ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ତଦନନ୍ତରମୁତ୍ପନ୍ନାସ୍ତେଭ୍ଯୋ ନୀଚାଃ ଶୃଣୁ ଦ୍ଵିଜ । ଵରୁଣସ୍ଯ ପତ୍ନୀ ଗଙ୍ଗା ପର୍ଜନ୍ଯାଖ୍ଯୋ ଵିଭାଵସୁଃ ॥ ୩,୫.

ତାଙ୍କ ପରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଧମ ଥିଲେ, ସେମାନେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଶୁଣ, ହେ ଦ୍ୱିଜ: ବରୁଣଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଗଙ୍ଗା, ବିଭାବସୁ ପର୍ଜନ୍ୟ ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି।

ଯମଭାର୍ଯା ଶ୍ଯାମଲା ତୁ ହ୍ଯନିରୁଦ୍ଧପ୍ରିଯା ଵିରାଟ୍ । ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡମାନିନୀ ସୈଵ ହ୍ଯୁଷାନାମ୍ନା ସୁଶବ୍ଦିତା ॥ ୩,୫.

ଯମଙ୍କ ପତ୍ନୀ ଶ୍ୟାମଳା, ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କ ପ୍ରିୟା ବିରାଟ। ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଯିଏ, ସେ ଉଷା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

ରୋହିଣୀ ଚନ୍ଦ୍ରଭାର୍ଯୋକ୍ତା ସୂର୍ଯଭାର୍ଯା ତୁ ସଂଜ୍ଞକା । ଏତା ଗଙ୍ଗାଦିଷଟୂସଂଖ୍ଯା ଜଜ୍ଞିରେ ଵିନତାସୁତ ॥ ୩,୫.

ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତ୍ନୀ ରୋହିଣୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସଂଜ୍ଞା। ଏମିତି ଗଙ୍ଗା ଆଦି ଛଅ ଜଣ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ।

ଗଙ୍ଗାଦ୍ଯନନ୍ତରଂ ଜଜ୍ଞେ ସ୍ଵାହା ଵୈ ମନ୍ତ୍ରଦେଵତା । ସ୍ଵାହାନାମାଗ୍ନିଭାର୍ଯୋକ୍ତା ଗଙ୍ଗାଦିଭ୍ଯୋଧମା ଶ୍ରୁତା ॥ ୩,୫.

ଗଙ୍ଗା ପରେ ମନ୍ତ୍ରଦେବତା ସ୍ୱାହା ଜନ୍ମ ନେଲେ। ସ୍ୱାହା ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଅଧମ ବୋଲି ଶୁଣାଯାଏ।

ସ୍ଵାହାନନ୍ତରଜୋ ଜ୍ଞେଯୋ ଜ୍ଞାନାତ୍ମା ବୁଧନାମକଃ । ବୁଧସ୍ତୁ ଚନ୍ଦ୍ରପୁତ୍ରୋ ଯଃ ସ୍ଵାହାଯା ଅଧମଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୩,୫.

ସ୍ୱାହା ପରେ ଯିଏ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସେ ଜ୍ଞାନର ସ୍ୱରୂପ ବୁଧ ବୋଲି ଜଣାଯାନ୍ତି। ବୁଧ ହେଉଛନ୍ତି ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୁଅ, ସ୍ୱାହାଠାରୁ ଅଧମ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

ଉଷା ନାମ ତଥା ଜଜ୍ଞେ ବୁଧସ୍ଯାନନ୍ତରଂ ଖଗ । ଉଷାନାମା ଭିମାନୀ ତୁ ହ୍ଯଶ୍ଵିଭାର୍ଯା ପ୍ରକୀର୍ତିତା ॥ ୩,୫.

ତାପରେ, ହେ ପକ୍ଷୀ, ବୁଧ ପରେ ଉଷା ନାମକ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଉଷା ନାମରେ ଯିଏ ପରିଚିତ, ସେ ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

ବୁଧାଧମା ସା ଵିଜ୍ଞେଯା ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା । ତତଃ ଶନୈଶ୍ଚରୋ ଜଜ୍ଞେ ପୃଥିଵ୍ଯାତ୍ମେତି ଵିଶ୍ରୁତଃ ॥ ୩,୫.

ସେ ବୁଧଠାରୁ ଅଧମ ବୋଲି ଜଣାଯିବେ—ଏଠାରେ ଅଧିକ ଚିନ୍ତା କରିବା ଦରକାର ନାହିଁ। ତାପରେ ଶନେଇଶ୍ଚର, ଯିଏ ପୃଥିବୀର ପୁଅ ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଉଷାଧମସ୍ତୁ ଵିଜ୍ଞେଯସ୍ତତୋ ଜଜ୍ଞେଥ ପୁଷ୍କରଃ । କର୍ମାଭିମାନୀ ଵିଜ୍ଞେଯଃ ଶନୈଶ୍ଚର ଇତୀରିତଃ ॥ ୩,୫.

ଉଷାଠାରୁ ଅଧମ ଯିଏ, ସେ ପୁଷ୍କର ବୋଲି ଜଣାଯିବେ। କର୍ମରେ ଅଭିମାନ କରୁଥିବା ଏହି ପୁଷ୍କର, ଶନେଇଶ୍ଚର ବୋଲି କୁହାଯାନ୍ତି।

ତତ୍ତ୍ଵାଭିମାନିନୋ ଦେଵାନେଵଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ପ୍ରଵିଵେଶ ସ ଦେଵେଶସ୍ତତ୍ତ୍ଵେଷୁ ରମଯା ସହା ॥ ୩,୫.

ଏଭଳି ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଅଭିମାନ କରୁଥିବା ଦେବମାନେଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ହରି ନିଜେ, ଦେବମାନେଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ରମା ସହିତ ସେଇ ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୬ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ତତ୍ରତତ୍ର ସ୍ଥିତାସ୍ତତ୍ତ୍ଵେ ତତ୍ତତ୍ତତ୍ତ୍ଵାଭିମାନିନଃ । ସ୍ଵେସ୍ଵେ ହ୍ଯାଯତନେ ସ୍ଵାଙ୍ଗେ ତଦର୍ଥଂ ଚ ଖଗେଶ୍ଵର ॥ ୩,୬.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ତତ୍ତ୍ୱ ସହିତ ଅଭିମାନ କରୁଥିବା ମାନେ ନିଜ ନିଜ ଆଶ୍ରୟ ଓ ଦେହରେ ରହିଲେ, ଏହି କାରଣ ପାଇଁ, ହେ ପକ୍ଷୀନାଥ।

ହରିଂ ନାରାଯଣଂ ସମ୍ଯକ୍ସ୍ତୋତୁଂ ସମୁପଚକ୍ରିରେ । ଚିନ୍ତ୍ଯାଚିନ୍ତ୍ଯଗୁଣେ ଵିଷ୍ଣୌ ଵିରୁଦ୍ଧାଃ ସଂତି ସଦ୍ଗୁଣାଃ ॥ ୩,୬.

ସେମାନେ ହରି ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ପୂଜିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଭିତରେ ଚିନ୍ତନୀୟ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଗୁଣ ଥାଏ, ଏଠାରେ ବିପରୀତ ଗୁଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।

ଏକୈକଶୋହ୍ଯନନ୍ତାସ୍ତେ ତଦ୍ଗୁଣାନାଂ ସ୍ତୁତୌ ମମ । କ୍ଵ ଶକ୍ତିରିତି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସା ଵ୍ରୀଡଯାଵନତାବ୍ରଵୀତ୍ ॥ ୩,୬.

ତୁମର ଅନେକ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗୁଣକୁ ମୁଁ ଯେତେଷ୍ଟ ପ୍ରଶଂସା କରିପାରିବି ନାହିଁ ବୋଲି ଭାବି, ଲଜ୍ଜାରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ସେ କହିଲେ।

ଶ୍ରୀରୁଵାଚ । ନତାସ୍ମି ତେ ନାଥ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ ନ ଵେଦ ଚାନ୍ଯଚ୍ଚରଣାଦୃତେ ତଵ । ତ୍ଵଯୀଶ୍ଵରେ ସଂତି ଗୁଣାଃ ଶ୍ରୁତାସ୍ତୁ ତଥାଶ୍ରୁତାଃ ସଂତି ଚ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ଶ୍ରୀ କହିଲେ: ନାଥ, ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ତୁମ ପାଦ ଛାଡ଼ି ମୋତେ ଆଉ କିଛି ଜଣା ନାହିଁ। ହେ ଦେବଦେବ, ତୁମରେ ଶୁଣିଥିବା ଓ ଅଶୁଣିଥିବା ଦୁଇପ୍ରକାର ଗୁଣ ଅଛି।

ସମ୍ଯକ୍ସୃଷ୍ଟଂ ସ୍ଵାଯତନଂ ଚ ଦତ୍ଵା ଗୋଵିନ୍ଦ ଦାମୋଦର ମାଂ ଚ ପାହି । ସ୍ତୁତ୍ଯା ମଦୀଯଶ୍ଚ ସୁଖକପୂର୍ଣଃ ପ୍ରିଯୋ ଜନୋ ନାସ୍ତି ତଥା ତ୍ଵଦନ୍ଯଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ହେ ଦାମୋଦର, ତୁମ ନିଜ ନିବାସକୁ ଭଲଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ପ୍ରଶଂସା ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ଯେପରି ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରିୟତା ମିଳେ, ତାହା ତୁମ ଛାଡ଼ି ଆଉ କାହାରୁ ମିଳେନି।

ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ । ଲକ୍ଷ୍ମୀପତେ ସର୍ଵଜଗନ୍ନିଵାସ ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାନସିଂଧୁଃ କ୍ଵ ଚ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ । ଅହଂ କ୍ଵ ଚାଜ୍ଞସ୍ତଵ ଵୈ ଶକ୍ତିରସ୍ତି ହ୍ଯଜ୍ଞୋହଂ ଵୈ ହ୍ଯଲ୍ପଶକ୍ତିର୍ମମାସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଲକ୍ଷ୍ମୀପତି, ସମସ୍ତ ଜଗତର ନିବାସ, ତୁମେ ଜ୍ଞାନର ସାଗର। ମୁଁ ଅଜ୍ଞାନୀ, ମୋର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି, ତୁମର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ମୁଁ ନିଜେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ମୋର ଶକ୍ତି ବହୁତ ଅଳ୍ପ।

ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାଶ୍ଚୈଵ ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଭକ୍ତି ହ୍ଯତ୍ଯଲ୍ପମଦ୍ଧା ମଯି ସର୍ଵଦୈଵ । ତଵ ପ୍ରସାଦାଦସ୍ତି ଜଗନ୍ନିଵାସ ତତ୍ର ସ୍ଵାମିତ୍ଵଂ ନାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋ ସଦୈଵ ॥ ୩,୬.

ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଜ୍ଞାନ, ବୈରାଗ୍ୟ ଓ ଭକ୍ତି ମୋରେ ସଦା ବହୁତ ଅଳ୍ପ। ହେ ଜଗତ୍ନିବାସ, ତୁମର କୃପାରେ ଏହା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏଠାରେ କେବେ ମୋର ଅଧିକାର ନାହିଁ, ହେ ବିଷ୍ଣୁ।

ନ ଦେହି ତ୍ଵଂ ସର୍ଵଦା ମେ ମୁରାରେ ଅହଂମମତ୍ଵଂ ପ୍ରାପ୍ଯମେତାଵଦେଵ । ଗମ୍ଯଜ୍ଞାନଂ ଯୋଗ୍ଯଗୁଣେ ରମେଶ ପ୍ରମାଦୋ ଵା ନାସ୍ତିନାସ୍ତ୍ଯଦ୍ଯ ନିତ୍ଯ ॥ ୩,୬.

ହେ ମୁରାରି, ମୋତେ କେବେ ମୁଁ ଓ ମୋର ଭାବ ଦିଅନି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାତ୍ର ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ। ହେ ରମେଶ, ଯାହା ପାଇଁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଯୋଗ୍ୟତା ଦରକାର, ସେଥିରେ କେବେ ଅଲସତା ଆସୁନାହିଁ, ଏବଂ କେବେ ଆସିବ ନାହିଁ।

ତନ୍ମେ ହୃଷୀକାଣି ପତନ୍ତ୍ଯସତ୍ପଥେ ପଦାରଵିନ୍ଦେ ତୁ ପତନ୍ତୁ ସର୍ଵଦା । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ହ୍ଯହଂ କୋଟିଗୁଣେନ ହୀନଃ ସ୍ତୋତୁଂ ସାମର୍ଥ୍ଯଂ ନାସ୍ତି ମେ ସୁପ୍ରସୀଦ ॥ ୩,୬.

ସେଠିପାଇଁ, ମୋର ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକ ସଦା ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ପଡ଼ୁ, ଅନ୍ୟଥା ଅପଥରେ ନୁହେଁ। ମୁଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଠାରୁ କୋଟିଗୁଣ ଅଧିକ ହୀନ, ପ୍ରଶଂସା କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋରେ ନାହିଁ, ଦୟା କର।

ଇତି ସ୍ତଵଂ ଵିଷ୍ଣୁଗୁଣାନ୍ଵିଧାତା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ଥିତଃ ପ୍ରାଞ୍ଜଲିସ୍ତସ୍ଯ ଚାଗ୍ରେ । ତଦା ଵାଯୁର୍ଦେଵଦେଵୋ ମହାତ୍ମା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଵିଷ୍ଣୁ ଭକ୍ତିସଂଵର୍ଧିତାତ୍ମା ॥ ୩,୬.

