ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଆଵିର୍ଭଵଜ୍ଜଗତ୍ପ୍ରଭଵାଯାଵତୀର୍ଣଂ ତଦ୍ରକ୍ଷଣାର୍ଥମନଵଦ୍ଯଞ୍ଚ ତଥାଵ୍ଯଯାଯ । ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥମୂଲମଵିକାରି ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ହ୍ଯାନନ୍ଦସାରମତ ଏଵ ଵିକାରଶୂନ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୭.

ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଇଛ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅବତାର ନେଇଛ; ତୁମ ଗୁଣ ଦୋଷ ନାହିଁ, ଅବିନାଶୀ; ତୁମ ସ୍ୱରୂପ ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଆନନ୍ଦର ସାର, ସଦା ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିତ।

ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯଶୂନ୍ଯମଖିଲେଷୁ ଚ ସଂଵିଭକ୍ତଂ ତତ୍ର ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭଗଵନ୍ନ ହି ପଶ୍ଯତୀଵ । ଅତୋ ମୁରାରେସ୍ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ମରୀଚିତୁଲ୍ଯଃ ॥ ୩,୭.

ତୁମେ ତିନି ଗୁଣରୁ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ବ୍ୟାପିତ; ଏହି ସମସ୍ତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉନାହାଁ; ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ମୁରାରି, ମୁଁ ମରୀଚି ପରି ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରୁନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯତ୍ରିରପିତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁମଙ୍ଗିରା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ ଅଙ୍ଗିରା ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ଅଙ୍ଗିରା ଉଵାଚ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ହ୍ଯନନ୍ତବାହୂଦରମସ୍ତକଂ ଚ । ଅନନ୍ତସାହସ୍ରକିରୀଟଜୁଷ୍ଟଂ ମହାର୍ହନାନାଭରଣୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍ । ଏତାଦୃଶଂ ରୂପମନନ୍ତପାରଂ ସ୍ତୋତୁଂ ହ୍ଯଶକ୍ତସ୍ତୁ ସମୋସ୍ମି ଚାତ୍ରେଃ ॥ ୩,୭.

ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ—ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ବାହୁ, ପେଟ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ଅନେକ ହଜାର ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଛ, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛ; ଏପରି ଅସୀମ ରୂପକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରୁନାହିଁ, ଅତ୍ରି ପରି ମୁଁ ଅଶକ୍ତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯଙ୍ଗିରାଶ୍ଚ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅଙ୍ଗିରା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ; ତାଙ୍କ ପରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଯୋ ଵା ହରିସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ସ (ସ୍ଵ) ଉପାସକାନାଂ ସଂଦର୍ଶଯେଦ୍ଭୁଵନମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲଂ ଚ । (ଲଶ୍ଚ) ଯସ୍ମୈ ନମୋ ଭଗଵତେ ପୁରୁଷାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ଯୋ ଵାଵିତା ନିରଯଭାଗଗମପ୍ରସଙ୍ଗେ ॥ ୩,୭.

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଯେ ହରି, ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେକୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଲୋକ ଦେଖାନ୍ତି; ଯିଏ ନରକର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଏତାଦୃଶାଂସ୍ତଵ ଗୁଣାନ୍ନଵିତୁଂ ନ ଶକ୍ତଂ ମାଂ ପାହି ଭଗଵନ୍ସଦୃଶୋ ହ୍ଯଙ୍ଗିରସା ଚ ॥ ୩,୭.

ତୁମ ଏପରି ଗୁଣମାନେକୁ ମୁଁ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ଅଙ୍ଗିରା ପରି ଅଶକ୍ତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋପି ସ୍ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ପୁଲହୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପରେ ପୁଲହ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ପୁଲହ ଉଵାଚ । ନିଷ୍କାମରୂପରିହିତସ୍ଯ ସମର୍ପିତଂ ଚ ସ୍ନାନାଵରୋତ୍ତମପଯଃ ଫଲପୁଷ୍ପଭୋଜ୍ଯମ୍ । ଆରାଧନଂ ଭଗଵତସ୍ତଵ ସତ୍କ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଭଵେଦିତି ଵଦନ୍ତି ମହାନୁଭାଵାଃ ॥ ୩,୭.

ପୁଲହ କହିଲେ: ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜଳ, ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ଭୋଜନ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ପଣ, ଏହା ସବୁ ତୁମ ପୂଜା ଓ ସେବାରେ ମହାନ ଲୋକମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ତସ୍ମୈ ସଦା ଭଗଵତେ ପ୍ରଣମାମି ନିତ୍ଯଂ ନିଷ୍କାମଯା ତଵ ସମର୍ପଣମାତ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା । ଵୈକୁଣ୍ଠନାଥ ଭଗଵନ୍ସ୍ତଵନେ ନ ଶକ୍ତିଃ ସୋହଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସଦୃଶୋସ୍ମି ନ ସଂଶଯୋତ୍ର ॥ ୩,୭.

ସେଇ ନିତ୍ୟ ଭଗବାନ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ, ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ମନୋଭାବରେ; ହେ ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ, ମୋରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ମୁଁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପରି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୁ ପୁଲହସ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ କ୍ରତୁଃ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପୁଲହ ମଧ୍ୟ ସେଇ ସମୟରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ କ୍ରତୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

କ୍ରତୁରୁଵାଚ । ପ୍ରାଣପ୍ରଯାଣସମଯେ ଭଗଵଂସ୍ତଵୈଵ ନାମାନି ସଂସୃତିଜଦୁଃଖଵିନାଶକାନି । ଯେନୈକଜନ୍ମଶମଲଂ ସହସୈଵ ହିତ୍ଵା ସଂଯାତି ମୁକ୍ତିମମଲାଂ ତମହଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୩,୭.

କ୍ରତୁ କହିଲେ: ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ନାମମାନେ ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଜନ୍ମର ମଳକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ି, ଶୁଦ୍ଧ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ—ମୁଁ ସେଠାରେ ଶରଣ ନେଉଛି।

ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଵଶା ଵିଷ୍ଣୋ ନାମମାତ୍ରୈକଜଲ୍ପକାଃ । ତେପି ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯାଶୁ କିମୁତ ଧ୍ଯାଯିନଃ ସଦା ॥ ୩,୭.

ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ବିଭୋର ହୋଇ କେବଳ ତୁମ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତି—ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ତୁମେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଥା ଅନ୍ୟ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା କ୍ରତୁରପି ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତୋବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି କ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ; ତାଙ୍କ ପରେ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ପ୍ରଶଂସା କହିଲେ।

ଵୈଵସ୍ଵତ ଉଵାଚ । ସୋହଂ ହି କର୍ମକରଣେ ନିରତଃ ସଦୈଵ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭୋଗେ ଚ ନିରତଶ୍ଚ ଗୁଦେ ପ୍ରମତ୍ତଃ । ଜିହ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ଚ ନିରତସ୍ତଵ ଦର୍ଶନେ ଚ ସମ୍ଯଗ୍ଵିରାଗସହିତଃ ପରମୋଦରେଣ ॥ ୩,୭.

ବୈବସ୍ବତ କହିଲେ: ମୁଁ ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଲିନ, ନାରୀ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତ, ନିମ୍ନ ଭୋଗରେ ଅସାବଧାନ, ଜିଭା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଆସକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଦେଖିବାରେ ମୁଁ ସଠିକ୍ ବିରାଗ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାରତା ସହିତ ଅଛି।

ମାଂସାସ୍ଥିମଜ୍ଜରୁଧିରୈଃ ସହିତେ ଚ ଦେହେ ଭକ୍ତିଂ ସଦୈଵ ଭଗଵନ୍ନପି ତସ୍କରେ ଚ । ଗୁର୍ଵଗ୍ନିବାଡବଗଵାଦିଷୁ ସତ୍ସୁ ଦୁଃଖାତ୍ସମ୍ଯଗ୍ଵିରକ୍ତିମୁପଯାମି ସହସ୍ଵ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୭.

ମୋ ଦେହ ମାଂସ, ଅସ୍ଥି, ମଜ୍ଜା ଓ ରକ୍ତରେ ଗଠିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଭକ୍ତି ସଦା ଅଛି—ଏକ ଚୋର ପରି; ଗୁରୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଗରିମାମୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଃଖରୁ ମୁଁ ସଠିକ୍ ବିରାଗ ପାଉଛି—ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ସହିଅ।

ଲୋକାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣେ ପରମା ଚ ଶକ୍ତିର୍ନାରାଯଣସ୍ଯ ନମନେ ନ ଚ ମେସ୍ତି ଶକ୍ତିଃ । ଲୋକାନୁଯାନକରଣେ ପରମା ଚ ଶକ୍ତିଃ କ୍ଷେତ୍ରାଦିମାର୍ଗଗମନେ ପରମା ହ୍ଯଶକ୍ତିଃ ॥ ୩,୭.

ଲୋକମାନେ କହୁଥିବା କଥା ଶୁଣିବାରେ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାରେ ମୋର କିଛି ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ଲୋକମାନେ ଯେଉଁପରି ଚାଲନ୍ତି, ସେହିପରି ଚାଲିବାରେ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଯିବାରେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁରେ ମୋର ଏକଦମେ ଶକ୍ତି ନାହିଁ।

ଵୈଶ୍ଯାଦିକେଷୁ ଧନିକେଷୁ ପରା ଚ ଶକ୍ତିଃ ସଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵପି ନ ଶକ୍ତିରହୋ ମୁରାରେ ॥ ୩,୭.

ବୈଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଧନୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ମୁରାରି!

ଵୈଵସ୍ଵତମନୁର୍ଦେଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ର ଉଵାଚ । ନ ଧ୍ଯାତେ ଚରଣାଂବୁଜେ ଭଗଵତୋ ସଂଧ୍ଯାପି ନାନୁଷ୍ଠିତା ଜ୍ଞାନଦ୍ଵାରକପାଟପାଟନପଟୁର୍ଧର୍ମୋପି ନୋପାର୍ଜିତଃ । ଅନ୍ତର୍ଵ୍ଯାପ୍ତମଲାଭିଘାତକରଣେ ପଟ୍ଵୀ ଶ୍ରୁତା ତେ କଥା ନୋ ଦେଵ ଶ୍ରଵଣେନ ପାହି ଭଗଵନ୍ମାମତ୍ରିତୁଲ୍ଯଂ ସଦା ॥ ୩,୭.

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମ୍ଭ ଚରଣକମଳରେ ଧ୍ୟାନ କରିନାହିଁ, ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଧନ କରିନାହିଁ, ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାର ଖୋଲିବାର କୌଶଳ ଆର୍ଜନ କରିନାହିଁ, ଧର୍ମ ଲାଗି ଚେଷ୍ଟା କରିନାହିଁ। ତୁମ୍ଭ ଶିକ୍ଷା ମନରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କରେ, ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଗଭୀରତା ବୁଝିପାରିନାହିଁ। ହେ ଭଗବାନ, ମୋତେ ସଦା ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ଅତ୍ରିଙ୍କ ସମାନ ନୁହେଁ।

ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରଋଷିସ୍ତ୍ଵେଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ । ଭୃଗୁନାରଦକ୍ଷାଂଶ୍ଚ ଵିହାଯ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରକାଃ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ଭୃଗୁ, ନାରଦ ଓ ଦକ୍ଷଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ରହିଗଲେ।

ସପ୍ତସଂଖ୍ଯା ଵସିଷ୍ଠାଦ୍ଯା ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରସ୍ତଥୈଵ ଚ । ଵୈଵସ୍ଵତମନୁସ୍ତ୍ଵେତେ ପରସ୍ପରସମାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୩,୭.

ସାତଜଣ, ଯେଉଁମାନେ ଭାବେ ବସିଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ସମେତ, ସେମାନେ ପରସ୍ପର ସମାନ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।

ଵହ୍ନେରପ୍ଯଵରା ନିତ୍ଯଂ କିଞ୍ଚିନ୍ମିତ୍ରାଦ୍ଗୁଣାଧିକାଃ । ତଦନନ୍ତଜସ୍ତୋତ୍ରଂ ଵକ୍ଷ୍ଯେ ଶୃଣୁ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୭.

ଅଗ୍ନିରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବାମାନେ ସଦା କମ୍ ମାନାଯାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ କିଛି ମିତ୍ରଠାରୁ ଗୁଣରେ ଅଧିକ। ଏବେ ମୁଁ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଜନ୍ମାଙ୍କ ସ୍ତୁତି କହିବି, ଶୁଣ, ହେ ଖଗେଶ୍ୱର।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୮ କ୍ରତୋରନନ୍ତରଂ ଜାତୋ ମିତ୍ରୋ (ଶ୍ରୋ) ନାମ ଖଗେଶ୍ଵର । ନାରାଯଣଂ ଜଗଦ୍ଯୋନିଂ ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୮.

