ସଂସାରମୋହନାଶାଯ ଶାବ୍ଦବୋଧୋ ନ ହି କ୍ଷମଃ । ନ ନିଵର୍ତେତ ତିମିରଂ କଦାଚିଦ୍ଦୀପଵାର୍ତଯା ॥ ୨,୪୯.
କେବଳ ଶବ୍ଦ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସଂସାରର ମୋହ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ; ଯେପରି ଦୀପର କଥା କହିଲେ ଅନ୍ଧାର ଦୂର ହୁଏନାହିଁ।
ପ୍ରଜ୍ଞାହୀନସ୍ଯ ପଠନଂ ଯଥାନ୍ଧସ୍ଯ ଚ ଦର୍ପଣମ୍ । ଅତଃ ପ୍ରଜ୍ଞାଵତାଂ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞାନସ୍ଯ ଲକ୍ଷଣମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଯେଉଁଠି ପ୍ରଜ୍ଞା ନାହିଁ, ସେଠି ପଢ଼ା ଅନ୍ଧ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଦର୍ପଣ ପରି; ତେଣୁ ପ୍ରଜ୍ଞାବାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶାସ୍ତ୍ର ହେଉଛି ସତ୍ୟ ଜ୍ଞାନର ଚିହ୍ନ।
ଇଦଂ ଜ୍ଞାନମିଦଂ ଜ୍ଞେଯଂ ସର୍ଵନ୍ତୁ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛତି । ଦିଵ୍ଯଵର୍ଷସହସ୍ରାଚ୍ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାନ୍ତଂ ନୈଵ ଗଚ୍ଛତି ॥ ୨,୪୯.
ଏହି ହେଉଛି ଜ୍ଞାନ, ଏହି ହେଉଛି ଜାଣିବାକୁ ଥିବା; ସମସ୍ତେ ସବୁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦେବତାଙ୍କ ହଜାର ବର୍ଷ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରର ସେଷକୁ ପହଞ୍ଚିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ଅନେକାନି ଚ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସ୍ଵଲ୍ପାଯୁର୍ଵିଘ୍ନକୋଟଯଃ । ତସ୍ମାତ୍ସାରଂ ଵିଜାନୀଯାତ୍କ୍ଷୀରଂ ହଂସ ଇଵାମ୍ଭସି ॥ ୨,୪୯.
ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ଅଛି, ଜୀବନ ଛୋଟ, ବାଧା ବହୁତ; ତେଣୁ ହଂସ ଯେପରି ପାଣି ମଧ୍ୟରୁ ଦୁଧ ଚିହ୍ନିବା ପରି, ମୁଖ୍ୟ ସାରକୁ ବୁଝିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯସ୍ଯ ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାଣି ତତ୍ତ୍ଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵାଥ ବୁଦ୍ଭିମାନ୍ । ପଲାଲମିଵ ଧାନ୍ଯାର୍ଥୀ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସନ୍ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୨,୪୯.
ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ି, ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଲେ, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକ ଧାନ୍ୟ ଚାହିଁ ଝାଉ ଛାଡ଼ିଦେଉଥିବା ପରି, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଦେଉଛି।
ଯଥାମୃତେନ ତୃପ୍ତସ୍ଯ ନାହାରେଣ ପ୍ରଯୋଜନମ୍ । ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯ ତଥା ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ନ ଶାସ୍ତ୍ରେଣ ପ୍ରଯୋଜନମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଯେପରି ଅମୃତ ପିଇ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ଆହାର ଦରକାର ନାହିଁ, ସେପରି, ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯିଏ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିଛି, ସେଠି ଶାସ୍ତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
ନ ଵେଦାଧ୍ଯଯନାନ୍ମୁକ୍ତିର୍ନ ଶାସ୍ତ୍ରପଠନାଦପି । ଜ୍ଞାନାଦେଵ ହି କୈଵଲ୍ଯଂ ନାନ୍ଯଥା ଵିନତାତ୍ମଜଃ ॥ ୨,୪୯.
ବେଦ ପଢ଼ିବାରୁ କିମ୍ବା ଶାସ୍ତ୍ର ଅଧ୍ୟୟନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେନାହିଁ; କେବଳ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଏକାନ୍ତ ମୁକ୍ତି ମିଳେ, ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟ ନାହିଁ।
ନାଶ୍ରମଃ କାରଣଂ ମୁକ୍ତେର୍ଦର୍ଶନାନି ନ କାରଣମ୍ । ତଥୈଵ ସର୍ଵକର୍ମାଣି ଜ୍ଞାନମେଵ ହି କାରଣମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଆଶ୍ରମ କିମ୍ବା ଦର୍ଶନ ମୁକ୍ତିର କାରଣ ନୁହେଁ; ସେପରି ସମସ୍ତ କର୍ମ ମଧ୍ୟ କାରଣ ନୁହେଁ—କେବଳ ଜ୍ଞାନ ହିଁ ପ୍ରକୃତ କାରଣ।
ମୁକ୍ତିଦା ଗୁରୁଵାଗେକା ଵିଦ୍ଯାଃ ସର୍ଵା ଵିଡମ୍ବିକାଃ । ଶାସ୍ତ୍ରଭାରସହସ୍ରେଷୁ ହ୍ଯେକଂ ସଞ୍ଜୀଵନଂ ପରମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରେ କେବଳ ଗୁରୁଙ୍କର ଉପଦେଶ; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶିକ୍ଷା ମାତ୍ର ଦେଖାଦେଖି। ଶାସ୍ତ୍ରର ହଜାର ଭାର ମଧ୍ୟରେ, କେବଳ ଗୁରୁବାଣୀ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ଜୀବନଦାୟି।
ଅଦ୍ଵୈତଂ ହି ଶିଵଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ କ୍ରିଯଯାପରିଵର୍ଜିତମ୍ । ଗୁରୁଵକ୍ତ୍ରେଣ ଲଭ୍ଯେତ ନାଧୀତାଗମକୋଟିଭିଃ ॥ ୨,୪୯.
ଅଦ୍ୱୈତକୁ ଶିବ ଭାବରେ କୁହାଯାଏ, ଯାହା କୌଣସି କ୍ରିୟା ରହିତ; ଏହା ମିଳେ କେବଳ ଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖରୁ, ଅନେକ ଶାସ୍ତ୍ର ପଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଆଗମୋକ୍ତଂ ଵିଵେକୋତ୍ଥଂ ଦ୍ଵିଧା ଜ୍ଞାନଂ ପ୍ରଚକ୍ଷତେ । ଶବ୍ଦଵ୍ରହ୍ମାଗମମଯଂ ପରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵିଵେକଜମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଶାସ୍ତ୍ର କହେ ଜ୍ଞାନ ଦୁଇ ପ୍ରକାର: ଏକଟି ଶବ୍ଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ଅନ୍ୟଟି ବିବେକ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ପରମ ବ୍ରହ୍ମ।
ଅଦ୍ଵୈତଂ କେଚିଦିଚ୍ଛନ୍ତି ଦ୍ଵୈତମିଚ୍ଛନ୍ତି ଚାପରେ । ସମଂ ତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ଜାନନ୍ତି ଦ୍ଵୈତାଦ୍ଦ୍ଵୈତଵିଵର୍ଜିତମ୍ ॥ ୨,୪୯.
କେହି ଅଦ୍ୱୈତ ଚାହାନ୍ତି, କେହି ଦ୍ୱୈତ ଚାହାନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ପ୍ରକୃତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ, ଯାହା ଦ୍ୱୈତ ଓ ଅଦ୍ୱୈତ ଉଭୟରୁ ତର।
ଦ୍ଵେ ପଦେ ବନ୍ଧମୋକ୍ଷାଯ ନମମେତି ମମେତି ଚ । ମମେତି ବଧ୍ଯତେ ଜନ୍ତୁର୍ନମମେତି ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ ॥ ୨,୪୯.
ବନ୍ଧନ ଓ ମୁକ୍ତି ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପଥ: 'ମୋର' ଓ 'ମୋର ନୁହେଁ'। ଯିଏ 'ମୋର' କହେ, ସେ ବନ୍ଧିଯାଏ; ଯିଏ 'ମୋର ନୁହେଁ' କହେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ତତ୍କର୍ମ ଯନ୍ନ ବନ୍ଧାଯ ସା ଵିଦ୍ଯା ଯା ଵିମୁକ୍ତିଦା । ଆଯାସାଯାପରଂ କର୍ମ ଵିଦ୍ଯାନ୍ଯା ଶିଲ୍ପନୈପୁଣମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଯେ କର୍ମ ବନ୍ଧନ ଦେଉନାହିଁ, ସେଇ ପ୍ରକୃତ କର୍ମ; ଯେ ଜ୍ଞାନ ମୁକ୍ତି ଦେଉଛି, ସେଇ ପ୍ରକୃତ ଜ୍ଞାନ। ଅନ୍ୟ କର୍ମ ମାତ୍ର କଷ୍ଟ, ଅନ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ମାତ୍ର ଚାତୁରୀ।
ଯାଵତ୍କର୍ମାଣି ଦୀପ୍ଯନ୍ତେ ଯାଵତ୍ସଂସାରଵାସନା । ଯାଵଦିନ୍ଦ୍ରିଯଚାପଲ୍ଯଂ ତାଵତ୍ତତ୍ତ୍ଵକଥା କୁତଃ ॥ ୨,୪୯.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କର୍ମ ଜଳୁଛି, ସଂସାର ଆସକ୍ତି ରହିଛି, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଅସ୍ଥିର ଅଛି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିପରି ତତ୍ତ୍ୱର କଥା ହେବ?
ଯାଵଦ୍ଦେହାଭିମାନଶ୍ଚ ମମତା ଯାଵଦେଵ ହି । ଯାଵତ୍ପ୍ରଯତ୍ନଵେଗୋଽସ୍ତି ଯାଵତ୍ସଂକଲ୍ପକଲ୍ପନା ॥ ୨,୪୯.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେହ ଭାବ ଓ ମମତା ରହିଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ଓ ଉତ୍ସାହ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନର କଳ୍ପନା ଓ ଆକାଂକ୍ଷା ରହିଛି—
ଯାଵନ୍ନୋ ମନସଃ ସ୍ଥୈର୍ଯଂ ନ ଯାଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରଚିନ୍ତନମ୍ । ଯାଵନ୍ନ ଗୁରୁକାରୁଣ୍ଯଂ ତାଵତ୍ତତ୍ତ୍ଵକଥା କୁତଃ ॥ ୨,୪୯.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନ ଶାନ୍ତ ଓ ଦୃଢ଼ ହୁଏନାହିଁ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଭାବନା ହୁଏନାହିଁ, ଏବଂ ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁଙ୍କ ଦୟା ମିଳେନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସତ୍ୟ ଉପରେ କଥା ହେବ କିପରି?
ତାଵତ୍ତପୋ ଵ୍ରତଂ ତୀର୍ଥଂ ଜପହୋମାର୍ଚନାଦିକମ୍ । ଵେଦଶାସ୍ତ୍ରାଗମକଥା ଯାଵତ୍ତତ୍ତ୍ଵଂ ନ ଵିନ୍ଦତି ॥ ୨,୪୯.
ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମଣିଷ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିପାରେନାହିଁ, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତପ, ବ୍ରତ, ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା, ଜପ, ହୋମ, ପୂଜା, ବା ବେଦ ଓ ଶାସ୍ତ୍ର ଉପରେ ଆଲୋଚନା—ଏସବୁ କିଛି ଫଳ ଦେଉନାହିଁ।
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସର୍ଵାଵସ୍ଥାସୁ ସର୍ଵଦା । ତତ୍ତ୍ଵନିଷ୍ଠୋ ଭଵେତ୍ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ ଯଦୀଚ୍ଛେନ୍ମୋକ୍ଷମାତ୍ମନଃ ॥ ୨,୪୯.
ଏହିଠାରୁ, ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ଯଦି ନିଜ ପାଇଁ ମୋକ୍ଷ ଚାହୁଁଛ, ତେବେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ, ସମସ୍ତ ସମୟରେ ଓ ସମସ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିରେ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରୁହିବା ଉଚିତ।
ଧର୍ମଜ୍ଞାନପ୍ରସୂନସ୍ଯ ସ୍ଵର୍ଗମୋକ୍ଷଫଲସ୍ଯ ଚ । ତାପତ୍ରଯାଦିସନ୍ତପ୍ତଶ୍ଛାଯାଂ ମୋକ୍ଷତରୋଃ ଶ୍ରଯେତ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଯେଉଁମାନେ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ, ସେମାନେ ଧର୍ମ ଜ୍ଞାନର ଫୁଲ ଓ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷର ଫଳ ଦେଇଥିବା ମୋକ୍ଷ ଗଛର ଛାୟାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିବା ଉଚିତ।
ତସ୍ମାଜ୍ଜ୍ଞାନେନାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞେଯଂ ଶ୍ରୀଗୁରୋର୍ମୁଖାତ୍ । ସୁଖେନ ମୁଚ୍ଯତେ ଜନ୍ତୁର୍ଘୋରସଂସାରବନ୍ଧନାତ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଏହିଠାରୁ, ଶ୍ରୀଗୁରୁଙ୍କ ମୁଖରୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଆତ୍ମାର ସତ୍ୟକୁ ଜାଣିବା ଉଚିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ଜୀବ ଘୋର ସଂସାର ବନ୍ଧନରୁ ସହଜରେ ମୁକ୍ତି ପାଏ।
ତତ୍ତ୍ଵଜ୍ଞସ୍ଯାନ୍ତିମଂ କୃତ୍ଯଂ ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତେଽଧୁନା । ଯେନ ମୋକ୍ଷମଵାପ୍ନୋତି ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ଵାଣସଂଜ୍ଞକମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟଜ୍ଞାନୀଙ୍କର ଶେଷ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କହିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମ ନିର୍ବାଣ ନାମକ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ।
ଅନ୍ତକାଲେ ତୁ ପୁରୁଷ ଆଗତେ ଗତସାଧ୍ଵସଃ । ଛିନ୍ଦ୍ଯାଦସଂଗଶସ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ପୃହାଂ ଦେହେଽନୁ ଯା ଚ ତମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ମୃତ୍ୟୁ ସମୟରେ, ଶେଷ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ଆସିଲେ, ଭୟ ଛାଡ଼ି, ଦେହ ଓ ତାହା ସହିତ ଯାହା ଆସେ ତାହାପ୍ରତି ଆସକ୍ତିକୁ ବିରକ୍ତିର ତଳୱାର ଦ୍ୱାରା କାଟି ଦେବା ଉଚିତ।
ଗୃହାତ୍ପ୍ରଵ୍ରାଜିତୋ ଧୀରଃ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥଜଲାପ୍ଲୁତଃ । ଶୁଚୌ ଵିଵିକ୍ତ ଆସୀନୋ ଵିଧିଵତ୍କଲ୍ପିତାସନେ ॥ ୨,୪୯.
ଘର ଛାଡ଼ି, ଧୈର୍ୟ ଧରି, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ଶୁଭ୍ର ଓ ଏକାକୀ ସ୍ଥାନରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ବିଛାଇଥିବା ଆସନରେ ବସିବା ଉଚିତ।
ଅଭ୍ଯସେନ୍ମନସା ଶୁଦ୍ଧଂ ତ୍ରିଵୃଦ୍ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରଂ ପରମ୍ । ମନୋ ଯଷ୍ଛେଜ୍ଜିତଶ୍ଵାସୋ ବ୍ରହ୍ମ ବୀଜମଵିସ୍ମରନ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଶୁଦ୍ଧ ମନରେ, ତିନି ଅଖର ବ୍ରହ୍ମ ମନ୍ତ୍ରର ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ମନକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶ୍ୱାସକୁ ବଶରେ ରଖି, ବ୍ରହ୍ମ ବୀଜକୁ କେବେ ଭୁଲିବା ନୁହେଁ।
ନିଯଚ୍ଛେଦ୍ଵିଷଯେଭ୍ଯୋଽକ୍ଷାନ୍ମନସା ବୁଦ୍ଧି ସାରଥିଃ । ମନଃ କର୍ମଭିରାକ୍ଷିପ୍ତଂ ଶୁଭାର୍ଥେ ଧାରଯେଦ୍ଧିଯା ॥ ୨,୪୯.
ବୁଦ୍ଧି ରଥି ହୋଇ, ମନ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ବିଷୟରୁ ଅଟକେଇବା ଉଚିତ; କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ମନକୁ ଶୁଭ କାମରେ ବୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
ଅହଂ ବ୍ରହ୍ମ ପରଂ ଧାମ ବ୍ରହ୍ମାହଂ ପରମଂ ପଦମ୍ । ଏଵଂ ସମୀକ୍ଷ୍ଯ ଚାତ୍ମାନମାତ୍ମନ୍ଯାଧାଯ ନିଷ୍କଲେ ॥ ୨,୪୯.
ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ଧାମ; ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମ, ପରମ ପଦ—ଏଭଳି ଭାବି, ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ଅଭିନ୍ନ ରୂପରେ ନିଜ ମନରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଓମିତ୍ଯେକାକ୍ଷରଂ ବ୍ରହ୍ମ ଵ୍ଯାହରନ୍ମାମନୁସ୍ମରନ୍ । ଯଃ ପ୍ରଯାତି ତ୍ଯଜନ୍ଦେହଂ ସ ଯାତି ପରମାଂ ଗତିମ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଏକ ଅଖର 'ଓଁ' ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ, ତାହା ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରି, ଯିଏ ଦେହ ଛାଡ଼ି ଯାଏ, ସେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ।
ନ ଯତ୍ର ଦାମ୍ଭିକା ଯାନ୍ତି ଜ୍ଞାନଵୈରାଗ୍ଯଵର୍ଜିତାଃ । ସୁଧିଯସ୍ତାଂ ଗତିଂ ଯାନ୍ତି ତାନହଂ କଥଯାମି ତେ ॥ ୨,୪୯.
ଯେଉଁଠାରେ ଢୋଙ୍ଗୀ, ଅଜ୍ଞାନୀ ଓ ବିରାଗ ହୀନ ଲୋକେ ଯାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ, ସେଇ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀମାନେ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି; ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିବି।
ନିର୍ମାନମୋହା ଜିତସଂଗଦୋଷା ଅଧ୍ଯାତ୍ମନିତ୍ଯା ଵିନିଵୃତ୍ତକାମାଃ । ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୈର୍ଵିମୁକ୍ତାଃ ସୁଖଦୁଃ ଖସଂଜ୍ଞୈର୍ଗଚ୍ଛନ୍ତ୍ଯମୂଢାଃ ପଦମଵ୍ଯଯଂ ତତ୍ ॥ ୨,୪୯.
ଯେଉଁମାନେ ଅହଂକାର ଓ ମୋହ ଛାଡ଼ିଛନ୍ତି, ସଙ୍ଗ ଦୋଷକୁ ଜୟ କରିଛନ୍ତି, ସଦା ଆତ୍ମାରେ ଲଗନ, କାମନା ରହିନାହିଁ, ଦୁଃଖ ସୁଖ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ—ସେଇ ପ୍ରଜ୍ଞାନୀମାନେ ଅବିନାଶୀ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।