ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅଦୌ ସସର୍ଜ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ କନ କାତ୍ମକମ୍ । ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଯୋଜନାନାଂ ସମନ୍ତତଃ ॥ ୩,୧୦.

ଆରମ୍ଭରେ ଭଗବାନ ଅଣୁମାନେ ମିଶିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା।

ତଦୂର୍ଧ୍ଵମଣ୍ଵଵଯଵସ୍ତାଵାନ୍କନକରୂପକଃ । ଵର୍ତତେ ତତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଭୂତଲମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଏକ ମଣ୍ଡ ଅଂଶ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାର ଦେହରେ ରହିଛି । ଏହାଠାରୁ ଆଉ ଉପରେ ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଏକ ସତହ ଅଛି ।

ଏଵଂ କୋଟିଶତଂ ତସ୍ଯାଵଯଵଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ । ତତଶ୍ଚ ସପ୍ତାଵରଣୈଃ ସମତାତ୍ପରିଧୀକୃତମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ଏଭଳି ଏହାର ଶତ କୋଟି ଅଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ତାପରେ ସେଠି ସପ୍ତଟି ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘେରାଯାଇଛି ।

କବନ୍ଧାଵରଣଂ ହ୍ଯାଦ୍ଯଂ କୋଟ୍ଯା ଦଶସହସ୍ରକମ୍ । ଦ୍ଵିତୀଯା ଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ପାଵକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୧୦.

ପ୍ରଥମ ଆବରଣଟି କବନ୍ଧ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହାର ଆକାର ଦଶ ହଜାର କୋଟି । ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣଟି ମହାତ୍ମା ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।

ଅପାଂ ଦଶଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଧୀ (ଖୀ) କୃତମ୍ । ତୃତୀଯାଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ହରସ୍ଯୈଵ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୧୦.

ତୃତୀୟ ଆବରଣଟି ମହାତ୍ମା ହରଙ୍କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ହୋଇ ଘେରାଯାଇଛି ।

ଦଶାଧିକଂ ପାଵକାଚ୍ଚ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ । ଚତୁର୍ଥାଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ନଭସୋପି ମହାପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୧୦.

ଅଗ୍ନି ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ତରଳ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ଏହି ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣଟି ନଭସ୍ ରହିଛି, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ ।

ହରାଦ୍ଦଶଗୁଣୈରେଵଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ । ପଞ୍ଚମାଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯମହଙ୍କାରାଖ୍ଯମେଵଚ ॥ ୩,୧୦.

ହରଙ୍କ ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ପଞ୍ଚମ ଆବରଣଟି ଅହଂକାର ନାମରେ ପରିଚିତ ।

ଵ୍ଯୋମ୍ନୋ ଦଶଗୁଣୈରେଵଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରି ତମ୍ । ଷଷ୍ଠମାଵରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୦.

ନଭସ୍ ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ଷଷ୍ଠ ଆବରଣଟି ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ଖଗେଶ୍ୱର ।

ଅହଙ୍କାରାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ । ସପ୍ତମାଵରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ରିଗୁଣାଵରଣଂ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୧୦.

ଅହଂକାର ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ସପ୍ତମ ଆବରଣଟି ତିନି ଗୁଣର ଆବରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵାଦ୍ଦଶଗୁଣୈରଧିକଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵାନନ୍ତରଂ ଚ ତମୋ ହ୍ଯାଵରଣଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ଆବରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ପରେ ତମସ୍ ଆବରଣ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ ।

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵାତ୍ପଞ୍ଚଗୁଣୈରଧିକଂ ପରିକୀର୍ତିତମ୍ । ତସ୍ମାଚ୍ଚ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଜ୍ଞେଯଂରଜୋ ହ୍ଯାଵରଣଂ ସ୍ମୃତମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱଠାରୁ ପଞ୍ଚଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ଆବରଣ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି, ଏବଂ ତାହାଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣ ବଡ଼ ରଜସ୍ ଆବରଣ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।

ତତଶ୍ଚ ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ସତ୍ତ୍ଵାଵରଣମୁତ୍ତମମ୍ । ତ୍ରଯଶ୍ଚୈଵଂ ମିଲିତ୍ଵା ତୁ ଏକାଵରଣମୀରିତମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ତାପରେ ଦୁଇଗୁଣ ବଡ଼ ସତ୍ତ୍ୱ ଆବରଣ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏହି ତିନିଟି ମିଶି ଏକ ଆବରଣ ହେବାକୁ କୁହାଯାଏ ।

ଅଵ୍ଯାକୃତାଖ୍ଯମାକାଶଂ ତଦନନ୍ତରମୀରିତମ୍ । ମର୍ଯାଦାରହିତଶ୍ଚୈଵଂ ତତ୍ରାସ୍ତେ ହରିରଵ୍ଯଯଃ ॥ ୩,୧୦.

ଏହା ପରେ ଅବ୍ୟାକୃତ ନାମକ ଆକାଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ, ଯାହାର କୌଣସି ସୀମା ନାହିଁ; ସେଠି ଅବିନାଶୀ ହରି ବସିଛନ୍ତି ।

ଅଷ୍ଟମାଵରଣଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନୋରଂ ତରା ଵିରଜା ନଦୀ । ପଞ୍ଚଯୋଜନଵିସ୍ତୀର୍ଣା ସମନ୍ତାତ୍ପରୀଧୀକୃତା ॥ ୩,୧୦.

ଆଠମ ଆବରଣଟି ଆକାଶର ଭିତରେ ଭିରଜା ନଦୀ, ଯାହା ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରାଯାଇଛି ।

ଅସ୍ତି ପୁଣ୍ଯତମା ଜ୍ଞେଯା ଲୋକସଂସାରନାଶିନୀ । ଏଵଂ ଚତୁର୍ମୁଖେନୈଵ ତଦା ହୃଷ୍ଯଂ ତି ଚାଣ୍ଡଜ ॥ ୩,୧୦.

ଏହି ନଦୀ ସବୁଠାରୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ସଂସାର ନାଶ କରିଥିବା ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ଏଭଳି, ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସେଠି ଆନନ୍ଦିତ ହୁଅନ୍ତି ।

ତେ ସର୍ଵେ ଵିରଜାନଦ୍ଯାଂ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ନାତ୍ଵା ଵିସର୍ଜ୍ଯ ଚ । ଲିଙ୍ଗଦେହଂ ତତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମୋକ୍ଷଂ ଵିନ୍ଦନ୍ତି ତେ ହରେଃ ॥ ୩,୧୦.

ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଭିରଜା ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଲିଙ୍ଗ ଦେହକୁ ଛାଡ଼ି, ପରେ ହରିଙ୍କ ଚରଣରେ ମୋକ୍ଷ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି ।

ଅପରୋକ୍ଷଦୃଶାମେଵଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସହ ଗାମିନାମ୍ । ଵିରଜାତରଣଂ ଵିଦ୍ଧି ନାନ୍ଯେଷାଂ ଵିନତାସୁତ ॥ ୩,୧୦.

ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି ଏବଂ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିପାରିବା ଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମାତ୍ର ଭିରଜା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ କେହି ନୁହଁନ୍ତି, ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ ।

ଅପରୋକ୍ଷଦୃଶାଂ ବ୍ରହ୍ମନ୍ଵ୍ଯାସାଦୀନାଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ଵିରଜାତରଣଂ ନାସ୍ତି ଭୋକ୍ତଵ୍ଯତ୍ଵାଚ୍ଚ କର୍ମଣଃ ॥ ୩,୧୦.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ବ୍ୟାସ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପରି ଯେଉଁମାନେ ସ୍ୱୟଂ ଦେଖିବା ଦୃଷ୍ଟି ରଖନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଭିରଜା ନଦୀକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନଙ୍କର କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ।

ଵିରିଞ୍ଚେନୈଵ ସାକଂ ତୁ କଲ୍ପେସ୍ମିନ୍ନଧିକାରିଣାମ୍ । ତେଷାଂ ତୁ ନିଯମେନୈଵ ସର୍ଵପ୍ରାରବ୍ଧସଂକ୍ଷଯଃ ॥ ୩,୧୦.

ଏହି କଳ୍ପରେ କେବଳ ବିରିଞ୍ଚିଙ୍କ ସହିତ ଯେଉଁ ଯୋଗ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସମସ୍ତ ପ୍ରାରବ୍ଧ କର୍ମର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଶେଷ ହୁଏ ।

ଭଵତ୍ଯେଵଂ ନ ସଂଦେହୋ ନାନ୍ଯେଷାଂ ସର୍ଵସଂକ୍ଷଯଃ । ଅତସ୍ତୁ ଵିରଜାତରଣଂ ତେଷାମେଵ ଭଵେତ୍ପଟୋ ॥ ୩,୧୦.

ଏହିପରି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଘଟେ; ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ହୁଏ। ତେଣୁ, କେବଳ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମାତ୍ର ଭିରଜା ନଦୀ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ସମ୍ଭବ।

ଵିରଜାତରଣଂ ନାସ୍ତି ତେଷାଂ ତ (ତଯୋସ୍ତ)ତ୍ସଂଗିନାଂ ତଥା । ସର୍ଵାରବ୍ଧକ୍ଷଯୋ ନାସ୍ତି ଯତସ୍ତେଷାଂ ଖଗାଧିପ ॥ ୩,୧୦.

ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ସହ ଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଭିରଜା ଅତିକ୍ରମ ହୁଏନାହିଁ; ଖଗପତି, ସେମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କର୍ମ ନାଶ ମଧ୍ୟ ହୁଏନାହିଁ।

ଅତଶ୍ଚ ସର୍ଵଥା ନାସ୍ତି ଵିରଜାତରଣଂ ପ୍ରଭୋ । ପ୍ରଲଯେ ଵିରଜାନଦ୍ଯା ଲଯୋ ନାସ୍ତି ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୦.

ଏହି କାରଣରୁ, ପ୍ରଭୁ, କେହିପାଇଁ ମଧ୍ୟ କେବେ ଭିରଜା ଅତିକ୍ରମ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ; ବିଶ୍ୱ ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଭିରଜା ନଦୀରେ ଲୟ ହୁଏନାହିଁ, ଖଗେଶ୍ୱର।

ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାତ୍ମିକା ତୁ ସା ଜ୍ଞେଯା ଲିଙ୍ଗଦେହଵିଦାରିଣୀ । ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଯୋଗ୍ଯା ଋଜଵୋ ନାମ ଦେଵାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ ॥ ୩,୧୦.

ସେଇ ଭିରଜାକୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ମୂଳ ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ, ଯିଏ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଦେହକୁ ଭାଙ୍ଗିଦିଏ; ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଯେଉଁ ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଋଜବ ନାମରେ ପରିଚିତ।

ତେପି ପ୍ରତ୍ଯେକଶଃ ସଂତି ହ୍ଯନନ୍ତାଶ୍ଚ ପୃଥଗ୍ଗଣାଃ । ପୃଥକ୍ପୃଥକ୍ଚ ତୈଃ ସାକଂ ମୋକ୍ଷଯୋଗ୍ଯାଃ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୦.

ସେମାନେ ଏକେକା ଭାବରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଦଳରେ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ସହ ଅନ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ଯୋଗ୍ୟ ଜୀବମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି, ଖଗେଶ୍ୱର।

ଜୀଵାଃ ସଂତି ହ୍ଯନେକେ ଚ ପ୍ରତିକଲ୍ପେ ସୃଜନ୍ତି ତେ । ଦ୍ଵାତ୍ରିଂଶଲ୍ଲକ୍ଷଣୈଃ ସମ୍ଯଗ୍ଯୁକ୍ତା ଵାଯୁତ୍ଵଯୋଗ୍ଯକାଃ ॥ ୩,୧୦.

ପ୍ରତ୍ୟେକ ସୃଷ୍ଟିରେ ଅନେକ ଜୀବ ଅଛନ୍ତି ଓ ସେମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି; ଯେଉଁମାନେ ବତିଶିଟି ଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସେମାନେ ବାୟୁ ଭାବ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ।

ଅଷ୍ଟକା ଋଷଯଃ ପ୍ରୋକ୍ତାସ୍ତଦୂନାଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତିନଃ । ଶତଜନ୍ମ ସମାରଭ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ॥ ୩,୧୦.

ଅଷ୍ଟ ଋଷିଙ୍କ ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ଏବଂ ତାଙ୍କଠାରୁ କମ୍ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀମାନେ; ପରମେଶ୍ୱର ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ଶତଜନ୍ମ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ।

ଅପରୋକ୍ଷମିତି ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତଥା ହ୍ଯାରବ୍ଧସଂକ୍ଷଯଃ । ଏକେନ ଶତକଲ୍ପେନ ଵାଯୁତ୍ଵଂ ଯାତି ଭୋ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୩,୧୦.

ଏହାକୁ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ଏଭଳି ଆରମ୍ଭ କରା କର୍ମର ନାଶ ହୁଏ; ଏକ ଶତ କଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ବ୍ୟକ୍ତି ବାୟୁ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।

ଶତଜନ୍ମନି ବ୍ରହ୍ମତ୍ଵଂ ଯାତି ପଶ୍ଚାଦ୍ଧରେଃ ପଦମ୍ । ଚତ୍ଵାରିଂଶଦ୍ବ୍ରହ୍ମକଲ୍ପଂ ସମାରଭ୍ଯ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୦.

ଶତଜନ୍ମରେ ବ୍ରହ୍ମତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ, ଏବଂ ତାପରେ ହରିଙ୍କ ପଦକୁ ଲାଭ କରେ; ଚାଳିଶି ବ୍ରହ୍ମା କଳ୍ପ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ, ଖଗେଶ୍ୱର।

ରୁଦ୍ରସ୍ଯାପ୍ଯାପରୋକ୍ଷ୍ଯଂ ସ୍ଯାତ୍ତଥା ପ୍ରାରବ୍ଧସଂକ୍ଷଯଃ । ଏକଚତ୍ଵାରିଂଶକଲ୍ପେ ଶେଷତ୍ଵଂ ଯାତି ସୁଵ୍ରତ ॥ ୩,୧୦.

ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଓ ଆରମ୍ଭ କରା କର୍ମର ନାଶ ହୁଏ; ଏକ ଚଉଵାଳିଶି କଳ୍ପରେ, ହେ ସୁବ୍ରତ, ସେ ଶେଷ ଭାବକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।