ଏକ ଦିନ, ଶ୍ରୀହରି ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯଦି କୌଣସି ଗାଈ ନିଜ ଛାଣ୍ଡକୁ ଅସ୍ୱୀକାର କରେ, ତେବେ ତାଙ୍କର ନିଜ ଦୁଧକୁ ଲୁଣ ମିଶାଇ ଦେଲେ, ଏହା ଦ୍ୱାରା ଛାଣ୍ଡ ଗାଈଙ୍କୁ ପ୍ରିୟ ହେବ। ଏହିପରି ଏକ ଅନ୍ୟ ଉପାୟ ଅଛି—ଯଦି ମହିଷ ବା ଗାଈଙ୍କ ଗଳାରେ କୁକୁରର ହାଡ଼ ପିନ୍ଧାଇ ଦିଅ, ତେବେ ସେମାନଙ୍କ ଦେହରେ କୌଣସି କୀଟ ରହିଲେ ସେମାନେ ନଷ୍ଟ ହେବେ; ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଯଦି ଗାଈକୁ ଗୁଞ୍ଜା ମୂଳ ଖୁଆଯାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭପାତ ହେବ। ଶିବ, ଯଦି ହାତରେ ଫେଣି ଭଳି ଭାବେ ବରୁଣ ଫଳର ରସ ଦିଅ, ତେବେ ଚାରିପା ଓ ଦୁଇପା ଜନ୍ତୁମାନଙ୍କର ସମସ୍ତ କୀଟ ନଷ୍ଟ ହେବ। ରୁଦ୍ର, ଯଦି ଜୟା ଦ୍ରବ୍ୟ ଘାଉରେ ଭରି ଦିଅ, ଏହା ନିରାମୟ କରିଦେଇଥାଏ; ଏବଂ ହାତୀର ମୁତ୍ର ପିଇଲେ ଗାଈ ଓ ମହିଷର ରୋଗ ନିବାରଣ ହେଉଥାଏ। ଯଦି ଯବ ଓ ଚାଉଳକୁ ଦହି ସହିତ ଗୁଡ଼ି ଦିଅ, ଏବଂ ଏହାକୁ ଗାଈ, ମହିଷ ବା ବଳଦର ଦୁଧରେ ମିଶାଇ ଦିଅ, ଏହା ଉପକାରୀ ହୁଏ। ଶିବ, ଯଦି ଶରପୁଖା ଗଛର ପତ୍ରକୁ ଲୁଣ ସହିତ ଦିଅ, ତେବେ ଘୋଡ଼ାର ମାନେରେ ଥିବା ଜଳଫୋଡ଼ ନଷ୍ଟ ହେଉଥାଏ। ହରା, ଯଦି ଅଲୋ ପତ୍ରକୁ ଲୁଣ ସହିତ ଦିଅ, ଘୋଡ଼ାର ମାନେର ଖୁଜଲି ନିଶ୍ଚିତ ଭଲ ହେଉଥାଏ। ଏହିପରି ଚିକିତ୍ସା ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ, ଯାହା ସୂତ ଏବେ ସୁଶୃତକୁ କହିବାକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଔଷଧୀ ଗଛମାନଙ୍କର ନାମ ଏହିପରି: ଷ୍ଟିରା, ବିଦାରିଗନ୍ଧା, ଶାଳପଣ୍ୟ, ଶୁମତୀ, ଲାଙ୍ଗଳୀ, କଳସୀ, କ୍ରୋଷ୍ଟୁପୁଚ୍ଛା, ଗୁହା; ପୁନର୍ନଭା, ପର୍ଷାଭୂ, କଠିଲ୍ୟା, କାରୁଣା, ଏରଣ୍ଡ, ଉରୁଭୂକ, ଆମର୍ଦ, ବର୍ଧମାନକ; ଝଷାକୁ ନାଗବଳା, ଶ୍ୱଦଂଷ୍ଟ୍ରାକୁ ଗୋକ୍ଷୁର, ଶତାବରୀ, ବରା, ଭୀରୁ, ପୀବରୀ, ଇନ୍ଦୀବରୀ, ବରୀ; ବ୍ୟାଘ୍ରୀକୁ ବୃହତୀ, କୃଷ୍ଣା, ହଂସପାଦୀ, ମଧୁସ୍ତ୍ରବା, ଧାମନୀ, କଣ୍ଟକାରୀ, କ୍ଷୁଦ୍ରା, ସିଂହୀ, ନିଦିଗ୍ଧିକା; ବୃଶ୍ଚିକା, ତ୍ରୟମୃତା, କାଳୀ, ବିଷଘ୍ନୀ, ସର୍ପଦଂଷ୍ଟ୍ରିକା, ମର୍କଟୀ, ଆତ୍ମଗୁପ୍ତା, ଆର୍ଷେୟୀ, କପିକଚ୍ଛୁକା; ମୁଦ୍ଗପର୍ଣ୍ଣକୁ କ୍ଷୁଦ୍ରସହା, ମାଷପର୍ଣ୍ଣକୁ ମହାସହା, ତ୍ୟଜା ଓ ପରାକୁ ମହା, ଦଣ୍ଡୟୋନୀ ଓ ଅଙ୍କସଂଞ୍ଜା, ନ୍ୟଗ୍ରୋଧକୁ ବଟ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥକୁ କପିଳ; ପ୍ଲକ୍ଷକୁ ଗର୍ଦଭାଣ୍ଡ, ପର୍କଟୀକୁ କପୀତନ, ପାର୍ଥକୁ କକୁଭ ଓ ଧନ୍ୱିକୁ ଅର୍ଜୁନ; ନନ୍ଦୀବୃକ୍ଷକୁ ପ୍ରରୋହୀ ଓ ପୁଷ୍ଟିକାରୀ, ବଞ୍ଜୁଳ, ବେତସ, ଭଲ୍ଲାତ, ଅରୁଷ୍କର; ଲୋଧ୍ର, ସାରବକ, ଧୃଷ୍ଟ, ତିରୀଟ; ବୃହତଫଳାକୁ ମହାଜମ୍ବୁ, ବାଳଫଳା ଏକ ଅନ୍ୟ; ତୃତୀୟ ଜଳଜମ୍ବୁ, ନାଦେୟୀ; କଣା, କୃଷ୍ଣୋପକୁଞ୍ଚୀ, ଶୌଣ୍ଡୀ, ମାଗଧିକା; ପିପ୍ପଳୀ, ମୂଳକୁ ଗ୍ରନ୍ଥିକା, ଉଷଣକୁ ମରିଚ, ଶୁଣ୍ଠୀକୁ ମହାଔଷଧ; ବ୍ୟୋଷକୁ ତିନି ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ତ୍ରୟୁଷଣ; ଲାଙ୍ଗଳୀକୁ ହଳିନୀ, ଛେୟସୀକୁ ଗଜପିପ୍ପଳୀ; ତ୍ରାୟନ୍ତୀକୁ ତ୍ରାୟମାଣା, ଉତ୍ସାୟାକୁ ସୁଵହା; ଚିତ୍ରକକୁ ଶିଖୀ, ବହ୍ନି, ଅଗ୍ନି; ଷଡ୍ଗ୍ରନ୍ଥାକୁ ଉଗ୍ରା ଓ ଭଚା; ଶ୍ୱେତାକୁ ହେମବତୀ; କୁଟଜ, ବୃକ୍ଷକ, ଶକ୍ର, ବତ୍ସକ, ଗିରିମାଲ୍ଲିକା; କଳିଙ୍ଗ, ଇନ୍ଦ୍ରୟବ, ଆରିଷ୍ଟର ବୀଜ; ମୁସ୍ତକକୁ ମେଘନାମା, କୌନ୍ତୀକୁ ହରେଣୁକା; ଏଲାକୁ ବହୁଳା, ସୂକ୍ଷ୍ମେଲାକୁ ତ୍ରୁଟି; ପଦ୍ମା, ଭାର୍ଙ୍ଗ, କାଞ୍ଜୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣଯଷ୍ଟିକା; ମୂର୍ବାକୁ ମଧୁରସା, ତେଜନୀକୁ ତିକ୍ତବଲ୍ଲିକା, ମହାନିମ୍ବକୁ ବୃହନିମ୍ବ, ଦୀପ୍ୟକକୁ ଯବାନିକା; ବିଡ଼ଙ୍ଗକୁ କୀଟର ଶତ୍ରୁ, ରାମଠକୁ ହିଂଗୁ, ଅଜାଜୀକୁ ଜୀରକ, କାରବୀକୁ ଉପକୁଞ୍ଚିକା; କଟୁକା, ତିକ୍ତା, କଟୁକରୋହିଣୀ; ଟଗରକୁ ଅନୁକୁଳ, ବକ୍ରକୁ ଧୂଁକା, କୋକାକୁ ତ୍ୱଚାବରାଙ୍ଗକ; ଉଦୀଚ୍ୟକୁ ବାଳକ, ହ୍ରୀବେରକୁ ଜଳନାମ, ପତ୍ରକକୁ ଦଳସଂଞ୍ଜା, ଚାରକକୁ ତସ୍କର; ହେମାଭକୁ ନାଗକେଶର, ଅସୃକ୍କୁଙ୍କୁମ, କାଶ୍ମୀର, ବାହ୍ଲିକ; ଆୟୋକୁ ଲୋହ, ଧାତୁ ନାମ, ପୁର, କୁଟନଟ, ମହିଷାକ୍ଷ, ପଲଙ୍କଷା; କାଶ୍ମରୀକୁ କଟଫଳା, ଶ୍ରୀପର୍ଣ୍ଣ, ଶଲ୍ଲକୀ, ଗଜଭକ୍ଷ୍ୟା, ପତ୍ରୀ, ସୁରଭୀସ୍ତ୍ରବ; ଧାତ୍ରୀକୁ ଆମଳକୀ, ବିଭିତକାକୁ ଅକ୍ଷ, ପଥ୍ୟାକୁ ଅଭୟା, ପୁତନାକୁ ହରୀତକୀ; ତ୍ରିଫଳାକୁ ତ୍ରିଫଳ, ଉଦକୀର୍ୟାକୁ କରଞ୍ଜ; ଯଷ୍ଟୀକୁ ଯଷ୍ଟ୍ୟାହ୍ୱୟ, ମଦୁକକୁ ମଧୁଯଷ୍ଟିକା, ଧାତକୀକୁ ତାମ୍ରପର୍ଣ୍ଣ, ସମଙ୍ଗାକୁ କୁଞ୍ଜରା; ସିତକୁ ମଲୟଜ, ଗୋଶୀର୍ଷକୁ ଧଳା ଚନ୍ଦନ, ରକ୍ତକୁ ଚନ୍ଦନ, ଦ୍ୱିତୀୟକୁ ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ; କାକୋଳୀକୁ ବୀରା, ବୟସ୍ୟାକୁ ଅର୍କପୁଷ୍ପିକା, ଶୃଙ୍ଗୀ, କର୍କଟଶୃଙ୍ଗୀ, ମହାଘୋଷା; ତୁଗାକ୍ଷୀରୀ, ଶୁଭ ବାଂଶୀ, ବାଂଶଲୋଚନା, ମୃଦ୍ୱିକାକୁ ଦ୍ରାକ୍ଷା, ଗୋସ୍ତନିକା; ଉଶୀର, ମୃଣାଳ, ସେବ୍ୟା, ଲାମଜ୍ଜକ, ସାରା, ଗୋପବଲ୍ଲୀ, ଗୋପୀ ଭଦ୍ରା। ଏହିପରି ଧନ୍ୱନ୍ତରୀ ଶିବଙ୍କୁ ପ୍ରକୃତ ଔଷଧୀ ଗଛମାନଙ୍କର ନାମ ଓ ଉପଯୋଗ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ, ଯାହା ଜୀବ ଓ ପଶୁଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଏବଂ ନିରାମୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକୃତ।