ଏକ ପବିତ୍ର ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାରକାଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ଅଂଶରେ, ଦୂର୍ଗା ପୂଜା, ସୂର୍ୟ ପୂଜା ଓ ମହେଶ୍ୱରୀ ପୂଜାର ମନ୍ତ୍ର ଓ ପୂଜା ବିଧି ଏହିପରି ବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି। ପ୍ରଥମେ ଦୂର୍ଗା ଦେବୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ବିଷୟରେ କହାଯାଇଛି—ତାଙ୍କୁ ଅଠାଇ ହାତ ବା ଅଠର ହାତ ଥିବା ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଦେବୀଙ୍କ ଦୁଇ ହାତରେ ତଳୱାର ଓ ଢାଲ, ଦୁଇଟି ହାତରେ ଗଦା ଓ ଦଣ୍ଡ, ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ହାତରେ ଚକ୍ର ଓ ଘଣ୍ଟା, ଆଉ ଦୁଇଟି ହାତରେ ଧ୍ୱଜ ଓ ଦଣ୍ଡ ରହିଥାଏ। ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ହାତରେ ଶୂଳ ରହିଥାଏ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ହାତରେ ହଳ ଓ ମୁଷଳ ଧରିଥାନ୍ତି। ଏକ ହାତରେ ଦେବୀ ବିପଦ ସୂଚକ ମୁଦ୍ରା ଦେଉଥିବାବେଳେ, ଅନ୍ୟ ହାତରେ ଭୟଙ୍କର ଧ୍ୱନି ସୃଷ୍ଟି କରିଥାନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜୀବ ଦେବୀଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି ଜୟ ଚାହିଁଥାନ୍ତି—"ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ନାଥ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜୟ ହେଉ।" ଏହିପରି ଦୂର୍ଗା ପୂଜା ଓ ମନ୍ତ୍ର ବର୍ଣ୍ନନା ଅଠତ୍ରିଶ ଅଧ୍ୟାୟରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ପରେ, ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଛି—"ପ୍ରଭୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା ବିଧି ସଂକ୍ଷିପ୍ତରେ ଆଉ ଏକଥା କହନ୍ତୁ।" ତାପରି ଶିବଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି—"ମୁଁ ପୁନି ସୂର୍ୟ ପୂଜା ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ଦ୍ୱାରରେ ରକ୍ଷାକାରୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ 'ଓଁ, ଦଣ୍ଡିନ୍କୁ ନମଃ' ଏବଂ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ କୋଣରେ 'ଓଁ, ପ୍ରଭୂତା', 'ଓଁ, ଭିମଳା', 'ଓଁ, ଆଧାରା' ମନ୍ତ୍ରରେ ବିମଳା ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବୀମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ 'ଓଁ, ପଦ୍ମା', 'ଓଁ, ଦୀପ୍ତା', 'ଓଁ, ଭଦ୍ରା', 'ଓଁ, ବିଭୂତି', 'ଓଁ, ବୈଦ୍ୟୁତା', 'ଓଁ, ସର୍ବତୋମୁଖୀ' ମନ୍ତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ମଧ୍ୟରେ 'ଓଁ, ଅର୍କାସନ' ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି—'ହ୍ରଂ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଆବାହନ, ସ୍ଥାପନା ଓ ବିଦ୍ଧି କରିବା ଉଚିତ। ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇ କିମ୍ବା ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ, ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ଏକ ଚକ୍ର ରଥରେ ବସିବା, ଦୁଇ ହାତରେ ପଦ୍ମ ଧରିଥିବା ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ସୂର୍ୟ ପୂଜା ନିତ୍ୟ କରିବା ଉଚିତ। ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଏହିପରି—ତିନି ଦିନ ଅଂଗୁଳିରେ ପଦ୍ମ ଓ ଚକ୍ର ମୁଦ୍ରା ଦେଖାଇ, 'ଓଁ, ଅର୍କା, ମୁଣ୍ଡରେ, ସ୍ୱାହା', 'ଓଁ, ହୁଁ, କବଚରେ, ହୁଁ', 'ଓଁ, ବହ୍, ଅସ୍ତ୍ରରେ, ଫଟ୍' ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ, ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମ, କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦିଗଗୁଡିକରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ରରେ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣୀ ସୋମଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ। ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ରୁଦ୍ର ଓ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ଅଙ୍ଗାରକ (ମଙ୍ଗଳ) କୁ ତାପି ଅଗ୍ନି ପରି ଲାଲ ବର୍ଣ୍ଣରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତର-ପଶ୍ଚିମରେ ରାହୁଙ୍କୁ ନନ୍ଦ୍ୟାବର୍ତ୍ତ ଦେଖାଯାଇଥିବା ପାତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ—'ଓଁ, ସୋଁ, ସୋମଙ୍କୁ ନମଃ', 'ଓଁ, ବୃଁ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ନମଃ', 'ଓଁ, ଅଁ, ଅଙ୍ଗାରକଙ୍କୁ ନମଃ', 'ଓଁ, ରଁ, ରାହୁଙ୍କୁ ନମଃ' ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଏହି ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଠ ହଜାର ଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହିପରି—'ଓଁ, ତେଜସ୍ଚଣ୍ଡାୟ, ହୁଁ, ଫଟ୍, ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱାହା, ପୌଷଟ୍' ମନ୍ତ୍ରରେ, ତିଳ ଓ ଚାଉଳ ମିଶାଇ, ଲାଲ ଚନ୍ଦନ ଲେପି, ପାତ୍ରକୁ ମୁଣ୍ଡରେ ରଖି, ମାଟିରେ ଗୁଡ଼ିଯିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଥମେ ଶିକ୍ଷକମଣ୍ଡଳକୁ, ପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ 'ଓଁ, ଅଁ, ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନମଃ' ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ସୂର୍ୟ ପୂଜା କଲେ ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକର ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହି ଅଧ୍ୟାୟ 'ସୂର୍ୟ ପୂଜା ବିଧି' ରେ ସମାପ୍ତ ହୁଏ। ପରେ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଚକ୍ରଧାରୀ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କରାଯାଇଛି—"ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପୂଜା ବିଧି ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।" ତାପରି କହାଯାଇଛି—"ବୃଷଧ୍ୱଜ, ମହେଶ୍ୱରୀଙ୍କ ପୂଜା ଏପରି ଅଛି। ମଣ୍ଡଳରେ ନ୍ୟାସ କରି, ପରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। 'ଓଁ, ହାଁ, ଶିବାସନ ଦେବୀ, ଆସନ୍ତୁ' ଦେଇ ଆବାହନ କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାରରେ ଗଣପତି, ନନ୍ଦି, ଗଙ୍ଗା, ମହାକାଳଙ୍କୁ 'ଓଁ, ହାଁ' ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ, ଗନ୍ଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପଚାର ଦେଇ ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶିକ୍ଷକ, ଅନନ୍ତ, ଜ୍ଞାନ, ଶାସନ, ଅଜ୍ଞାନ, ଅଶାସନ, ଅଧସ୍ଚନ୍ଦ, କର୍ଣିକା, ଜ୍ୟେଷ୍ଠା, କାଳୀ, ବଳପ୍ରମଥିନୀ, ମନୋନ୍ମନୀ, ଶିବରୂପ, ଶିବ, ମୁଣ୍ଡ, କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର—ଏହି ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅନୁକ୍ରମେ 'ଓଁ, ହାଁ' ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। 'ଓଁ, ହାଁ' ମନ୍ତ୍ରରେ ସିଦ୍ଧି, ବିଦ୍ୟୁତ, ଜାଗ୍ରତି, ସ୍ୱଧା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଆଠ ରୂପ ନିତ୍ୟ ତଥ୍ୟରେ ବିଦ୍ୟମାନ ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ବାମଦେବଙ୍କୁ, ରକ୍ଷା, କନ୍ୟା, ମାତୃ, ବୃଦ୍ଧି, ତୃତୀୟ, ମୋହିନୀ—ଏହାର ତେର ରୂପ ବାମଦେବ ରୂପରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତତ୍ପୁରୁଷ, ସ୍ଥାପନା, ଶାନ୍ତି—ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରି ଗରୁଡ଼ ମହାପୁରାଣର ଆଚାରକାଣ୍ଡରେ ଦୂର୍ଗା, ସୂର୍ୟ ଓ ମହେଶ୍ୱରୀ ପୂଜା ବିଧି ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଏହି ଅନୁକ୍ରମରେ ବିବର୍ଣ୍ନିତ ହୋଇଛି।