ଏକ ସମୟର କଥା, ବ୍ରହ୍ମାଜୀଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ଉତ୍ତର ପର୍ବତରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ପର୍ବତ ଭାବରେ ବିହାର କରୁଥିବା ଏକ ଦେବୀଙ୍କୁ, ବ୍ରହ୍ମା ଅନୁମତି ଦେଲେ: "ଦେବୀ, ତୁମେ ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଏଠାରୁ ବିଦାୟ ନିଅ।" ଏହା ପରେ, ବ୍ୟାସଦେବଙ୍କୁ ବ୍ରହ୍ମାଜୀ କହିଲେ: "ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ବିବରଣା କରିବି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ଦେଇଥାଏ। ପ୍ରଥମେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ବିଶେଷକରି ବ୍ରହ୍ମଚାରୀମାନେ, ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବା ଉଚିତ।" ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧିରେ, ପୂଜାରୀଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣାବୃତ୍ତି ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧି ଦେବତାମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବେ, ବାମବୃତ୍ତିରେ ପିନ୍ଧି ପିତୃମାନେ ଆମନ୍ତ୍ରିତ ହେବେ। ତାଙ୍କର ପାଦ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ମନ୍ତ୍ର ଓ ଶବ୍ଦରେ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଆଦର ସହ କୁହାଯିବ: "ଓଁ, ସ୍ୱାଗତମ୍।" ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ଆମେ ସ୍ୱୀକୃତ," ତେବେ କୁହିବେ: "ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ପାଦଜଳ ଅର୍ଘ୍ୟ, ସ୍ୱାହା।" ଏହି ପ୍ରକାର ପବିତ୍ର କୁଶ ମିଶିତ ଜଳ ପାଦରେ ଦିଆଯିବ। ପରେ, ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖ ହୋଇ ବାମବୃତ୍ତି ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ କରି, ନିଜ ଗୋତ୍ରର ପିତୃ, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ନାମ ଓ ଉପନାମ ସହିତ "ଏହି ପାଦଜଳ ଅର୍ଘ୍ୟ, ସ୍ୱଧା" ବୋଲି, ପୁଷ୍ପ ଓ କୁଶ ମିଶିତ ଜଳ ଦିଆଯିବ। ଏହିପରି ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ପିତୃମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ "ଏହା ଆଚମନ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା, ସ୍ୱଧା" ବୋଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ହାତରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦିଆଯିବ। ଏହାପରେ, "ଓଁ, ଏହି ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଏଠି ପ୍ରସ୍ତୁତ" ବୋଲି, ସପ୍ତ ଉଚ୍ଚାରଣ—"ଓଁ ଭୂଃ, ଓଁ ଭୁଃଵଃ, ଓଁ ସ୍ଵଃ, ଓଁ ମହଃ, ଓଁ ଜନଃ, ଓଁ ତପଃ, ଓଁ ସତ୍ୟମ୍"—ପଠି, ଦେବବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ପୂର୍ବାଭିମୁଖ ଓ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତରାଭିମୁଖ ବସାଯିବ। "ଓଁ, ଦେବତା, ପିତୃ, ମହାଯୋଗୀମାନେ, ସ୍ୱଧା ଓ ସ୍ୱାହାକୁ ନମସ୍କାର, ସେମାନେ ସଦା ବିରାଜିତ ହେଉନ୍ତୁ"—ଏହା ତିନିଥର ପଠିବେ। ତାପରେ, ନିଜ ଗୋତ୍ରର ପିତୃମାନେ, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ନାମ ଓ ଉପନାମ ସହିତ, "ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆରମ୍ଭରୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବି" ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିବେ। "ଓଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ, ସ୍ୱାହା। ଓଁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରିବି।" ଏହିପରି, "ଓଁ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ, ଆସ, ଏହି ଆହ୍ୱାନ ଶୁଣ, ଏହି କୁଶ ଉପରେ ବସ, ଏହି ନିବେଦନ ଶୁଣ।" ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭୂତପିଶାଚ ଓ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନେ ଦୂରେଇବାକୁ ବାର୍ଲି ତିନିଥର ଛିଣ୍ଡିବେ। "ଓଁ, ମୁଁ ପାତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବି" ବୋଲି ପ୍ରାରମ୍ଭ କରି, ପବିତ୍ରକରଣ ପରେ ଜଳ ଓ ବାର୍ଲି ଦିଆଯିବ। "ତୁମେ ବାର୍ଲି, ଦ୍ୱେଷ ଓ ଶତ୍ରୁତା ଦୂର କର," ଏବଂ ଶ୍ରୀ ଦେବୀଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ସୁଗନ୍ଧ ଦିଆଯିବ। ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ରମେ ପାତ୍ର ପୂତିତ କରି, ସେଠାରେ କୁଶ ରଖି, ପ୍ରଥମ ପାତ୍ରକୁ ଉପରକୁ କରି, ପବିତ୍ର କୁଶ ରଖିବେ। "ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ, ବସ୍ତ୍ର ଦିଆଯିବା ଯୁଗର ପୂତିକରଣ। ଦାନ ନିର୍ମଳ ହେଉ," ବ୍ରାହ୍ମଣ ଉତ୍ତର ଦେବେ: "ତଥାସ୍ତୁ।" ଏହାପରେ, ନିଜ ପିତୃ, ପିତାମହ, ପ୍ରପିତାମହ, ମାତାମହ, ପ୍ରମାତାମହ ଓ ସେମାନଙ୍କ ଅଗ୍ରଜ ଓ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଘୋଷଣା କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣ ଅନୁମତି ଦେଲେ, ତିନିଥର "ଓଁ, ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ" ପଠିବେ। "ଓଁ, ଅମୁକ୍ ଗୋତ୍ରର, ମୋର ପିତା, ପିତାମହ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏହି ଆସନ ସ୍ୱଧା ସହ ଦିଆଯାଉଛି" ବୋଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ବାମପାଖରେ ଆସନ ଦିଅନ୍ତୁ। "ଓଁ, ପିତୃମାନେ, ଆମେ ଆପଣମାନେଂକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରୁଛୁ, ଶତ ପିତୃ ଆସନ୍ତୁ।" ଏହିପରି ମନ୍ତ୍ର ପଠି, ପିତୃମାନେ ଦେବପଥେ ଆସି, ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ, ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଦେବତା ଓ ପିତୃମାନେ ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତିମାନେ ଦୂର କରନ୍ତୁ ବୋଲି ତିଳ ଛିଣ୍ଡିବେ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପାତ୍ର ରଖିବେ। "ଓଁ, ତୁମେ ତିଳ, ସୋମଙ୍କୁ ଉପହାର, ସ୍ୱଧା ସହ ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ପ୍ରସନ୍ନ କର" ବୋଲି ତିଳ ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ, ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦେଇ, ପିତୃପାତ୍ରକୁ ଉଠାଇ, "ଓ ଦେବ" ବୋଲି, "ଅମୁକ୍ ଗୋତ୍ରର, ଅମୁକ୍ ଦେବଶର୍ମାନ୍, ତୁମର ସ୍ତ୍ରୀ ସହ, ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ସ୍ୱଧା ସହ ଦିଆଯାଉଛି" କୁହିବେ। ଅପବିତ୍ର ପାତ୍ରକୁ ବାମପାଖରେ ଓ ଦକ୍ଷିଣପାଖରେ କୁଶ ଉପରେ ରଖି, "ଓଁ, ଏହି ପିତୃମାନେ ନିବାସ" ବୋଲି ପାତ୍ର ଉଲ୍ଟା କରିବେ। "ଓଁ, ପିତୃଲୋକ ଓ ନିବାସ ପବିତ୍ର ହେଉ, ଏହି ପିତୃନିବାସ" ବୋଲି ପାତ୍ରକୁ ଛୁଇଁ, ସୁଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ, ଦୀପ, ବସ୍ତ୍ର, ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଦେଅନ୍ତୁ। "ଏହି ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ହେଉ" ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିବେ। ଏହିପରି ମାତୃପକ୍ଷୀୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଏବେ, ଘୃତ ମିଶ୍ରିତ ଭୋଜନ ନେଇ, ଦକ୍ଷିଣ ଶିର ଉପରେ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ କରି, "ଓଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା" ବୋଲି ଦେବବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଇଥର ନିବେଦନ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ପିଣ୍ଡ ଓ ଅନ୍ୟ ପାତ୍ରରେ ରଖିଦିଅନ୍ତୁ। ପିତୃପାତ୍ରକୁ କୁଶ ରଖି, ଦୁଇହାତ ନିମ୍ନମୁଖ କରି, "ଓଁ, ପୃଥିବୀ ପାତ୍ର, ସ୍ୱର୍ଗ ତାଳ, ଘୃତାମୃତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମୁଖରେ ନିବେଦନ କରିବି" ବୋଲି ପୂତିକରଣ କରିବେ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ମଧ୍ୟରେ ଖାଦ୍ୟ ରଖିବେ। "ଅପହତ" ପଠି ବାର୍ଲି ଛିଣ୍ଡିବେ। "ଓଁ, ମୁଁ ଅଶୁଭ ନାଶ କରେ, ଦୁଷ୍ଟ ଶକ୍ତି ଦୂର କରେ" ବୋଲି ସିଦ୍ଧାର୍ଥ ବିଜ ଛିଣ୍ଡିବେ। ଧୂରିଲୋଚନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘୃତ, ଜଳ, ଲବଣ ଦେଇ "ସ୍ୱାହା" ବୋଲି ନିବେଦନ କରିବେ। "ଓଁ, ଏହି ଭୋଜନ ଅକ୍ଷୟ ହେଉ, ସଙ୍କଳ୍ପ ପୂରଣ ହେଉ।" ପରେ, ବାମବୃତ୍ତି ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ଧାରଣ କରି, ଖାଦ୍ୟ ଘୃତ ଓ ଲବଣ ସହ ପିତୃବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାତ୍ରରେ ରଖି, କୁଶ ତଳକୁ ଛୁଇଁ ରଖିବେ। "ଓଁ, ପୃଥିବୀ ପାତ୍ର" ବୋଲି, ଦୁଇହାତ ଉପରକୁ କରି, "ଓଁ, ଏହି ବିଷ୍ଣୁ" ବୋଲି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠି ଉପରେ ରଖିବେ। "ଅପହତ" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ତିଳ ଛିଣ୍ଡିବେ। ବାମ ଘୁଁଡି ଭୂମିକୁ ଛୁଇଁ, "ଅମୁକ୍ ଗୋତ୍ରର, ମୋର ପିତା, ପିତାମହ, ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀମାନେ, ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଘୃତ, ଜଳ, ଲବଣ ସହ ସ୍ୱଧାରେ ଦିଆଯାଉଛି" କୁହି ସଙ୍କଳ୍ପ କରିବେ।