ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଵେଦାକ୍ଷରାଣି ଯାଵନ୍ତି ପଠିତାନି ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ । ତାଵନ୍ତି ହରିନାମାନି ପ୍ରିଯାଣି ଚ ହରେଃ ସଦା ॥ ୩,୨.

ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେତେ ଟି ବେଦ ଅକ୍ଷର ପଢନ୍ତି, ସେତେ ଟି ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାମ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସଦା ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ।

ମମ ସ୍ଵାମୀ ହରିର୍ନିତ୍ଯଂ ଦାସୋହଂ ସର୍ଵଦା ହରେଃ । ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଗୁରଵୋ ମେ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ॥ ୩,୨.

ହରି ସଦା ମୋର ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସଦା ହରିଙ୍କ ଦାସ। ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଗୁରୁ, ଯଥାଯଥିକ୍ରମରେ।

ଏତେଷାଂ ଚ ହରିଃ ସ୍ଵାମୀ ଵେଦେ ସର୍ଵତ୍ର ଗୀଯତେ । ଏଵଂ ଜାନଂସ୍ତୁ ଯୋ ଵେଦାନ୍ସଂପଠେତ୍ସ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ ॥ ୩,୨.

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହରି, ବେଦରେ ସବୁଠାରେ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ହୁଏ। ଏଭଳି ଜାଣି, ଯିଏ ବେଦ ପଢେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ।

ସ ଵେଦପାଠକୋ ଜ୍ଞେଯସ୍ତଦନ୍ଯେ ଵେଦଵାଦିନଃ । ଵେଦଭାରଭରାକ୍ରାନ୍ତଃ ସ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣଗର୍ଦଭଃ ॥ ୩,୨.

ଯିଏ ବେଦ ପଢେ, ସେକୁ ବେଦପାଠକ ବୋଲି ଜାଣିବା; ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ବେଦ ଉପଦେଶକ। ବେଦ ଭାରରେ ମାତ୍ର ଦବିଆଯିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଗଧା।

ଜ୍ଞାନାଭିମାନୀ ଵେଦମାନୀ ଉଭୌ ତୁ ପରସ୍ପରଂ ହ୍ଯୂଚତୁଃ ସର୍ଵଦୈଵ । ଜଲଂ ଵେଦୋ ଯତ୍ର ଵାସୋ ମୁରାରେରାଚାର୍ଯାଣାଂ ସଂଗଦୋଷାଦ୍ଦ୍ଵିଜାନାମ୍ ॥ ୩,୨.

ଯିଏ ଜ୍ଞାନର ଗର୍ବ କରେ ଓ ଯିଏ ବେଦର ଗର୍ବ କରେ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ପରସ୍ପର ବିବାଦ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଜଳ ପରି ଓ ମୁରାରିଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ, ତାଁଠାରେ ଅଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦୋଷରୁ ଅନ୍ଧକାର ହୁଏ।

ମହାପରାଧାଃ ସଂତି ଲୋକେ ମହାତ୍ମନ୍ସହସ୍ରଶଃ ଶତଶଃ କୋଟିଶଶ୍ଚ । ହରିଶ୍ଚ ତାନ୍କ୍ଷମତେ ସର୍ଵଦୈଵ ନାମତ୍ରଯସ୍ମରଣାଦ୍ଵୈ କୁପାଲୁଃ ॥ ୩,୨.

ହେ ମହାତ୍ମା, ଏହି ଜଗତରେ ହଜାର, ଶତ, କୋଟି ମହାପାପ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ହରି ସଦା କୃପାଳୁ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ତିନିଟି ନାମ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତି।

ସର୍ଵାପରାଧାଦ୍ରହିତଂ ଦାନମାନୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସଦା ତାରତମ୍ଯାଚ୍ଚ ହୀନମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପରାଧଂ ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାତ୍ମା ହାହାକାରଂ କୁରୁତେ କ୍ରୋଧବୁଦ୍ଧ୍ଯା ॥ ୩,୨.

ଯେ ଦାନ ସମସ୍ତ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ମାନ ଦେଇ ଦିଆଯାଏ ଓ ଉଚ୍ଚତା ଭାବ ନାହିଁ—ଏପରି କାହାରି ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅପରାଧ ଦେଖାଯାଏ, ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧରେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଗୋଵିନ୍ଦ ସୁଵେଦଵେଦ୍ଯ ସୋଵ୍ଯାତ୍କୃତାଖ୍ଯୋ ମଯି ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରସୀଦ । ଭୋ କେଶଵୋତ୍ତିଷ୍ଠ ସୁଖସ୍ଵରୂପ ସୃଷ୍ଟୌ ଵ୍ଯଯେ ଵର୍ତଯିତୁଂ ସମର୍ଥଃ ॥ ୩,୨.

ଉଠ, ଗୋବିନ୍ଦ, ବେଦଜ୍ଞ, ରକ୍ଷକ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ମୋ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃପା କର। ହେ କେଶବ, ଉଠ, ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟକୁ ଧାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରେରଯେତ୍ପୂଜ୍ଯସୃଷ୍ଟୌ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରେରଯେତ୍ସଂହୃତୌ ଚ । ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯଯୋଗ୍ଯାନ୍ବ୍ରହ୍ମଶେଷାଦିଦେଵାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେହି ମୋକ୍ଷଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେଉଁଠି ପ୍ରଳୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ଶେଷ ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ।

ହରେ ମୁରାରେ ସ୍ଵାପହୀନାଦ୍ଯ ତିଷ୍ଠ କଲ୍ପା ଦିକାନନ୍ତରଜ୍ଞାନ (ରଂ ବୁଦ୍ଧି) (ଜାନ) ହୀନାତ୍ । ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କର୍ମଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ମହାତ୍ମଲ୍ଲଂବ୍ଧଂ ତମୋ ଦାହି ଦୁଃ ଖସ୍ଵରୂପମ୍ ॥ ୩,୨.

ହେ ହରି, ମୁରାରି, ଏବେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ଦଢ଼ିଆ ରୁହ; ଦିଗ୍ବିଦ୍ୟା ରେ କମି ହେଉନାହିଁ। କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖି, ହେ ମହାତ୍ମା, ଉପଜିଥିବା ଅନ୍ଧକାର ଯାହା ଦୁଃଖର ରୂପ, ତାହାକୁ ଦହନ କର।

ଦୈତ୍ଯାଦିକାନ୍ଦୁଃ ଖମତୀନ୍ହ ଯସ୍ମାତ୍ତମସ୍ଯନ୍ଧେସର୍ଵଦା ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପୀ । ତସ୍ମାଦାହୁର୍ଦୁଃ ସ୍ଵରୂପୀ ହରିସ୍ତ୍ଵଂ ଦୁଃ ଖସ୍ଵରୂପାତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଦୁଃ ଖୀ ହରେ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.

ତୁମେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ସଦା ଦୂର କର, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ। ଏହିକାରଣରୁ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ହରି; ତୁମେ ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ହେ ହରି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ନାରାଯଣ ଵାସୁଦେଵ ହ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣାଚ୍ଯୁତ ମାଧଵେତି । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵୈକୁଣ୍ଠ ଦଯାର୍ଦ୍ରମୂର୍ତେ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ ନମୋନମସ୍ତେ ॥ ୩,୨.

ଉଠ, ନାରାୟଣ, ବାସୁଦେବ; ଉଠ, କୃଷ୍ଣ, ଅଚ୍ୟୁତ, ମାଧବ। ଉଠ, ବୈକୁଣ୍ଠ, କୃପାମୟ; ଉଠ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି, ମୁଁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରୁଛି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ମଧ୍ଵେଶ ସରସ୍ଵତୀଶ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ରୁଦ୍ରେଶ ତଥାଂବିକେଶ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଚନ୍ଦ୍ରେଶ ତଥା ଶଚୀଶ ଵିପ୍ରେଶ ଭକ୍ତେଶ ଗଵେଶ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨.

ଉଠ, ମଧ୍ବେଶ୍ୱର, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପତି; ଉଠ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତି, ଏବଂ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପତି। ଉଠ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତି, ଶଚୀଙ୍କ ପତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ପତି, ଗୋମାତାଙ୍କ ପତି, ସଦା।

ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଋଚି ପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଯଜୁଃ ପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ନିଦାନମୂର୍ତେ । ସାମପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ମୁରାରେ ଅଥର୍ଵଵେଦପ୍ରିଯ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.

ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଉଠନ୍ତୁ! ଆପଣ ଋଗ୍ବେଦଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଉଠନ୍ତୁ! ଯଜୁର୍ବେଦ ରୂପୀ ମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଣ ଭଲପାଉଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ! ସାମବେଦ ର ପ୍ରିୟ ମୁରାରି, ଆପଣ ସଦା ଅଥର୍ବବେଦ ର ପ୍ରିୟ।

ଗଦ୍ଯପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ପୁରାଣମୂର୍ତେ ସ୍ତୁତିପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଵିଚିତ୍ରମୂର୍ତେ । ସୁଗାଯନପ୍ରୀତିକରସ୍ତ୍ଵମେଵ ହ୍ଯୁତିଷ୍ଠ ଶୀଘ୍ରଂ କମଲା ପତିସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.

ଗଦ୍ୟକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପୁରାତନ ପ୍ରଭୁ, ଉଠନ୍ତୁ! ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସ୍ତୁତିକୁ ଭଲପାଉଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ! ଆପଣ ମଧୁର ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର, କମଳାପତି!

ଏଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁରଜଃ ପୁରାଣୋ ହ୍ଯତିତ୍ଵରାଵାନୁତ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯବଦ୍ଧଃ ॥ ୩,୨.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ପୁରାତନ ଏବଂ ଆଦି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଲେ, ସଦା ନିତ୍ୟରେ ବନ୍ଧା।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ବଭୂଵେଚ୍ଛା ମମ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସୃଜ୍ଯାନ୍ମୋକ୍ଷଯୋଗ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମୋକ୍ତୁମ୍ । ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଃ ସର୍ଵଦୈଵାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତଥାପି ତଦ୍ଵ୍ଯାହରଣଂ ଚ ଲୌକିକମ୍ ॥ ୩,୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୋର ଇଚ୍ଛା ହେଲା, ମୁଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଜନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ସଦା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ କହନ୍ତି।

ତଦା ହରିର୍ଜଗୃହେ ଲୌକିକଂ ଚ ତମଃ ପାନଂ ତେନ ରୂପେଣ ଚକ୍ରେ । ତଦ୍ରୂପମାହୁଃ ପ୍ରାକୃତଂ ଵୈ ତଦଜ୍ଞା ହ୍ଯନ୍ଧଂ ତମଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତ୍ଯେଵ ସର୍ଵେ ॥ ୩,୩.

ତାପରେ ହରି ସାଧାରଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଅନ୍ଧକାର ପିଇଲେ; ସେଇ ରୂପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେଇ ରୂପକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯେମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ଅଵତାରା ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ ସର୍ଵେ ପୂର୍ଣାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ପୂର୍ଣଂ ଚ ତତ୍ପରଂ ରୂପଂ ପୂର୍ଣାତ୍ପୂର୍ଣାଃ ସମୁଦ୍ଗତାଃ ॥ ୩,୩.

ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅବତାରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସେଇ ପରମ ରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

ପରାଵରତ୍ଵଂ ତେଷାଂ ତୁ ଵ୍ଯକ୍ତିମାତ୍ରଵିଶେଷତଃ । ନ ଦେଶକାଲସାମର୍ଥ୍ଯାତ୍ପାରାଵର୍ଯଂ କଥଞ୍ଚନ ॥ ୩,୩.

ସେମାନଙ୍କର ଉତ୍କୃଷ୍ଟତା କିମ୍ବା ଅପରିପୂର୍ଣ୍ଣତା କେବଳ ପ୍ରକାଶର ଭିନ୍ନତା; ଦେଶ, କାଳ କିମ୍ବା ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କେବେ ଭିନ୍ନତା ନାହିଁ।

ପୂର୍ଵରୂପଂ ଚ ପୂର୍ଣଂ ଚ ପୂର୍ଣଂ ପଦଵିତାରଗମ୍? । ରୂପଂ ତଦାତ୍ମନ୍ଯାଦାଯ ପୂର୍ଣମେଵାଵଶିଷ୍ଯତେ ॥ ୩,୩.

ପୂର୍ବ ରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଉଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ; ସେଇ ରୂପକୁ ନିଜ ମନରେ ଧାରଣ କଲେ, କେବଳ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଯାଏ।

ଲୌକିକଵ୍ଯଵହାରୋଯଂ ଭୂଭାରକ୍ଷପଣାଦିକଃ । ତସ୍ଯ ଦୃର୍ଷ୍ଟି ଵିନା ନାନ୍ଯୋ ଲଯଃ କୃଷ୍ଣାଦିନା କ୍ଵଚିତ୍ ॥ ୩,୩.

ଭୂଭାର ହରଣ ଭଳି ଏହି ସାଧାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ; ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଛାଡ଼ି, କୃଷ୍ଣ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କେହିଁଠି ମଧ୍ୟ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

ତତ୍ତ୍ଵେ ପୀଡା ନ କର୍ତଵ୍ଯା ତଯା ଦୁଃ ଖାନି ଵିନ୍ଦତି । ଅତ୍ଯନ୍ତପୀଡନାତ୍ତସ୍ଯ ରୋଗସ୍ତସ୍ଯ ନ ସଂଶଯଃ ॥ ୩,୩.

ସତ୍ୟରେ, ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୁଃଖ ମିଳେ। ଅତିରିକ୍ତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲେ ରୋଗ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଜ୍ଞାତଵ୍ଯାଂଶେ ତୁ ପୀଡା ତୁ କର୍ତଵ୍ଯା ଗୁରୁଣା ସହ । ତମନ୍ତେଵାସିନଂ ଚାହୁଃ ସ ଏଵ ଚୁ ଗୁରୁଃ ସ୍ମୃତଃ ॥ ୩,୩.

ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଦିଗରେ, ଗୁରୁ ସହିତ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେବା ଉଚିତ; ଏହି ଶିଷ୍ୟକୁ ଏମିତି କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ସେଇ ଗୁରୁ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।

ଯେ କୁର୍ଵନ୍ତି ହରେସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଚାରଂ ତୁ ପରସ୍ପରମ୍ । ତାଵେଵ ଗୁରୁଶିଷ୍ଯୌ ତୁ ଵିନତାନନ୍ଦସଂଯୁତ ॥ ୩,୩.

ଯେଉଁମାନେ ପରସ୍ପରେ ହରିଙ୍କର ତତ୍ତ୍ୱ ଅନ୍ୱେଷଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏକାଠି ଗୁରୁ ଓ ଶିଷ୍ୟ, ବିନତାଙ୍କର ଆନନ୍ଦରେ ଏକତ୍ରିତ।

ଗୁରୁଣାପି ସମଂ ହାସ୍ଯଂ କର୍ତଵ୍ଯଂ କୁଟିଲଂ ଵିନା । ହର୍ଷାମର୍ଷଯୁତଃ ଶିଷ୍ଯୋ ଗୁରୁଃ କୌଟିଲ୍ଯସଂଯୁତଃ ॥ ୩,୩.

ଗୁରୁ ସହିତ ମଧ୍ୟ ହସିବା ଉଚିତ, କିନ୍ତୁ କୁଟିଳତା ଛାଡ଼ି। ଶିଷ୍ୟ ହର୍ଷ ଓ ରୋଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗୁରୁ କୁଟିଳତାରେ ଯୁକ୍ତ।

ଉଭୌ ତୌ ନିରଯଂ ଯାତୋ ଯାଵଦାଚନ୍ଦ୍ରତାରକମ୍ । ସାକ୍ଷାଦ୍ଧରିଃ ପୁରୁଷଃ ପିଙ୍ଗଲାକ୍ଷଃ ସ୍ଵମାଯାଯାଂ ଗୁଣମଯ୍ଯାଂ ମହାତ୍ମା । ସ୍ଵପୌରୁଷେଣୈଵ ସୁମଙ୍ଗଲେନ ଅଧାତ୍ତୁ ଵୀର୍ଯଂ ଭଗଵାନ୍ଵୀର୍ଯଵାଂଶ୍ଚ ॥ ୩,୩.

ଏହି ଦୁଇଜଣ ଚନ୍ଦ୍ର ତାରା ଥିଲେଯାଏ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି। ସକ୍ଷାତ୍ ହରି, ପିଙ୍ଗଳ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା ମହାପୁରୁଷ, ନିଜ ମାୟା ଓ ନିଜ ଶୁଭ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ନିଜ ବଳ ଦେଲେ, ସେ ବଳଶାଳୀ।

ଗରୁଡ ଉଵାଚ । ଵୀର୍ଯସ୍ଵରୂପଂ ବ୍ରୂହି ମେ ଵାସୁଦେଵ ଵୀର୍ଯେ ତ୍ଵଦୀଯେ ସଂଶଯୋ ମେ ଵିଭାତି । କିଂ ଵୀର୍ଯମୀଶସ୍ଯ ସ୍ଵରୂପଭୂତଂ କିଂ ଵା ଵିଭିନ୍ନଂ ଵଦ ସାଧୁ ଵେତ୍ସି ॥ ୩,୩.

ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ହେ ବାସୁଦେବ, ମୋତେ ବଳର ସ୍ୱରୂପ କହନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ବଳ ବିଷୟରେ ମୋର ସନ୍ଦେହ ହେଉଛି। ଭଗବାନଙ୍କର ବଳ ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ ଅଛି କି, କିମ୍ବା ଭିନ୍ନ? ଭଲଭାବେ କହନ୍ତୁ, କାରଣ ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି।

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ଯଦ୍ଵୀର୍ଯମାଧତ୍ତ ହରିଃ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରଭୁର୍ମାଯାଭିଧାଯାଂ ଵିନତାତନୂଜ । ତଦ୍ଵୀର୍ଯମାହୁର୍ନୃହରେଃ ସ୍ଵରୂପଂ ଵିପଶ୍ଚିତୋ ନିଶ୍ଚିତତତ୍ତ୍ଵଦର୍ଶିନଃ ॥ ୩,୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ହରି ନିଜେ ଯେ ବଳ ବିନତାପୁତ୍ର ନାମକ ମାୟାକୁ ଦେଲେ, ସେଇ ବଳକୁ ଜଣା ତତ୍ତ୍ୱଦର୍ଶୀମାନେ ନୃହରିଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କହନ୍ତି।