ଶ୍ରୀଗରୁଡ଼ମହାପୁରାଣର ଅଷ୍ଟମ ଅଧ୍ୟାୟରେ: ଯଜ୍ଞ ପରେ ମିତ୍ର ନାମକ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ଖଗେଶ୍ୱର; ସେ ଜଗତର ଉତ୍ସ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ମିତ୍ର ଉଵାଚ । ନତୋସ୍ମ୍ଯଜ୍ଞସ୍ତ୍ଵଚ୍ଚରଣାରଵିନ୍ଦଂ ଭଵଚ୍ଛିଦଂ ସ୍ଵସ୍ତ୍ଯଯନଂ ଭଵଚ୍ଛିଦେ । ଵେଦ ସ୍ଵଯଂ ଭଗଵାନ୍ଵାସୁଦେଵୋ ନାହଂ ନାଗ୍ନିର୍ନ ତ୍ରିଦେଵା ମୁନୀନ୍ଦ୍ରାଃ ॥ ୩,୮.

ମିତ୍ର କହିଲେ: ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ତୁମ୍ଭ ଚରଣକମଳକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି, ଯାହା ସଂସାର ଦୁଃଖ ଦୂର କରେ ଓ ଶୁଭ ଦେଉଛି। ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ ବାସୁଦେବ ବେଦ ଅଟୁଟ; ମୁଁ, ଅଗ୍ନି, ତିନି ଦେବତା କିମ୍ବା ମହାମୁନିମାନେ ଏମିତି ନୁହନ୍ତି।

ଅଥାପରେ ଭାଗଵତପ୍ରଧାନା ଯଦା ନ ଜାନୀଯୁରଥାପରେ କୁତଃ । ମାଂ ପାହି ନିତ୍ଯଂ ପରତୋପ୍ଯଧୀଶ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରାନ୍ନ୍ଯୂନ ଏଵେତି ନିତ୍ଯମ୍ । ଅହଂ ପର୍ଜନ୍ଯାର୍ଦ୍ଵିଗୁଣ ଏଵ ନିତ୍ଯମତୋ ମମ ସ୍ତଵନେ ନାସ୍ତି ଶକ୍ତିଃ ॥ ୩,୮.

ଯେତେବେଳେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭକ୍ତମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମ୍ଭ ଗୁଣ ଜାଣିନାହାନ୍ତି, ତେବେ ଅନ୍ୟମାନେ କେମିତି ଜାଣିପାରିବେ? ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ମୋତେ ସଦା ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଠାରୁ ସବୁବେଳେ କମ୍। ମୁଁ ପର୍ଜନ୍ୟଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି କମ୍ ସମର୍ଥ; ତେଣୁ ତୁମ୍ଭ ସ୍ତୁତି କରିବାରେ ମୋର କୌଣସି ଶକ୍ତି ନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ମିତ୍ରସ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦନନ୍ତରଜା ତାରା ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୮.

ଏଭଳି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ମିତ୍ର ସେ ସମୟରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ ତାରା ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ତାରୋଵାଚ ଅନନ୍ଯେନ ତୁ ଭାଵେନ ଭକ୍ତିଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ଦୃଢାମ୍ । ତ୍ଵତ୍କୃତେ ତ୍ଯକ୍ତକର୍ମାଣସ୍ତ୍ଯକ୍ତସ୍ଵଜନବାନ୍ଧଵାଃ ॥ ୩,୮.

ତାରା କହିଲେ: ଯେମାନେ ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି କରନ୍ତି, ତୁମ୍ଭ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଓ ନିଜ ଜନ-ବନ୍ଧୁ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି—

ତ୍ଵଦାଶ୍ରଯାଂ କଥାଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା (ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା) ଶୃଣ୍ଵନ୍ତି କଥଯନ୍ତି ଚ । ତଥୈତେ ସାଧଵୋ ଵିଷ୍ଣୋ ସର୍ଵସଂଗଵିଵର୍ଜିତାଃ ॥ ୩,୮.

ତୁମ୍ଭ ଆଶ୍ରୟ ଗାଥା ଶୁଣି କିମ୍ବା ଦେଖି, ସେମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ଓ କହନ୍ତି; ଏଭଳି ଏହି ସାଧୁମାନେ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସମସ୍ତ ସଂଗ ଛାଡ଼ିଦେଇଛନ୍ତି।