ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଗୃତ୍ସମଦୋ ହ୍ଯାସୁରିଶ୍ଚ ଭରଦ୍ଵାଜୋଥ ମୁଦ୍ଗଲଃ । ଉଦ୍ଦାଲକୋ ହ୍ଯୃଷ୍ଯଶୃଙ୍ଗଃ ଶଙ୍ଖଃ ସତ୍ଯଵ୍ରତସ୍ତଥା ॥ ୩,୯.

ଗୃତ୍ସମଦ, ଆସୁରି, ଭରଦ୍ୱାଜ, ମୁଦ୍ଗଳ, ଉଦ୍ଦାଳକ, ଋଷ୍ୟଶୃଙ୍ଗ, ଶଂଖ ଓ ସତ୍ୟବ୍ରତ—

ସୁଯଜ୍ଞଶ୍ଚୈଵ ବାଭ୍ରଵ୍ଯୋ ମାଣ୍ଡୂକଶ୍ଚୈଵ ବାଷ୍କଲଃ । ଧର୍ମାଚାର୍ଯସ୍ତଥାଗସ୍ତ୍ଯୋ ଦାଲ୍ଭ୍ଯୋ ଦାର୍ଢ୍ଯଚ୍ଯୁତସ୍ତଥା ॥ ୩,୯.

ସୁୟଜ୍ଞ, ବାଭ୍ରବ୍ୟ, ମାଣ୍ଡୂକ, ବାଷ୍କଳ, ଧର୍ମାଚାର୍ଯ୍ୟ, ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ଦାଲ୍ଭ ଓ ଦାଢ଼୍ୟଚ୍ୟୁତ—

କଵଷୋ ହରିତଃ କଣ୍ଵୋ ଵିରୂପୋ ମୁସଲସ୍ତଥା । ଵିଷ୍ଣୁଵୃଦ୍ଧଶ୍ଚ ଆତ୍ରେଯଃ ଶ୍ରୀଵତ୍ସୋ ଵତ୍ସଲେତ୍ଯପି ॥ ୩,୯.

କବଷ, ହରିତ, କଣ୍ବ, ବିରୂପ, ମୁସଳ, ବିଷ୍ଣୁବୃଦ୍ଧ, ଆତ୍ରେୟ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ଓ ବତ୍ସଳ ମଧ୍ୟ।

ଭାର୍ଗଵଶ୍ଚାପ୍ନଵାନଶ୍ଚ ମାଣ୍ଡୂକେଯସ୍ତଥୈଵ । ମଣ୍ଡୂକଶ୍ଚୈଵ ଜାବଚଲିଃ ଵୀତିହଵ୍ଯସ୍ତଥୈଵ ଚ ॥ ୩,୯.

ଭାର୍ଗବ, ଆପ୍ନବାନ, ମାଣ୍ଡୂକେୟ, ମଣ୍ଡୂକ, ଜାବଚଳି ଓ ବୀତିହବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ମହାର୍ଷି ଅଟୁଟ ରହିଛନ୍ତି ।

ଗୃତ୍ସମଦଃ ଶୌନକଶ୍ଚ ଇତ୍ଯାଦ୍ଯା ଋଷଯଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଏତେଷାଂ ଶ୍ରଵଣାଦେଵ ହରିଃ ପ୍ରୀଣାତି ସର୍ଵଦା ॥ ୩,୯.

ଗୃତ୍ସମଦ ଓ ଶୌନକ ମଧ୍ୟ ଏମିତି ଋଷି ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ନାମ କେବଳ ଶୁଣିଲେ ମଧ୍ୟ ହରି ସଦା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ।

ବ୍ରୁଵେ ଦ୍ଵ୍ଯଷ୍ଟସହସ୍ରଂ ଚ ଶୃଣୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ମମ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଅଗ୍ନିପୁତ୍ରାସ୍ତୁ ଯଦ୍ଦ୍ଵ୍ଯଷ୍ଟସହସ୍ରଞ୍ଚ ମମ ସ୍ତ୍ରିଯଃ । ଅଜାନଜସମା ହ୍ଯେତା (ତେ) ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା ॥ ୩,୯.

ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ମୋର ଅଠ ହଜାର ଜଣେ ଘରବାଳି ଅଛନ୍ତି; ଅଗ୍ନିର ସନ୍ତାନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଠ ହଜାର ଅଟେ, ଏହିମାନେ ଅଜାନା ସମାନ। ଏଠାରେ ଆଉ କିଛି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

ତ୍ଵଷ୍ଟୁଃ ପୁତ୍ରୀ କଶେରୂଶ୍ଚ ତାସାଂ ମଧ୍ଯେ ଗୁଣାଧିକା । ତଦନନ୍ତରଜାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ସମ୍ଯକ୍ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୯.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ତ୍ୱଷ୍ଟାର କନ୍ୟା କଶେରୁ ଗୁଣରେ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ। ଏବେ ତା'ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି—ଠିକ୍‌ଭଳି ଶୁଣ, ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ଆଜାନେଭ୍ଯସ୍ତୁ ପିତରଃ ସପ୍ତଭ୍ଯୋନ୍ଯେ ଶତାଵରାଃ । ତଥାଧିକା ହି ପିତର ଇତି ଵେଦଵିଦାଂ ମତମ୍ ॥ ୩,୯.

ଅଜାନାମାନେଠାରୁ ସାତଟି ଅନ୍ୟ ପିତୃମାନେ ଅଛନ୍ତି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଳରେ ଶତାଧିକ ପିଢି ଅଛି। ଏହିପରି ଭାବରେ ପିତୃମାନେ ବହୁତ ଅଟନ୍ତି ବୋଲି ବେଦଜ୍ଞମାନେ କହନ୍ତି।

ତଦନନ୍ତରାଜାନ୍ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ତ୍ଵଂ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ଅଷ୍ଟାଭ୍ଯୋ ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵା ଅଷ୍ଟୋତ୍ତରଶତଂ ଵିନା ॥ ୩,୯.

ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅଜାନା ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି—ଶୁଣ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଏଠି ଅଠଟି ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବ ଦଳ ଅଛି, ଯାହାରୁ ଏକ ଶତ ଆଠ ଛାଡ଼ି ଦିଅ।

ତେଭ୍ଯଃ ଶତଗୁଣାନନ୍ଦା ଦେଵପ୍ରେଷ୍ଯାସ୍ତୁ ମୁଖ୍ଯତଃ । ସ୍ଵମୁଖେନେଵ ଦେଵୈଶ୍ଚ ଆଜ୍ଞାପ୍ଯାଃ ସର୍ଵଦା ଗଣାଃ ॥ ୩,୯.

ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଦେବତାଙ୍କର ସେବକମାନେ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ଆନନ୍ଦରେ ରହନ୍ତି ଏବଂ ପ୍ରଧାନତଃ ଦେବତାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ତ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ସଦା ଦେବତାମାନେ ନିଜେ ନିଜେ ଆଦେଶ ଦେଇ ଚଳାନ୍ତି।

ଆଖ୍ଯାତା ଦେଵଗନ୍ଧର୍ଵାସ୍ତେଭ୍ଯସ୍ତେ ଚ ଶତାଵରାଃ । ତେଭ୍ଯସ୍ତୁ କ୍ଷିତିପା ଜ୍ଞେଯା ଅଵରାଶ୍ଚ ଶତୈର୍ଗୁଣୈଃ ॥ ୩,୯.

ଦେବ-ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଶତଶଃ ପିଢି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ରାଜାମାନେ ଜଣାଯାନ୍ତି, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧମମାନେ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ହୁଅନ୍ତି।

ତେଭ୍ଯଃ ଶତଗୁଣାଜ୍ଞେଯା ମାନୁଷେଷୂତ୍ତମା ଗଣାଃ । ଏଵଂ ପ୍ରାସଂଗିକାନୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରକୃତଂ ହ୍ଯନୁସରାମ୍ଯହମ୍ । ଏଵଂ ବ୍ରହ୍ମାଦଯୋ ଦେଵା ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଦ୍ଯା ଅପି ସର୍ଵଶଃ ॥ ୩,୯.

ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୋଷ୍ଠୀମାନେ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ ଅଛନ୍ତି। ଏଭଳି ସମ୍ପୃକ୍ତ ବିଷୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରି ସେଉଁଠାରେ ମୁଁ ପୁନି ପ୍ରଧାନ କଥାକୁ ଫେରୁଛି। ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତାଃ ସର୍ଵେ ପ୍ରାଞ୍ଜଲୀକୃତ୍ଯ ଭୋ ଦ୍ଵିଜ ॥ ୩,୯.

