ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ହରିଂ ନାରାଯଣଂ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରିରେ । ଚିନ୍ତ୍ଯାଚିନ୍ତ୍ଯଗୁଣେ ଵିଷ୍ଣୌ ଵିରୁଦ୍ଧାଃ ସଂତି ସଦ୍ଗୁଣାଃ ॥ ୩,୬.

ସେମାନେ ହରି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭିତରେ ଚିନ୍ତନୀୟ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଗୁଣ ଥାଏ, ଏଠାରେ ବିପରୀତ ଗୁଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

ଏକୈକଶୋହ୍ଯନନ୍ତାସ୍ତେ ତଦ୍ଗୁଣାନାଂ ସ୍ତୁତୌ ମମ । କ୍ଵ ଶକ୍ତିରିତି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସା ଵ୍ରୀଡଯାଵନତାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୬.

ତୁମର ଅନେକ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁଣକୁ ମୁଁ ଯେତେଷ୍ଟ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିବି ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସେ କହିଲେ।

ଶ୍ରୀରୁଵାଚ । ନତାସ୍ମି ତେ ନାଥ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ ନ ଵେଦ ଚାନ୍ଯଚ୍ଚରଣାଦୃତେ ତଵ । ତ୍ଵଯୀଶ୍ଵରେ ସଂତି ଗୁଣାଃ ଶ୍ରୁତାସ୍ତୁ ତଥାଶ୍ରୁତାଃ ସଂତି ଚ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ଶ୍ରୀ କହିଲେ: ନାଥ, ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ତୁମ ପାଦ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ଆଉ କିଛି ଜଣା ନାହିଁ। ହେ ଦେବଦେବ, ତୁମରେ ଶୁଣିଥିବା ଓ ଅଶୁଣିଥିବା ଦୁଇପ୍ରକାର ଗୁଣ ଅଛି।

ସମ୍ଯକ୍ସୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଵାଯତନଂ ଚ ଦତ୍ଵା ଗୋଵିନ୍ଦ ଦାମୋଦର ମାଂ ଚ ପାହି । ସ୍ତୁତ୍ଯା ମଦୀଯଶ୍ଚ ସୁଖକପୂର୍ଣଃ ପ୍ରିଯୋ ଜନୋ ନାସ୍ତି ତଥା ତ୍ଵଦନ୍ଯଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ହେ ଦାମୋଦର, ତୁମ ନିଜ ନିବାସକୁ ଭଲଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରିୟତା ମିଳେ, ତାହା ତୁମ ଛାଡ଼ି ଆଉ କାହାରୁ ମିଳେନି।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପତେ ସର୍ଵଜଗନ୍ନିଵାସ ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନସିଂଧୁଃ କ୍ଵ ଚ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ । ଅହଂ କ୍ଵ ଚାଜ୍ଞସ୍ତଵ ଵୈ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ହ୍ଯଜ୍ଞୋହଂ ଵୈ ହ୍ଯଲ୍ପଶକ୍ତିର୍ମମାସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିବାସ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ସାଗର। ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନୀ, ମୋର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି, ତୁମର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ମୁଁ ନିଜେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ମୋର ଶକ୍ତି ବହୁତ ଅଳ୍ପ।

ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଭକ୍ତି ହ୍ଯତ୍ଯଲ୍ପମଦ୍ଧା ମଯି ସର୍ଵଦୈଵ । ତଵ ପ୍ରସାଦାଦସ୍ତି ଜଗନ୍ନିଵାସ ତତ୍ର ସ୍ଵାମିତ୍ଵଂ ନାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋ ସଦୈଵ ॥ ୩,୬.

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତି ମୋରେ ସଦା ବହୁତ ଅଳ୍ପ। ହେ ଜଗତ୍ନିବାସ, ତୁମର କୃପାରେ ଏହା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କେବେ ମୋର ଅଧିକାର ନାହିଁ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ।

ନ ଦେହି ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦା ମେ ମୁରାରେ ଅହଂମମତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯମେତାଵଦେଵ । ଗମ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ଯୋଗ୍ଯଗୁଣେ ରମେଶ ପ୍ରମାଦୋ ଵା ନାସ୍ତିନାସ୍ତ୍ଯଦ୍ଯ ନିତ୍ଯ ॥ ୩,୬.

ହେ ମୁରାରି, ମୋତେ କେବେ ମୁଁ ଓ ମୋର ଭାବ ଦିଅନି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ। ହେ ରମେଶ, ଯାହା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ଦରକାର, ସେଥିରେ କେବେ ଅଲସତା ଆସୁନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ଆସିବ ନାହିଁ।

ତନ୍ମେ ହୃଷୀକାଣି ପତନ୍ତ୍ଯସତ୍ପଥେ ପଦାରଵିନ୍ଦେ ତୁ ପତନ୍ତୁ ସର୍ଵଦା । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ହ୍ଯହଂ କୋଟିଗୁଣେନ ହୀନଃ ସ୍ତୋତୁଂ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ନାସ୍ତି ମେ ସୁପ୍ରସୀଦ ॥ ୩,୬.

ସେଠିପାଇଁ, ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସଦା ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ୁ, ଅନ୍ୟଥା ଅପଥରେ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଠାରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ ହୀନ, ପ୍ରଶଂସା କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋରେ ନାହିଁ, ଦୟା କର।

ଇତି ସ୍ତଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଗୁଣାନ୍ଵିଧାତା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିସ୍ତସ୍ଯ ଚାଗ୍ରେ । ତଦା ଵାଯୁର୍ଦେଵଦେଵୋ ମହାତ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଦଢ଼ି ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କଲେ। ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ବାୟୁ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଏହା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ବଢ଼ିଗଲା।

ସ୍ନହୋତ୍ଥରାଵଃ ସ୍ଖଲିତାକ୍ଷରସ୍ତଂ ମୁଞ୍ଚନ୍କଣାନ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରାବଭାଷେ । ଵାଯୁରୁଵାଚ । ଏତେ ହି ଦେଵାସ୍ତଵ ଭୃତ୍ଯଭୂତାଃ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ ପରମଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ ୩,୬.

ସ୍ନେହରେ ଭରିଥିବା କଣ୍ଠ, ଅଟକିଯାଉଥିବା ଶବ୍ଦ, ଲୁହ ଝରାଉଥିବା ଚକ୍ଷୁ, ହାତ ଜୋଡି ଥିବା ସେ କହିଲେ: ବାୟୁ କହିଲେ: ଏହି ଦେବମାନେ ତୁମର ଦାସ, ତୁମର ପରମ ପଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ବହୁତ କଷ୍ଟକର।

ଚତୁର୍ଵିଧାନ୍ପୁରୁଷାର୍ଥାନ୍ରମେଶ ସଂପ୍ରାର୍ଥଯେ ତଚ୍ଚ ସଦାପି ଦେଵ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେଃ ସୈଵ ମାଯୈଵ ତାଵତ୍ସୁକାରଣଂ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯନ୍ନ ଚାସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ହେ ରମେଶ, ମୁଁ ସଦା ତୁମଠାରୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ମନୁଷ୍ୟଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହେଁ। ହେ ଦେବ, ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମର ମାୟା ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି କାରଣ ନାହିଁ।

ଅତୋ ନାହଂ ପ୍ରଦଯୋପି ଭୂମନ୍ ଭଵତ୍ପଦାଂଭୋଜନିଷଵଣୋତ୍ସୁକଃ । ଲୋକସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିମୁଖସ୍ଯ କର୍ମଣା ଅପୁଣ୍ଯଶୀଲସ୍ଯ ସୁଦୁଃ ଖିତସ୍ଯ ॥ ୩,୬.

ସେଠିପାଇଁ, ହେ ଅନନ୍ତ, ତୁମେ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଅମୃତ ଚାଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ନୁହେଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣଠାରୁ ଦୂରେ ରହି, ଅପୁଣ୍ୟ କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଅଛନ୍ତି।

ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଚ ତଵାଵତାରୋ ନାନ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ତଵେଶ । ଗୋଭୂସୁରାଣାଂ ଚ ମହୀରୁହାଣାଂ ତଥା ସୁରାଣାଂ ପ୍ରଵରାଵତାରୈଃ ॥ ୩,୬.

