ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ନ ତଂ ଵିନା ମାତରିଶ୍ଵା ଚ ଵସ୍ତୁମନ୍ଯୋନ୍ଯମାପ୍ତିଃ କାଲତୋ ନ୍ଯୂନତା ଚ । ଯଦା ମହତ୍ତତ୍ତ୍ଵନି ଯାମକୋଭୂଦ୍ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାନ୍ତସ୍ଥୂଲସୃଷ୍ଟୌ ମହାତ୍ମା ॥ ୩,୨.

ତାଙ୍କୁ ବିନା ବାୟୁ ମଧ୍ୟ ରହିପାରିବେ ନାହିଁ; ପରସ୍ପର ଉପଲବ୍ଧି ନାହିଁ, କାଳରେ କିଛି ଅଧମତା ଅଛି। ଯେତେବେଳେ ମହାତତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା, ତେବେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥୂଳ ସୃଷ୍ଟିରେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ତଦା ଵାଯୁର୍ନାଶକଦ୍ଵୈ ମହାତ୍ମା ବାହ୍ଯେ ସୃଷ୍ଟୌ କାଲଭେଦେନ ଚାସ୍ତି । ସରସ୍ଵତୀ ଭାରତୀ ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ତୁ ସଂଵତ୍ସରାନନ୍ତରଂ ସଂବଭୂଵ ॥ ୩,୨.

ସେତେବେଳେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବାୟୁ ବାହ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସୃଷ୍ଟି କାଳ ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଏକ ବର୍ଷ ପରେ ସରସ୍ୱତୀ, ଭାରତୀ ଜନ୍ମ ନେଲେ।

ଯଦା ଦଶାବ୍ଦାଃ ସମତୀତା ମହାତ୍ମା ତଦା ଵାଯୁଃ ସମଭୂଲ୍ଲୋକପୂଜ୍ଯଃ । କିଞ୍ଚିନ୍ନ୍ଯୂନତ୍ଵଂ ସ୍ଥୂଲସୃଷ୍ଟୌ ମହାତ୍ମନ୍ନୈତାଵତା ଵାନଯୋଃ ସୌମ୍ଯହାନିଃ ॥ ୩,୨.

ଦଶ ବର୍ଷ କଟିଗଲାପରେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା ବାୟୁ ଜନ୍ମ ନେଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ହେଲେ। ସ୍ଥୂଳ ସୃଷ୍ଟିରେ କିଛି ଅଧମତା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଦ୍ୱାରା ଦୁଇଜଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ମହତ୍ତ୍ୱ ହାନି ନାହିଁ।

ସରସ୍ଵତୀ ଵତ୍ସରାତ୍ସଂବଭୂଵ ହ୍ଯନନ୍ତରଂ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ଜନ୍ମକାଲାତ୍ । ଗିରଃ ସକାଶାତ୍କାଲତୋ ନ୍ଯୂନତାସ୍ତି ଵାଯୋସ୍ତଦା ହ୍ଯଧମତ୍ତ୍ଵେ କ୍ଷତିଃ କା ॥ ୩,୨.

ସରସ୍ୱତୀ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଜନ୍ମ ପରେ ଏକ ବର୍ଷ ଅନ୍ତରେ ଜନ୍ମ ନେଲେ; ତାଙ୍କ ଉଦ୍ଭବ ସମୟରୁ ବାୟୁ ପାଇଁ କାଳରେ ଅଧମତା ଅଛି। କିନ୍ତୁ ସେ ମୃଦୁ ହେବାରୁ ଏହାରେ କୌଣସି କ୍ଷତି ନାହିଁ।

ଵାଯୋରନନ୍ତରଂ ଵାଣୀ ହ୍ଯଭୂତ୍ସଂଵତ୍ସରାତ୍ପରମ୍ । ଯାଵତ୍ପଶ୍ଚାଜ୍ଜନିସ୍ତାଵତ୍ପୂର୍ଵଦେହକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍ ॥ ୩,୨.

ବାୟୁ ପରେ ବାଣୀ ଏକ ବର୍ଷ ଅଧିକ ସମୟ ପରେ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ; ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନୂତନ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ପୂର୍ବ ଦେହର ନାଶ ହେବା ଦରକାର।

ଶେଷସ୍ତ୍ଵିନ୍ଦ୍ରୋ ରୁଦ୍ର ଏତେ ତ୍ରଯଶ୍ଚ ସମା ହ୍ଯେତେ ଜ୍ଞାନବଲାଦିକେଷ୍ଵପି ତଥାପି ତେଷାଂ କାଲତୋ ନ୍ଯୂନତାସ୍ତି କାଲୋପି ତେଷାଂ ଦ୍ଵିଵ୍ଯେସହସ୍ରଵର୍ଷମ୍ ॥ ୩,୨.

ଶେଷ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ରୁଦ୍ର—ଏହି ତିନିଜଣ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶକ୍ତିରେ ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସମୟ ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର ଅଛି; ସେମାନଙ୍କର ଏହି ସମୟ ଦୁଇ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ବର୍ଷ।

ଅନନ୍ତରୁଦ୍ରୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଯୂ ଯଥା ଵା ତଥା ଜ୍ଞେଯୋ ନୈଵ ହାନିଃ ସ୍ଵରୂପେ । ସ୍ଥୂଲସ୍ଯ ସୃଷ୍ଟୌ ବାହ୍ଯସୃଷ୍ଟୌ ମହାତ୍ମନ୍କାଲାନ୍ନ୍ଯୂନତ୍ଵଂ ସ ମଯା ନୈଵ ଚିନ୍ତ୍ଯଃ ॥ ୩,୨.

ଅନନ୍ତରୁଦ୍ର, ବ୍ରହ୍ମା କିମ୍ବା ବାୟୁ—ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ମଧ୍ୟ ଏଭଳି ଭାବରେ ବୁଝିବା ଉଚିତ; ସେମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପରେ କେବେ ମଧ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷୟ ନାହିଁ। ଏହି ଦେହୀ ଓ ବାହ୍ୟ ସୃଷ୍ଟିରେ ସମୟ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଅନ୍ତର ଆସେ, ମୁଁ ତାହାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉନି।

ତେଷାଂ ସକାଶାଦ୍ଵାରୁଣୀ ପାର୍ଵତୀ ଚ ସୌପର୍ଣୀନାମ୍ନୀ ତିସ୍ତ୍ର ଏତା ମହାତ୍ମନ୍ । ଦଶାବ୍ଦେଭ୍ଯୋନନ୍ତରଂ ସଂବଭୂଵୁଃ ସରସ୍ଵତୀ ଭାରତୀଵଚ୍ଚ ବୋଧ୍ଯା ॥ ୩,୨.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବାରୁଣୀ, ପାର୍ବତୀ ଓ ସୌପର୍ଣ୍ଣୀ—ଏହି ତିନି ମହାତ୍ମା ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଦଶ ବର୍ଷ ପରେ ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଭାରତୀ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ, ଏହିପରି ତାଙ୍କୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ।

ଇନ୍ଦ୍ରୋ ଵରୋ ରୁଦ୍ରଭାର୍ଯାଦିକେଭ୍ଯ ଏଵଂ ଜ୍ଞାନଂ ସର୍ଵଦା ଦେହ୍ଯମନ୍ଦମ୍ । ଏଵଂ ଜ୍ଞାନଂ ଯସ୍ଯ ଭଵେଚ୍ଚ ଲୋକେ ସ ଵୈ ଜ୍ଞାନୀ ଵେଦଵେଦ୍ଯଃ ସ ଏଵ ॥ ୩,୨.

ଇନ୍ଦ୍ର, ବରୁଣ, ରୁଦ୍ରଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—ସବୁବେଳେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଜ୍ଞାନ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଜ୍ଞାନ ଯାହାଙ୍କ ପାଖରେ ଅଛି, ସେଠି ସେଇ ଜ୍ଞାନୀ, ସେଇ ବେଦ ଜ୍ଞାନୀ।

ନ ଵୈ ଜ୍ଞାନୀତ୍ଯନ୍ତରଂ ଯୋ ନ ଵେଦ ସ ଵେଦଵାଦୀ ନ ଚ ଵେଦପାଠକଃ ॥ ୩,୨.

ଏହି ଭିନ୍ନତାକୁ ଯିଏ ଜାଣେନାହିଁ, ସେ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହେଁ, ସେ ବେଦ ଉପଦେଶକ ବା ବେଦ ପାଠକ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

ଵେଦାକ୍ଷରାଣି ଯାଵନ୍ତି ପଠିତାନି ଦ୍ଵିଜାତିଭିଃ । ତାଵନ୍ତି ହରିନାମାନି ପ୍ରିଯାଣି ଚ ହରେଃ ସଦା ॥ ୩,୨.

ଦ୍ୱିଜମାନେ ଯେତେ ଟି ବେଦ ଅକ୍ଷର ପଢନ୍ତି, ସେତେ ଟି ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାମ, ସେଗୁଡ଼ିକ ସଦା ହରିଙ୍କ ପ୍ରିୟ।

ମମ ସ୍ଵାମୀ ହରିର୍ନିତ୍ଯଂ ଦାସୋହଂ ସର୍ଵଦା ହରେଃ । ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯା ଦେଵତାଃ ସର୍ଵା ଗୁରଵୋ ମେ ଯଥାକ୍ରମମ୍ ॥ ୩,୨.

ହରି ସଦା ମୋର ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ସଦା ହରିଙ୍କ ଦାସ। ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମୋର ଗୁରୁ, ଯଥାଯଥିକ୍ରମରେ।

ଏତେଷାଂ ଚ ହରିଃ ସ୍ଵାମୀ ଵେଦେ ସର୍ଵତ୍ର ଗୀଯତେ । ଏଵଂ ଜାନଂସ୍ତୁ ଯୋ ଵେଦାନ୍ସଂପଠେତ୍ସ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ ॥ ୩,୨.

ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କର ପ୍ରଭୁ ହରି, ବେଦରେ ସବୁଠାରେ ତାଙ୍କର ଗୁଣଗାନ ହୁଏ। ଏଭଳି ଜାଣି, ଯିଏ ବେଦ ପଢେ, ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜ।

ସ ଵେଦପାଠକୋ ଜ୍ଞେଯସ୍ତଦନ୍ଯେ ଵେଦଵାଦିନଃ । ଵେଦଭାରଭରାକ୍ରାନ୍ତଃ ସ ଵୈ ବ୍ରାହ୍ମଣଗର୍ଦଭଃ ॥ ୩,୨.

ଯିଏ ବେଦ ପଢେ, ସେକୁ ବେଦପାଠକ ବୋଲି ଜାଣିବା; ଅନ୍ୟମାନେ କେବଳ ବେଦ ଉପଦେଶକ। ବେଦ ଭାରରେ ମାତ୍ର ଦବିଆଯିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ-ଗଧା।

ଜ୍ଞାନାଭିମାନୀ ଵେଦମାନୀ ଉଭୌ ତୁ ପରସ୍ପରଂ ହ୍ଯୂଚତୁଃ ସର୍ଵଦୈଵ । ଜଲଂ ଵେଦୋ ଯତ୍ର ଵାସୋ ମୁରାରେରାଚାର୍ଯାଣାଂ ସଂଗଦୋଷାଦ୍ଦ୍ଵିଜାନାମ୍ ॥ ୩,୨.

ଯିଏ ଜ୍ଞାନର ଗର୍ବ କରେ ଓ ଯିଏ ବେଦର ଗର୍ବ କରେ, ସେମାନେ ସବୁବେଳେ ପରସ୍ପର ବିବାଦ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ବେଦ ଜଳ ପରି ଓ ମୁରାରିଙ୍କ ନିବାସ ସ୍ଥାନ, ତାଁଠାରେ ଅଚାର୍ଯ୍ୟ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଦୋଷରୁ ଅନ୍ଧକାର ହୁଏ।

ମହାପରାଧାଃ ସଂତି ଲୋକେ ମହାତ୍ମନ୍ସହସ୍ରଶଃ ଶତଶଃ କୋଟିଶଶ୍ଚ । ହରିଶ୍ଚ ତାନ୍କ୍ଷମତେ ସର୍ଵଦୈଵ ନାମତ୍ରଯସ୍ମରଣାଦ୍ଵୈ କୁପାଲୁଃ ॥ ୩,୨.

ହେ ମହାତ୍ମା, ଏହି ଜଗତରେ ହଜାର, ଶତ, କୋଟି ମହାପାପ ଅଛି। କିନ୍ତୁ ହରି ସଦା କୃପାଳୁ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ତିନିଟି ନାମ ସ୍ମରଣ କରିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କ୍ଷମା କରନ୍ତି।

ସର୍ଵାପରାଧାଦ୍ରହିତଂ ଦାନମାନୈର୍ଯୁକ୍ତଂ ସଦା ତାରତମ୍ଯାଚ୍ଚ ହୀନମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାପରାଧଂ ତସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୁର୍ମହାତ୍ମା ହାହାକାରଂ କୁରୁତେ କ୍ରୋଧବୁଦ୍ଧ୍ଯା ॥ ୩,୨.

ଯେ ଦାନ ସମସ୍ତ ଅପରାଧରୁ ମୁକ୍ତ, ସଦା ମାନ ଦେଇ ଦିଆଯାଏ ଓ ଉଚ୍ଚତା ଭାବ ନାହିଁ—ଏପରି କାହାରି ମଧ୍ୟ ଯଦି ଅପରାଧ ଦେଖାଯାଏ, ମହାତ୍ମା ବିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧରେ ବହୁତ ଦୁଃଖିତ ହୁଅନ୍ତି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଗୋଵିନ୍ଦ ସୁଵେଦଵେଦ୍ଯ ସୋଵ୍ଯାତ୍କୃତାଖ୍ଯୋ ମଯି ସମ୍ଯକ୍ପ୍ରସୀଦ । ଭୋ କେଶଵୋତ୍ତିଷ୍ଠ ସୁଖସ୍ଵରୂପ ସୃଷ୍ଟୌ ଵ୍ଯଯେ ଵର୍ତଯିତୁଂ ସମର୍ଥଃ ॥ ୩,୨.

ଉଠ, ଗୋବିନ୍ଦ, ବେଦଜ୍ଞ, ରକ୍ଷକ, ପ୍ରସିଦ୍ଧ—ମୋ ପ୍ରତି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କୃପା କର। ହେ କେଶବ, ଉଠ, ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ପ୍ରଳୟକୁ ଧାରଣ କରିବାରେ ସମର୍ଥ।

ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରେରଯେତ୍ପୂଜ୍ଯସୃଷ୍ଟୌ ସୃଷ୍ଟ୍ଵା ରୁଦ୍ରଂ ପ୍ରେରଯେତ୍ସଂହୃତୌ ଚ । ପ୍ରାପ୍ତଵ୍ଯଯୋଗ୍ଯାନ୍ବ୍ରହ୍ମଶେଷାଦିଦେଵାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେହି ମୋକ୍ଷଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ ॥ ୩,୨.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେଉଁଠି ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି; ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରି, ସେଉଁଠି ପ୍ରଳୟ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା, ଶେଷ ଆଦି ଦେବତାମାନେ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ଯେଉଁମାନେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ମୋତେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ।

ହରେ ମୁରାରେ ସ୍ଵାପହୀନାଦ୍ଯ ତିଷ୍ଠ କଲ୍ପା ଦିକାନନ୍ତରଜ୍ଞାନ (ରଂ ବୁଦ୍ଧି) (ଜାନ) ହୀନାତ୍ । ସମ୍ଯଗ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କର୍ମଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ମହାତ୍ମଲ୍ଲଂବ୍ଧଂ ତମୋ ଦାହି ଦୁଃ ଖସ୍ଵରୂପମ୍ ॥ ୩,୨.

ହେ ହରି, ମୁରାରି, ଏବେ ଏକ କଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଦ୍ରା ଛାଡ଼ି ଦଢ଼ିଆ ରୁହ; ଦିଗ୍ବିଦ୍ୟା ରେ କମି ହେଉନାହିଁ। କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖି, ହେ ମହାତ୍ମା, ଉପଜିଥିବା ଅନ୍ଧକାର ଯାହା ଦୁଃଖର ରୂପ, ତାହାକୁ ଦହନ କର।

ଦୈତ୍ଯାଦିକାନ୍ଦୁଃ ଖମତୀନ୍ହ ଯସ୍ମାତ୍ତମସ୍ଯନ୍ଧେସର୍ଵଦା ଚିତ୍ସ୍ଵରୂପୀ । ତସ୍ମାଦାହୁର୍ଦୁଃ ସ୍ଵରୂପୀ ହରିସ୍ତ୍ଵଂ ଦୁଃ ଖସ୍ଵରୂପାତ୍ତ୍ଵଂ ଚ ଦୁଃ ଖୀ ହରେ ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.

ତୁମେ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କର ଦୁଃଖ ସଦା ଦୂର କର, ଅଜ୍ଞାନର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଚେତନାର ସ୍ୱରୂପ। ଏହିକାରଣରୁ ତୁମକୁ ଆନନ୍ଦର ସ୍ୱରୂପ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ହେ ହରି; ତୁମେ ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ହେ ହରି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ନାରାଯଣ ଵାସୁଦେଵ ହ୍ଯୁତ୍ତିଷ୍ଠ କୃଷ୍ଣାଚ୍ଯୁତ ମାଧଵେତି । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଵୈକୁଣ୍ଠ ଦଯାର୍ଦ୍ରମୂର୍ତେ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଲକ୍ଷ୍ମୀଶ ନମୋନମସ୍ତେ ॥ ୩,୨.

ଉଠ, ନାରାୟଣ, ବାସୁଦେବ; ଉଠ, କୃଷ୍ଣ, ଅଚ୍ୟୁତ, ମାଧବ। ଉଠ, ବୈକୁଣ୍ଠ, କୃପାମୟ; ଉଠ, ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପତି, ମୁଁ ପୁନିପୁନି ନମସ୍କାର କରୁଛି।

ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ମଧ୍ଵେଶ ସରସ୍ଵତୀଶ ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ରୁଦ୍ରେଶ ତଥାଂବିକେଶ । ଉତ୍ତିଷ୍ଠ ଚନ୍ଦ୍ରେଶ ତଥା ଶଚୀଶ ଵିପ୍ରେଶ ଭକ୍ତେଶ ଗଵେଶ ନିତ୍ଯମ୍ ॥ ୩,୨.

ଉଠ, ମଧ୍ବେଶ୍ୱର, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପତି; ଉଠ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପତି, ଏବଂ ଅମ୍ବିକାଙ୍କ ପତି। ଉଠ, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପତି, ଶଚୀଙ୍କ ପତି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପତି, ଭକ୍ତଙ୍କ ପତି, ଗୋମାତାଙ୍କ ପତି, ସଦା।

ଶାସ୍ତ୍ରପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଋଚି ପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଯଜୁଃ ପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ନିଦାନମୂର୍ତେ । ସାମପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ତଥା ମୁରାରେ ଅଥର୍ଵଵେଦପ୍ରିଯ ସର୍ଵଦା ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.

ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପ୍ରଭୁ, ଉଠନ୍ତୁ! ଆପଣ ଋଗ୍ବେଦଙ୍କର ପ୍ରିୟ, ଉଠନ୍ତୁ! ଯଜୁର୍ବେଦ ରୂପୀ ମୂର୍ତ୍ତି, ଆପଣ ଭଲପାଉଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ! ସାମବେଦ ର ପ୍ରିୟ ମୁରାରି, ଆପଣ ସଦା ଅଥର୍ବବେଦ ର ପ୍ରିୟ।

ଗଦ୍ଯପ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଂ ଚ ପୁରାଣମୂର୍ତେ ସ୍ତୁତିପ୍ରିଯୋତ୍ତିଷ୍ଠ ଵିଚିତ୍ରମୂର୍ତେ । ସୁଗାଯନପ୍ରୀତିକରସ୍ତ୍ଵମେଵ ହ୍ଯୁତିଷ୍ଠ ଶୀଘ୍ରଂ କମଲା ପତିସ୍ତ୍ଵମ୍ ॥ ୩,୨.

ଗଦ୍ୟକୁ ଭଲପାଉଥିବା ପୁରାତନ ପ୍ରଭୁ, ଉଠନ୍ତୁ! ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସ୍ତୁତିକୁ ଭଲପାଉଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ! ଆପଣ ମଧୁର ଗୀତରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଉଠନ୍ତୁ ଶୀଘ୍ର, କମଳାପତି!

ଏଵଂ ସ୍ତୁତୋ ଵିଷ୍ଣୁରଜଃ ପୁରାଣୋ ହ୍ଯତିତ୍ଵରାଵାନୁତ୍ଥିତୋ ନିତ୍ଯବଦ୍ଧଃ ॥ ୩,୨.

ଏଭଳି ସ୍ତୁତି ଶୁଣି, ପୁରାତନ ଏବଂ ଆଦି ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ତୁରନ୍ତ ଉଠିଲେ, ସଦା ନିତ୍ୟରେ ବନ୍ଧା।

ଶ୍ରୀଗରୁଡମହାପୁରାଣମ୍ ୩ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ଉଵାଚ । ବଭୂଵେଚ୍ଛା ମମ ଦେଵସ୍ଯ ଵିଷ୍ଣୋଃ ସ୍ରଷ୍ଟୁଂ ସୃଜ୍ଯାନ୍ମୋକ୍ଷଯୋଗ୍ଯାଂଶ୍ଚ ମୋକ୍ତୁମ୍ । ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତିଃ ସର୍ଵଦୈଵାସ୍ତି ଵିଷ୍ଣୋସ୍ତଥାପି ତଦ୍ଵ୍ଯାହରଣଂ ଚ ଲୌକିକମ୍ ॥ ୩,୩.

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ କହିଲେ: ମୋର ଇଚ୍ଛା ହେଲା, ମୁଁ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ସୃଷ୍ଟି ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟ ଜନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଇଚ୍ଛାଶକ୍ତି ସଦା ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଲୋକମାନେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ କହନ୍ତି।

ତଦା ହରିର୍ଜଗୃହେ ଲୌକିକଂ ଚ ତମଃ ପାନଂ ତେନ ରୂପେଣ ଚକ୍ରେ । ତଦ୍ରୂପମାହୁଃ ପ୍ରାକୃତଂ ଵୈ ତଦଜ୍ଞା ହ୍ଯନ୍ଧଂ ତମଃ ପ୍ରଵିଶନ୍ତ୍ଯେଵ ସର୍ଵେ ॥ ୩,୩.

ତାପରେ ହରି ସାଧାରଣ ରୂପ ଧାରଣ କଲେ ଓ ଅନ୍ଧକାର ପିଇଲେ; ସେଇ ରୂପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ। ସେଇ ରୂପକୁ ପ୍ରାକୃତିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଯେମାନେ ଅଜ୍ଞାନୀ, ସେମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

ଅଵତାରା ମହାଵିଷ୍ଣୋଃ ସର୍ଵେ ପୂର୍ଣାଃ ପ୍ରକୀର୍ତିତାଃ । ପୂର୍ଣଂ ଚ ତତ୍ପରଂ ରୂପଂ ପୂର୍ଣାତ୍ପୂର୍ଣାଃ ସମୁଦ୍ଗତାଃ ॥ ୩,୩.

ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅବତାରକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ଏବଂ ସେଇ ପରମ ରୂପ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଯାହାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।