ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏତାଦୃଶୀ ଶକ୍ତିର୍ମମାସ୍ତି ଦେଵ ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ବଲିନୋପି ଵିଷ୍ଣୋ । ଅଥାପି ନାହଂ ସ୍ତଵନେ ସମର୍ଥଃ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ହ୍ଯହଂ କୋଟିଗୁଣୈର୍ଵିହୀନଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ଦେବ, ତୁମର କୃପାରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ମୋରେ ଅଛି, ହେ ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ। ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଗୁଣରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଭାବରେ ଅଛି।

ଏତତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହ୍ଯର୍ଥଯେଚ୍ଚୈଵ ଯା ନଃ ତତ୍ର ପ୍ରୀତିର୍ହ୍ଯକ୍ଷଯା ମେ ସଦା ସ୍ଯାତ୍ । ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହ୍ଯେତତ୍ପାଠଯନ୍ତୀହ ଲୋକେ ତେ ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତେ ଚ ହରିପ୍ରିଯାଶ୍ଚ ॥ ୩,୬.

ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଚାହେଁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଭକ୍ତି ସେଠାରେ ସଦା ଅବିଚଳିତ ରହୁ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏଠାରେ ଯେମାନେ ପଢନ୍ତି, ସେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଏବଂ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି।

କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ପଠନଂ ନିତ୍ଯମେଵ ସମର୍ପଯିଷ୍ଯତି ସଦା ହରୌ ଚ । ତେଷାଂ ହରିଃ ପ୍ରୀଯତେ କେଶଵୋଲଂ ହରୌ ପ୍ରସନ୍ନେ କିମଲଭ୍ଯମସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହରି, କେଶବ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, କ'ଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି?

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵଲଦେଵୋ ମହାତ୍ମା ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରଗ୍ରତୋ ହରେଃ । ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ । କୋ ଵା ରସଜ୍ଞୋ ଭଗଵନ୍ମୁରାରେ ହରେ ଗୁଣସ୍ତଵନାତ୍କୀର୍ତନାଦ୍ଵା ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ମହାତ୍ମା ବଳଦେବ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡି ନିରବ ରହିଲେ। ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: ହେ ଭଗବାନ, ହେ ମୁରାରି, ହେ ହରି, ତୁମର ଗୁଣର ରସ କିଏ ଜାଣିପାରିବ, ସ୍ତୁତି କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା?

ଅଲଂବୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଦେଵଦେଵ ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିଃ ସର୍ଵଦା ସ୍ତୂଯମାନ । ଯଃ କର୍ଣନାଡୀଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯାତୋ ଭଵପ୍ରଦାଂ ଦେହରତିଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନେ ସଦା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ହେ ଦେବଦେବ, ସେ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୁମ ସ୍ତୁତି ଯେତେବେଳେ କାହାରି କାନରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି, ଯାହା ବନ୍ଧନ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରେ।

ନ କେଵଲଂ ଦେହରତିଂ ଛିନତ୍ତ୍ଯସଦ୍ଗୃହକ୍ଷେତ୍ରଭାର୍ଯାସୁତେଷୁ ନିତ୍ଯମ୍ । ପଶ୍ଵାଦିରୂପେଷୁ ଧନାଦିକେଷୁ ଅନର୍ଘ୍ଯରତ୍ନେଷୁ ପ୍ରିଯଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

କେବଳ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ କାଟେ ନୁହେଁ, ଅସତ୍ ଘର, ଜମି, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସନ୍ତାନ, ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଆକାର, ଧନ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ଯେଉଁ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଦା କାଟିଦେଉଛି।

ଅନଂତଵେଦପ୍ରତିପାଦିତୋପି ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନ ଵୈ ଵେଦ ତଵ ସ୍ଵରୂପମ୍ । ଚତୁର୍ମୁଖୋ ନୈଵ ଵେଦ ନ ଵାଯୁରସୌ ନ ଵେତ୍ତୀତି କିମତ୍ର ଚିତ୍ରମ୍ ॥ ୩,୬.

ଅନେକ ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ନାହିଁ, ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିନଥିବାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?

ଏତାଦୃଶସ୍ଯ ସ୍ତଵନେ କ୍ଵାସ୍ତି ଶକ୍ତିର୍ମମ ପ୍ରଭୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଯ୍ଵୋଃ ସକାଶାତ୍ । ଶତୈର୍ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵଦା ନ୍ଯୂନତାସ୍ତି ଅତୋ ହରେ ଦଯଯା ମାଂ ଚ ପାହି ॥ ୩,୬.

