ହେ ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ହେଉଛି ସଂଯମ, ଶିଷ୍ଟାଚାର ଓ ବିଭିନ୍ନ ବ୍ରତର ସ୍ୱରୂପ। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ଭୂମିରେ ଗରୁଡ଼ ପକ୍ଷୀ ମୋତେ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ମୋ ମାତା ବିନତା, ହେ ହରି, ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାସୀ ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସେଇ ଦାସ୍ୟତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିବି, ଯେପରିକି ମୁଁ ତୁମର ଭାନ୍ଧାନ ହୋଇଛି। ଯେପରିକି ମୁଁ ପୁରାଣ ସଂହିତାର ରଚୟିତା, ସେହିପରି ତୁମେ କାର୍ଯ୍ୟ କର—ଏହିପରି ବିଷ୍ଣୁ କହିଥିଲେ। ତୁମେ ତୁମ ମାତା ବିନତାଙ୍କୁ ସର୍ପମାନଙ୍କ ଦାସ୍ୟତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ କରିବ। ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭୂତ, ଭାନ୍ଧାନ ଓ ବିଷ ନାଶକ ହେବ। ମୋ ଯେଉଁ ରୂପ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି, ସେହି ରୂପ ମଧ୍ୟ ତୁମ ପାଇଁ ପ୍ରକାଶିତ ହେବ। ଯେପରିକି ମୁଁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶ୍ରୀ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ହେ ବିନତାନନ୍ଦନ—ଏପରି ମତେ ଯେପରି ପୂଜା କରାଯାଏ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଗରୁଡ଼ ରୂପେ ପୂଜିତ ହେବ। ଏପରି କଥା ଶୁଣି, ଗରୁଡ଼ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, ହେ ରୁଦ୍ର। ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଚିନ୍ତାରେ ଲୀନ ହୋଇ, ସେ ଅନ୍ୟେକୁ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃଜୀବିତ କଲେ। ହେ ରୁଦ୍ର, ଏହି ଗରୁଡ଼ ଉପଦେଶ ଶୁଣ, ଯାହା ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚ୍ଚାରିତ, ଏବଂ ମୋ ଏକ ଅଂଶ ଅଟୁଟ ଅଛି। ଏଭଳି, ଋଷି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କଠାରୁ ପଦ୍ମଯୋନି ରୁଦ୍ର ଓ ବିଷ୍ଣୁ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲେ। ଏହି ଶ୍ରବଣ କରୁଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଥିଲା। ଵର୍ଣ୍ଣ ଓ ଆଶ୍ରମର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ଦାନ ଓ ରାଜଧର୍ମ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା। ଧର୍ମ, କାମ, ଅର୍ଥ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନ, ଏହାର ଅଙ୍ଗ ଓ ଲୟ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଏ ସବୁ କଥା ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣରେ ପବିତ୍ର ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ହୋଇଥିଲା। ହରିଙ୍କ ଭାନ୍ଧାନ ଓ ସୃଷ୍ଟିର କ୍ରମର କାରଣ ହୋଇ, ଗରୁଡ଼ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଭୋକରେ ହରିଙ୍କ ଗର୍ଭସ୍ଥ କୋସ୍ତୁଭ ଅଣ୍ଡ ଧରି ପକାଇଥିଲେ। ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଉପଦେଶର ଶକ୍ତିରେ, କଶ୍ୟପ ଗରୁଡ଼ ଦ୍ୱାରା ଦଗ୍ଧ ହୋଇଥିବା ଗଛକୁ ପୁନଃଜୀବନ ଦେଲେ। ଏହି ଶୁଭ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଗରୁଡ଼ ଉପଦେଶ ସବୁ ଫଳ ଦେଉଥିବା, ତୁମେ ଏହାକୁ ପାଠ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ, ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ, ଶୃଙ୍ଖଳା, ଏବଂ ମନୁମାନଙ୍କ ଯୁଗ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ହେ ରୁଦ୍ର, ମୁଁ ଏବେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପାପ ନାଶକ ବିଷୟ କହିବି। ଦିବ୍ୟ ନର-ନାରାୟଣ, ବାସୁଦେବ ଓ ନିର୍ମଳ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ବିଷୟରେ କଥା ହୋଇଛି। ଏହି ସବୁ ଦୃଶ୍ୟ ଓ ଅଦୃଶ୍ୟ ରୂପରେ, ପୁରୁଷ ଓ କାଳ ରୂପରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ବିଷ୍ଣୁ, ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଉଛନ୍ତି ପୁରୁଷ, ଏବଂ କାଳ ମଧ୍ୟ। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ ଶୂନ୍ୟ, ଅନନ୍ତ ଓ ପରମ ପୁରୁଷ। ତାଙ୍କଠାରୁ ବୁଦ୍ଧି, ବୁଦ୍ଧିରୁ ମନ, ଏଠାରୁ ଆକାଶ, ତାପରେ ବାୟୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ହେଉଛି ରୁଦ୍ର, ଏହି ଅଣ୍ଡ ଭିତରେ ସେ ନିଜେ ବିଦ୍ୟମାନ। ଚାରିମୁଖୀ ବ୍ରହ୍ମା ସଦା ରଜସ୍ ଗୁଣରେ ପ୍ରଧାନ। ଏହି ଅଣ୍ଡ ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ—ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମାନବ ଅଛନ୍ତି। ସମୟ ଶେଷରେ ସମସ୍ତ କିଛି ଲୟ ହୁଏ, ଏବଂ ହରି ନିଜେ ସଂହାରକ ହୁଅନ୍ତି। ଚକ୍ର ଶେଷରେ, ରୁଦ୍ର ରୂପ ଧାରଣ କରି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ନାଶ କରନ୍ତି। ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରି, ସେ ତାଙ୍କ ଦାନ୍ତରେ ଏହି ଭୂମିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି। ମହାନ୍ତମ ସୃଷ୍ଟିର ପ୍ରଥମ ହେଉଛି ବିକୃତ ସୃଷ୍ଟି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଂଶ। ତୃତୀୟ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବଇକାରିକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି। ଚତୁର୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି ପ୍ରାଧାନିକ, ଏହିଠି ଅଚଳ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି। ଷଷ୍ଠ ସୃଷ୍ଟି, ଉର୍ଦ୍ଧ୍ୱଗାମୀ ଉପରେ ଥିବା, ଦେବତାଙ୍କ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଅଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି ହେଉଛି କୃପା, ଯାହା ସତ୍ତ୍ୱିକ ଓ ତାମସିକ ଉଭୟ। ପ୍ରାକୃତ, ବୈକୃତ ଓ କୌମାର ସୃଷ୍ଟି, ଏହି ସବୁ ନବମ ସୃଷ୍ଟି ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଏପରି ଭାବେ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଶୁଭ ଉପଦେଶ ଓ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା, ସୃଷ୍ଟିର ଆଦି ଓ ଅନ୍ତ, ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହେଲା।