ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଚତୁର୍ଵିଧାନ୍ପୁରୁଷାର୍ଥାନ୍ରମେଶ ସଂପ୍ରାର୍ଥଯେ ତଚ୍ଚ ସଦାପି ଦେଵ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେଃ ସୈଵ ମାଯୈଵ ତାଵତ୍ସୁକାରଣଂ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯନ୍ନ ଚାସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ହେ ରମେଶ, ମୁଁ ସଦା ତୁମଠାରୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ମନୁଷ୍ୟଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହେଁ। ହେ ଦେବ, ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମର ମାୟା ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି କାରଣ ନାହିଁ।

ଅତୋ ନାହଂ ପ୍ରଦଯୋପି ଭୂମନ୍ ଭଵତ୍ପଦାଂଭୋଜନିଷଵଣୋତ୍ସୁକଃ । ଲୋକସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିମୁଖସ୍ଯ କର୍ମଣା ଅପୁଣ୍ଯଶୀଲସ୍ଯ ସୁଦୁଃ ଖିତସ୍ଯ ॥ ୩,୬.

ସେଠିପାଇଁ, ହେ ଅନନ୍ତ, ତୁମେ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଅମୃତ ଚାଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ନୁହେଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣଠାରୁ ଦୂରେ ରହି, ଅପୁଣ୍ୟ କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଅଛନ୍ତି।

ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଚ ତଵାଵତାରୋ ନାନ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ତଵେଶ । ଗୋଭୂସୁରାଣାଂ ଚ ମହୀରୁହାଣାଂ ତଥା ସୁରାଣାଂ ପ୍ରଵରାଵତାରୈଃ ॥ ୩,୬.

ତୁମର ଦୟା ପାଇଁ ତୁମ ଅବତାର ହୁଏ, ଏଠାରେ ତୁମର ଆଉ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ଈଶ୍ୱର। ଗାଈ, ପୃଥିବୀ, ଦାନବ, ଗଛ ଓ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବତାର ନେଉଛ।

କ୍ଷେମୋପକାରାଣି ଚ ଵାସୁଦେଵ କ୍ରୀଡନ୍ଵିଧତ୍ତେ ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯତ୍ । ମନୋ ନ ତୃପ୍ଯତ୍ଯପି ଶଂସତାଂ ନଃ ସୁକର୍ମମୌଲେଶ୍ଚରିତାମୃତାନି ॥ ୩,୬.

ହେ ବାସୁଦେବ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ଓ ଉପକାର ପାଇଁ କେବଳ ଖେଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ। ହେ ସଦ୍କର୍ମର ମୁକୁଟ, ତୁମର ଚରିତ୍ରର ଅମୃତ ଶୁଣିଲେ ମୋର ମନ କେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନି।

ଅଚ୍ଛିନ୍ନଭକ୍ତସ୍ଯ ହି ମେ ମୁକୁନ୍ଦ ସଦା ଭକ୍ତିଂ ଦେହି ପାଦାରଵିନ୍ଦେ । ସଦା ତଦେଵାସ୍ତୁ ନ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଦ୍ଯତ୍ର ତ୍ଵମାସୀଃ ପୁରୁଷେ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ମୋତେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦିଅ। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅଛ, ସେଠି ସଦା ଏହି ଭକ୍ତି ରହୁ, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।

ଅହଂ ଚ ତତ୍ରାସ୍ମି ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଯତ୍ରାସ୍ମ୍ଯହଂ ତତ୍ର ଭଵାନ୍ମହାପ୍ରଭୋ । ଵ୍ଯଂସିର୍ମମେଯଂ ଚ ଶରୀରମଧ୍ଯେ ଚତୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ନ ଚୈତତଦନ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ତୁମର କୃପାରେ ଅଛି। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅଛ। ଏହା ମୋର ବୁଝିବା, ଏବଂ ମୋ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ।

ମଦୀଯନିଦ୍ରା ତଵ ଵନ୍ଦନଂ ପ୍ରଭୋ ମଦୀଯଯାମାଚରଣଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ମଦୀଯଵ୍ଯାଖ୍ଯାହରଣଂ ସ୍ତୁତିଃ ସ୍ଯାଦେଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଚ ସମର୍ପଯାମି ॥ ୩,୬.

ମୋର ଶୟନ ତୁମର ପୂଜା, ମୋର ଭୋଜନ ତୁମର ପଦକ୍ଷିଣା, ମୋର କଥା ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଉଛି ତୁମର ସ୍ତୁତି। ଏହିପରି ଭାବି, ସବୁକିଛି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରେ।

ମଦ୍ଵୃଦ୍ଧିଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ପଦାର୍ଥଜାତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେଃ ପ୍ରତିମା ଏଵ ତଚ୍ଚ । ଇତ୍ଥଂ ମତ୍ଵାହଂ ସର୍ଵଦା ଦେଵଦେଵ ତତ୍ରସ୍ଥିତାନ୍ହରିରୂପାନ୍ ଭଜିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୬.

ମୋର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଯେଉଁସବୁ ବସ୍ତୁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହରିଙ୍କ ପ୍ରତିମା ବୋଲି ଭାବି, ମୁଁ ସଦା ସେଠି ଥିବା ହରିଙ୍କ ରୂପକୁ ଉପାସନା କରେ, ହେ ଦେବଦେବ।

ଯଚ୍ଚନ୍ଦନଂ ଯତ୍ତୁ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ଧୂପଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଯଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିକଂ ଚ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମେଵେତ୍ଯେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ସର୍ଵଦା ଵୈ କରିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୬.

ଯେଉଁ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଆଦି ଅଛି, ସେସବୁକୁ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରୀତିପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବି; ଏହି ନିୟମକୁ ସଦା ପାଳନ କରିବି।

ଅଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ଦୂଷଯିଷ୍ଯେ ସଦାହଂ ସଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ପା(ଲ୍ଲାଂ)ଲଯିଷ୍ଯେ ମୁରାରେ । ଵିଷ୍ଣୁଦ୍ରୁହାଂ ଛେଦଯିଷ୍ଯେ ଚ ଜିହ୍ଵାଂ ତଚ୍ଛୃଣ୍ଵତାଂ ପୂରଯିଷ୍ଯେ ତ୍ରପୂଲ୍କାଃ ॥ ୩,୬.

ମୁଁ ସଦା ଅବୈଷ୍ଣବମାନେଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବି ଏବଂ ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇବି, ହେ ମୁରାରି। ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜିଭା କାଟିଦେବି, ଏବଂ ଯେମାନେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କାନକୁ ଗଳିତ ସିସା ଭରିଦେବି।

ଏତାଦୃଶୀ ଶକ୍ତିର୍ମମାସ୍ତି ଦେଵ ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ବଲିନୋପି ଵିଷ୍ଣୋ । ଅଥାପି ନାହଂ ସ୍ତଵନେ ସମର୍ଥଃ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ହ୍ଯହଂ କୋଟିଗୁଣୈର୍ଵିହୀନଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ଦେବ, ତୁମର କୃପାରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ମୋରେ ଅଛି, ହେ ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ। ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଗୁଣରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଭାବରେ ଅଛି।

ଏତତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହ୍ଯର୍ଥଯେଚ୍ଚୈଵ ଯା ନଃ ତତ୍ର ପ୍ରୀତିର୍ହ୍ଯକ୍ଷଯା ମେ ସଦା ସ୍ଯାତ୍ । ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହ୍ଯେତତ୍ପାଠଯନ୍ତୀହ ଲୋକେ ତେ ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତେ ଚ ହରିପ୍ରିଯାଶ୍ଚ ॥ ୩,୬.

ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଚାହେଁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଭକ୍ତି ସେଠାରେ ସଦା ଅବିଚଳିତ ରହୁ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏଠାରେ ଯେମାନେ ପଢନ୍ତି, ସେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଏବଂ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି।

କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ପଠନଂ ନିତ୍ଯମେଵ ସମର୍ପଯିଷ୍ଯତି ସଦା ହରୌ ଚ । ତେଷାଂ ହରିଃ ପ୍ରୀଯତେ କେଶଵୋଲଂ ହରୌ ପ୍ରସନ୍ନେ କିମଲଭ୍ଯମସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହରି, କେଶବ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, କ'ଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି?

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵଲଦେଵୋ ମହାତ୍ମା ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରଗ୍ରତୋ ହରେଃ । ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ । କୋ ଵା ରସଜ୍ଞୋ ଭଗଵନ୍ମୁରାରେ ହରେ ଗୁଣସ୍ତଵନାତ୍କୀର୍ତନାଦ୍ଵା ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ମହାତ୍ମା ବଳଦେବ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡି ନିରବ ରହିଲେ। ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: ହେ ଭଗବାନ, ହେ ମୁରାରି, ହେ ହରି, ତୁମର ଗୁଣର ରସ କିଏ ଜାଣିପାରିବ, ସ୍ତୁତି କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା?

ଅଲଂବୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଦେଵଦେଵ ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିଃ ସର୍ଵଦା ସ୍ତୂଯମାନ । ଯଃ କର୍ଣନାଡୀଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯାତୋ ଭଵପ୍ରଦାଂ ଦେହରତିଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନେ ସଦା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ହେ ଦେବଦେବ, ସେ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୁମ ସ୍ତୁତି ଯେତେବେଳେ କାହାରି କାନରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି, ଯାହା ବନ୍ଧନ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରେ।

ନ କେଵଲଂ ଦେହରତିଂ ଛିନତ୍ତ୍ଯସଦ୍ଗୃହକ୍ଷେତ୍ରଭାର୍ଯାସୁତେଷୁ ନିତ୍ଯମ୍ । ପଶ୍ଵାଦିରୂପେଷୁ ଧନାଦିକେଷୁ ଅନର୍ଘ୍ଯରତ୍ନେଷୁ ପ୍ରିଯଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

କେବଳ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ କାଟେ ନୁହେଁ, ଅସତ୍ ଘର, ଜମି, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସନ୍ତାନ, ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଆକାର, ଧନ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ଯେଉଁ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଦା କାଟିଦେଉଛି।

ଅନଂତଵେଦପ୍ରତିପାଦିତୋପି ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନ ଵୈ ଵେଦ ତଵ ସ୍ଵରୂପମ୍ । ଚତୁର୍ମୁଖୋ ନୈଵ ଵେଦ ନ ଵାଯୁରସୌ ନ ଵେତ୍ତୀତି କିମତ୍ର ଚିତ୍ରମ୍ ॥ ୩,୬.

ଅନେକ ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ନାହିଁ, ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିନଥିବାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?

ଏତାଦୃଶସ୍ଯ ସ୍ତଵନେ କ୍ଵାସ୍ତି ଶକ୍ତିର୍ମମ ପ୍ରଭୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଯ୍ଵୋଃ ସକାଶାତ୍ । ଶତୈର୍ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵଦା ନ୍ଯୂନତାସ୍ତି ଅତୋ ହରେ ଦଯଯା ମାଂ ଚ ପାହି ॥ ୩,୬.

ଏମିତି ତୁମ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ମୋରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବାୟୁ ସଦା ଶତଗୁଣ ଅଭାବରେ ଅଛନ୍ତି? ତେଣୁ, ହେ ହରି, ଦୟା କରି ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ସା ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ଭାରତୀ ତୁ ତଦା ସ୍ତୋତୁଂ ହରିଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସେ ନିରବ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ରାଜା। ତାପରେ ଭାରତୀ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଭାରତ୍ଯୁଵାଚ । ବ୍ରହ୍ମେଶ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ ହରେ ମୁରାରେ ଗୁଣାଂସ୍ତଵ ଶ୍ରଦ୍ଦଧାନସ୍ଯ ନିତ୍ଯମ୍ । ତଥା ସ୍ତୁଵନ୍ତୋସ୍ଯ ଵିଵର୍ଧମାନାଂ ମତିଂ ଚ ନିତ୍ଯଂ ଵିଷଯେଷ୍ଵସତ୍ସୁ ॥ ୩,୬.

ଭାରତୀ କହିଲେ: ହେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନାଥ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ନାଥ, ହେ ହରି, ହେ ମୁରାରି, ତୁମର ଗୁଣମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ମନ ନିତ୍ୟ ଅନର୍ଥ ଇନ୍ଦ୍ରିୟବିଷୟରେ ବଢ଼ିଯାଏ।

କୁର୍ଵନ୍ତି ଵୈରାଗ୍ଯମମୁତ୍ର ଲୋକେ ତତଃ ପରଂ ଭକ୍ତିଦୃଢାଂ ତଥୈଵ । ତତଃ ପରଂ ଚୈଵ ହରେଃ ପ୍ରସନ୍ନତାଂ କୁର୍ଵନ୍ତି ନିତ୍ଯଂ ତଵ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ସେଗୁଡ଼ିକ ଏହି ଲୋକରେ ଓ ପରଲୋକରେ ବିରାଗ୍ୟ ଦେଇଥାଏ, ତାପରେ ଦୃଢ଼ ଭକ୍ତି ଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ପରେ, ହେ ଦେବଦେବ, ସଦା ତୁମର କୃପା ଦେଇଥାଏ।

ତେନାପରୋକ୍ଷଂ ଚ ଭଵେଚ୍ଚ ତସ୍ଯ ଅତୋ ଗୁଣାନାଂ ସ୍ତଵନେ ଚ ମେ ରତିଃ । ସା ତୁ ପ୍ରଜାତା ପୁରୁଷସ୍ଯ ନିତ୍ଯଂ ସଂସାରଦୁଃଖଂ ତୁ ତଦାଚ୍ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଏହା ଦ୍ୱାରା ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅନୁଭୂତି ହୁଏ; ତେଣୁ ମୋର ତୁମ ଗୁଣସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରେମ ଅଛି। ଏହି ପ୍ରେମ ଯେତେବେଳେ କାହାରି ମନରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି, ସେ ସଂସାର ଦୁଃଖକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।

ଵିଚ୍ଛିନ୍ନଦୁଃଖସ୍ଯ ତଦାଧିକାରିଣ ଆନନ୍ଦରୂପାଖ୍ଯଫଲଂ ଦଦାତି । ହରେର୍ଗୁଣାନସ୍ତୁଵତାଂ ଚ ପାପଂ ତେଷାଂ ହି ପୁଣ୍ଯଂ ଚ ତଥା କ୍ଷିଣୋତି ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ ହେବା ପରେ, ଏହା ଆନନ୍ଦସ୍ୱରୂପ ଫଳ ଦେଇଥାଏ। ହରିଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କରୁଥିବାମାନେ, ସେମାନଙ୍କର ପାପ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦୁହିଁକୁ ନଶ୍ୱ କରେ।

ଏଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ପରମୋ ଗୁରୁର୍ମମ ଵାଯୁର୍ଦଯାଲୁର୍ମମ ଵଲ୍ଲଭଶ୍ଚ । ହରେର୍ଗୁଣାନ୍ସର୍ଵଗୁଣପ୍ରସାରାନ୍ମମୈଵ ଯୋଗ୍ଯାନ୍ସୁଖମୁଖ୍ଯଭୂତାନ୍ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ଜାଣି, ମୋର ପରମ ଗୁରୁ ବାୟୁ, ସେ ଦୟାଳୁ ଏବଂ ମୋର ପ୍ରିୟ। ସମସ୍ତ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ, ହରିଙ୍କ ଗୁଣମାନେ ମାତ୍ର ମୋ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ, କାରଣ ସେମାନେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁଖର ମୂଳ।

ଉଦ୍ଧୃତ୍ଯ ପୁଣ୍ଯେଭ୍ଯ ଇଵାର୍ତବନ୍ଧୁଃ ଶିଵଶ୍ଚ ନୋ ଦ୍ରୁହ୍ଯତି ପୁଣ୍ଯକୀର୍ତିମ୍ । ତଵ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ଶ୍ରିଯଃ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଵାଯୋଃ ପ୍ରସାଦାଚ୍ଚ ମମାସ୍ତି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୬.

ଯେପରି ଦୁଃଖୀଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ପୁଣ୍ୟରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି, ଏମିତି ଶିବ ମଧ୍ୟ ପୁଣ୍ୟର କୀର୍ତ୍ତି କରୁଥିବାକୁ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ। ତୁମର କୃପାରେ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ କୃପାରେ ଓ ବାୟୁଙ୍କ କୃପାରେ, ଏହା ସଦା ମୋରେ ଅଛି।

ଯଦ୍ଯତ୍କରୋତ୍ଯେଵ ସଦୈଵ ଵାଯୁସ୍ତତ୍ତତ୍କରୋତ୍ଯେଵ ସଦୈଵ ନିତ୍ଯମ୍ । ଵାଯୋର୍ଵିରୋଧଂ ନ କରୋତି ଦେଵଃ ସ ତଦ୍ଵିରୋଧଂ ଚ କରୋତି ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୬.

ବାୟୁ ଯେଉଁ କାମ କରନ୍ତି, ସେଇ କାମ ଦେବତା ସଦା କରନ୍ତି। ଦେବତା ବାୟୁଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ, ସେମାନେ ସଦା ସେଠି ସହମତି ରଖନ୍ତି।

ହରେର୍ଵିରୋଧଂ ନ କରୋତି ଵାଯୁର୍ଵାଯୋର୍ଵିରୋଧଂ ନ କରୋତି ଵିଷ୍ଣୁଃ । ଵାଯୋଃ ପ୍ରସାଦାନ୍ମମ ନାସ୍ତି କିଞ୍ଚିଦତାନଭାଵଶ୍ଚ ତଵ ପ୍ରସାଦାତ୍ ॥ ୩,୬.

ବାୟୁ କଦାପି ହରିଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ, ଓ ବିଷ୍ଣୁ ବାୟୁଙ୍କ ବିରୋଧ କରନ୍ତିନାହିଁ। ବାୟୁଙ୍କ କୃପାରେ, ମୋ ପାଖରେ କିଛି ଅଭାବ ନାହିଁ; ଏବଂ ତୁମର କୃପାରେ, ମୁଁ କେବେ ଅନାଥ ହେଉନାହିଁ।

ଯଥୈଵ ମୂଲଂ ଚ ତଥାଵତାରେ ଦୁଃଖାଦିକଂ ନାସ୍ତି ସମୀରଣସ୍ଯ । ଵାଯୁସ୍ତଥାନ୍ଯେ ଚ ଉଭୌ ମୁକୁନ୍ଦସ୍ତଥାଵତାରେଷୁ ନ ଦୁଃଖରୂପୌ ॥ ୩,୬.

ଯେପରି ମୂଳ ଓ ତାହାର ବିସ୍ତାରରେ ବାୟୁରେ କେବେ ଦୁଃଖ ଓ ଏହା ପରି ଅନ୍ୟ କିଛି ନାହିଁ, ସେପରି ମୁକୁନ୍ଦ ଓ ଅନ୍ୟ ଅବତାରମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅବତାରରେ କେବେ ଦୁଃଖର ରୂପ ନୁହଁନ୍ତି।

ଅଶକ୍ତଵଦ୍ଦୃଶ୍ଯତେ ଵାଯୁଦେଵଃ ଯୁଗାନୁସାରାଂଲ୍ଲୋକଧର୍ମାଂସ୍ତୁ ରକ୍ଷନ୍ । ନରାଵତାରେ ତତ୍ର ଦେଵେ ମୁରାରେ ହ୍ଯଶକ୍ତତା ନେତି ଵିଚିଂତନୀଯମ୍ ॥ ୩,୬.

ବାୟୁଦେବ ଯୁଗ ଅନୁସାରେ ଜଗତର ନୀତିକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ସମୟରେ ଅଶକ୍ତ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ମୁରାରି, ମାନବ ଅବତାରରେ ସେଠାରେ ଏହି ଦେବତାଙ୍କର କୌଣସି ଅଶକ୍ତତା ଅଛି ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।