ଏହି ପବିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନାରେ ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ତ ଜଗତ୍ ମାତୃଗଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରାଯାଉଛି, ତାପରେ ପ୍ରାଣାୟାମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱାସକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହା ପରେ, "ଓଁ ହାଁ" ମନ୍ତ୍ରରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା, ଶୁଦ୍ଧ ବାଣୀ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ମନନ କରିବା ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ପ୍ରେରଣା ଦେବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି। ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଉପାସନା କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟମୟ ମନ୍ତ୍ର "ଓଁ ହଁ" ଦ୍ୱାରା ଆକାଶରେ ଧୂମକେତୁ ସଦୃଶ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା କଥା ଆସିଛି। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ଦଣ୍ଡିନ, ପିଙ୍ଗଳା ଏବଂ ମହାପୁରୁଷମାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ପରେ, ବିଶେଷ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଦ୍ମା, ଦୀପ୍ତା, ସୂକ୍ଷ୍ମା ଓ ଜୟାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପୂର୍ବଦିଗରେ ଓ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦେବୀଙ୍କୁ "ରାଁ" ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜିତ କରିବା, ହୃଦୟରେ "ଓଁ ଆଁ" ଏବଂ ମୁଣ୍ଡ ଓ ମୁରୁଟିରେ "ଭୂର୍ଭୁଃସ୍ୱଃ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା କଥା ଆସିଛି। ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସୂର୍ଯ୍ୟହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା, ଶୁଭ ପାଇଁ "ସୋଁ", "ସୋମଁ" ଓ "ମଁ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉପଦେଶ ମିଳିଛି। ଏହିପରି, ରାହୁଙ୍କୁ "ରାଁ", କେତୁଙ୍କୁ "କଁ" ମନ୍ତ୍ରରେ, ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଉଗ୍ର ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି। ହୃଦୟ ପାଇଁ "ହାଁ", ମୁଣ୍ଡରେ "ହୂଁ", କବଚ ପାଇଁ "ହୈଁ", ଚକ୍ଷୁରେ "ହୌଁ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଏହି ସମସ୍ତ ପୂଜା ପାଇଁ ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ତିଆରି କରି, ଜଳ ଛିଟାଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ପରେ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାପରେ ନିଜକୁ ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥିବା ଭାବନା କରି, ସେହି ପଦ୍ମ ଚତୁର୍ଦ୍ଧାରା ବାହାରେ "ହୌଁ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ଏଠାରେ ଶ୍ରୀବତ୍ସ, ଗୃହେଶ୍ୱର, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦେଖାଯାଉଛି। ଅଧର୍ମ ଆରମ୍ଭ, ଅଗ୍ନିର ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଏବଂ ପଦ୍ମର କଣ୍ଡରେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୂଜା କ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। "ଓଁ ହୌଁ" ମନ୍ତ୍ରରେ ଶବ୍ଦ ଓ ବଳର ରୂପାନ୍ତରକୁ ସ୍ମରଣ କରି, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ବେଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ପୂଜା କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି। ତାପରେ ଆବାହନ, ସ୍ଥାପନ, ସନ୍ନିଧି ଓ ନିଗ୍ରହ କ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା, ଆଚମନ, ଅଙ୍ଗରାଗ, ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ, ସ୍ନାନ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧି କ୍ରମରେ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ପୁନଃ, ମୁଖଶୁଦ୍ଧି, ତାମ୍ବୁଳ ଦାନ ଓ ହସ୍ତ ପରିଶ୍ରା ଏହି କ୍ରମରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଯଦି ପ୍ରତିକ ମୂର୍ତ୍ତି ରହିଥାଏ, ଏକ ଦିନ ପାଠ ଓ ପାଠ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅଗ୍ନି, ବାଣେଶ୍ୱର, ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଆରମ୍ଭରେ ଏହି କ୍ରମ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଗୁହ୍ୟ ରକ୍ଷକ ଓ ସର୍ବାଧିକ ଗୁପ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏହି ପାଠ ଅର୍ପଣ କରି ଗ୍ରହଣ କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଛି। ଯେକୌଣସି କର୍ମ, ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ଯାହା କରାଯାଏ, ତାହା ସମସ୍ତ ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପିତ। ଶିବ ଦାତା, ଶିବ ଭୋକ୍ତା, ଏହି ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱ ଶିବ ନିଜେ। ମୁଁ ଯାହା କରିଛି, କିମ୍ବା କରିବି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମକୁ ଅର୍ପିତ। ଏବେ ଆଉ ଏକ ଭିନ୍ନ ଭାବେ ମୁଁ ଶିବଙ୍କ ପୂଜା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି। ବାୟୁ ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ତୁମ ନାଥଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରରେ ଏବଂ ପୂର୍ବ ଆରମ୍ଭରୁ ଏହି କ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି। ପ୍ରକାଶ, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ଗନ୍ଧ, ରସ, ରୂପ ଓ ଶବ୍ଦ; ଚକ୍ଷୁ, ଜିହ୍ବା, ଘ୍ରାଣ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଆମି, ଏବଂ ପ୍ରକୃତି; ମାୟା, ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ, ଈଶ୍ୱର, ଏବଂ ସଦାଶିବ—ଏହି ସମସ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି। ଯିଏ ଶିବ, ସେହି ହରି, ସେହି ବ୍ରହ୍ମା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସେହି ବ୍ରହ୍ମ ଅଟୁଟ ଆତ୍ମା, ହେ ଶଙ୍କର। ଏବେ ମୁଁ ପଞ୍ଚ ତତ୍ତ୍ୱର ଶୁଦ୍ଧି କ୍ରମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶିବ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ। ପିଙ୍ଗଳା ଓ ଇଡା ଦ୍ୱିଚନ୍ଦ୍ରା, ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ଦ୍ୱିବାୟୁର ବିବରଣା ଦିଆଯାଉଛି। ମୁଖ ଦ୍ୱାରା ବାୟୁ, ଏକ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ଗୁଣ ଥିବା ବାଣ ସଦୃଶ। "ଓଁ ହ୍ରୀଁ" ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ, "ହ୍ରୂଁ", "ହ୍ରଃ", "ଫଟ୍" ଏବଂ ଚୁରାସି କୋଟି ଆଧାର ଭୂତତ୍ତ୍ୱର ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛି। ସେହି ଭିତରେ, ବିଶ୍ୱବୃକ୍ଷ ଏବଂ ଆତ୍ମାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ବାମାଦେବୀ ସ୍ଥାପନ ଓ ସୁଷୁମ୍ନା ସମର୍ଥକ ରୂପେ ବର୍ଣ୍ଣିତ। ଗୁଣଗତ ଉନ୍ନତି, ବେଦ ଏବଂ ଶ୍ୱେତ ଧ୍ୟାନ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଉଛି। ପଦ୍ମ ଚିହ୍ନିତ ଏକ ପଦ୍ମକୁ, ଯାହା ବିଶିଏ କୋଟି ଉପରେ ବିସ୍ତୃତ, ସେହି ପଦ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିବାକୁ କହାଯାଇଛି। ତାଳୁ ଏବଂ ପଦ୍ମ ରେ ଅଘୋର ଜ୍ଞାନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ସ୍ଥାନ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଏହିପରି ଶିବପୂଜାର ପାବନ କ୍ରମ ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରରେ ସ୍ନିଗ୍ଧ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ।