ହରେ ମୁରାରେ ସ୍ଵାପହୀନାଦ୍ଯ ତିଷ୍ଠ କଲ୍ପା ଦିକାନନ୍ତରଜ୍ଞାନ (ରଂ ବୁଦ୍ଧି) (ଜାନ) ହୀନାତ୍ । ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କର୍ମଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ମହାତ୍ମଲ୍ଲଂବ୍ଧଂ ତମୋ ଦାହି ଦୁଃ ଖସ୍ଵରୂପମ୍ ॥ ୩,୨.
ହେ ହରି, ମୁରାରି, ଏବେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ଦଢ଼ିଆ ରୁହ; ଦିଗ୍ବିଦ୍ୟା ରେ କମି ହେଉନାହିଁ। କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖି, ହେ ମହାତ୍ମା, ଉପଜିଥିବା ଅନ୍ଧକାର ଯାହା ଦୁଃଖର ରୂପ, ତାହାକୁ ଦହନ କର।
ଦୈତ୍ଯାଦିକାନ୍ଦୁଃ ଖମତୀନ୍ହ ଯସ୍ମାତ୍ତମସ୍ଯନ୍ଧେସର୍ଵଦା ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପୀ । ତସ୍ମାଦାହୁର୍ଦୁଃ ସ୍ଵରୂପୀ ହରିସ୍ତ୍ଵଂ ଦୁଃ ଖସ୍ଵରୂପାତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଦୁଃ ଖୀ ହରେ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.
ତୁମେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ସଦା ଦୂର କର, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ। ଏହିକାରଣରୁ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ହରି; ତୁମେ ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ହେ ହରି।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ନାରାଯଣ ଵାସୁଦେଵ ହ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣାଚ୍ଯୁତ ମାଧଵେତି । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵୈକୁଣ୍ଠ ଦଯାର୍ଦ୍ରମୂର୍ତେ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ ନମୋନମସ୍ତେ ॥ ୩,୨.
ଉଠ, ନାରାୟଣ, ବାସୁଦେବ; ଉଠ, କୃଷ୍ଣ, ଅଚ୍ୟୁତ, ମାଧବ। ଉଠ, ବୈକୁଣ୍ଠ, କୃପାମୟ; ଉଠ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି, ମୁଁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରୁଛି।
ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ମଧ୍ଵେଶ ସରସ୍ଵତୀଶ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ରୁଦ୍ରେଶ ତଥାଂବିକେଶ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଚନ୍ଦ୍ରେଶ ତଥା ଶଚୀଶ ଵିପ୍ରେଶ ଭକ୍ତେଶ ଗଵେଶ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨.
ଉଠ, ମଧ୍ବେଶ୍ୱର, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପତି; ଉଠ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତି, ଏବଂ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପତି। ଉଠ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତି, ଶଚୀଙ୍କ ପତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ପତି, ଗୋମାତାଙ୍କ ପତି, ସଦା।
ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଋଚି ପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଯଜୁଃ ପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ନିଦାନମୂର୍ତେ । ସାମପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ମୁରାରେ ଅଥର୍ଵଵେଦପ୍ରିଯ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.
ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଉଠନ୍ତୁ! ଆପଣ ଋଗ୍ବେଦଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଉଠନ୍ତୁ! ଯଜୁର୍ବେଦ ରୂପୀ ମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଣ ଭଲପାଉଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ! ସାମବେଦ ର ପ୍ରିୟ ମୁରାରି, ଆପଣ ସଦା ଅଥର୍ବବେଦ ର ପ୍ରିୟ।
ଗଦ୍ଯପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ପୁରାଣମୂର୍ତେ ସ୍ତୁତିପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଵିଚିତ୍ରମୂର୍ତେ । ସୁଗାଯନପ୍ରୀତିକରସ୍ତ୍ଵମେଵ ହ୍ଯୁତିଷ୍ଠ ଶୀଘ୍ରଂ କମଲା ପତିସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.
ଗଦ୍ୟକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପୁରାତନ ପ୍ରଭୁ, ଉଠନ୍ତୁ! ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସ୍ତୁତିକୁ ଭଲପାଉଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ! ଆପଣ ମଧୁର ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର, କମଳାପତି!
ଏଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁରଜଃ ପୁରାଣୋ ହ୍ଯତିତ୍ଵରାଵାନୁତ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯବଦ୍ଧଃ ॥ ୩,୨.
ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ପୁରାତନ ଏବଂ ଆଦି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଲେ, ସଦା ନିତ୍ୟରେ ବନ୍ଧା।
ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ବଭୂଵେଚ୍ଛା ମମ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସୃଜ୍ଯାନ୍ମୋକ୍ଷଯୋଗ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମୋକ୍ତୁମ୍ । ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଃ ସର୍ଵଦୈଵାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତଥାପି ତଦ୍ଵ୍ଯାହରଣଂ ଚ ଲୌକିକମ୍ ॥ ୩,୩.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୋର ଇଚ୍ଛା ହେଲା, ମୁଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଜନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ସଦା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ କହନ୍ତି।
ତଦା ହରିର୍ଜଗୃହେ ଲୌକିକଂ ଚ ତମଃ ପାନଂ ତେନ ରୂପେଣ ଚକ୍ରେ । ତଦ୍ରୂପମାହୁଃ ପ୍ରାକୃତଂ ଵୈ ତଦଜ୍ଞା ହ୍ଯନ୍ଧଂ ତମଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତ୍ଯେଵ ସର୍ଵେ ॥ ୩,୩.
ତାପରେ ହରି ସାଧାରଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଅନ୍ଧକାର ପିଇଲେ; ସେଇ ରୂପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେଇ ରୂପକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯେମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଅଵତାରା ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ ସର୍ଵେ ପୂର୍ଣାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ପୂର୍ଣଂ ଚ ତତ୍ପରଂ ରୂପଂ ପୂର୍ଣାତ୍ପୂର୍ଣାଃ ସମୁଦ୍ଗତାଃ ॥ ୩,୩.
ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅବତାରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସେଇ ପରମ ରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ପରାଵରତ୍ଵଂ ତେଷାଂ ତୁ ଵ୍ଯକ୍ତିମାତ୍ରଵିଶେଷତଃ । ନ ଦେଶକାଲସାମର୍ଥ୍ଯାତ୍ପାରାଵର୍ଯଂ କଥଞ୍ଚନ ॥ ୩,୩.
ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା କିମ୍ବା ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା କେବଳ ପ୍ରକାଶର ଭିନ୍ନତା; ଦେଶ, କାଳ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କେବେ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।
ପୂର୍ଵରୂପଂ ଚ ପୂର୍ଣଂ ଚ ପୂର୍ଣଂ ପଦଵିତାରଗମ୍? । ରୂପଂ ତଦାତ୍ମନ୍ଯାଦାଯ ପୂର୍ଣମେଵାଵଶିଷ୍ଯତେ ॥ ୩,୩.
ପୂର୍ବ ରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ; ସେଇ ରୂପକୁ ନିଜ ମନରେ ଧାରଣ କଲେ, କେବଳ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।
ଲୌକିକଵ୍ଯଵହାରୋଯଂ ଭୂଭାରକ୍ଷପଣାଦିକଃ । ତସ୍ଯ ଦୃର୍ଷ୍ଟି ଵିନା ନାନ୍ଯୋ ଲଯଃ କୃଷ୍ଣାଦିନା କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୩,୩.
ଭୂଭାର ହରଣ ଭଳି ଏହି ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ; ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଛାଡ଼ି, କୃଷ୍ଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହିଁଠି ମଧ୍ୟ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
ତତ୍ତ୍ଵେ ପୀଡା ନ କର୍ତଵ୍ଯା ତଯା ଦୁଃ ଖାନି ଵିନ୍ଦତି । ଅତ୍ଯନ୍ତପୀଡନାତ୍ତସ୍ଯ ରୋଗସ୍ତସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୩,୩.
ସତ୍ୟରେ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ମିଳେ। ଅତିରିକ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ ରୋଗ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଜ୍ଞାତଵ୍ଯାଂଶେ ତୁ ପୀଡା ତୁ କର୍ତଵ୍ଯା ଗୁରୁଣା ସହ । ତମନ୍ତେଵାସିନଂ ଚାହୁଃ ସ ଏଵ ଚୁ ଗୁରୁଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୩,୩.
ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଦିଗରେ, ଗୁରୁ ସହିତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଶିଷ୍ୟକୁ ଏମିତି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସେଇ ଗୁରୁ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।
ଯେ କୁର୍ଵନ୍ତି ହରେସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଚାରଂ ତୁ ପରସ୍ପରମ୍ । ତାଵେଵ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯୌ ତୁ ଵିନତାନନ୍ଦସଂଯୁତ ॥ ୩,୩.
ଯେଉଁମାନେ ପରସ୍ପରେ ହରିଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକାଠି ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟ, ବିନତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦରେ ଏକତ୍ରିତ।
ଗୁରୁଣାପି ସମଂ ହାସ୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ କୁଟିଲଂ ଵିନା । ହର୍ଷାମର୍ଷଯୁତଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁଃ କୌଟିଲ୍ଯସଂଯୁତଃ ॥ ୩,୩.
ଗୁରୁ ସହିତ ମଧ୍ୟ ହସିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କୁଟିଳତା ଛାଡ଼ି। ଶିଷ୍ୟ ହର୍ଷ ଓ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗୁରୁ କୁଟିଳତାରେ ଯୁକ୍ତ।
ଉଭୌ ତୌ ନିରଯଂ ଯାତୋ ଯାଵଦାଚନ୍ଦ୍ରତାରକମ୍ । ସାକ୍ଷାଦ୍ଧରିଃ ପୁରୁଷଃ ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷଃ ସ୍ଵମାଯାଯାଂ ଗୁଣମଯ୍ଯାଂ ମହାତ୍ମା । ସ୍ଵପୌରୁଷେଣୈଵ ସୁମଙ୍ଗଲେନ ଅଧାତ୍ତୁ ଵୀର୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ଵୀର୍ଯଵାଂଶ୍ଚ ॥ ୩,୩.
ଏହି ଦୁଇଜଣ ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ଥିଲେଯାଏ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସକ୍ଷାତ୍ ହରି, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାପୁରୁଷ, ନିଜ ମାୟା ଓ ନିଜ ଶୁଭ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବଳ ଦେଲେ, ସେ ବଳଶାଳୀ।
ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଵୀର୍ଯସ୍ଵରୂପଂ ବ୍ରୂହି ମେ ଵାସୁଦେଵ ଵୀର୍ଯେ ତ୍ଵଦୀଯେ ସଂଶଯୋ ମେ ଵିଭାତି । କିଂ ଵୀର୍ଯମୀଶସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଭୂତଂ କିଂ ଵା ଵିଭିନ୍ନଂ ଵଦ ସାଧୁ ଵେତ୍ସି ॥ ୩,୩.
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ହେ ବାସୁଦେବ, ମୋତେ ବଳର ସ୍ୱରୂପ କହନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ବଳ ବିଷୟରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି। ଭଗବାନଙ୍କର ବଳ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ ଅଛି କି, କିମ୍ବା ଭିନ୍ନ? ଭଲଭାବେ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯଦ୍ଵୀର୍ଯମାଧତ୍ତ ହରିଃ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁର୍ମାଯାଭିଧାଯାଂ ଵିନତାତନୂଜ । ତଦ୍ଵୀର୍ଯମାହୁର୍ନୃହରେଃ ସ୍ଵରୂପଂ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ନିଶ୍ଚିତତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନଃ ॥ ୩,୩.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହରି ନିଜେ ଯେ ବଳ ବିନତାପୁତ୍ର ନାମକ ମାୟାକୁ ଦେଲେ, ସେଇ ବଳକୁ ଜଣା ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ନୃହରିଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି।
ଭିନ୍ନଂ ତଦାହୁଃ ପ୍ରାକୃତମେଵ ଚାହୁଃ ସ୍ଵନାଭିପଦ୍ମାଦିକଵଚ୍ଚ ବୋଧ୍ଯମ୍ । ନୈତାଵତା ଜ୍ଞାନରୂପସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋର୍ନ ଵୀର୍ଯହାନିରିତି ଚିନ୍ତନୀଯମ୍ ॥ ୩,୩.
ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଭିନ୍ନ ବୋଲନ୍ତି, କିଛି ଏହାକୁ ପ୍ରାକୃତିକ କୁହନ୍ତି, ଯେପରି ନାଭିରୁ ଜାଇଥିବା ପଦ୍ମ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଜ୍ଞାନ ରୂପ କିମ୍ବା ବଳର କୌଣସି କ୍ଷୟ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହିଥିରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ଵୀର୍ଯସ୍ଵରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ଵା ସୁଦେଵଃ ସର୍ଵତ୍ର ଦେଶେପି ଚ ସର୍ଵକାଲେ । ସର୍ଵାର୍ଥଵାନ୍ଯଦି ନ ସ୍ଯାତ୍ଖଗେନ୍ଦ୍ର ତର୍ହୀଶ୍ଵରଃ ପୁରୁଷୋ ନୈଵ ସ ସ୍ଯାତ୍ ॥ ୩,୩.
ବାସୁଦେବଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବଳରେ ଅଛି, ସେ ସମସ୍ତ ଦେଶ ଓ ସମୟରେ ବ୍ୟାପିତ। ଯଦି ସେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ମୂଳ ନୁହଁନ୍ତା, ହେ ପକ୍ଷୀରାଜ, ତେବେ ପ୍ରଭୁ ପୁରୁଷ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ।
ଅଚିନ୍ତ୍ଯଵୀର୍ଯୈଶ୍ଚିନ୍ତ୍ଯଵୀର୍ଯୈର୍ଦ୍ଵିରୂପଃ ସ୍ତ୍ରୀରୂପମେକଂ ପୁରୁଷଂ ତଥା ପରମ୍ । ଉଭେ ରୂପେ ଵୀର୍ଯଵତୀ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ତଯୋରଭେଦଶ୍ଚିନ୍ତନୀଯୋ ହି ସମ୍ଯକୂ ॥ ୩,୩.
ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଓ ଚିନ୍ତ୍ୟ ଶକ୍ତି ସହିତ, ପରମେଶ୍ୱର ଦୁଇଟି ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି—ଏକଟି ନାରୀ ରୂପ, ଏକଟି ପୁରୁଷ ରୂପ। ଖଗେଶ୍ୱର, ଏହି ଦୁଇ ରୂପ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତି ଅଛି, ଏବଂ ଏହାଙ୍କର ମୂଳ ଏକତାକୁ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ସ୍ତ୍ରୀରୂପଵାନ୍ଯଦି ନ ସ୍ଯାତ୍ଖର୍ଗେଦ୍ରସ୍ତ୍ରୀଣାଂ କଥଂ ପ୍ରତିବିଂବତ୍ଵମେଵ ॥ ୩,୩.
ଯଦି ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ନାରୀ ରୂପ ନଥାନ୍ତା, ଖଗେଶ୍ୱର, ତେବେ ନାରୀମାନେ କେମିତି ପ୍ରତିବିମ୍ବିତ ହେବେ?
ସ୍ତ୍ରୀରୂପମସ୍ମାଦ୍ବ୍ରହ୍ମଜଂ (ଦ୍ଵାସ୍ତଵଂ) ଚିନ୍ତନୀଯଂ ସ୍ଵରୂପମେତନ୍ନାନ୍ଯଥା ଚିନ୍ତନୀଯମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀରୂପଵନ୍ନୈଵ ଵିଚିନ୍ତନୀଯଂ ନପୁଂସକଂ ତ୍ବସ୍ଯ ଜନ୍ଯଂ ହି ଵିଦ୍ଧି ॥ ୩,୩.
ନାରୀ ରୂପ ବ୍ରହ୍ମରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; ଏହି ରୂପକୁ ଏହାର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି ଭାବିବା ଉଚିତ, ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ। ଏହାକୁ କେବେ ନପୁଂସକ ଭାବେ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ନପୁଂସକ ତାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି।
ନପୁଂସକଂ ନଵୈଵ ସ୍ଵରୂପଭୂତମତୋ ହରୌ ନାସ୍ତି ଵିଚିନ୍ତନୀଯମ୍ । ସ୍ତ୍ରୀବିଂବଭୂତେ ହରିରୂପେ ଖଗେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ରୀରୂପମସ୍ତୀତି ଵିଚିନ୍ତନୀଯମ୍ ॥ ୩,୩.
ନପୁଂସକ ଏହି ସ୍ୱରୂପ ନୁହେଁ; ତେଣୁ ହରିଙ୍କ ଭିତରେ କେବେ ନପୁଂସକ ଭାବେ ଭାବିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେତେବେଳେ ହରି ନାରୀ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହୁଅନ୍ତି, ଖଗେଶ୍ୱର, ସେତେବେଳେ ଶ୍ରୀଙ୍କ ରୂପକୁ ଚିନ୍ତା କରିବା ଉଚିତ।
ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ସ୍ତ୍ରିଯା ସ୍ତ୍ରିଯଶ୍ଚ ସଂଯୋଗଂ ଵ୍ଯର୍ଥମହୁର୍ମନୀଷିଣଃ । ସ୍ତ୍ରୀରୂପଭୂତେ ଵିଂବେ ତୁ ସ୍ତ୍ରୀରୂପାଃ ସନ୍ତି ସର୍ଵଦା ॥ ୩,୩.
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ପ୍ରଜ୍ଞାନି ଲୋକମାନେ କହନ୍ତି ଯେ, ନାରୀ ଓ ନାରୀଙ୍କ ମିଶଣ ବ୍ୟର୍ଥ। କିନ୍ତୁ, ନାରୀ ରୂପର ପ୍ରତିବିମ୍ବରେ ସବୁବେଳେ ନାରୀ ରୂପ ଥାଏ।
ସ୍ଥିତୌ ତତ୍ର ନିମିତ୍ତଂ ଚ ବ୍ରୂହି କୃଷ୍ଣ ମମ ପ୍ରଭୋ ॥ ୩,୩.
ମୋ ପ୍ରଭୁ କୃଷ୍ଣ, ଏଠାରେ ଏହି ଅବସ୍ଥାର କାରଣ କଣ, ଦୟାକରି କହ।
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ସ୍ତ୍ରୀବିଂବଭୂତସ୍ତ୍ରୀରୂପେ ଲକ୍ଷ୍ମୀର୍ନ ସ୍ଯାତ୍ଖଗେଶ୍ଵର । ନିତ୍ଯାଵିଯୋଗିନୀ ଦେଵୀ କଥଂ ସ୍ଯାତ୍ପରମାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୩.
ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ଯଦି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ନାରୀ ପ୍ରତିବିମ୍ବ ଭାବେ ନଥାନ୍ତି, ଖଗେଶ୍ୱର, ତେବେ ଦେବୀ କିପରି ସର୍ବଦା ପରମାତ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଅଭିନ୍ନ ରହିପାରିବେ?
ହରେରନନ୍ତରୂପାଣାଂ ସ୍ତ୍ରୀରୂପାଣାଂ ଖଗେଶ୍ଵର । ଅନନ୍ତାନନ୍ତରୂପେଣ ନିତ୍ଯଂ ଶୁଶ୍ରୂଷଣେ ରତା ॥ ୩,୩.
ହରିଙ୍କ ଅନେକ ରୂପ ମଧ୍ୟରୁ, ଖଗେଶ୍ୱର, ନାରୀ ରୂପ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ। ସେ ଅସଙ୍ଖ୍ୟ ରୂପରେ ସେ ସଦା ସେବାରେ ଲାଗିଥାନ୍ତି।