ଏମିତି ତୁମ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ମୋରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବାୟୁ ସଦା ଶତଗୁଣ ଅଭାବରେ ଅଛନ୍ତି? ତେଣୁ, ହେ ହରି, ଦୟା କରି ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ସା ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ଭାରତୀ ତୁ ତଦା ସ୍ତୋତୁଂ ହରିଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସେ ନିରବ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ରାଜା। ତାପରେ ଭାରତୀ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଭାରତ୍ଯୁଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମେଶ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ ହରେ ମୁରାରେ ଗୁଣାଂସ୍ତଵ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନସ୍ଯ ନିତ୍ଯମ୍ । ତଥା ସ୍ତୁଵନ୍ତୋସ୍ଯ ଵିଵର୍ଧମାନାଂ ମତିଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷଯେଷ୍ଵସତ୍ସୁ ॥ ୩,୬.

ଭାରତୀ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାଥ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନାଥ, ହେ ହରି, ହେ ମୁରାରି, ତୁମର ଗୁଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ନିତ୍ୟ ଅନର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟରେ ବଢ଼ିଯାଏ।

କୁର୍ଵନ୍ତି ଵୈରାଗ୍ଯମମୁତ୍ର ଲୋକେ ତତଃ ପରଂ ଭକ୍ତିଦୃଢାଂ ତଥୈଵ । ତତଃ ପରଂ ଚୈଵ ହରେଃ ପ୍ରସନ୍ନତାଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ତଵ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ବିରାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ତାପରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ପରେ, ହେ ଦେବଦେବ, ସଦା ତୁମର କୃପା ଦେଇଥାଏ।

ତେନାପରୋକ୍ଷଂ ଚ ଭଵେଚ୍ଚ ତସ୍ଯ ଅତୋ ଗୁଣାନାଂ ସ୍ତଵନେ ଚ ମେ ରତିଃ । ସା ତୁ ପ୍ରଜାତା ପୁରୁଷସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ସଂସାରଦୁଃଖଂ ତୁ ତଦାଚ୍ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ; ତେଣୁ ମୋର ତୁମ ଗୁଣସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରେମ ଅଛି। ଏହି ପ୍ରେମ ଯେତେବେଳେ କାହାରି ମନରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେ ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।

ଵିଚ୍ଛିନ୍ନଦୁଃଖସ୍ଯ ତଦାଧିକାରିଣ ଆନନ୍ଦରୂପାଖ୍ଯଫଲଂ ଦଦାତି । ହରେର୍ଗୁଣାନସ୍ତୁଵତାଂ ଚ ପାପଂ ତେଷାଂ ହି ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ତଥା କ୍ଷିଣୋତି ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଏହା ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରୁଥିବାମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦୁହିଁକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।

ଏଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ପରମୋ ଗୁରୁର୍ମମ ଵାଯୁର୍ଦଯାଲୁର୍ମମ ଵଲ୍ଲଭଶ୍ଚ । ହରେର୍ଗୁଣାନ୍ସର୍ଵଗୁଣପ୍ରସାରାନ୍ମମୈଵ ଯୋଗ୍ଯାନ୍ସୁଖମୁଖ୍ଯଭୂତାନ୍ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ଜାଣି, ମୋର ପରମ ଗୁରୁ ବାୟୁ, ସେ ଦୟାଳୁ ଏବଂ ମୋର ପ୍ରିୟ। ସମସ୍ତ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ, ହରିଙ୍କ ଗୁଣମାନେ ମାତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖର ମୂଳ।

ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପୁଣ୍ଯେଭ୍ଯ ଇଵାର୍ତବନ୍ଧୁଃ ଶିଵଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ରୁହ୍ଯତି ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତିମ୍ । ତଵ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଶ୍ରିଯଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵାଯୋଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ମମାସ୍ତି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୬.

ଯେପରି ଦୁଃଖୀଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ପୁଣ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ଏମିତି ଶିବ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟର କୀର୍ତ୍ତି କରୁଥିବାକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ। ତୁମର କୃପାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୃପାରେ ଓ ବାୟୁଙ୍କ କୃପାରେ, ଏହା ସଦା ମୋରେ ଅଛି।

ଯଦ୍ଯତ୍କରୋତ୍ଯେଵ ସଦୈଵ ଵାଯୁସ୍ତତ୍ତତ୍କରୋତ୍ଯେଵ ସଦୈଵ ନିତ୍ଯମ୍ । ଵାଯୋର୍ଵିରୋଧଂ ନ କରୋତି ଦେଵଃ ସ ତଦ୍ଵିରୋଧଂ ଚ କରୋତି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୬.

ବାୟୁ ଯେଉଁ କାମ କରନ୍ତି, ସେଇ କାମ ଦେବତା ସଦା କରନ୍ତି। ଦେବତା ବାୟୁଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ସଦା ସେଠି ସହମତି ରଖନ୍ତି।

ହରେର୍ଵିରୋଧଂ ନ କରୋତି ଵାଯୁର୍ଵାଯୋର୍ଵିରୋଧଂ ନ କରୋତି ଵିଷ୍ଣୁଃ । ଵାଯୋଃ ପ୍ରସାଦାନ୍ମମ ନାସ୍ତି କିଞ୍ଚିଦତାନଭାଵଶ୍ଚ ତଵ ପ୍ରସାଦାତ୍ ॥ ୩,୬.

ବାୟୁ କଦାପି ହରିଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ, ଓ ବିଷ୍ଣୁ ବାୟୁଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ। ବାୟୁଙ୍କ କୃପାରେ, ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ; ଏବଂ ତୁମର କୃପାରେ, ମୁଁ କେବେ ଅନାଥ ହେଉନାହିଁ।

ଯଥୈଵ ମୂଲଂ ଚ ତଥାଵତାରେ ଦୁଃଖାଦିକଂ ନାସ୍ତି ସମୀରଣସ୍ଯ । ଵାଯୁସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଚ ଉଭୌ ମୁକୁନ୍ଦସ୍ତଥାଵତାରେଷୁ ନ ଦୁଃଖରୂପୌ ॥ ୩,୬.

ଯେପରି ମୂଳ ଓ ତାହାର ବିସ୍ତାରରେ ବାୟୁରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ସେପରି ମୁକୁନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଅବତାରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅବତାରରେ କେବେ ଦୁଃଖର ରୂପ ନୁହଁନ୍ତି।

ଅଶକ୍ତଵଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଵାଯୁଦେଵଃ ଯୁଗାନୁସାରାଂଲ୍ଲୋକଧର୍ମାଂସ୍ତୁ ରକ୍ଷନ୍ । ନରାଵତାରେ ତତ୍ର ଦେଵେ ମୁରାରେ ହ୍ଯଶକ୍ତତା ନେତି ଵିଚିଂତନୀଯମ୍ ॥ ୩,୬.

ବାୟୁଦେବ ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ଜଗତର ନୀତିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ ଅଶକ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମୁରାରି, ମାନବ ଅବତାରରେ ସେଠାରେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କର କୌଣସି ଅଶକ୍ତତା ଅଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

ଅଵତାରରୂପେ ଯମଦୁଃଖାଦିକଂ ଚ ନ ଚିନ୍ତନୀଯଂ ଜ୍ଞାନିଭିର୍ଦେଵଦେଵ । ଅହଂ କଦାଚିତ୍ସୁଖନାଶପ୍ରଦେଶେ ଦୈତ୍ଯାଂସ୍ତଥା ମାରଯିତୁଂ ଗତୋସ୍ମି ॥ ୩,୬.

ଅବତାରର ରୂପରେ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଦୁଃଖ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ଭାବିବା ଜ୍ଞାନୀମାନେ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; କାରଣ, ମୁଁ କେବେ କେବେ ସୁଖ ନଥିବା ସ୍ଥାନକୁ ଦାନବମାନେ ମାରିବା ପାଇଁ ଯାଇଥିଲି।

ନୈତାଵତା ମମ ଵାଯୋଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଂ ଦୁଃ ଖାତନଂ ନୈଵ ସଂଚିତନୀଯମ୍ । ଏତାଦୃଶୋହଂ ସ୍ତଵନେନୁ କାସ୍ତି ଶକ୍ତିର୍ଗୁଣାନାଂ ମଧୁସୂଦନ ପ୍ରଭୋ । ଵାଯୋଃ ସକାଶାଚ୍ଚ ଗୁଣେନ ହୀନା ସଂସାରରୂପେ ମୁକ୍ତରୂପେ ଚ ଦେଵ ॥ ୩,୬.

ଏହିପରି ମତେ କିମ୍ବା ବାୟୁଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଦୁଃଖ ଅଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ମଧୁସୂଦନ, ପ୍ରଭୁ, ଏପରି ସ୍ତୁତିରେ ଗୁଣମାନଙ୍କର କେଉଁଶି ଶକ୍ତି ଅଛି? ବାୟୁଙ୍କ ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଗୁଣ ନଥାଏ, ତେବେ ସେ ଜନ୍ମମୃତ୍ୟୁର ରୂପରେ ଓ ମୁକ୍ତିର ରୂପରେ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ହେ ଦେବ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଭାରତୀ ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜଃ ଶେଷଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରାହ କେଶଵମ୍ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ଭାରତୀ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମହାରାଜ; ତା'ପରେ ଶେଷ ହାତ ଯୋଡି କେଶବଙ୍କୁ କହିଲେ।

ଶେଷ ଉଵାଚ । ନାହଂ ଚ ଜାନେ ତଵ ପାଦମୂଲଂ ରୁଦ୍ରୋ ନ ଵେତ୍ତି ଗରୁଡୋ ନ ଵେଦ । ଅହଂ ଵାଣ୍ଯାଃ ଶତଗୁଣାଂଶହୀନୋ ଦତ୍ତ୍ଵା ହ୍ଯାଯତନଂ ପାହି ମାଂ ଵାସୁଦେଵ ॥ ୩,୬.

ଶେଷ କହିଲେ: ମୁଁ ତୁମ ପାଦମୂଳକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ରୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଗରୁଡ଼ ମଧ୍ୟ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ; ମୁଁ ବାଣୀଠାରୁ ଶତଗୁଣ ଅଧିକ କମ୍, ମୋତେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦେଇ ସଦା ରକ୍ଷା କର, ହେ ବାସୁଦେବ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ସଶେଷସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ତଦନନ୍ତରଜୋ ଵୀଶଃ ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ଶେଷ ମଧ୍ୟ ଶାନ୍ତ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କର ମହାରାଜ; ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ପରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବୀଶ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ତଵ ପଦୋଃ ସ୍ତୁତିଂ କିଂ କରୋମ୍ଯହଂ ମମ ପଦାଂବୁଜେ ହ୍ଯର୍ପିତଂ ମନଃ । କଥମହଂ ମୁଖେ ପକ୍ଷିଯୋନିଜଃ କଥମେଵଙ୍ଗୁଣାନୀଡିତୁଂ କ୍ଷମଃ ॥ ୩,୬.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ମୁଁ କଣ ତୁମ ପାଦଦ୍ୱୟର ସ୍ତୁତି କରିପାରିବି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର ମନ ତୁମ ପଦପଦ୍ମରେ ଲଗିଛି? ମୁଁ ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଜନ୍ମିଥିବା, ଏପରି ଗୁଣମାନଙ୍କୁ କିପରି ମୁଁ ମୁଖରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବି?

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ତୁ ଗରୁଡସ୍ତୂଷ୍ଣୀମାସ ନଯାନ୍ଵିତଃ । ତଦନନ୍ତରଜୋ ରୁଦ୍ରସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ଗରୁଡ଼ ଜ୍ଞାନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତା'ପରେ ତାଙ୍କ ପରେ ଜନ୍ମିଥିବା ରୁଦ୍ର ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ରୁଦ୍ର ଉଵାଚ । ଯା ଵୈ ତଵେଶ ଭଗଵନ୍ନ ଵିଦାମ ଭୂମନ୍ ଭକ୍ତିର୍ମମାସ୍ତୁ ଶିଵପାଦସରୋଜମୂଲେ । ଛନ୍ନାପି ସା ନନୁ ସଦା ନ ମମାସ୍ତି ଦେଵ ତେନାଦ୍ରୁହଂ ତଵ ଵିରୁଦ୍ଧମତଃ କରୋମି ॥ ୩,୬.

ରୁଦ୍ର କହିଲେ: ହେ ଈଶ୍ୱର, ହେ ଭଗବାନ, ହେ ଅନନ୍ତ, ମୁଁ ଯେ ଭକ୍ତିକୁ ଜାଣେ ନାହିଁ, ସେ ଶିବଙ୍କ ପଦପଦ୍ମର ମୂଳରେ ରହୁ; ଏହି ଭକ୍ତି ଲୁଚିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋର ନାହିଁ, ହେ ଦେବ, ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ବିପରୀତ କାମ କରେ।

ସର୍ଵାନ୍ନ ବୁଦ୍ଧିସହିତସ୍ଯ ହରେ ମୁରାରେ କା ଶକ୍ତିରସ୍ତି ଵଚନେ ମମ ମୂଢବୁଦ୍ଧେଃ । ଵାଣ୍ଯା ସଦା ଶତଗୁଣେନ ଵିହୀନମେନଂ ମାଂ ପାହି ଚେଶ ମମ ଚାଯତନଂ ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ॥ ୩,୬.

ହେ ହରି, ହେ ମୁରାରି, ମୋ ମନ ଭ୍ରମିତ ଥିବାବେଳେ ମୋର କଥାର କେଉଁଶି ଶକ୍ତି ଅଛି? ମୁଁ ସଦା ବାଣୀଠାରୁ ଶତଗୁଣ କମ୍, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ହେ ଈଶ୍ୱର, ଏବଂ ମୋତେ ଏକ ସ୍ଥାନ ଦିଅ।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ସ ରୁଦ୍ରସ୍ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ଶେଷାନନ୍ତରଜା ଦେଵୀ ଵାରୁଣୀ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି ଦ୍ୱିଜମାନେ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରୁଦ୍ର ଶାନ୍ତ ହେଲେ; ତା'ପରେ ଶେଷ ପରେ ଜନ୍ମିଥିବା ଦେବୀ ବାରୁଣୀ କଥା କହିଲେ।