ସମସ୍ତେ ପ୍ରଶଂସା କରି ହାତ ଜୋଡି ଶାନ୍ତ ଭାବେ ଦଁଡାଇ ରହିଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ।

ଇତି ସ୍ତୁତଶ୍ଚ ଦେଵେଶୋ ଭଗଵାନ୍ ହରିରଵ୍ଯଯଃ । ତେଷାମାଯତନଂ ଦାତୁଂ ମନସା ସମଚିନ୍ତଯତ୍ ॥ ୩,୯.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ଶୁଣି, ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ନାଥ, ଅବିନାଶୀ ହରି, ସେମାନଙ୍କୁ ଏକ ନିବାସ ସ୍ଥାନ ଦେବାକୁ ମନେ ଭାବିଲେ।

ଇଦଂ ପଵିତ୍ରମାରୋଗ୍ଯଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପାପପ୍ରଣାଶନମ୍ । ହରିପ୍ରସାଦଜନକଂ ସ୍ଵରୂପସୁଖସାଧନମ୍ ॥ ୩,୯.

ଏହା ପବିତ୍ର, ଆରୋଗ୍ୟଦାୟକ, ପୁଣ୍ୟମୟ ଏବଂ ପାପକୁ ନଶ୍ଟ କରେ; ଏହା ହରିଙ୍କର କୃପା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ନିଜ ମୂଳ ସ୍ୱରୂପର ସୁଖକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଏ।

ଇଦଂ ତୁ ସ୍ତଵନଂ ଵିପ୍ରା ନ ପଠନ୍ତୀହ ମାନଵାଃ । ନ ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି ଚ ଯେ ନିତ୍ଯଂ ତେ ସର୍ଵେ ଚୈଵ ମାଯିନଃ ॥ ୩,୯.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏହି ସ୍ତୁତିକୁ ଯେଉଁ ମାନବମାନେ ପଢ଼ନ୍ତି ନାହିଁ କିମ୍ବା ନିତ୍ୟ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରମରେ ପଡ଼ିଛନ୍ତି।

ନସ୍ମରନ୍ତୋନ୍ତରଂ ନିତ୍ଯଂ ଯେ ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ନରାଧମାଃ । ତୈର୍ଭୁକ୍ତା ସତତଂ ଵିଷ୍ଠା ସଦା କ୍ରିମିଶତୈର୍ଯୁତା ॥ ୩,୯.

ଯେ ଦୁଷ୍ଟ ମଣିଷମାନେ ଏହାକୁ ମନରେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ପରିସ୍କୃତ ନହୋଇ, କୀଟପତଙ୍ଗରେ ଭରିଥିବା ଅପବିତ୍ର ଜିନିଷ ଖାଉଛନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୧୦ ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଦେଵୈରେଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁର୍ଭଗଵାନ୍ସାତ୍ତ୍ଵତାଂ ପତିଃ । କୀଦୃଶଂ ହ୍ଯାଶ୍ରଯଂ ଦତ୍ତ୍ଵୈଷାଂ ଵିଵେଶ ମହାପ୍ରଭୁଃ ॥ ୩,୧୦.

ଗରୁଡ଼ ପଚାରିଲେ: ଦେବତାମାନେ ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରିବା ପରେ, ସାତ୍ତ୍ୱତମାନଙ୍କର ପ୍ରଭୁ, ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ କେଉଁ ପ୍ରକାରର ଆଶ୍ରୟ ଦେଲେ ଏବଂ ସେ ମହାପ୍ରଭୁ କିପରି ସେଠାକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ?

ଏତଦ୍ଵେଦିତୁମିଚ୍ଛାମି କୃଷ୍ଣକୃଷ୍ଣ ମହାପ୍ରଭୋ । ସମ୍ଯଗ୍ବ୍ରୂହି ଦଯାଲୋ ତ୍ଵଂ ଯଦି ମଚ୍ଛ୍ରୋତ୍ରମର୍ହତି ॥ ୩,୧୦.

ମୁଁ ଏହି କଥା ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ କୃଷ୍ଣ, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ଦୟାକରି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ମୋତେ କୁହ, ଯଦି ମୋ କାନ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ତେଷୁ ତତ୍ତ୍ଵେଷୁ ଭଗଵାନ୍ସ ଵିଵେଶ ମହାପ୍ରଭୁଃ । କ୍ଷୋଭଯାମାସ ଭଗଵାନ୍ ସଂବନ୍ଧଵିଧୁରୋ ହରିଃ ॥ ୩,୧୦.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ସେହି ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭଗବାନ, ସେଇ ମହାପ୍ରଭୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସମ୍ପର୍କ ନଥିବା ହରି ସେମାନେକୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କଲେ।

ଅଦୌ ସସର୍ଜ ଭଗଵାନ୍ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡଂ କନ କାତ୍ମକମ୍ । ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଵିସ୍ତୀର୍ଣଂ ଯୋଜନାନାଂ ସମନ୍ତତଃ ॥ ୩,୧୦.

ଆରମ୍ଭରେ ଭଗବାନ ଅଣୁମାନେ ମିଶିଥିବା ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା।

ତଦୂର୍ଧ୍ଵମଣ୍ଵଵଯଵସ୍ତାଵାନ୍କନକରୂପକଃ । ଵର୍ତତେ ତତ ଊର୍ଧ୍ଵଂ ତୁ ପଞ୍ଚାଶତ୍କୋଟିଭୂତଲମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ତାହାଠାରୁ ଉପରେ ଏକ ମଣ୍ଡ ଅଂଶ ଅଛି, ଯାହା ସୁନାର ଦେହରେ ରହିଛି । ଏହାଠାରୁ ଆଉ ଉପରେ ପଞ୍ଚାଶି କୋଟି ଯୋଜନା ଚଉଡ଼ା ଏକ ସତହ ଅଛି ।

ଏଵଂ କୋଟିଶତଂ ତସ୍ଯାଵଯଵଃ ପରିକୀର୍ତିତଃ । ତତଶ୍ଚ ସପ୍ତାଵରଣୈଃ ସମତାତ୍ପରିଧୀକୃତମ୍ ॥ ୩,୧୦.

ଏଭଳି ଏହାର ଶତ କୋଟି ଅଂଶ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି । ତାପରେ ସେଠି ସପ୍ତଟି ଆବରଣ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଘେରାଯାଇଛି ।

କବନ୍ଧାଵରଣଂ ହ୍ଯାଦ୍ଯଂ କୋଟ୍ଯା ଦଶସହସ୍ରକମ୍ । ଦ୍ଵିତୀଯା ଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ପାଵକସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୧୦.

ପ୍ରଥମ ଆବରଣଟି କବନ୍ଧ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ଯାହାର ଆକାର ଦଶ ହଜାର କୋଟି । ଦ୍ୱିତୀୟ ଆବରଣଟି ମହାତ୍ମା ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବୋଲି ଜଣାଯାଏ ।

ଅପାଂ ଦଶଗୁଣୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଧୀ (ଖୀ) କୃତମ୍ । ତୃତୀଯାଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ହରସ୍ଯୈଵ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୧୦.

ତୃତୀୟ ଆବରଣଟି ମହାତ୍ମା ହରଙ୍କର, ଯାହା ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ହୋଇ ଘେରାଯାଇଛି ।

ଦଶାଧିକଂ ପାଵକାଚ୍ଚ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ । ଚତୁର୍ଥାଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯଂ ନଭସୋପି ମହାପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୧୦.

ଅଗ୍ନି ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ତରଳ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ଏହି ଚତୁର୍ଥ ଆବରଣଟି ନଭସ୍ ରହିଛି, ହେ ମହାପ୍ରଭୁ ।

ହରାଦ୍ଦଶଗୁଣୈରେଵଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ । ପଞ୍ଚମାଵରଣଂ ଜ୍ଞେଯମହଙ୍କାରାଖ୍ଯମେଵଚ ॥ ୩,୧୦.

ହରଙ୍କ ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ପଞ୍ଚମ ଆବରଣଟି ଅହଂକାର ନାମରେ ପରିଚିତ ।

ଵ୍ଯୋମ୍ନୋ ଦଶଗୁଣୈରେଵଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରି ତମ୍ । ଷଷ୍ଠମାଵରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୧୦.

ନଭସ୍ ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ଷଷ୍ଠ ଆବରଣଟି ମହତ୍ତତ୍ତ୍ୱ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ଖଗେଶ୍ୱର ।

ଅହଙ୍କାରାଦ୍ଦଶଗୁଣଂ ସମନ୍ତାତ୍ପରିଵାରିତମ୍ । ସପ୍ତମାଵରଣଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ତ୍ରିଗୁଣାଵରଣଂ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୧୦.

ଅହଂକାର ଆବରଣଠାରୁ ଦଶଗୁଣ ବଡ଼ ଏକ ପରିବେଷ ଦ୍ୱାରା ଚାରିପାଖ ଘେରାଯାଇଛି, ସପ୍ତମ ଆବରଣଟି ତିନି ଗୁଣର ଆବରଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ପ୍ରଭୁ ।