ଏହି ପବିତ୍ର ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, ପୂଜାର ମନ୍ଦଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିୟମିତ ଭାବରେ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତା, ଶକ୍ତି, ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବେ ବିଧିବତ୍ ସ୍ଥାପନା କରାଯିବା ଉପାୟ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି। ପ୍ରଥମେ, ପଦ୍ମର ତନୁମଧ୍ୟରେ ଇରୁଁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଂ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୋହଳି ଅକ୍ଷରକୁ ରଖି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତାପରେ, ବାମ ପାଖରୁ ଶୁରୁ କରି ଶକ୍ତିମାନ ଶକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନା କରାଯିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତା’ପରେ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବରେ ନିୟୋଜିତ କରିବା ଦରକାର। ଏହାପରେ, ମଣିପୂରରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ତାଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଂଶ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିବାରକୁ ସାମ୍ନାରେ ରଖି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦ୍ମପତ୍ରରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ତତ୍ତ୍ୱ ପୂଜା ହେଉଛି—ପଶ୍ଚିମ ପତ୍ରରେ ପୃଥିବୀ, ଉତ୍ତରରେ ଜଳ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ପୂର୍ବରେ ବାୟୁ। ପୂର୍ବ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବୀଜାକ୍ଷର ଓ ରୂପକୁ ଉପଯୁକ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ନିୟୋଜିତ କରି, ବାୟୁର ମୂଳ ସ୍ୱାଧିନ ଦିଗରେ ଏବଂ ଅଗ୍ନିରେ ‘ର’ କୁ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ଦରକାର। ନୈଋତ୍ୟ କୋଣରେ ‘ବଂ’ ଓ ହୃଦୟରେ ‘ଓଂ’ କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସ୍ଥୂଳ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାରେ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାପରେ, ଶିବଙ୍କ ଅଂଗକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଉଁଠି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟକୁ ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ଏବଂ ମୁଣ୍ଡକୁ ଇଶାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ନୈଋତ୍ୟରେ ଚୂଡ଼ା, ବାୟବ୍ୟରେ କବଚ, ବାହାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଏବଂ ଉତ୍ତରରେ ନୟନକୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବା ଉଚିତ। ପତ୍ରର ଶିରା ଓ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବୀଜାକ୍ଷର ପୂଜା କରି, ଅନନ୍ତରୁ କୁଳୀର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅଷ୍ଟ ନାଗକୁ କ୍ରମାନୁସାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ଭାବରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଇଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ପୂଜା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦୈନିକ ଓ ବିଶେଷ ଅବସରରେ, ହୃଦୟପଦ୍ମରେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ପ୍ରାରମ୍ଭ କରି, ପାଷାଣ ଉପରେ ମଣ୍ଡଳ ରଖି କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହି ସମୟରେ, ସ୍ୱୟଂକୁ ଆକର୍ଷକ ଏବଂ ଚମତ୍କାରି ରୂପରେ, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରି ନିଜେ ସୃଷ୍ଟି ଓ ସଂହାର କରିବାର ଶକ୍ତି ଭାବିବା ଦରକାର। ଏହି ଧ୍ୟାନରେ, ଦଶଭୁଜା, ଚତୁର୍ମୁଖୀ, ତାପ୍ତ ଚକ୍ଷୁ, ହାତରେ ଶୂଳ ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନିମାଳିକାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ରୂପରେ ସ୍ୱୟଂକୁ ଦେଖିବା ଉଚିତ। ତୀବ୍ର ଦାଂତ, ଭୟାନକ ରୂପ, ତ୍ରିନୟନ, ଚନ୍ଦ୍ରଧାରୀ ଭୈରବଙ୍କୁ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏବଂ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ସ୍ମରଣ କରିବା ଦରକାର। ସର୍ପନାଶ ପାଇଁ ଏହି ଭୟାନକ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର, ତାଙ୍କ ପାଦ ପାତାଳରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏବଂ ତାଙ୍କ ପକ୍ଷ ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରିଛି। ସପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗ ତାଙ୍କ ବକ୍ଷସ୍ଥଳରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ଗଳାରେ ଅବସ୍ଥିତ। ପୂର୍ବରୁ ଇଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଙ୍କ ମୁଣ୍ଡକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ସଦାଶିବଙ୍କ ଚୂଡ଼ା ଓ ତିନି ଶକ୍ତିର ମଧ୍ୟରେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଭାବେ ପରମ ଶିବ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ଅଟେ। ଏହି ଗରୁଡ଼ ତ୍ରିନୟନ, ଭୟାନକ ରୂପ, ବିଷ ଓ ସର୍ପ ନାଶକ, ଭୟାନକ ମୁଖରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଅଗ୍ନି ଭଳି ଜ୍ୱଳମାନ। ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ ଓ ବିଧି ଅନୁସାରେ ଯେଉଁଠି ମନରେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ, ତାହା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ; ସେ ଗରୁଡ଼ ସମାନ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ। ଏହି ଦର୍ଶନରେ ଭୂତ, ପିଶାଚ, ଯକ୍ଷ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ପ୍ରକାର ଜ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁର୍ବଳତା ନଶ୍ୱାନ୍ତି। ଏହିପରି ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ଉପଦେଶ କାଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେପରି ମହେଶ୍ୱର ଗୌରୀଙ୍କୁ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିଲେ। ଏବେ ଭୈରବ କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ସଦା ଶିତଳ ତ୍ରିପୁରା ମନ୍ଦଳ, ଯେଉଁଠି କାମନା ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁ ମିଳେ, ତାହା ଉପଦେଶ କରିବି। ଓଁ ହ୍ରୀଁ, ଦେବୀ, ଆସ, ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ବୀଜାକ୍ଷର, ମଦନକ୍ଷୋଭିନୀ, ନିରଞ୍ଜନା, ଭାରତୀ, ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନିୟମିତ ଭାବେ ମଣ୍ଡଳରେ ସ୍ଥାପିତ କରିବା ଦରକାର। ପଶ୍ଚିମ ମୁଖ, ଉତ୍ତର ମୁଖ, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ଉପର ମୁଖ, ପଶ୍ଚିମ ମୁଖ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ପାଶ, ଅଙ୍କୁଶ, ଖପର, ମୁଣ୍ଡ, ଚୂଡ଼ା, କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ ନିୟମିତ ଭାବରେ ନିୟୋଜନ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ କାମରୂପ, ଅସିତାଙ୍ଗ ଓ ଭୈରବ, ବ୍ରହ୍ମାଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା; ଦକ୍ଷିଣରେ କଣ୍ଡ, ରୁରୁ ଭୈରବ, ମାହେଶ୍ୱରୀ; ପଶ୍ଚିମରେ ଚଣ୍ଡ, ଉତ୍ତରରେ କ୍ରୋଧ, ବୈଷ୍ଣବୀ; ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ଅଘୋରା, ଉନ୍ମତ୍ତ ଭୈରବ, ବାରାହୀ; ବାୟବ୍ୟକୋଣରେ ସାରା, କପାଳିନ୍, ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ; ବାୟବ୍ୟ କୋଣରେ ଜଳନ୍ଧର, ଭୟାନକ ଭୈରବ, ଚାମୁଣ୍ଡା; ନୈଋତ୍ୟକୋଣରେ ବଟୁକ, ସଂହାର, ଚଣ୍ଡିକା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ ରତି, ପ୍ରୀତି, କାମ ଓ ପଞ୍ଚବାଣଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଦରକାର। ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା, ଜପ, ହୋମ ଦ୍ୱାରା ଦେବୀ ସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି। ନିତ୍ୟା ଓ ତ୍ରିପୁରା, ଜ୍ୱଳାମୁଖୀର କ୍ରମରେ ରୋଗ ନାଶ କରନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ୱଳାମୁଖୀର କ୍ରମ ବିଶେଷ ଉପାୟ ମଧ୍ୟ ଏଠି ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି—ନିତ୍ୟାରୁଣା, ମହେନ୍ଦ୍ରାଣୀ, କାଳନାକର୍ଷିଣୀ, ଭାରତୀ, ବ୍ରହ୍ମାଣୀ, ମାହେଶୀ, କୌମାରୀ, ବୈଷ୍ଣବୀ, ବାରାହୀ, ମାହେନ୍ଦ୍ରୀ, ଚାମୁଣ୍ଡା, ଅପରାଜିତା, ବିଜୟା, ଅଜିତା, ମୋହିନୀ, ତ୍ୱରିତା, ସ୍ତମ୍ଭିନୀ, ଜୃମ୍ଭିନୀ ଓ କଳିକାକୁ ମଣ୍ଡଳର ବାହାରେ ପୂଜା କରିଲେ ବିଷ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୁଷ୍ଟତା ନାଶ ହୁଏ। ଏବେ ଭୈରବ କହିଲେ—ମୁଁ ଏବେ ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ପରିଶୋଧନ ପାଇଁ ମୂର୍ଦ୍ଧନ୍ୟ ରତ୍ନ ଉପଦେଶ କରିବି। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଦେବୀ, ଦେବଗଣ ଓ ସୋମଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଏହି ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ କରିବା ଉଚିତ। ଗଈର ମୁତ୍ର ସଦୃଶ ତିନିଟି ରେଖା, ବା ଝରଣା ତଳ, ବା ଦିଗ୍ବିନ୍ଦୁରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚିହ୍ନର କ୍ରମ ଗଣନା କରିବା ଦରକାର। ଏଠି ବ୍ୟାନର, ଧୂଆଁ, ସିଂହ, କୁକୁର, ବୃଷଭ, ଗଧା, ହାତୀ ଓ ଗୃଧ୍ର—ଏହି ଅଷ୍ଟ ଚିହ୍ନ ଉଲ୍ଲେଖ ହେଉଛି, ଏବଂ ଏହାକୁ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର।