ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଅତୋ ନ ଜାନେ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାନ୍ସଦା ଏଵଂ ଵିଧା କା ମମ ଶକ୍ତିରସ୍ତି । ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯେଵଂ ପ୍ରସୂତିସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସୀତ୍ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୭.

ଏହିପରି, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଗୁଣ ଜାଣେ ନାହିଁ; ଏପରି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ମୋର କେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି? ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପ୍ରସୂତି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଖଗପତି।

ଅଗ୍ନିର୍ଵାଗାତ୍ମକୋ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ଭୃଗୁ ଋଷିସ୍ତଥା । ତଦ୍ଭାର୍ଯା ଵୈ ପ୍ରସୂତିସ୍ତୁ ତ୍ରଯ ଏତେ ସମାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୩,୭.

ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ବାଣୀର ଆତ୍ମା, ଭୃଗୁ ଋଷି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପ୍ରସୂତି—ଏ ତିନିଜଣ ସମାନ ମନାଯାନ୍ତି।

ଵରୁଣାତ୍ପାଦହୀନାଶ୍ଚ ପ୍ରଵହାଦ୍ଵିଗୁଣାଧମାଃ । ଦକ୍ଷାଚ୍ଛତାଵରା ଜ୍ଞେଯା ମିତ୍ରାତ୍ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣାଧିକାଃ ॥ ୩,୭.

ବରୁଣ ଠାରୁ ପାଦହୀନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ପ୍ରବାହ ଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଅଧମ। ଦକ୍ଷ ଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଶତଗୁଣି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ମିତ୍ର ଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଦୁଇଗୁଣି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ପ୍ରସୂତ୍ଯନନ୍ତରଂ ଜାତୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମନନ୍ଦନଃ । ଵିନଯାଵନତୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ପ୍ରସୂତି ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବଶିଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବଡ଼ ନମ୍ରତାରେ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ । ନମୋସ୍ତୁ ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ଵେଧସେ ନମୋନମୋଽସଦ୍ଵୃଜିନଚ୍ଛିଦେ ନମଃ । ନମୋନମୋ ସ୍ଵାଙ୍ଗଭଵାଯ ନିତ୍ଯଂ ନତୋସ୍ମି ହେ ନାଥ ତଵାଙ୍ଘ୍ରିପଙ୍କଜମ୍ ॥ ୩,୭.

ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ସେଇ ପୁରୁଷ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମିଥ୍ୟା ଓ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ନିଜ ଅଂଗରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସେଇ ନିତ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ପଦପଙ୍କଜକୁ ନମସ୍କାର କରେ।

ମାଂ ପାହି ନିତ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ଵାସୁଦେଵ ହ୍ଯଗ୍ନେରହଂ ସର୍ଵଦା ନ୍ଯୂନ ଏଵ । ମିତ୍ରାଦହଂ ସର୍ଵଦା କିଞ୍ଚିଦୂନଃ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଦେଵ ସୋଭଵତ୍ତତ୍ର ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ॥ ୩,୭.

ମୋତେ ସଦା ରକ୍ଷା କର, ହେ ବାସୁଦେବ। ମୁଁ ସଦା ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧମ ଏବଂ ମିତ୍ରଠାରୁ କିଛି କମ୍। ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ସେଠାରେ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ହେଲେ।

ଯୋ ଵସିଷ୍ଠାନନ୍ତରଜୋ ମରୀଚିର୍ବ୍ରହ୍ମନନ୍ଦନଃ । ହରିନ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ନାରାଯଣଂ ଗୁରୁମ୍ ॥ ୩,୭.

ବଶିଷ୍ଠ ପରେ ଯିଏ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ମରୀଚି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ହରି, ନାରାୟଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ମରୀଚିରୁଵାଚ । ଦେଵେନ ଚାହଂ ହତଧୀର୍ଭଵନପ୍ରସଙ୍ଗାତ୍ସର୍ଵାଶୁଭୋପଗମନାଦ୍ଵିମୁଖେଂଦ୍ରିଯଶ୍ଚ । କୁର୍ଵେ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖଲେଶଲଵାଦିନା ତ୍ଵଦ୍ଦୂରଂ ମନସ୍ତ୍ଵଶୁଭକର୍ମ ସମାଚରିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୭.

ମରୀଚି କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ସଂସାର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଆସିବାରୁ ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ରହେ। ମୁଁ ସଦା ମୋର ମନକୁ, ଯାହା କେବଳ ଅଳ୍ପ ସୁଖର କଥା କହେ, ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ରଖି ଅଶୁଭ କାମ କରେ।

ଏତାଦୃଶୋହଂ ଭଗଵାନନନ୍ତଃ ସଦା ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସମାନ ଏଵ ॥ ୩,୭.

ହେ ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ସଦା ଏଭଳି ଅଛି, ସଦା ବଶିଷ୍ଠ ସମାନ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ମରୀଚିସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦତନ୍ତରଜୋହ୍ଯତ୍ରିରସ୍ତାଵୀତ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ହରିମ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ମରୀଚି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ ଅତ୍ରି ହାତ ଜୋଡି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ଆଵିର୍ଭଵଜ୍ଜଗତ୍ପ୍ରଭଵାଯାଵତୀର୍ଣଂ ତଦ୍ରକ୍ଷଣାର୍ଥମନଵଦ୍ଯଞ୍ଚ ତଥାଵ୍ଯଯାଯ । ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥମୂଲମଵିକାରି ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ହ୍ଯାନନ୍ଦସାରମତ ଏଵ ଵିକାରଶୂନ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୭.

ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଇଛ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅବତାର ନେଇଛ; ତୁମ ଗୁଣ ଦୋଷ ନାହିଁ, ଅବିନାଶୀ; ତୁମ ସ୍ୱରୂପ ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଆନନ୍ଦର ସାର, ସଦା ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିତ।

ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯଶୂନ୍ଯମଖିଲେଷୁ ଚ ସଂଵିଭକ୍ତଂ ତତ୍ର ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭଗଵନ୍ନ ହି ପଶ୍ଯତୀଵ । ଅତୋ ମୁରାରେସ୍ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ମରୀଚିତୁଲ୍ଯଃ ॥ ୩,୭.

ତୁମେ ତିନି ଗୁଣରୁ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ବ୍ୟାପିତ; ଏହି ସମସ୍ତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉନାହାଁ; ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ମୁରାରି, ମୁଁ ମରୀଚି ପରି ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରୁନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯତ୍ରିରପିତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁମଙ୍ଗିରା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ ଅଙ୍ଗିରା ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ଅଙ୍ଗିରା ଉଵାଚ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ହ୍ଯନନ୍ତବାହୂଦରମସ୍ତକଂ ଚ । ଅନନ୍ତସାହସ୍ରକିରୀଟଜୁଷ୍ଟଂ ମହାର୍ହନାନାଭରଣୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍ । ଏତାଦୃଶଂ ରୂପମନନ୍ତପାରଂ ସ୍ତୋତୁଂ ହ୍ଯଶକ୍ତସ୍ତୁ ସମୋସ୍ମି ଚାତ୍ରେଃ ॥ ୩,୭.

ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ—ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ବାହୁ, ପେଟ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ଅନେକ ହଜାର ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଛ, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛ; ଏପରି ଅସୀମ ରୂପକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରୁନାହିଁ, ଅତ୍ରି ପରି ମୁଁ ଅଶକ୍ତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯଙ୍ଗିରାଶ୍ଚ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅଙ୍ଗିରା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ; ତାଙ୍କ ପରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଯୋ ଵା ହରିସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ସ (ସ୍ଵ) ଉପାସକାନାଂ ସଂଦର୍ଶଯେଦ୍ଭୁଵନମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲଂ ଚ । (ଲଶ୍ଚ) ଯସ୍ମୈ ନମୋ ଭଗଵତେ ପୁରୁଷାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ଯୋ ଵାଵିତା ନିରଯଭାଗଗମପ୍ରସଙ୍ଗେ ॥ ୩,୭.

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଯେ ହରି, ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେକୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଲୋକ ଦେଖାନ୍ତି; ଯିଏ ନରକର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଏତାଦୃଶାଂସ୍ତଵ ଗୁଣାନ୍ନଵିତୁଂ ନ ଶକ୍ତଂ ମାଂ ପାହି ଭଗଵନ୍ସଦୃଶୋ ହ୍ଯଙ୍ଗିରସା ଚ ॥ ୩,୭.

ତୁମ ଏପରି ଗୁଣମାନେକୁ ମୁଁ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ଅଙ୍ଗିରା ପରି ଅଶକ୍ତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋପି ସ୍ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ପୁଲହୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପରେ ପୁଲହ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ପୁଲହ ଉଵାଚ । ନିଷ୍କାମରୂପରିହିତସ୍ଯ ସମର୍ପିତଂ ଚ ସ୍ନାନାଵରୋତ୍ତମପଯଃ ଫଲପୁଷ୍ପଭୋଜ୍ଯମ୍ । ଆରାଧନଂ ଭଗଵତସ୍ତଵ ସତ୍କ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଭଵେଦିତି ଵଦନ୍ତି ମହାନୁଭାଵାଃ ॥ ୩,୭.

ପୁଲହ କହିଲେ: ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜଳ, ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ଭୋଜନ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ପଣ, ଏହା ସବୁ ତୁମ ପୂଜା ଓ ସେବାରେ ମହାନ ଲୋକମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି କହନ୍ତି।

ତସ୍ମୈ ସଦା ଭଗଵତେ ପ୍ରଣମାମି ନିତ୍ଯଂ ନିଷ୍କାମଯା ତଵ ସମର୍ପଣମାତ୍ରବୁଦ୍ଧ୍ଯା । ଵୈକୁଣ୍ଠନାଥ ଭଗଵନ୍ସ୍ତଵନେ ନ ଶକ୍ତିଃ ସୋହଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯସଦୃଶୋସ୍ମି ନ ସଂଶଯୋତ୍ର ॥ ୩,୭.

ସେଇ ନିତ୍ୟ ଭଗବାନ୍କୁ ମୁଁ ସଦା ନମସ୍କାର କରେ, ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଅର୍ପଣ କରିବା ମନୋଭାବରେ; ହେ ବୈକୁଣ୍ଠନାଥ, ମୋରେ ପ୍ରଶଂସା କରିବାର ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ମୁଁ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପରି, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୁ ପୁଲହସ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ କ୍ରତୁଃ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପୁଲହ ମଧ୍ୟ ସେଇ ସମୟରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ କ୍ରତୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

କ୍ରତୁରୁଵାଚ । ପ୍ରାଣପ୍ରଯାଣସମଯେ ଭଗଵଂସ୍ତଵୈଵ ନାମାନି ସଂସୃତିଜଦୁଃଖଵିନାଶକାନି । ଯେନୈକଜନ୍ମଶମଲଂ ସହସୈଵ ହିତ୍ଵା ସଂଯାତି ମୁକ୍ତିମମଲାଂ ତମହଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେ ॥ ୩,୭.

କ୍ରତୁ କହିଲେ: ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିବା ବେଳେ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମ ନାମମାନେ ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱ କରନ୍ତି; ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏକ ଜନ୍ମର ମଳକୁ ତୁରନ୍ତ ଛାଡ଼ି, ଶୁଦ୍ଧ ମୁକ୍ତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ—ମୁଁ ସେଠାରେ ଶରଣ ନେଉଛି।

ଯେ ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଵଶା ଵିଷ୍ଣୋ ନାମମାତ୍ରୈକଜଲ୍ପକାଃ । ତେପି ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତ୍ଯାଶୁ କିମୁତ ଧ୍ଯାଯିନଃ ସଦା ॥ ୩,୭.

ଯେମାନେ ଭକ୍ତିରେ ବିଭୋର ହୋଇ କେବଳ ତୁମ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ମୁକ୍ତି ପାଉନ୍ତି—ତେବେ ଯେଉଁମାନେ ସଦା ତୁମେ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କଥା ଅନ୍ୟ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା କ୍ରତୁରପି ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ମନୁର୍ଵୈଵସ୍ଵତୋବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି କ୍ରତୁ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ; ତାଙ୍କ ପରେ ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ପ୍ରଶଂସା କହିଲେ।

ଵୈଵସ୍ଵତ ଉଵାଚ । ସୋହଂ ହି କର୍ମକରଣେ ନିରତଃ ସଦୈଵ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭୋଗେ ଚ ନିରତଶ୍ଚ ଗୁଦେ ପ୍ରମତ୍ତଃ । ଜିହ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯେ ଚ ନିରତସ୍ତଵ ଦର୍ଶନେ ଚ ସମ୍ଯଗ୍ଵିରାଗସହିତଃ ପରମୋଦରେଣ ॥ ୩,୭.

ବୈବସ୍ବତ କହିଲେ: ମୁଁ ସଦା କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାରେ ଲିନ, ନାରୀ ସୁଖରେ ଆସକ୍ତ, ନିମ୍ନ ଭୋଗରେ ଅସାବଧାନ, ଜିଭା ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରେ ଆସକ୍ତ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ଦେଖିବାରେ ମୁଁ ସଠିକ୍ ବିରାଗ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଉଦାରତା ସହିତ ଅଛି।

ମାଂସାସ୍ଥିମଜ୍ଜରୁଧିରୈଃ ସହିତେ ଚ ଦେହେ ଭକ୍ତିଂ ସଦୈଵ ଭଗଵନ୍ନପି ତସ୍କରେ ଚ । ଗୁର୍ଵଗ୍ନିବାଡବଗଵାଦିଷୁ ସତ୍ସୁ ଦୁଃଖାତ୍ସମ୍ଯଗ୍ଵିରକ୍ତିମୁପଯାମି ସହସ୍ଵ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୭.

ମୋ ଦେହ ମାଂସ, ଅସ୍ଥି, ମଜ୍ଜା ଓ ରକ୍ତରେ ଗଠିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋର ଭକ୍ତି ସଦା ଅଛି—ଏକ ଚୋର ପରି; ଗୁରୁ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଗରିମାମୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଦୁଃଖରୁ ମୁଁ ସଠିକ୍ ବିରାଗ ପାଉଛି—ତୁମେ ସଦା ମୋତେ ସହିଅ।

ଲୋକାନୁଵାଦଶ୍ରଵଣେ ପରମା ଚ ଶକ୍ତିର୍ନାରାଯଣସ୍ଯ ନମନେ ନ ଚ ମେସ୍ତି ଶକ୍ତିଃ । ଲୋକାନୁଯାନକରଣେ ପରମା ଚ ଶକ୍ତିଃ କ୍ଷେତ୍ରାଦିମାର୍ଗଗମନେ ପରମା ହ୍ଯଶକ୍ତିଃ ॥ ୩,୭.

ଲୋକମାନେ କହୁଥିବା କଥା ଶୁଣିବାରେ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାରେ ମୋର କିଛି ଶକ୍ତି ନାହିଁ; ଲୋକମାନେ ଯେଉଁପରି ଚାଲନ୍ତି, ସେହିପରି ଚାଲିବାରେ ମୋର ବଡ଼ ଶକ୍ତି, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାର୍ଗରେ ଯିବାରେ ମଧ୍ୟ ଶକ୍ତି ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହି ସବୁରେ ମୋର ଏକଦମେ ଶକ୍ତି ନାହିଁ।

ଵୈଶ୍ଯାଦିକେଷୁ ଧନିକେଷୁ ପରା ଚ ଶକ୍ତିଃ ସଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣେଷ୍ଵପି ନ ଶକ୍ତିରହୋ ମୁରାରେ ॥ ୩,୭.

ବୈଶ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଧନୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଶକ୍ତି ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ସଦ୍ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ମୁରାରି!

ଵୈଵସ୍ଵତମନୁର୍ଦେଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ଵିଶ୍ଵାମିତ୍ରୋପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ବୈବସ୍ବତ ମନୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।