ଏଭଳି ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମା ଗରୁଡ଼ ଉପରେ ଦଢ଼ି ହାତ ଜୋଡି ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଗୁଣଗାନ କଲେ। ତାପରେ, ମହାତ୍ମା ବାୟୁ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଏହା ଦେଖି, ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ବିଷ୍ଣୁଭକ୍ତି ବଢ଼ିଗଲା।

ସ୍ନହୋତ୍ଥରାଵଃ ସ୍ଖଲିତାକ୍ଷରସ୍ତଂ ମୁଞ୍ଚନ୍କଣାନ୍ପ୍ରାଞ୍ଜଲିରାବଭାଷେ । ଵାଯୁରୁଵାଚ । ଏତେ ହି ଦେଵାସ୍ତଵ ଭୃତ୍ଯଭୂତାଃ ପଦାରଵିନ୍ଦଂ ପରମଂ ସୁଦୁର୍ଲଭମ୍ ॥ ୩,୬.

ସ୍ନେହରେ ଭରିଥିବା କଣ୍ଠ, ଅଟକିଯାଉଥିବା ଶବ୍ଦ, ଲୁହ ଝରାଉଥିବା ଚକ୍ଷୁ, ହାତ ଜୋଡି ଥିବା ସେ କହିଲେ: ବାୟୁ କହିଲେ: ଏହି ଦେବମାନେ ତୁମର ଦାସ, ତୁମର ପରମ ପଦପଦ୍ମ ପ୍ରାପ୍ତି ବହୁତ କଷ୍ଟକର।

ଚତୁର୍ଵିଧାନ୍ପୁରୁଷାର୍ଥାନ୍ରମେଶ ସଂପ୍ରାର୍ଥଯେ ତଚ୍ଚ ସଦାପି ଦେଵ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେଃ ସୈଵ ମାଯୈଵ ତାଵତ୍ସୁକାରଣଂ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯନ୍ନ ଚାସ୍ତି ॥ ୩,୬.

ହେ ରମେଶ, ମୁଁ ସଦା ତୁମଠାରୁ ଚାରି ପ୍ରକାର ମନୁଷ୍ୟଜୀବନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଚାହେଁ। ହେ ଦେବ, ହରିଙ୍କୁ ଦେଖି, ତୁମର ମାୟା ଛାଡ଼ି ଆଉ କିଛି କାରଣ ନାହିଁ।

ଅତୋ ନାହଂ ପ୍ରଦଯୋପି ଭୂମନ୍ ଭଵତ୍ପଦାଂଭୋଜନିଷଵଣୋତ୍ସୁକଃ । ଲୋକସ୍ଯ କୃଷ୍ଣାଦ୍ଵିମୁଖସ୍ଯ କର୍ମଣା ଅପୁଣ୍ଯଶୀଲସ୍ଯ ସୁଦୁଃ ଖିତସ୍ଯ ॥ ୩,୬.

ସେଠିପାଇଁ, ହେ ଅନନ୍ତ, ତୁମେ ଦେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ତୁମର ପଦପଦ୍ମର ଅମୃତ ଚାଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ ନୁହେଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲୋକେ କୃଷ୍ଣଠାରୁ ଦୂରେ ରହି, ଅପୁଣ୍ୟ କର୍ମରେ ଲିପ୍ତ ଓ ଦୁଃଖିତ ଅଛନ୍ତି।

ଅନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଚ ତଵାଵତାରୋ ନାନ୍ଯଶ୍ଚ କିଞ୍ଚିତ୍ପୁରୁଷାର୍ଥସ୍ତଵେଶ । ଗୋଭୂସୁରାଣାଂ ଚ ମହୀରୁହାଣାଂ ତଥା ସୁରାଣାଂ ପ୍ରଵରାଵତାରୈଃ ॥ ୩,୬.

ତୁମର ଦୟା ପାଇଁ ତୁମ ଅବତାର ହୁଏ, ଏଠାରେ ତୁମର ଆଉ କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ, ହେ ଈଶ୍ୱର। ଗାଈ, ପୃଥିବୀ, ଦାନବ, ଗଛ ଓ ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅବତାର ନେଉଛ।

କ୍ଷେମୋପକାରାଣି ଚ ଵାସୁଦେଵ କ୍ରୀଡନ୍ଵିଧତ୍ତେ ନ ଚ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯତ୍ । ମନୋ ନ ତୃପ୍ଯତ୍ଯପି ଶଂସତାଂ ନଃ ସୁକର୍ମମୌଲେଶ୍ଚରିତାମୃତାନି ॥ ୩,୬.

ହେ ବାସୁଦେବ, ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଭଲ ଓ ଉପକାର ପାଇଁ କେବଳ ଖେଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କର, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ। ହେ ସଦ୍କର୍ମର ମୁକୁଟ, ତୁମର ଚରିତ୍ରର ଅମୃତ ଶୁଣିଲେ ମୋର ମନ କେବେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏନି।

ଅଚ୍ଛିନ୍ନଭକ୍ତସ୍ଯ ହି ମେ ମୁକୁନ୍ଦ ସଦା ଭକ୍ତିଂ ଦେହି ପାଦାରଵିନ୍ଦେ । ସଦା ତଦେଵାସ୍ତୁ ନ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯଦ୍ଯତ୍ର ତ୍ଵମାସୀଃ ପୁରୁଷେ ଦେଵଦେଵ ॥ ୩,୬.

ହେ ମୁକୁନ୍ଦ, ମୋତେ ତୁମର ପଦପଦ୍ମରେ ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ଦିଅ। ଯେଉଁଠି ତୁମେ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅଛ, ସେଠି ସଦା ଏହି ଭକ୍ତି ରହୁ, ଆଉ କିଛି ନୁହେଁ।

ଅହଂ ଚ ତତ୍ରାସ୍ମି ତଵ ପ୍ରସାଦାଦ୍ଯତ୍ରାସ୍ମ୍ଯହଂ ତତ୍ର ଭଵାନ୍ମହାପ୍ରଭୋ । ଵ୍ଯଂସିର୍ମମେଯଂ ଚ ଶରୀରମଧ୍ଯେ ଚତୁର୍ମୁଖଶ୍ଚୈଵ ନ ଚୈତତଦନ୍ଯୈଃ ॥ ୩,୬.

ହେ ମହାପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ତୁମର କୃପାରେ ଅଛି। ମୁଁ ଯେଉଁଠି ଅଛି, ସେଠି ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଅଛ। ଏହା ମୋର ବୁଝିବା, ଏବଂ ମୋ ଶରୀର ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ଏହା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଖରେ ନାହିଁ।

ମଦୀଯନିଦ୍ରା ତଵ ଵନ୍ଦନଂ ପ୍ରଭୋ ମଦୀଯଯାମାଚରଣଂ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍ । ମଦୀଯଵ୍ଯାଖ୍ଯାହରଣଂ ସ୍ତୁତିଃ ସ୍ଯାଦେଵଂ ଵିଦିତ୍ଵା ଚ ସମର୍ପଯାମି ॥ ୩,୬.

ମୋର ଶୟନ ତୁମର ପୂଜା, ମୋର ଭୋଜନ ତୁମର ପଦକ୍ଷିଣା, ମୋର କଥା ଓ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ହେଉଛି ତୁମର ସ୍ତୁତି। ଏହିପରି ଭାବି, ସବୁକିଛି ମୁଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରେ।

ମଦ୍ଵୃଦ୍ଧିଯୋଗ୍ଯଂ ଚ ପଦାର୍ଥଜାତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ହରେଃ ପ୍ରତିମା ଏଵ ତଚ୍ଚ । ଇତ୍ଥଂ ମତ୍ଵାହଂ ସର୍ଵଦା ଦେଵଦେଵ ତତ୍ରସ୍ଥିତାନ୍ହରିରୂପାନ୍ ଭଜିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୬.

ମୋର ଉନ୍ନତି ପାଇଁ ଯେଉଁସବୁ ବସ୍ତୁ ଉପଯୁକ୍ତ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହରିଙ୍କ ପ୍ରତିମା ବୋଲି ଭାବି, ମୁଁ ସଦା ସେଠି ଥିବା ହରିଙ୍କ ରୂପକୁ ଉପାସନା କରେ, ହେ ଦେବଦେବ।

ଯଚ୍ଚନ୍ଦନଂ ଯତ୍ତୁ ପୁଷ୍ପଂ ଚ ଧୂପଂ ଵସ୍ତ୍ରଂ ଚ ଯଦ୍ଭକ୍ଷ୍ଯଭୋଜ୍ଯାଦିକଂ ଚ । ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ଵିଷ୍ଣୁପ୍ରୀତ୍ଯର୍ଥମେଵେତ୍ଯେତଦ୍ଵ୍ରତଂ ସର୍ଵଦା ଵୈ କରିଷ୍ଯେ ॥ ୩,୬.

ଯେଉଁ ଚନ୍ଦନ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭକ୍ଷ୍ୟ-ଭୋଜ୍ୟ ଆଦି ଅଛି, ସେସବୁକୁ ସଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପ୍ରୀତିପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରିବି; ଏହି ନିୟମକୁ ସଦା ପାଳନ କରିବି।