ତୁମର ଦୟା ପାଇଁ ତୁମ ଅବତାର ହୁଏ, ଏଠାରେ ତୁମର ଆଉ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ଈଶ୍ୱର। ଗାଈ, ପୃଥିବୀ, ଦାନବ, ଗଛ ଓ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବତାର ନେଉଛ।

କ୍ଷେମୋପକାରାଣି ଚ ଵାସୁଦେଵ କ୍ରୀଡନ୍ଵିଧତ୍ତେ ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯତ୍ । ମନୋ ନ ତୃପ୍ଯତ୍ଯପି ଶଂସତାଂ ନଃ ସୁକର୍ମମୌଲେଶ୍ଚରିତାମୃତାନି ॥ ୩,୬.

ହେ ବାସୁଦେବ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ଓ ଉପକାର ପାଇଁ କେବଳ ଖେଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ। ହେ ସଦ୍କର୍ମର ମୁକୁଟ, ତୁମର ଚରିତ୍ରର ଅମୃତ ଶୁଣିଲେ ମୋର ମନ କେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନି।

ଅଚ୍ଛିନ୍ନଭକ୍ତସ୍ଯ ହି ମେ ମୁକୁନ୍ଦ ସଦା ଭକ୍ତିଂ ଦେହି ପାଦାରଵିନ୍ଦେ । ସଦା ତଦେଵାସ୍ତୁ ନ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଦ୍ଯତ୍ର ତ୍ଵମାସୀଃ ପୁରୁଷେ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ମୋତେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦିଅ। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅଛ, ସେଠି ସଦା ଏହି ଭକ୍ତି ରହୁ, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।

ଅହଂ ଚ ତତ୍ରାସ୍ମି ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଯତ୍ରାସ୍ମ୍ଯହଂ ତତ୍ର ଭଵାନ୍ମହାପ୍ରଭୋ । ଵ୍ଯଂସିର୍ମମେଯଂ ଚ ଶରୀରମଧ୍ଯେ ଚତୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ନ ଚୈତତଦନ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ତୁମର କୃପାରେ ଅଛି। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅଛ। ଏହା ମୋର ବୁଝିବା, ଏବଂ ମୋ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ।

ମଦୀଯନିଦ୍ରା ତଵ ଵନ୍ଦନଂ ପ୍ରଭୋ ମଦୀଯଯାମାଚରଣଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ମଦୀଯଵ୍ଯାଖ୍ଯାହରଣଂ ସ୍ତୁତିଃ ସ୍ଯାଦେଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଚ ସମର୍ପଯାମି ॥ ୩,୬.

ମୋର ଶୟନ ତୁମର ପୂଜା, ମୋର ଭୋଜନ ତୁମର ପଦକ୍ଷିଣା, ମୋର କଥା ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଉଛି ତୁମର ସ୍ତୁତି। ଏହିପରି ଭାବି, ସବୁକିଛି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରେ।

ମଦ୍ଵୃଦ୍ଧିଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ପଦାର୍ଥଜାତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେଃ ପ୍ରତିମା ଏଵ ତଚ୍ଚ । ଇତ୍ଥଂ ମତ୍ଵାହଂ ସର୍ଵଦା ଦେଵଦେଵ ତତ୍ରସ୍ଥିତାନ୍ହରିରୂପାନ୍ ଭଜିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୬.

ମୋର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଯେଉଁସବୁ ବସ୍ତୁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହରିଙ୍କ ପ୍ରତିମା ବୋଲି ଭାବି, ମୁଁ ସଦା ସେଠି ଥିବା ହରିଙ୍କ ରୂପକୁ ଉପାସନା କରେ, ହେ ଦେବଦେବ।

ଯଚ୍ଚନ୍ଦନଂ ଯତ୍ତୁ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ଧୂପଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଯଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିକଂ ଚ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମେଵେତ୍ଯେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ସର୍ଵଦା ଵୈ କରିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୬.

ଯେଉଁ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଆଦି ଅଛି, ସେସବୁକୁ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରୀତିପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବି; ଏହି ନିୟମକୁ ସଦା ପାଳନ କରିବି।

ଅଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ଦୂଷଯିଷ୍ଯେ ସଦାହଂ ସଦ୍ଵୈଷ୍ଣଵାନ୍ପା(ଲ୍ଲାଂ)ଲଯିଷ୍ଯେ ମୁରାରେ । ଵିଷ୍ଣୁଦ୍ରୁହାଂ ଛେଦଯିଷ୍ଯେ ଚ ଜିହ୍ଵାଂ ତଚ୍ଛୃଣ୍ଵତାଂ ପୂରଯିଷ୍ଯେ ତ୍ରପୂଲ୍କାଃ ॥ ୩,୬.

ମୁଁ ସଦା ଅବୈଷ୍ଣବମାନେଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବି ଏବଂ ସତ୍ୟ ବୈଷ୍ଣବମାନେଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇବି, ହେ ମୁରାରି। ଯେମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଜିଭା କାଟିଦେବି, ଏବଂ ଯେମାନେ ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କାନକୁ ଗଳିତ ସିସା ଭରିଦେବି।

ଏତାଦୃଶୀ ଶକ୍ତିର୍ମମାସ୍ତି ଦେଵ ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ବଲିନୋପି ଵିଷ୍ଣୋ । ଅଥାପି ନାହଂ ସ୍ତଵନେ ସମର୍ଥଃ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ହ୍ଯହଂ କୋଟିଗୁଣୈର୍ଵିହୀନଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ଦେବ, ତୁମର କୃପାରେ ଏମିତି ଶକ୍ତି ମୋରେ ଅଛି, ହେ ବଳଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁ। ତଥାପି, ମୁଁ ତୁମର ସ୍ତୁତି କରିବାରେ ସମର୍ଥ ନୁହେଁ, କାରଣ ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଗୁଣରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଭାବରେ ଅଛି।

ଏତତ୍ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହ୍ଯର୍ଥଯେଚ୍ଚୈଵ ଯା ନଃ ତତ୍ର ପ୍ରୀତିର୍ହ୍ଯକ୍ଷଯା ମେ ସଦା ସ୍ଯାତ୍ । ସ୍ତୋତ୍ରଂ ହ୍ଯେତତ୍ପାଠଯନ୍ତୀହ ଲୋକେ ତେ ଵୈଷ୍ଣଵାସ୍ତେ ଚ ହରିପ୍ରିଯାଶ୍ଚ ॥ ୩,୬.

ମୁଁ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଚାହେଁ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୋର ଭକ୍ତି ସେଠାରେ ସଦା ଅବିଚଳିତ ରହୁ। ଏହି ସ୍ତୋତ୍ରକୁ ଏଠାରେ ଯେମାନେ ପଢନ୍ତି, ସେ ବୈଷ୍ଣବମାନେ ଏବଂ ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଅନ୍ତି।

କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ପଠନଂ ନିତ୍ଯମେଵ ସମର୍ପଯିଷ୍ଯତି ସଦା ହରୌ ଚ । ତେଷାଂ ହରିଃ ପ୍ରୀଯତେ କେଶଵୋଲଂ ହରୌ ପ୍ରସନ୍ନେ କିମଲଭ୍ଯମସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ପଢନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ହରି, କେଶବ, ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, କ'ଣ ଅପ୍ରାପ୍ୟ ଅଛି?

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ଵଲଦେଵୋ ମହାତ୍ମା ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରଗ୍ରତୋ ହରେଃ । ସରସ୍ଵତ୍ଯୁଵାଚ । କୋ ଵା ରସଜ୍ଞୋ ଭଗଵନ୍ମୁରାରେ ହରେ ଗୁଣସ୍ତଵନାତ୍କୀର୍ତନାଦ୍ଵା ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରି, ମହାତ୍ମା ବଳଦେବ ହରିଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ହାତ ଜୋଡି ନିରବ ରହିଲେ। ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: ହେ ଭଗବାନ, ହେ ମୁରାରି, ହେ ହରି, ତୁମର ଗୁଣର ରସ କିଏ ଜାଣିପାରିବ, ସ୍ତୁତି କିମ୍ବା କୀର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା?

ଅଲଂବୁଦ୍ଧିଂ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦ୍ଦେଵଦେଵ ବ୍ରହ୍ମାଦିଭିଃ ସର୍ଵଦା ସ୍ତୂଯମାନ । ଯଃ କର୍ଣନାଡୀଂ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଯାତୋ ଭଵପ୍ରଦାଂ ଦେହରତିଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

ଯିଏ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଦେବତାମାନେ ସଦା ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ହେ ଦେବଦେବ, ସେ ଉତ୍ତମ ବୁଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ତୁମ ସ୍ତୁତି ଯେତେବେଳେ କାହାରି କାନରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ତେବେ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି, ଯାହା ବନ୍ଧନ ଦେଇଥାଏ, ସେଠାରୁ ମୁକ୍ତ କରେ।

ନ କେଵଲଂ ଦେହରତିଂ ଛିନତ୍ତ୍ଯସଦ୍ଗୃହକ୍ଷେତ୍ରଭାର୍ଯାସୁତେଷୁ ନିତ୍ଯମ୍ । ପଶ୍ଵାଦିରୂପେଷୁ ଧନାଦିକେଷୁ ଅନର୍ଘ୍ଯରତ୍ନେଷୁ ପ୍ରିଯଂ ଛିନତ୍ତି ॥ ୩,୬.

କେବଳ ଦେହ ପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ କାଟେ ନୁହେଁ, ଅସତ୍ ଘର, ଜମି, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ସନ୍ତାନ, ପଶୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଆକାର, ଧନ, ଅମୂଲ୍ୟ ମଣିରେ ଯେଉଁ ପ୍ରେମ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସଦା କାଟିଦେଉଛି।

ଅନଂତଵେଦପ୍ରତିପାଦିତୋପି ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନ ଵୈ ଵେଦ ତଵ ସ୍ଵରୂପମ୍ । ଚତୁର୍ମୁଖୋ ନୈଵ ଵେଦ ନ ଵାଯୁରସୌ ନ ଵେତ୍ତୀତି କିମତ୍ର ଚିତ୍ରମ୍ ॥ ୩,୬.

ଅନେକ ବେଦରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ତୁମର ସ୍ୱରୂପକୁ ଜାଣିନାହାନ୍ତି। ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ନାହିଁ, ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ଅନ୍ୟମାନେ ଜାଣିନଥିବାରେ କ'ଣ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ?

ଏତାଦୃଶସ୍ଯ ସ୍ତଵନେ କ୍ଵାସ୍ତି ଶକ୍ତିର୍ମମ ପ୍ରଭୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଯ୍ଵୋଃ ସକାଶାତ୍ । ଶତୈର୍ଗୁଣୈଃ ସର୍ଵଦା ନ୍ଯୂନତାସ୍ତି ଅତୋ ହରେ ଦଯଯା ମାଂ ଚ ପାହି ॥ ୩,୬.

ଏମିତି ତୁମ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ମୋରେ କେଉଁ ଶକ୍ତି ଅଛି, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବାୟୁ ସଦା ଶତଗୁଣ ଅଭାବରେ ଅଛନ୍ତି? ତେଣୁ, ହେ ହରି, ଦୟା କରି ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।

ଏଵଂ ସ୍ତୁତ୍ଵା ହରିଂ ସା ତୁ ତୂଷ୍ଣୀମାସ ଖଗେଶ୍ଵର । ଭାରତୀ ତୁ ତଦା ସ୍ତୋତୁଂ ହରିଂ ସମୁପଚକ୍ରମେ ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି, ସେ ନିରବ ହେଲେ, ହେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟର ରାଜା। ତାପରେ ଭାରତୀ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।