ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଇଦମାପ ହରେସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯସ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯାଦାପ ତତୋ ଭୃଗୁଃ । ଭୃଗୋର୍ଵସିଷ୍ଠଃ ସଂପ୍ରାପ ଵାମଦେଵସ୍ତତଃ ପୁନଃ ॥ ୨,୪୯.

ଏହି ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ହରିଙ୍କୁ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ପାଇଥିଲେ; ତାର୍କ୍ଷ୍ୟଙ୍କଠାରୁ ଭୃଗୁ ପାଇଲେ; ଭୃଗୁଙ୍କଠାରୁ ବଶିଷ୍ଠ ପାଇଲେ; ବଶିଷ୍ଠଙ୍କଠାରୁ ବାମଦେବ ପାଇଲେ।

ପରାଶରମୁନିଃ ପ୍ରାପ ତସ୍ମାଦ୍ଵ୍ଯାସସ୍ତତୋ ହ୍ଯହମ୍ । ମଯା ତୁ ଭଵତାଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ହରେରିଦମ୍ ॥ ୨,୪୯.

ତାଙ୍କଠାରୁ ପରାଶର ମୁନି ଏହା ପାଇଲେ; ପରେ ବ୍ୟାସ, ତାପରେ ମୁଁ; ଏବେ ମୁଁ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହରିର ଗୁପ୍ତ ଉପଦେଶ ତୁମକୁ କହିଦେଲି।

ଯ ଇଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଯୋ ଵାପ୍ଯଭିଦଧାତି ଚ । ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଲୋକେ ସ ସର୍ଵତ୍ର ସୁଖମାପ୍ନୁଯାତ୍ ॥ ୨,୪୯.

ଏହି କଥା ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ପଢ଼େ, ଏଠାରେ କିମ୍ବା ପରଲୋକରେ, ସେ ସମସ୍ତଠାରେ ସୁଖ ପାଏ।

ଵ୍ରଜତଃ ସଂଯମନ୍ଯାଂ ଯଦ୍ଦୁଃ ଖମତ୍ର ନିରୂପିତମ୍ । ଅସ୍ଯ ଶ୍ରଵଣତଃ ପୁଣ୍ଯଂ ତନ୍ମୁକ୍ତୋ ଜାଯତେ ତତଃ ॥ ୨,୪୯.

ଯେଉଁ ଦୁଃଖ ଏଠାରେ ସଂଯମ ଛାଡ଼ିବା ପାଇଁ କହାଯାଇଛି, ଏହି କଥା ଶୁଣିଲେ, ମଣିଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ ଓ ସେଇ ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତି ପାଏ।

ଅତ୍ରୋକ୍ତକର୍ମପାକାଦିଶ୍ରଵଣାଚ୍ଚ ନୃଣାମିହ । ଵୈରାଗ୍ଯମାଵହେଦ୍ଯସ୍ମାତ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରୋତଵ୍ଯମେଵ ଚ ॥ ୨,୪୯.

ଏଠାରେ କହାଯାଇଥିବା କର୍ମ ଓ ତାହାର ଫଳ ଶୁଣିଲେ, ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ବୈରାଗ୍ୟ ଜନ୍ମ ନେଉଛି; ତେଣୁ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଶୁଣିବା ଉଚିତ।

ଭଜତ ଜିତହୃଷୀକାଃ କୃଷ୍ଣମେନଂ ମୁନୀଶଂ ସମଜନି ବତ ଯସ୍ମାଦ୍ଗୀଃ ସୁଧାସାରଧାରା । ପୃଷତମପି ଯଦୀଯଂ ଵର୍ଣରୂପଂ ନିପୀଯ ଶ୍ରୁତିପୁଟଚୁଲୁକେନ ପ୍ରାପ୍ନୁଯାଦାତ୍ମନୈକ୍ଯମ୍ ॥ ୨,୪୯.

ଯିଏ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଜିତ କରିଥିବା ମୁନିମାନଙ୍କ ନାଥ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଭଜନ୍ତି, ଯାହାଠାରୁ ଅମୃତ ଧାରା ପରି ବାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, ସେମାନେ ତାଙ୍କର କଥାର ଏକ ଫୋଟା ମଧ୍ୟ କାନର ପାତ୍ରରେ ରଖି ଶୁଣିଲେ, ଆତ୍ମା ସହ ଏକତା ପାଇପାରନ୍ତି।

ଵ୍ଯାସ ଉଵାଚ । ଇତି ସୂତମୁଖୋଦ୍ଗୀର୍ଣାଂସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥମଣ୍ଡିତାମ୍ । ଵୈଷ୍ଣଵୀଂ ଵାକ୍ସୁଧାଂ ପୀତ୍ଵା ଋଷଯସ୍ତୁଷ୍ଟିମାଯଯୁଃ ॥ ୨,୪୯.

ବ୍ୟାସ କହିଲେ: ସୂତଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱରେ ଶୋଭିତ, ବୈଷ୍ଣବ ଅମୃତ ବାଣୀ ଶୁଣି, ଋଷିମାନେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କଲେ।

ପ୍ରଶଶଂସୁସ୍ତଥାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ସୂତଂ ସର୍ଵାର୍ଥଦର୍ଶିନମ୍ । ପ୍ରହର୍ଷମତୁଲଂ ପ୍ରାପୁର୍ମୁନଯଃ ଶୌନକାଦଯଃ ॥ ୨,୪୯.

ସେମାନେ ପରସ୍ପର ଓ ସମସ୍ତ ଅର୍ଥ ଜାଣିଥିବା ସୂତଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟ ମୁନିମାନେ ଅପୂର୍ବ ଆନନ୍ଦ ଅନୁଭବ କଲେ।

ଇତି ହରିଵଚନାନି ସୂତଵାଚା ଖଗପତିସଂଶଯଭେଦକାନି ଯାନି । ସ ମୁନିରପି ନିଶମ୍ଯ ଶୌନକେନ୍ଦ୍ରୋ ବହୁତରମାନଯତି ସ୍ମ ଚାତ୍ମନି ସ୍ଵମ୍ ॥ ୨,୪୯.

ଏହିପରି, ସୂତଙ୍କ ମୁଖରୁ ଉଚ୍ଚାରିତ ହରିଙ୍କ ବାଣୀ, ଯାହା ଖଗପତିଙ୍କ ସନ୍ଦେହ ଦୂର କଲା, ଶୌନକ ମୁନି ଶୁଣି, ତାହାକୁ ମନରେ ଗଭୀର ଭାବେ ଚିନ୍ତା କଲେ।

ଅପୂଜଯଂସ୍ତେ ମୁନଯସ୍ତଦାନୀମୁଦାଖାଗ୍ଭିର୍ମୁହୁରେଵ ସୂତମ୍ । ଧନ୍ଯୋଽସି ସୂତ ତ୍ଵମିହେତ୍ଯୁଦୈରଯନ୍ଵ୍ଯସର୍ଜଯଂସ୍ତଂ ଚ ନିଵର୍ତିତେଽଧ୍ଵରେ ॥ ୨,୪୯.

ସେଇ ସମୟରେ ମୁନିମାନେ ଆନନ୍ଦରେ ପୁଣିପୁଣି ସୂତଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ, "ସୂତ, ତୁମେ ଧନ୍ୟ, ଏଠାରେ ତୁମେ ଧନ୍ୟ" ବୋଲି କହି, ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତ ହେଲାପରେ ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ।

ପୁରାଣଂ ଗାରୁଡଂ ପୁଣ୍ଯଂ ପଵିତ୍ରଂ ପାପନାଶନମ୍ ୨,୪୯.

ଗାରୁଡ଼ ପୁରାଣ ପବିତ୍ର, ପବନ, ଓ ପାପ ନାଶ କରେ।

ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଦାନାନି ଦେଯାନି ଵାଚକାଯାଖିଲାନି ଚ । ପୂର୍ଵୋକ୍ତଶଯନାଦୀନି ନାନ୍ଯଥା ସଫଲଂ ଭଵେତ୍ ॥ ୨,୪୯.

ଦାନ ଦେବାକୁ ଯେଉଁଠି କୁହାଯାଇଛି, ଏବଂ ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ବାଚକଙ୍କୁ ଦେବାକୁ କୁହାଯାଇଛି, ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଥିବା ଶୟନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଯଦି ଠିକ୍ ଭାବରେ ଦିଆଯିବା ନାହିଁ, ତେବେ ତାହାର ଫଳ ମିଳିବ ନାହିଁ।

ପୁରାଣଂ ପୂଜଯେତ୍ପୂର୍ଵଂ ଵାଚକଂ ତଦନନ୍ତରମ୍ । ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରଗୋଦାନୈର୍ଦକ୍ଷିଣାଭିଶ୍ଚ ସାଦରମ୍ ॥ ୨,୪୯.

ପ୍ରଥମେ ପୁରାଣକୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, ତାପରେ ବାଚକଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ସହିତ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ, ଗାଈ ଓ ଦକ୍ଷିଣା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

ଅନ୍ନଦାନୈର୍ହେମଦାନୈର୍ଭମିଦାନୈଶ୍ଚ ଭୂରିଭିଃ । ପୂଜଯେଦ୍ଵାଚକଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ବହୁପୁଣ୍ଯଫଲାପ୍ତଯେ ॥ ୨,୪୯.

ଅଧିକ ପରିମାଣର ଅନ୍ନ, ସୁନା ଓ ଜମି ଦେଇ, ବାଚକଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଦ୍ୱାରା ବହୁ ପୁଣ୍ୟର ଫଳ ମିଳେ।

ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ମର୍ତ୍ଯୋ ଯଥାପି ପରିକୀର୍ତଯେତ୍ । ଵିହାଯ ଯାତନାଂ ଘୋରାଂ ଧୂତପାପୋ ଦିଵଂ ଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨,୪୯.

ଏହି କଥା ଯିଏ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଛାଡ଼ି, ପାପ ଦୂର କରି, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

ନମୋ ନାରାଯଣାଯେତି ତସ୍ମୈ ଵୈ ମୂଲରୂପିଣେ । ନମସ୍କୃତ୍ଯ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନାରାଯଣକଥାମିମାମ୍ ॥ ୩,୧.

ମୂଳ ରୂପ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ଏହି ନାରାୟଣଙ୍କ କଥା ମୁଁ କହିବି।

ଶୌନକାଦ୍ଯା ମହାତ୍ମାନୋ ହ୍ଯୃଷଯୋ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ । ନୈମିଷାଖ୍ଯେ ମହାପୁଣ୍ଯେ ତପସ୍ତେପୁର୍ମହତ୍ତରମ୍ ॥ ୩,୧.

ଶୌନକ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାତ୍ମା ଋଷିମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ବ୍ରହ୍ମରେ ଲଗ୍ନ, ନୈମିଷ ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବଡ଼ ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ।

ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯା ଜିତାହାରାଃ ସଂତଃ ସତ୍ଯପରାଯଣାଃ । ଯଜନ୍ତଃ ପରଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁମାଦ୍ଯଂ ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୩,୧.

ଯେଉଁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଓ ଆହାର ଉପରେ ଜୟ ପାଇଥିଲେ, ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଓ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ, ସେମାନେ ପ୍ରମୁଖ ଜଗଦ୍‌ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

ଗୃଣନ୍ତଃ ପରମଂ ବ୍ରହ୍ମ ଜଗଚ୍ଚକ୍ଷୁର୍ମହୌଜସଃ । ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାର୍ଥତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାସ୍ତେପୁର୍ନୈମିଷ କାନନେ ॥ ୩,୧.

ସେମାନେ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ, ଜଗତର ଚକ୍ଷୁ ଏବଂ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି, ସେମାନେ ନୈମିଷ ଅରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁଥିଲେ।

ଯଜ୍ଞୈର୍ଯଜ୍ଞପତିଂ କେଚିଜ୍ଜ୍ଞାନୈର୍ଜ୍ଞାନାତ୍ମକଂ ପରମ୍ । କେଚିତ୍ପରମଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ନାରାଯଣମପୂଜଯନ୍ ॥ ୩,୧.

କେହି ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ, କେହି ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜ୍ଞାନର ମୂଳକୁ, ଏବଂ କେହି ଉତ୍ତମ ଭକ୍ତି ସହିତ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।

ଏକଦା ତୁ ମହାତ୍ମାନଃ ସମାଜଂ ଚକ୍ରୁରୁତ୍ତମାଃ । ଧର୍ମାର୍ଥକାମମୋକ୍ଷାଣାମୁପାଯଂ ଜ୍ଞାତୁମିଚ୍ଛଵଃ ॥ ୩,୧.

ଏକଦିନ ସେମାନେ, ମହାତ୍ମାମାନେ, ସମ୍ମିଳିତ ହୋଇ, ଧର୍ମ, ଅର୍ଥ, କାମ ଓ ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ ଉପାୟ କେମିତି ଜଣାଯିବ, ଏହି ଇଚ୍ଛା କଲେ।

ଷଦ୍ଵିଂଶତିସହସ୍ରାଣି ମୁନୀନାମୂର୍ଧ୍ଵରେତସାମ୍ । ତେଷାଂ ଶିଷ୍ଯପ୍ରଶିଷ୍ଯାଣାଂ ସଂଖ୍ଯା ଵକ୍ତୁଂ ନ ଶଙ୍କ୍ଯତେ ॥ ୩,୧.

ଛବିଶି ହଜାର ଋଷି, ଯେଉଁମାନେ ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା, ସେଠାରେ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କ ଶିଷ୍ୟ ଓ ପରାଶିଷ୍ୟଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।

ମୁନଯୋ ଭାଵିତାତ୍ମାନୋ ମିଲିତାସ୍ତେ ମହୋଜସଃ । ଲୋକାନୁଗ୍ରହକର୍ତାରୋ ଵୀତରାଗା ଵିମତ୍ସରାଃ ॥ ୩,୧.

ସେମାନେ ଶୁଦ୍ଧ ମନବଳ ଓ ବଡ଼ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଲୋକଙ୍କ ଉପକାରକ, ରାଗ ଓ ଇର୍ଷ୍ୟା ରହିତ ଋଷିମାନେ ଏକଠା ହୋଇଥିଲେ।

କଥଂ ହରୌ ମନୁଷ୍ଯାଣାଂ ଭକ୍ତିରଵ୍ଯଭିଚାରିଣୀ । କେନ ସିଧ୍ଯେତ୍ତୁ ସକଲଂ କର୍ମ ତ୍ରିଵିଧମାତ୍ମନଃ ॥ ୩,୧.

ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିପରି ଅଟୁଟ ଭକ୍ତି ହରିଙ୍କୁ ହେବ? ଏବଂ କେଉଁ ଉପାୟରେ ଆତ୍ମାର ତିନି ପ୍ରକାର କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେବ?

ଇତ୍ଯେଵଂ ପ୍ରଷ୍ଟୁମାତ୍ମାନମୁଦ୍ଯତାନ୍ପ୍ରେକ୍ଷ୍ଯ ଶୌନକଃ । ସାଂଜ ଲିର୍ଵାକ୍ଯମାହ ସ୍ମ ଵିନଯାଵନତଃ ସୁଧୀଃ ॥ ୩,୧.

ଏଭଳି ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ଦେଖି, ଶୌନକ ମୁନି, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ନମ୍ର, ମୃଦୁ କଥା କହିଲେ।

ଶୌନକ ଉଵାଚ । ଆସ୍ତେ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମେ ପୁଣ୍ଯେ ସୂତଃ ପୌରାଣିକୋତ୍ତମଃ । ସ ଏତଦଖିଲଂ ଵେତ୍ତି ଵ୍ଯାସଶିଷ୍ଯୋ ଯତୀଶ୍ଵରଃ ॥ ୩,୧.

ଶୌନକ କହିଲେ: ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମରେ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପୁରାଣ ଗାଥାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ୟାସ ଶିଷ୍ୟ ସୂତ ରହୁଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ କଥା ଜାଣନ୍ତି।

ତସ୍ମାତ୍ତମେଵ ପୃଚ୍ଛାମ ଇତ୍ଯେଵଂ ଶୌନକୋ ମୁନିଃ । ଅଥ ତେ ଋଷଯୋ ଜଗ୍ମୁଃ ପୁଣ୍ଯଂ ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମଂ ତତଃ ॥ ୩,୧.

ତେଣୁ ଆମେ ତାଙ୍କୁ ପଚାରିବା ଉଚିତ—ଏଭଳି ଶୌନକ ମୁନି କହିଲେ। ତାପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପବିତ୍ର ସିଦ୍ଧାଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।

ପପ୍ରଚ୍ଛୁସ୍ତେ ସୁଖାସୀନଂ ନୈମିଷାରଣ୍ଯଵାସିନଃ । ଋଷଯ ଊଚୁଃ । ଵଯଂ ତ୍ଵତିଥଯଃ ପ୍ରାପ୍ତାସ୍ତ୍ଵାତିଥେଯୋସି ସୁଵ୍ରତ ॥ ୩,୧.

ସେମାନେ ନୈମିଷାରଣ୍ୟର ବାସିନ୍ଦା, ସୁଖରେ ବସିଥିବା ସୂତଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ। ଋଷିମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ଅତିଥି ଭାବେ ଆସିଛୁ, ଆପଣ ଆମର ଆତିଥେୟ, ଓ ସଦ୍ବ୍ରତୀ।