉଲ୍ଲେଖିତ। କାର୍ଯ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଅହଂକାର ସହିତ ପ୍ରାଣକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

ଦଶଵର୍ଷାନନ୍ତରଂ ତୁ ନିର୍ମମେ ନାସିକ ତତଃ । ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯାଂ ନାସିକସ୍ଯଃ ପଞ୍ଚଵର୍ଷାଦନନ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧୩.

ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ, ସେ ନାସିକାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ପରେ, ନାସିକାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।