ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତଥାପି ତଦ୍ଵୈ ତଵ ନାମ ପୂର୍ଵଂ ଭଵେତ୍ତଦା ପୁଣ୍ଯକରଂ ଭଵେଦିତି । ରୁଦ୍ରାଦିକାନାଂ ସ୍ତଵନେ ନାସ୍ତି ଶକ୍ତିସ୍ତଦା ଵକ୍ତଵ୍ଯଂ ମମ ନାସ୍ତୀତି କିଂ ଵା ॥ ୩,୭.

ତଥାପି, ତୁମ ନାମ ପ୍ରଥମେ ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ। ଯଦି କେହି ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ତେବେ କେବଳ 'ମୋରେ ଶକ୍ତି ନାହିଁ' ବୋଲି କହିଦେବା ଉଚିତ।

ଗୁଣାଂଶତୋ ଦଶଭୀ ରୁଦ୍ରତୋ ଵୈ ସଦା ନ୍ଯୂନୋ ମତ୍ସମଃ କାମଦେଵଃ । ଜ୍ଞାନେ ବଲେ ସମତା ସର୍ଵଦାସ୍ତି ତଥାଃ କାମଃ କିଂ ଚ ଦୂତଃ ସଦୈଵ ॥ ୩,୭.

ଗୁଣରେ ମୁଁ ସଦା ଦଶଗୁଣ ରୁଦ୍ରଠାରୁ କମ୍, କାମଦେବ ମୋ ସମାନ। ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସଦା ସମତା ଅଛି, ଏବଂ କାମଦେବ ସଦା ମୋର ଦୂତ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଦେଵଦେଵୋ ହରିଂ ଚ ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ନମ୍ରଭୂର୍ଧାଂ । ତଦନନ୍ତରଜୋ ବ୍ରହ୍ମା ଅହଙ୍କାରିକ ଊଚିଵାନ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଦେବଦେବ ହରିଙ୍କୁ ଇନ୍ଦ୍ର ହାତ ଜୋଡି ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ବ୍ରହ୍ମା ଅଭିମାନରେ କହିଲେ।

ଅହଙ୍କାରିକ ଉଵାଚ । ନମସ୍ତେ ଗଣପୂର୍ଣାଯ ନମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନମୂର୍ତଯେ । ନମୋଽଜ୍ଞାନଵିଦୂରାଯ ବ୍ରହ୍ମଣେନଂତମୂର୍ତଯେ ॥ ୩,୭.

ଅଭିମାନୀ କହିଲେ: ସମସ୍ତ ଗଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର, ଜ୍ଞାନର ମୂର୍ତ୍ତି ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଅଜ୍ଞାନରୁ ଦୂର ଥିବା, ଅନନ୍ତ ରୂପୀ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

ଇନ୍ଦ୍ରାଦହଂ ଦଶଗୁଣୈଃ ସର୍ଵଦା ନ୍ଯୂନ ଉକ୍ତୋ ନ ଜନି ତ୍ଵାଂ ସର୍ଵଦା ହ୍ଯପ୍ରମେଯ । ତଥାପି ମାଂ ପାହି ଜଗଦ୍ଗୁରୋ ତ୍ଵଂ ଦତ୍ତ୍ଵା ଦିଵ୍ଯଂ ହ୍ଯାଯତନଂ ଚ ଵିଷ୍ଣୋ ॥ ୩,୭.

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଛନ୍ତି ମୁଁ ସଦା ତାଙ୍କଠାରୁ ଦଶଗୁଣ କମ୍, କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସତ୍ୟରେ ଅପରିମିତ ଏବଂ ଅଜନ୍ମା। ତଥାପି, ହେ ଜଗତ୍‌ଗୁରୁ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମୋତେ ଦିବ୍ୟ ନିବାସ ଦେଇ ରକ୍ଷା କର।

ଆହଙ୍କାରିକ ଏଵଂ ତୁ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜା ସ୍ତୋତୁଂ ଶଚୀ ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଅଭିମାନୀ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ଶଚୀ ପ୍ରଶଂସା କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଶଚ୍ଯୁଵାଚ । ସଂଚିନ୍ତଯାମି ଅନିଶଂ ତଵ ପାଦପଦ୍ମଂ ଵଜ୍ରାଙ୍କୁଶଧ୍ଵଜସରୋରୁହଲାଞ୍ଛନାଢ୍ଯମ୍ । ଵାଗୀଶ୍ଵରୈରପି ସଦା ମନସାପି ଧର୍ତୁଂ ନୋ ଶକ୍ଯମୀଶ ତଵ ପାଦରଜଃ ସ୍ମରାମି ॥ ୩,୭.

ଶଚୀ କହିଲେ: ମୁଁ ସଦା ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ଯାହାରେ ବଜ୍ର, ଅଙ୍କୁଶ, ଧ୍ୱଜ ଓ ପଦ୍ମର ଚିହ୍ନ ଅଛି। ଭାଷାର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ସଦା ମନରେ ଧରିପାରିନଥାନ୍ତି, ମୁଁ ତୁମ ପଦଧୂଳିକୁ ସ୍ମରଣ କରେ।

ଆହଙ୍କାରିକପ୍ରାଣାଚ୍ଚ ଗୁଣୈଶ୍ଚ ଦଶଭିଃ ସଦା । ନ୍ଯୂନଭୂତାଂ ଚ ମାଂ ପାହି କୃପାଲୋ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲ ॥ ୩,୭.

ମୁଁ ସଦା ଅଭିମାନୀଠାରୁ ଜୀବନ ଓ ଗୁଣରେ ଦଶଗୁଣ କମ୍, ହେ କୃପାଳୁ, ଭକ୍ତବତ୍ସଳ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଶଚୀ ଦେଵୀ ତୂଷ୍ଣୀଂ ଭଗଵତୀ ହ୍ଯଭୂତ୍ । ତଦନନ୍ତରଜା ସ୍ତୋତୁଂ ରତିଃ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା କରି ଦେବୀ ଶଚୀ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ। ତା'ପରେ ତାଙ୍କଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିବା ରତି ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ରତିରୁଵାଚ । ସଂଚିନ୍ତଯାମି ନୃହରେର୍ଵଦନାରଵିନ୍ଦଂ ଭୃତ୍ଯାନୁକଂପିତଧିଯା ହି ଗୃହୀତମୂର୍ତିମ୍ । ଯଚ୍ଛ୍ରୀନିକେତମଜରୁଦ୍ରରମାଦିକୈଶ୍ଚ ସଂଲାଲିତଂ କୁଟିଲଙ୍କୁନ୍ତଲଵୃନ୍ଦଜୁଷ୍ଟମ୍ ॥ ୩,୭.

ରତି କହିଲେ: ମୁଁ ନୃହରିଙ୍କ ମୁଖକମଳକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ଯିଏ ଭୃତ୍ୟମାନେ ପାଇଁ କୃପା କରି ଦେହ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେହି ମୁଖ ଶ୍ରୀଙ୍କ ନିବାସ, ବ୍ରହ୍ମା, ରୁଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ଯାହାକୁ ଆଦର କରନ୍ତି, ଯାହା ଗୋଲା କେଶରେ ଶୋଭିତ।

ଏତାଦୃଶଂ ତଵ ମୁଖଂ ନୁଵିତୁଂ ନ ଶକ୍ତିଃ ଶଚ୍ଯା ସମାପି ଭଗଵନ୍ପରିପାହି ନିତ୍ଯମ୍ । କୃତ୍ଵା ସ୍ତୁତିଂ ରତିରିଯଂ ପରମାଦରେଣ ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତା ଭଗଵତଶ୍ଚ ସମୀପ ଏଵ ॥ ୩,୭.

ଏପରି ତୁମ ମୁଖକୁ ମୋ ସମାନ ଶଚୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିନାହାନ୍ତି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ସଦା ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଭକ୍ତି ସହିତ ପ୍ରଶଂସା କରି ରତି ଭଗବାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରହିଲେ।

ରତ୍ଯନନ୍ତରଜୋ ଦକ୍ଷଃ ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ରତିଙ୍କ ପରେ ଦକ୍ଷ ପ୍ରଶଂସା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଦକ୍ଷ ଉଵାଚ । ସଂଚିନ୍ତଯେ ଭଗଵତଶ୍ଚରଣୋଦତୀର୍ଥଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ହ୍ଯଜେନ ପରିଷିକ୍ତମଜାଦିଵନ୍ଦ୍ଯମ୍ । ଯଚ୍ଛୌଚନିଃସୃତମଜପ୍ରଵରାଵତାରଂ ଗଙ୍ଗାଖ୍ଯତୀର୍ଥମଭଵତ୍ସରିତାଂ ଵରିଷ୍ଠମ୍ ॥ ୩,୭.

ଦକ୍ଷ କହିଲେ: ମୁଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଭଗବାନଙ୍କ ପାଦଉଦକକୁ ଚିନ୍ତା କରେ, ଯାହାକୁ ଅଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଛିଟାଇଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଦିଦେବମାନେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ସେହି ପବିତ୍ରତାରୁ ବହି ଆସିଥିବା ଗଙ୍ଗା ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇଛି।

ରୁଦ୍ରୋପି ତେନ ଵିଧୃତେନ ଜଟାକଲାପପୂତେନ ପାଦରଜସା ହ୍ଯଶିଵଃ ଶିଵୋଭୂତ୍ । ଏତାଦୃଶଂ ତେ ଚରଣଂ କରୁଣେଶ ଵିଷ୍ଣୋ ସ୍ତୋତୁଂ ଶକ୍ତିର୍ମମ ନାସ୍ତି କୃପାଵତାର । ରତ୍ଯା ସମଃ ଶ୍ରୁତିଗତୋ ନ ଗତୋସ୍ମି ମୋକ୍ଷମେତାଦୃଶଂ ଚ ପରିପାହି ନିଦାନମୂର୍ତେ ॥ ୩,୭.

ତୁମର ପାଦଧୂଳି ଦ୍ୱାରା ଶିବଙ୍କ ଜଟା ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା, ଏହିପରି ଅଶୁଭ ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଶିବ ହେଇଗଲେ। ହେ କରୁଣାମୟ ବିଷ୍ଣୁ, ଏପରି ତୁମ ପାଦକୁ ମୁଁ ଗାଇ ପାରିବି ନାହିଁ, ମୋରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ନାହିଁ। ଶାସ୍ତ୍ରରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଓ ମୋକ୍ଷ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ସେଠାକୁ ମୁଁ ପହଞ୍ଚିପାରିନି। ହେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆଧାର, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ସ ଦକ୍ଷସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ବଭୂଵ ହ । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ବୃହସ୍ପତିରୁପାକ୍ରମୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ଡକ୍ଷ ଶାନ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ ବୃହସ୍ପତି ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ବୃହସ୍ପତିରୁଵାଚ । ସଂଚିନ୍ତଯାମି ସତତଂ ତଵ ଚାନନାବ୍ଜଂ ତ୍ଵଂ ଦେହି ଦୁଷ୍ଟଵିଷଯେଷୁ ଵିରକ୍ତିମୀଶ ॥ ୩,୭.

ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ: ମୁଁ ସଦା ତୁମର ପଦ୍ମମୁଖ ଧ୍ୟାନ କରେ। ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୋତେ ଦୁଷ୍ଟ ବିଷୟରେ ଅସକ୍ତି ଦିଅ।

ଏତେଷୁ ଶକ୍ତିର୍ଯଦି ଵୈ ସ ଜୀଵୋ କର୍ତା ଚ ଭୋକ୍ତା ଚ ସଦା ଚ ଦାତା । ଯୋଷାଂ ଚ ପୁତ୍ରସୁହୃଦୌ ଚ ପଶୂଂଶ୍ଚ ସର୍ଵମେଵଂ ଵିନଶ୍ଯତି ଯତୋ ହି ତଦାଶୁ ଛିନ୍ଧି ॥ ୩,୭.

ଯଦି ଜୀବରେ ଏହି ସବୁ କାମରେ ଶକ୍ତି ଥାଏ, ସେ କର୍ତ୍ତା, ଭୋକ୍ତା ଓ ଦାତା ହୁଏ, ତେବେ ଜଣା, ଜୀବନୀ ସ୍ତ୍ରୀ, ପୁଅ, ବନ୍ଧୁ, ପଶୁ ଏସବୁ ସବୁ ଶେଷରେ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଏହିପରି ଆସକ୍ତିକୁ ତୁରନ୍ତ କାଟି ଦିଅ।

ସଂସାରଚକ୍ରଭ୍ରମଣେନୈଵ ଦେଵ ସଂସାରଦୁଃଖମନୁଭୂଯେହାଗତୋସ୍ମି । ଶକ୍ତିର୍ନ ଚାସ୍ତି ନଵନେ ମମ ଦେଵଦେଵ ସତ୍ଯା ସମଂ ଚ ସତତଂ ପରିପାହି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୭.

ହେ ଦେବ, ସଂସାରର ଚକ୍ରରେ ଘୁରି ଘୁରି ଦୁଃଖ ଭୋଗି ଏଠାକୁ ଆସିଛି। ମୋରେ ପୁନଃ ଶକ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଦେବଦେବ, ସତ୍ୟବାନ ଥିବା ମୋତେ ସଦା ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଚ ପରମଂ ତୂଷ୍ଣୀମେଵ ସ୍ଥିତୋ ମୁନିଃ । ତଦନନ୍ତରଜସ୍ତୋତୁଂ ହ୍ଯନିରୁଦ୍ଧୋପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ଏପରି ଶୁଣି, ସେ ପରମ ଋଷି ଶାନ୍ତ ରହିଲେ। ତାପରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଅନିରୁଦ୍ଧ ଉଵାଚ । ଏଵଂ ହରେସ୍ତଵ କଥାଂ ରସିକାଂ ଵିହାଯ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଭଗେ ଚ ଵଦନେ ପରିମୁହ୍ଯ ନିତ୍ଯମ୍ । ଵିଷ୍ଠାନ୍ତ୍ରପୂରିତବିଲେ ରସିକୋ ହି ନିତ୍ଯଂ ସ୍ଥାଯୀ ଚ ସୂକରଵଦେଵ ଵିମୂଢବୁଦ୍ଧିଃ ॥ ୩,୭.

ଅନିରୁଦ୍ଧ କହିଲେ: ହରିଙ୍କ ଆନନ୍ଦମୟ କଥାକୁ ଛାଡି, ଯେଉଁମାନେ ନାରୀଙ୍କ ମୁଖ ଓ ଅନ୍ୟ ଅଙ୍ଗରେ ମନ ଲଗାନ୍ତି, ସେମାନେ ପଶୁ ସଦୃଶ, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ମଳ ଓ ଅନ୍ତ୍ର ଭରା ଗହ୍ବରରେ ଆନନ୍ଦ ମାନନ୍ତି।

ମଜ୍ଜାସ୍ଥିପିତ୍ତକଫରକ୍ତମଲାଦିପୂର୍ଣେ ଚର୍ମାନ୍ତ୍ରଵେଷ୍ଟିତମୁଖେ ପତିତଂ ହ ପୀତମ୍ । ଆସ୍ଵାଦନେ ମମ ଚ ପାପଗତେର୍ମୁରାରେ ମାଯାବଲଂ ତଵ ଵିଭୋ ପରମଂ ନିମିତ୍ତମ୍ ॥ ୩,୭.

ଚର୍ମ ଓ ଅନ୍ତ୍ରରେ ମୁଡ଼ା ମୁଖ, ମଜ୍ଜା, ହାଡ଼, ପିତ୍ତ, କଫ, ରକ୍ତ ଓ ମଳ ଭରା ଅଙ୍ଗରେ ପଡ଼ି ଏବଂ ତାହାକୁ ଚୁଷିବା, ହେ ମୁରାରି, ଏହି ପାପୀ ଭାଗ୍ୟର କାରଣ ତୁମର ମାୟାଶକ୍ତି।

ସଂସାରଚକ୍ରେ ଭ୍ରମତଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ସୁଦୁଃଖରୂପେ ସୁଖଲେଶଵର୍ଜିତେ । ମଲଂ ଵମନ୍ତଂ ନଵଭିଶ୍ଚ ଦ୍ଵାରୈଃ ଶରୀରମାରୁହ୍ଯ ସୁମୂଢବୁଦ୍ଧିଃ ॥ ୩,୭.

ସଂସାର ଚକ୍ରରେ ସଦା ଘୁରୁଥିବା, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁଃଖ ବହୁତ ଓ ସୁଖ ରେଖା ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ମନ ଭ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ, ଶରୀର ନବ ଦ୍ୱାର ଦ୍ୱାରା ମଳ ବାହାର କରେ।

ନମାମି ନିତ୍ଯଂ ତଵ ତତ୍କଥାମୃତଂ ଵିହାଯ ଦେଵ ଶ୍ରୁତିମୂଲନାଶନମ୍ । କୁଟୁଂବପୋଷଂ ଚ ସଦା ଚ କୁର୍ଵନ୍ଦାନାଦ୍ଯକୁର୍ଵନ୍ନିଵସନ୍ ଗୃହେ ଚ ॥ ୩,୭.

ମୁଁ ସଦା ତୁମର ଅମୃତସମ କଥାକୁ ନମସ୍କାର କରେ, ହେ ଦେବ, ଶ୍ରୁତିର ମୂଳକୁ ନଷ୍ଟ କରୁଥିବା କଥାକୁ ଛାଡି। ସଦା ପରିବାର ପାଳନ, ଦାନ ଓ ଘରେ ବସିବା କାମରେ ଲଗି ରହେ।

ଦୂରେ ଚ ସଂସାରମଲଂ ତ୍ଵିଦଂ କୁରୁ ଦେହି ହ୍ଯଦୋ ଦିଵ୍ଯକଥାମୃତଂ ସଦା । ଏତାଦୃଶୋହଂ ତଵ ସଦ୍ଗୁଣୌଘଂ ସ୍ତୋତୁଂ ସମର୍ଥୋ ନାସ୍ମି ଶଚୀସମଶ୍ଚ ॥ ୩,୭.

ଏହି ସଂସାରର ମଳକୁ ଦୂରେ କର, ଏବଂ ସଦା ମୋତେ ତୁମ ଦିବ୍ୟ କଥାର ଅମୃତ ଦିଅ। ମୁଁ ଶଚୀ ପରି ତୁମ ଗୁଣର ବଡ଼ ବଡ଼ ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି ନାହିଁ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵାନିରୁଦ୍ଧସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ମନଃ ସ୍ଵାଯଂଭୁଵୋବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୭.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ଅନିରୁଦ୍ଧ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଖଗେଶ୍ୱର। ତାପରେ ସ୍ୱାୟଂଭୁବ ମନରେ ନିଜ ସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ସ୍ଵାଯଂଭୁଵ ଉଵାଚ । ସ୍ତୋତୁଂ ହ୍ଯନୁପ୍ରଵିଶତୋପି ନ ଗର୍ଭଦୁଃଖଂ ତସ୍ମାଦହଂ ପରମପୂଜ୍ଯପଦଂ ଗତସ୍ତେ ॥ ୩,୭.

ସ୍ୱାୟଂଭୁବ କହିଲେ: ତୁମକୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ପାଇଁ ଗର୍ଭରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲି, ତଥାପି ମୁଁ ଗର୍ଭର ଦୁଃଖ ଅନୁଭବ କରିନଥିଲି। ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୂଜ୍ୟ ପଦକୁ ପାଇଛି।

ମନୋର୍ଭାର୍ଯା ମାନଵୀ ଚ ଯମଃ ସଂଯମିନୀପତିଃ । ଦିଶାଭିମାନୀ ଚନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ସୂର୍ଯଶ୍ଚକ୍ଷୁର୍ନିଯାମକଃ । ପରସ୍ପରସମା ହ୍ଯେତେ ମୁକ୍ତ୍ଵା ସଂସାରମେଵ ଚ ॥ ୩,୭.

ମନୁଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେଉଛନ୍ତି ମାନବୀ, ଯମ ହେଉଛନ୍ତି ସଂୟମର ନାଥ, ଚନ୍ଦ୍ର ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକର ଅଧିପତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିର ନିୟନ୍ତ୍ରକ। ସମସ୍ତେ ପରସ୍ପର ସମାନ, କେବଳ ସଂସାର ଛାଡ଼ି।

ପ୍ରଵାହାଦ୍ଵିଗୁଣୋନଶ୍ଚେତ୍ଯେଵଂ ଜାନୀହି ଚାଣ୍ଡଜ । ସୂର୍ଯାନନ୍ତରଜଃ ସ୍ତୋତୁଂ ଵରୁଣଃ ସଂପ୍ରଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୭.

ହେ ଅଣ୍ଡଜ, ଏହିପରି ଧାରାରୁ ପରେ ଯେଉଁଥିଲେ, ସେ ଦୁଇଗୁଣ ହୁଏ, ଏହିପରି ଜାଣ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରେ ବରୁଣ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଵରୁଣ ଉଵାଚ । ତ୍ଵଦ୍ଵିଚ୍ଛଯା ରଚିତେ ଦେହଗେହେ ପୁତ୍ତ୍ରେ କଲତ୍ରେପି ଧନେ ଦ୍ରଵ୍ଯଜାତୌ । ମମାହମିତ୍ଯଲ୍ପଧିଯା ଚ ମୂଢା ସଂସାରଦୁଃଖେ ଵିନିମଜ୍ଜନ୍ତି ସର୍ଵେ ॥ ୩,୭.

ବରୁଣ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେପରି ଚାହିଁଛ, ଶରୀର, ଘର, ପୁଅ, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଧନ, ଦ୍ରବ୍ୟ ତିଆରି ହୁଏ; ତଥାପି ଅଳ୍ପ ବୁଦ୍ଧିରେ, 'ମୋର' ଓ 'ମୁଁ' ଭାବରେ ସମସ୍ତେ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ସଂସାର ଦୁଃଖରେ ଡୁବିଯାନ୍ତି।