ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୁ ଵରୁଣଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ସମୁପସ୍ଥିତଃ । ଵରୁଣାନନ୍ତରୋତ୍ପନ୍ନୋ ନାରଦୋ ହ୍ଯସ୍ତୁଵଦ୍ଧରିମ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ବରୁଣ ହାତ ଯୋଡ଼ି ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ରହିଲେ। ବରୁଣ ପରେ ନାରଦ ଜନ୍ମ ନେଇ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ।

ନାରଦ ଉଵାଚ । ଯନ୍ନାମଧେଯଶ୍ରଵଣାନୁକୀର୍ତନାତ୍ସ୍ଵାଦ୍ଵନ୍ଯତତ୍ତ୍ଵଂ ମମ ନାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋ । ପୁନୀହ୍ଯତଶ୍ଚୈଵ ପରୋଵରାଯାନ୍ଯଜ୍ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ଵର୍ତତେ ନାମ ତସ୍ଯ ॥ ୩,୭.

ନାରଦ କହିଲେ: ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମ ନାମ ଶୁଣିବା, ଉଚ୍ଚାରଣ କିମ୍ବା ସ୍ମରଣ କରିବା ଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ଆଉ କିଛି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ନାହିଁ। ଏହିପରି, ମୋତେ ପବିତ୍ର କର, କାରଣ ଜିହ୍ୱା ଉପରେ ଯେଉଁଠି ତୁମ ନାମ ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି ନାମ ରହିଛି, ସେସବୁ ତୁମ ନାମ ଠାରୁ ଅଧମ।

ଯଜ୍ଜିହ୍ଵାଗ୍ରେ ହରିନାମୈଵ ନାସ୍ତି ସ ବ୍ରାହ୍ମଣୋ ନୈଵ ସ ଏଵ ଗୋଖରଃ । ଅହଂ ନ ଜାନେ ଚ ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ନ୍ଯୂନୋ ହ୍ଯହଂ ଵରୁଣାତ୍ସର୍ଵଦୈଵ ॥ ୩,୭.

ଯାହାର ଜିହ୍ୱା ଉପରେ ହରିନାମ ନାହିଁ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ନୁହେଁ; ସେ ଗାଈ କିମ୍ବା ଗଧା ସମାନ। ମୁଁ ତୁମ ନିଜ ରୂପକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ; ମୁଁ ସଦା ବରୁଣ ଠାରୁ ଅଧମ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ନାରଦୋ ଵୈ ଖଗେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୂଷ୍ଣୀମଭୂଦ୍ଦେଵଦେଵସ୍ଯ ଚାଗ୍ରେ । ଯୋ ନାରଦାନନ୍ତରଂ ସଂବଭୂଵ ଭୃଗୁର୍ମହାତ୍ମା ସ୍ତୋତୁମୁପପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି, ଖଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ ଦେବଦେବଙ୍କ ଆଗରେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ନାରଦ ପରେ ମହାତ୍ମା ଭୃଗୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଭୃଗୁରୁଵାଚ । କିମାସନଂ ତେ ଗରୁଡାସନାଯ କିଂ ଭୂଷଣଂ କୌସ୍ତୁଭଭୂଷଣାଯ । ଲକ୍ଷ୍ମୀକଲତ୍ରାଯ କିମସ୍ତି ଦେଯଂ ଵାଗୀଶ କିଂ ତେ ଵଚନୀଯମସ୍ତି । ଅତୋ ନ ଜାନେ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ହ୍ଯହଂ ସଦା ଵରୁଣାତ୍ପାଦହୀନଃ ॥ ୩,୭.

ଭୃଗୁ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଗରୁଡ଼ାସନ ଉପରେ ବସିଛ, ତାହାପାଇଁ କେଉଁ ଆସନ ଯୋଗ୍ୟ? କୌସ୍ତୁଭ ମଣି ଯେଉଁଠି ତୁମର ଭୂଷଣ, ତାହାପାଇଁ ଆଉ କେଉଁ ଭୂଷଣ ଯୋଗ୍ୟ? ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଯେଉଁଠି ତୁମର ସହଧର୍ମିଣୀ, ତାହାପାଇଁ କେଉଁ ଦାନ ଦେଉଛି? ହେ ବାଣୀର ନାଥ, ତୁମକୁ କେଉଁ ଶବ୍ଦ କହିବି? ଏହିପରି, ମୁଁ ତୁମ ଗୁଣ ଜାଣେ ନାହିଁ; ମୁଁ ସଦା ବରୁଣ ଠାରୁ ପାଦହୀନ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ଦେଵଂ ଭୃଗୁସ୍ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜୋ ହ୍ଯଗ୍ନିରସ୍ତାଵୀତ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମମ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରି, ଭୃଗୁ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ପରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଅଗ୍ନିରୁଵାଚ । ଯତ୍ତେଜସାହଂ ସୁସମିଦ୍ଧତେଜା ହଵ୍ଯଂ ଵହାମ୍ଯଧ୍ଵରେ ଆଜ୍ଯସିକ୍ତମ୍ ॥ ୩,୭.

ଅଗ୍ନି କହିଲେ: ତୁମ ତେଜରେ ମୋର ତେଜ ଦୀପ୍ତିମାନ ହୁଏ ଏବଂ ମୁଁ ଯଜ୍ଞରେ ଘୃତ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ ହବି ଉଠାଏ।

ଯତ୍ତେଜସାହଂ ଜଠରେ ସଂପ୍ରଵିଶ୍ଯ ପଚନ୍ନନ୍ନଂ ସର୍ଵଦା ପୂର୍ଣଶକ୍ତିଃ । ଅତୋ ନ ଜାନେ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ଭୃଗୋରହଂ ସର୍ଵଦୈଵଂ ସମୋସ୍ମି ॥ ୩,୭.

ତୁମ ତେଜରେ ମୁଁ ଜଠର ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସଦା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବେ ଅନ୍ନ ରନ୍ଧେ। ଏହିପରି, ମୁଁ ତୁମ ଗୁଣ ଜାଣେ ନାହିଁ; ମୁଁ ସଦା ଭୃଗୁ ସମାନ।

ତଦନନ୍ତରଜା ସ୍ତୋତୁଂ ପ୍ରସୂତିରୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ତା'ପରେ ପ୍ରସୂତି ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ପ୍ରସୂତିରୁଵାଚ । ଯନ୍ନାମାର୍ଥଵିଚାରଣେପି ମୁନଯୋ ମୁହ୍ଯଂତି ଵୈ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵଦ୍ଭୀତା ଅପି ଦେଵତା ହ୍ଯଵିରତଂ ସ୍ତ୍ରୀଭିଃ ସହୈଵ ସ୍ଥିତାଃ । ମାନ୍ଧାତୃଧ୍ରୁଵନାରଦାଶ୍ଚ ଭୃଗଵୋ ଵୈଵସ୍ଵତାଦ୍ଯାଖିଲାଃ ପ୍ରେମ୍ଣା ଵୈ ପ୍ରଣମାମ୍ଯହଂ ହିତକୃତେ ତସ୍ମୈ ନମୋ ଵିଷ୍ଣଵେ ॥ ୩,୭.

ପ୍ରସୂତି କହିଲେ: ତୁମ ନାମର ଅର୍ଥ ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଲେ ମୁନିମାନେ ସଦା ଭ୍ରମିତ ହୁଅନ୍ତି, ଦେବତାମାନେ ତୁମକୁ ଭୟ କରି ମଧ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ସହିତ ସଦା ରହନ୍ତି। ମାନ୍ଧାତୃ, ଧ୍ରୁବ, ନାରଦ, ଭୃଗୁମାନେ, ବୈବସ୍ବତ ଓ ସମସ୍ତେ—ମୁଁ ପ୍ରେମରେ ତାହା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଏ, ଯିଏ ମଙ୍ଗଳକର।

ଅତୋ ନ ଜାନେ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାନ୍ସଦା ଏଵଂ ଵିଧା କା ମମ ଶକ୍ତିରସ୍ତି । ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯେଵଂ ପ୍ରସୂତିସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସୀତ୍ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୭.

ଏହିପରି, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ଗୁଣ ଜାଣେ ନାହିଁ; ଏପରି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ମୋର କେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି? ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପ୍ରସୂତି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଖଗପତି।

ଅଗ୍ନିର୍ଵାଗାତ୍ମକୋ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରୋ ଭୃଗୁ ଋଷିସ୍ତଥା । ତଦ୍ଭାର୍ଯା ଵୈ ପ୍ରସୂତିସ୍ତୁ ତ୍ରଯ ଏତେ ସମାଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୩,୭.

ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ବାଣୀର ଆତ୍ମା, ଭୃଗୁ ଋଷି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ପ୍ରସୂତି—ଏ ତିନିଜଣ ସମାନ ମନାଯାନ୍ତି।

ଵରୁଣାତ୍ପାଦହୀନାଶ୍ଚ ପ୍ରଵହାଦ୍ଵିଗୁଣାଧମାଃ । ଦକ୍ଷାଚ୍ଛତାଵରା ଜ୍ଞେଯା ମିତ୍ରାତ୍ତୁ ଦ୍ଵିଗୁଣାଧିକାଃ ॥ ୩,୭.

ବରୁଣ ଠାରୁ ପାଦହୀନ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ପ୍ରବାହ ଠାରୁ ଦୁଇଗୁଣି ଅଧମ। ଦକ୍ଷ ଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଶତଗୁଣି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; ମିତ୍ର ଠାରୁ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନେ ଦୁଇଗୁଣି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ।

ପ୍ରସୂତ୍ଯନନ୍ତରଂ ଜାତୋ ଵସିଷ୍ଠୋ ବ୍ରହ୍ମନନ୍ଦନଃ । ଵିନଯାଵନତୋ ଭୂତ୍ଵା ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ପ୍ରସୂତି ପରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ବଶିଷ୍ଠ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ବଡ଼ ନମ୍ରତାରେ ଶିର ନମାଇ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଵସିଷ୍ଠ ଉଵାଚ । ନମୋସ୍ତୁ ତସ୍ମୈ ପୁରୁଷାଯ ଵେଧସେ ନମୋନମୋଽସଦ୍ଵୃଜିନଚ୍ଛିଦେ ନମଃ । ନମୋନମୋ ସ୍ଵାଙ୍ଗଭଵାଯ ନିତ୍ଯଂ ନତୋସ୍ମି ହେ ନାଥ ତଵାଙ୍ଘ୍ରିପଙ୍କଜମ୍ ॥ ୩,୭.

ବଶିଷ୍ଠ କହିଲେ: ସେଇ ପୁରୁଷ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ମିଥ୍ୟା ଓ ପାପ ନାଶ କରୁଥିବାଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ନିଜ ଅଂଗରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ସେଇ ନିତ୍ୟ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସଦା ତୁମ ପଦପଙ୍କଜକୁ ନମସ୍କାର କରେ।

ମାଂ ପାହି ନିତ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ଵାସୁଦେଵ ହ୍ଯଗ୍ନେରହଂ ସର୍ଵଦା ନ୍ଯୂନ ଏଵ । ମିତ୍ରାଦହଂ ସର୍ଵଦା କିଞ୍ଚିଦୂନଃ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଦେଵ ସୋଭଵତ୍ତତ୍ର ତୂଷ୍ଣୀମ୍ ॥ ୩,୭.

ମୋତେ ସଦା ରକ୍ଷା କର, ହେ ବାସୁଦେବ। ମୁଁ ସଦା ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଅଧମ ଏବଂ ମିତ୍ରଠାରୁ କିଛି କମ୍। ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ସେଠାରେ ଦେବତା ଶାନ୍ତ ହେଲେ।

ଯୋ ଵସିଷ୍ଠାନନ୍ତରଜୋ ମରୀଚିର୍ବ୍ରହ୍ମନନ୍ଦନଃ । ହରିନ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ନାରାଯଣଂ ଗୁରୁମ୍ ॥ ୩,୭.

ବଶିଷ୍ଠ ପରେ ଯିଏ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ସେଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କର ପୁତ୍ର ମରୀଚି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଭକ୍ତିରେ ହରି, ନାରାୟଣ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ମରୀଚିରୁଵାଚ । ଦେଵେନ ଚାହଂ ହତଧୀର୍ଭଵନପ୍ରସଙ୍ଗାତ୍ସର୍ଵାଶୁଭୋପଗମନାଦ୍ଵିମୁଖେଂଦ୍ରିଯଶ୍ଚ । କୁର୍ଵେ ଚ ନିତ୍ଯଂ ସୁଖଲେଶଲଵାଦିନା ତ୍ଵଦ୍ଦୂରଂ ମନସ୍ତ୍ଵଶୁଭକର୍ମ ସମାଚରିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୭.

ମରୀଚି କହିଲେ: ହେ ପ୍ରଭୁ, ସଂସାର ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ମୋର ବୁଦ୍ଧି ଭ୍ରମିତ ହୋଇଯାଏ, ସମସ୍ତ ଅଶୁଭ ଆସିବାରୁ ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ରହେ। ମୁଁ ସଦା ମୋର ମନକୁ, ଯାହା କେବଳ ଅଳ୍ପ ସୁଖର କଥା କହେ, ତୁମଠାରୁ ଦୂରେ ରଖି ଅଶୁଭ କାମ କରେ।

ଏତାଦୃଶୋହଂ ଭଗଵାନନନ୍ତଃ ସଦା ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ସମାନ ଏଵ ॥ ୩,୭.

ହେ ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ସଦା ଏଭଳି ଅଛି, ସଦା ବଶିଷ୍ଠ ସମାନ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ମରୀଚିସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦତନ୍ତରଜୋହ୍ଯତ୍ରିରସ୍ତାଵୀତ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ହରିମ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ମରୀଚି ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ ଅତ୍ରି ହାତ ଜୋଡି ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ଆଵିର୍ଭଵଜ୍ଜଗତ୍ପ୍ରଭଵାଯାଵତୀର୍ଣଂ ତଦ୍ରକ୍ଷଣାର୍ଥମନଵଦ୍ଯଞ୍ଚ ତଥାଵ୍ଯଯାଯ । ତତ୍ତ୍ଵାର୍ଥମୂଲମଵିକାରି ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ହ୍ଯାନନ୍ଦସାରମତ ଏଵ ଵିକାରଶୂନ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୭.

ତୁମେ ଏହି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ପ୍ରକଟ ହେଇଛ, ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ଅବତାର ନେଇଛ; ତୁମ ଗୁଣ ଦୋଷ ନାହିଁ, ଅବିନାଶୀ; ତୁମ ସ୍ୱରୂପ ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱର ମୂଳ, ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଆନନ୍ଦର ସାର, ସଦା ପରିବର୍ତ୍ତନ ରହିତ।

ତ୍ରୈଗୁଣ୍ଯଶୂନ୍ଯମଖିଲେଷୁ ଚ ସଂଵିଭକ୍ତଂ ତତ୍ର ପ୍ରଵିଶ୍ଯ ଭଗଵନ୍ନ ହି ପଶ୍ଯତୀଵ । ଅତୋ ମୁରାରେସ୍ତଵ ସଦ୍ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ସ୍ତୋତୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ମରୀଚିତୁଲ୍ଯଃ ॥ ୩,୭.

ତୁମେ ତିନି ଗୁଣରୁ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ଜିନିଷରେ ବ୍ୟାପିତ; ଏହି ସମସ୍ତ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ମଧ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ଏମିତି ଦେଖାଯାଉନାହାଁ; ଏହିକାରଣରୁ, ହେ ମୁରାରି, ମୁଁ ମରୀଚି ପରି ତୁମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରୁନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯତ୍ରିରପିତୂଷ୍ଣୀମାସ ତଦା ଖଗ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁମଙ୍ଗିରା ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅତ୍ରି ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀ; ତାଙ୍କ ପରେ ଅଙ୍ଗିରା ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ଅଙ୍ଗିରା ଉଵାଚ । ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ ନ ଶକ୍ନୋମି ତଵ ସ୍ଵରୂପଂ ହ୍ଯନନ୍ତବାହୂଦରମସ୍ତକଂ ଚ । ଅନନ୍ତସାହସ୍ରକିରୀଟଜୁଷ୍ଟଂ ମହାର୍ହନାନାଭରଣୈଶ୍ଚ ଶୋଭିତମ୍ । ଏତାଦୃଶଂ ରୂପମନନ୍ତପାରଂ ସ୍ତୋତୁଂ ହ୍ଯଶକ୍ତସ୍ତୁ ସମୋସ୍ମି ଚାତ୍ରେଃ ॥ ୩,୭.

ଅଙ୍ଗିରା କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମ ସ୍ୱରୂପକୁ ଦେଖିପାରୁନାହିଁ—ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ବାହୁ, ପେଟ ଓ ମୁଣ୍ଡ, ଅନେକ ହଜାର ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରିଛ, ବିଭିନ୍ନ ମୂଲ୍ୟବାନ ଗହନାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋଭା ପାଉଛ; ଏପରି ଅସୀମ ରୂପକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରୁନାହିଁ, ଅତ୍ରି ପରି ମୁଁ ଅଶକ୍ତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହ୍ଯଙ୍ଗିରାଶ୍ଚ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅଙ୍ଗିରା ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ; ତାଙ୍କ ପରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ପୁଲସ୍ତ୍ଯ ଉଵାଚ । ଯୋ ଵା ହରିସ୍ତୁ ଭଗଵାନ୍ସ (ସ୍ଵ) ଉପାସକାନାଂ ସଂଦର୍ଶଯେଦ୍ଭୁଵନମଙ୍ଗଲମଙ୍ଗଲଂ ଚ । (ଲଶ୍ଚ) ଯସ୍ମୈ ନମୋ ଭଗଵତେ ପୁରୁଷାଯ ତୁଭ୍ଯଂ ଯୋ ଵାଵିତା ନିରଯଭାଗଗମପ୍ରସଙ୍ଗେ ॥ ୩,୭.

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଯେ ହରି, ଭଗବାନ୍, ତାଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେକୁ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଲୋକ ଦେଖାନ୍ତି; ଯିଏ ନରକର ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି, ସେଇ ପୁରୁଷ ଭଗବାନ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।

ଏତାଦୃଶାଂସ୍ତଵ ଗୁଣାନ୍ନଵିତୁଂ ନ ଶକ୍ତଂ ମାଂ ପାହି ଭଗଵନ୍ସଦୃଶୋ ହ୍ଯଙ୍ଗିରସା ଚ ॥ ୩,୭.

ତୁମ ଏପରି ଗୁଣମାନେକୁ ମୁଁ ଜାଣିପାରୁନାହିଁ; ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, କାରଣ ମୁଁ ଅଙ୍ଗିରା ପରି ଅଶକ୍ତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ପୁଲସ୍ତ୍ଯୋପି ସ୍ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ପୁଲହୋ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତାଙ୍କ ପରେ ପୁଲହ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ କହିଲେ।

ପୁଲହ ଉଵାଚ । ନିଷ୍କାମରୂପରିହିତସ୍ଯ ସମର୍ପିତଂ ଚ ସ୍ନାନାଵରୋତ୍ତମପଯଃ ଫଲପୁଷ୍ପଭୋଜ୍ଯମ୍ । ଆରାଧନଂ ଭଗଵତସ୍ତଵ ସତ୍କ୍ରିଯାଶ୍ଚ ଵ୍ଯର୍ଥଂ ଭଵେଦିତି ଵଦନ୍ତି ମହାନୁଭାଵାଃ ॥ ୩,୭.

ପୁଲହ କହିଲେ: ନିଷ୍କାମ ଭାବରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଜଳ, ଫଳ, ଫୁଲ ଓ ଭୋଜନ, ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅର୍ପଣ, ଏହା ସବୁ ତୁମ ପୂଜା ଓ ସେବାରେ ମହାନ ଲୋକମାନେ ବ୍ୟର୍ଥ ବୋଲି କହନ୍ତି।