ଦିନ ଓ ରାତିର ସଂଧିକୁ ସଂଧ୍ୟା ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ସଂଧ୍ୟା ଦୁଇ ନାଡି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିଥାଏ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟମାନ ହୁଏ ନାହିଁ । ସଂଧ୍ୟା ବିଧିର ସମାପ୍ତିରେ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ନିଜେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ, ନିଜେ କରିଥିବା ହୋମର ଫଳ ଅନ୍ୟ କେହି କରିଲେ ମିଳେ ନାହିଁ । ଯଦି ପୂଜାରୀ, ପୁଅ, ଗୁରୁ, ଭାଇ, ବୋଉଁଝି ପୁଅ କିମ୍ବା ପରିବାରପ୍ରମୁଖ ଏହି ହୋମ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ନିଜେ କରିଥିବା ପରି ମନ୍ୟ ହୁଏ । ଏଠାରେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଗୃହ୍ୟପତ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଦକ୍ଷିଣାକୁ ତ୍ରିନୟନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆହବନୀୟ ଅଗ୍ନି ଓ କୁମାରଙ୍କୁ ସତ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ । ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସମୟରେ ହୋମ କରି ଶେଷେ, ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର, ସାବିତ୍ରୀ ଓ ପ୍ରଣବ ଚ଼ତୁର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରକାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଯେଉଁମାନେ ସଦା ପ୍ରଣବ, ସପ୍ତ ବ୍ୟାହୃତି ଓ ତ୍ରିପଦୀ ସାବିତ୍ରୀରେ ନିରନ୍ତର ଲିନ ଥାନ୍ତି, ସେମାନେ କେହିଁଠି କେବେ ଭୟ ପାଆନ୍ତି ନାହିଁ । ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ନିତ୍ୟ ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି ଗାୟତ୍ରୀ ଚ଼ଢ଼ନ୍ତି, ସେ ପାପରେ ଲିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଯେପରି ଜଳରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ପଦ୍ମପତ୍ର ଭିଜେ ନାହିଁ । ଏହି ଦେବୀ ସ୍ଫଟିକ ଭଳି ଧଳା, ରେଶମ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ହାତରେ ଜପମାଳା ଧରିଛନ୍ତି, ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣା ଓ ପଦ୍ମାସୀନା । ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ବିଧିରେ ଯଜୁର୍ବାକ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କର ତେଜକୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହି ଯଜୁର୍ବାକ୍ୟ ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନେ ଦେଖିଥିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦିବ୍ୟ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆକାଂକ୍ଷା କରିଥିଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଭିତରେ ବା ବ୍ରହ୍ମାଲୋକରେ ଯେଉଁ ତତ୍ତ୍ୱ ବିରାଜିତ, ତାହାକୁ ଆହ୍ୱାନ କରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶେଷରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ତାହାକୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ । ପୂର୍ବାହ୍ନରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ବିଷ୍ଣୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେଉଁଠି ସଦା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଏଠି ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ୟକ୍ତି ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ଶିବଙ୍କୁ ଭିନ୍ନ ଦେବତା ଭାବିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ଏହି ଜଗତରେ ଅଷ୍ଟ ମଙ୍ଗଳମୟ ସତ୍ତା ଅଛି: ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗାଈ, ଅଗ୍ନି, ସୁଅର୍ଣ୍ଣ, ଘୃତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ ଓ ରାଜା । ସୁଅର୍ଣ୍ଣ, ଘୃତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜଳ ଓ ରାଜାଙ୍କୁ ସଦା ଦେଖିବା, ଉପାସନା କରିବା ଓ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ । ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନ ପଞ୍ଚପ୍ରକାର—ଅଧ୍ୟୟନ, ଚିନ୍ତନ, ପୁନରାବୃତ୍ତି, ପାରାୟଣ ଓ ଶିଷ୍ୟମାନେ ପାଖକୁ ପଢ଼ାଇବା । ଯିଏ ବେଦର ଅର୍ଥ, ଯଜ୍ଞ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଧର୍ମ ଗ୍ରନ୍ଥ ଲେଖି ମୂଲ୍ୟ ଦେଇ ଦେଇଥାଏ, ସେ ବେଦବିଦ୍ ହୁଏ । ଯେଉଁଠି ଇତିହାସ ଓ ପୁରାଣ ଲେଖି ଦେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଜ୍ଞାନଦାନର ଫଳ ପାଆନ୍ତି । ତୃତୀୟ ଭାଗରେ ନିର୍ଭରଶୀଳଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ଉପାୟ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି; ମା, ବାପା, ଗୁରୁ, ଭାଇ, ସନ୍ତାନ, ଦରିଦ୍ର ଓ ଶରଣାପନ୍ନମାନେ । ଅତିଥି ଓ ଅଗ୍ନି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଭରଶୀଳ ବୋଲି ଗଣାଯାନ୍ତି; ଏହାଙ୍କୁ ପୋଷଣ କରିବା ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତିର ଉପାୟ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସିତ । ଏହିପରି, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଚେଷ୍ଟା କରି ନିର୍ଭରଶୀଳଙ୍କ ପୋଷଣ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ, ଜଣେ ବଞ୍ଚିଲେ ଅନେକ ଜଣ ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି । ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ନିଜ ପାଇଁ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଜୀବନ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ମୃତ ସମାନ; କାରଣ, ଏକ କୁକୁର ମଧ୍ୟ ନିଜ ପେଟ ଭରିପାରେ । ଧନ ନିଜର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ବୃଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୁଏ, ଏହି ଧନ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦିତ ହୁଏ, ଯେପରି ପାହାଡ଼ରୁ ନଦୀ ଚାଲିଥାଏ । ଏହି ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ, ଯେଉଁଠାରେ ରତ୍ନ, ଧାନ, ଗୋମାତା, ନାରୀ ଆଦି ଅଛି, ସେହିପାଇଁ 'ଧନ' ବୋଲି ବିଶ୍ୱେଷିତ । ବ୍ରାହ୍ମଣ ଜୀବନ ଧାରଣ କରିବାକୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ କିମ୍ବା ସାମାନ୍ୟ ଅପକାର କରିବା ଛାଡ଼ି, ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ନ ଦେଇ ଜୀବିକା ଚଳାଇବା ଉଚିତ । ଧନକୁ ତିନିପ୍ରକାର ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ: ଶୁଦ୍ଧ, ମିଶ୍ର ଓ ତାମସିକ; ଏହାର ବିଭାଗ ସାତ ପ୍ରକାର ଅଟୁଟ ରହିଛି । ଉତ୍ତରାଧିକାରରେ ମିଳିଥିବା, ସ୍ନେହରେ ଦିଆଯାଇଥିବା, ବା ବିବାହରେ ପ୍ରାପ୍ତ ଧନ—ଏହି ତିନିପ୍ରକାର ଧନ ସମସ୍ତ ଜାତି ପାଇଁ ସମାନ । ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ବିଶେଷ ଧନ ତିନିପ୍ରକାର: ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଉପାର୍ଜିତ, ଅଧ୍ୟାପନ ଦ୍ୱାରା ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଦାନ ଦ୍ୱାରା । କ୍ଷତ୍ରିୟଙ୍କର ଧନ ମଧ୍ୟ ତିନିପ୍ରକାର: ଶୁଦ୍ଧ ଧନ, କର ଦ୍ୱାରା ଓ ବିଜୟ ଦ୍ୱାରା ଉପାର୍ଜିତ । ବୈଶ୍ୟଙ୍କର ଧନ: କୃଷି, ପଶୁପାଳନ ଓ ବ୍ୟବସାୟ; ଶୂଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଧନ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦୟାରେ ମିଳେ । ବ୍ରାହ୍ମଣ କ୍ଷୁଦ୍ରାବସ୍ଥାରେ ସ୍ୱୟଂ ସୁଦ ଦେଇବା, କୃଷି କିମ୍ବା ବ୍ୟବସାୟ କରିପାରନ୍ତି; ଏହା କରିଲେ ତାଙ୍କୁ ପାପ ଲାଗେ ନାହିଁ । ଜୀବିକା ଉପାୟ ଅନେକ ପ୍ରକାର ରହିଛି, ତଥାପି ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସୁଦ ଦେଇବା ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ବୋଲି ମୁନିମାନେ କହିଛନ୍ତି । ଅନେକ ବିପଦ—ଅନାବୃଷ୍ଟି, ରାଜଭୟ, ଉଠା ଭଲି ଅନେକ କ୍ଷତି—କୃଷି ଓ ଏହିପରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ଆସିପାରେ, କିନ୍ତୁ ସୁଦ ଦେଇବାରେ ଏପରି ଅସୁବିଧା ନାହିଁ । ପକ୍ଷ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଦିନ ରାତି, ତାପ, ବର୍ଷା, ଶୀତ—ଯେଉଁଠି ଧନବୃଦ୍ଧି ରୁକିଯାଏ ନାହିଁ । ଯେଉଁମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଦେଶକୁ ଯାଇ ବ୍ୟବସାୟ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଯଥାଯଥିତ ଭାବରେ ସୁଦ ଦେଇଲେ ମାତ୍ର ଲାଭ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତି । ଏହି ଲାଭ ବ୍ୟବହାର କରି ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ ସମସ୍ତ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ । ବ୍ୟାପାରୀ ସୁଦରେ ବସ୍ତ୍ର, ଧାନ, ସୁଅର୍ଣ୍ଣ ଦେଉଛନ୍ତି; କୃଷକ ଖାଦ୍ୟ, ପାନୀୟ, ଯାନ, ଶଯ୍ୟା ଓ ଆସନ ଦେଉଛନ୍ତି । ରାଜାଙ୍କୁ ଏକ ଅଂଶ ଦେଇ, ଗୋମାତା, ସୁଅର୍ଣ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଧନର ଶତଭାଗ ଦେଇ, ସୂନ୍ଦର ଭାବେ ଜଣେ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରିବା ଉଚିତ । ଅର୍ଧ ଧନ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଜୀବନ ଚଳାଇବା, ନିତ୍ୟ ଓ ନୈମିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା; ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଧନ ଦ୍ୱାରା ପୁଁଜି ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ । ଶିକ୍ଷା, କଳା, ସମୃଦ୍ଧି, ସେବା, ପଶୁପାଳନ, ବ୍ୟବସାୟ, କୃଷି, ଭିକ୍ଷା ଓ ସୁଦ ଦେଇବା—ଏହି ଦଶପ୍ରକାର ଜୀବିକା ଉପାୟ ।