ଶିବଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାନୁସାରେ, ଶରୀରର ସମସ୍ତ ଅଂଗରେ ଉଚ୍ଚ ଓ ନିମ୍ନ ଭେଦକୁ ନିୟମିତ ଭାବରେ ଲାଗୁ କରିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ଯେଉଁଠି ‘ର’ ଅକ୍ଷର ଚିହ୍ନିତ ଅଂଶରେ ଯଥାବିଧି ନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ନ୍ୟାସ କାର୍ଯ୍ୟ ହୃଦୟ, ହାତର ତଳୁ, ଶରୀର, କାନ ଓ ଚକ୍ଷୁରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ, ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ପୃଥିବୀକୁ ବିସ୍ତୃତ, ଚାରିକୋଣା ଆକୃତିରେ, ହଳଦିଆ ବର୍ଣ୍ଣରେ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର; ଏହି ଚତୁର୍ଦ୍ଦଳର ମଧ୍ୟରେ ବରୁଣଙ୍କ ଚକ୍ରକୁ ଦେଖିବା ଦରକାର। ଏହି ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଏକ ପଦ୍ମ ରହିଛି, ଯାହା ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଢେର ସିତଳ, ନୀଳମଣି ଚମକରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମୃଦୁ ଓ କେବଳ ଅଗ୍ନି ଚକ୍ର ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରାଯିପାରିବ। ତା’ପରେ, ଏକ ତ୍ରିଭୁଜ ରୂପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ସ୍ୱସ୍ତିକ ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଚିହ୍ନିତ, ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱାଳାର ଗୁଚ୍ଛ, କଜଳ ଭାଙ୍ଗିବା ରୂପରେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଚକ୍ରାକାର ଓ ବିନ୍ଦୁ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ। ତା’ପରେ ଆକାଶକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର, ଯାହା ଦୁଧର ତରଙ୍ଗ ଭଳି, ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଫଟିକ ଚମକ ଦେଖାଏ, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରିଛି, ଏବଂ ଏହା ଆମୃତ ଭାବରେ ପ୍ରବାହିତ। ପୃଥିବୀ ଚକ୍ରରେ ବାସୁକି ଓ ଶଂଖପାଳ, ଜଳ ଚକ୍ରରେ କର୍କଟ ଓ ପଦ୍ମନାଭ ନିର୍ବିକ୍ଷେପ ହୋଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ଚକ୍ରରେ କୁଳିକ ଓ ତକ୍ଷକ ଦୁଇ ମହାପଦ୍ମ ଅଛନ୍ତି; ବାୟୁ ଚକ୍ରରେ ପଞ୍ଚ ଭୂତକୁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଦରକାର। ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଛୋଟ ଆଉଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସାମ୍ନା ଓ ପଛ ଦୁଇଁ ଦିଗରେ, ଓ ଆଉଠିର ଗଠିଏଁଠି ଜୟା ଓ ବିଜୟାଙ୍କୁ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ମୁଁହ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଗରେ ଶିବ ଅକ୍ଷରଗୁଡିକୁ ରଖିବା, ଛୋଟ ଆଉଠି, ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ ଓ ହାତରେ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ସମସ୍ତତ୍ୱ ପୂର୍ବକ ଅଖଣ୍ଡ ମନ୍ତ୍ରକୁ ଆଙ୍ଗୁଠିର ଗଠିଏଁଠି ଅନୁସାରେ ରଖିବା ଦରକାର; ପୁନଃ ଭୂତ ଓ ଶିବଙ୍କ ଅଂଗର ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ଶେଷରେ, ପ୍ରଣବ ଓ ନାମ ପୂର୍ବକ, ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରର ସ୍ଥାପନା ଓ ପୂଜା ପାଇଁ ଶିଖାଯାଏ। ଏହି ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷରକୁ ମନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଘୋଷଣା କରାଯାଏ; ଏହା ଅଷ୍ଟ ନାଗମାନ୍ୟଙ୍କ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ହେଉଛି। ‘ଓଁ ସ୍ୱାହା’ ଅନୁସାରେ, ପଞ୍ଚ ଭୂତ ପୂର୍ବକ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି କରେ, ହେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ! କର ନ୍ୟାସ କରିବା ପରେ, ଶରୀରରେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ; ପ୍ରାଣବାୟୁକୁ ଅଗ୍ନିଶିଖା ଭଳି ଧ୍ୟାନ କରି, ଆତ୍ମାକୁ ପବିତ୍ର କରିବା ଦରକାର। ପରେ, ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବୀଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା, ଏହାକୁ ଆମୃତ ଭାବରେ ଧାରଣ କରି, ଶିରୋମଣିରେ ଏହାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ପଦରେ ପୃଥିବୀକୁ ରଖିବା ଉଚିତ, ଯାହା ତାପିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସଦୃଶ ଚମକେ, ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦିଗ୍ପାଳମାନେ ସହିତ। ଏହି ଦିବ୍ୟ ପୃଥିବୀକୁ ଜ୍ଞାନୀ ନିଜ ଶରୀରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର; ଏହାକୁ କଳାବର୍ଣ୍ଣରେ ଧ୍ୟାନ କଲେ, ପୃଥିବୀ ଦୁଇଗୁଣା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୁଏ। ନାଭି ଓ କଣ୍ଠ ମଧ୍ୟରେ, ତ୍ରିକୋଣାକାର ସୂର୍ଯ୍ୟ ମଣ୍ଡଳକୁ, ଅଗ୍ନି ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିବା, ଜ୍ୱାଳାମୟ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦହନ କରିପାରିବାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ତୀବ୍ର ବାୟୁ ସଂଯୁକ୍ତ ମଣ୍ଡଳକୁ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରୁଥିବା, କଜଳ ଭାଙ୍ଗିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିବା, ଏବଂ ଆତ୍ମାର ରୂପରେ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିବାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ଶିର ଉପରେ, ଦିବ୍ୟ, ଶୁଦ୍ଧ, ସ୍ଫଟିକ ସଦୃଶ ଚମକ, ଅପରିମାପ୍ୟ, ମହାକାଶକୁ ବ୍ୟାପ୍ତ କରୁଥିବା, ଏବଂ ଆମୃତ ସଦୃଶ ଦେଖାଯାଉଥିବାକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରି ଭୂତ ଓ ନାଗମାନ୍ୟଙ୍କୁ ତାଦର୍ଶିକ ଅନୁସାରେ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ତତ୍ତ୍ୱ ଅନୁସାରେ ‘ଲ’ ଅନ୍ତ ଓ ବିନ୍ଦୁ ଯୁକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ, ଶିବ ବୀଜ ରଖି ମଣ୍ଡଳକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର; ପୂଜା ସମୟରେ, ପୂର୍ବରୁ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଅକ୍ଷର ଅନୁଯାୟୀ, ମଣ୍ଡଳର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶରେ ଏହି ଅକ୍ଷରକୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଦରକାର, ଯାହାଙ୍କ ପାଦ ଓ ପଖ ଉପରେ ଚଳିତ କଳା ନାଗ ଶୋଭିତ, ସ୍ଥିର କିମ୍ବା ଚଳନଶୀଳ ବିଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ। ଗ୍ରହ, ପିଶାଚ, ଭୂତ, ଡାକିନୀ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସମାନେ, ସର୍ପମାନେ ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯିବା ପରେ, ନିଜ ଶରୀରରେ ଶିବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଭଳି ଦୁଇପ୍ରକାର ସର୍ପ ଓ ଭୂତ ସ୍ଥାପନା ବ୍ୟଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି; ଏହିପରି ଧ୍ୟାନ କରି, ଆତ୍ମତତ୍ତ୍ୱ ଆରମ୍ଭ କରି ଉଚିତ କ୍ରମରେ କ୍ରିୟା କରିବା ଦରକାର। ପ୍ରଥମେ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ଓ ପରମ ଶିବତତ୍ତ୍ୱ, ଶରୀର ଓ ଦେବତାରେ, ଏବଂ ଆଉଠିର ଗଠିଏଁଠି ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଶରୀରରେ ନ୍ୟାସ କରି, ସାମ୍ନା ଓ ପଛ ଦୁଇଁ ଦିଗରେ, ମୂଳ, ଡଣ୍ଡ, ପଦ୍ମ ଓ ଧର୍ମ, ଜ୍ଞାନ ଆଦି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ନ୍ୟାସ କରିବା ଦରକାର। ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱର ଯୁକ୍ତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅକ୍ଷର ଦ୍ୱାରା, ପରିକର୍ପର କେନ୍ଦ୍ରରେ ‘ଶ’ ଓ ଶିରୋପରେ ‘ମ’ ଓ ‘ର’ ଯୋଗ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ‘ଅ’, ‘କ’, ‘ଚ’, ‘ଟ’, ‘ତ’, ‘ପ’, ‘ୟ’ ଅକ୍ଷର ଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ରଖିବା ଓ ପଙ୍କୁର ଓ ତନ୍ତୁର ଶେଷରେ ପୂର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟ ଦିଗରେ ଦୁଇଟି କରିବା ଦରକାର। ତନ୍ତୁରେ ‘ଈ’ ରୁ ‘ଅଂ’ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶୋଳ ସ୍ୱରକୁ ପୂଜା କରିବା, ବାମ ଦିଗ ଆରମ୍ଭ କରି ଶକ୍ତିମାନେ, ତା’ପରେ ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ନ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ। ତା’ପରେ ମୁଣ୍ଡରେ ଶିବଙ୍କୁ ଆବାହନ କରି, ପରିକର୍ପରେ ସମସ୍ତ ଅଂଶ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଓ ସେମାନଙ୍କ ପରିବାରକୁ ସମ୍ମୁଖରେ ରଖିବା ଦରକାର। ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ପୃଥିବୀ, ଉତ୍ତର ଦଳରେ ଜଳ, ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ଅଗ୍ନି, ଓ ପୂର୍ବ ଦଳରେ ବାୟୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବରୁ ଉଲ୍ଲେଖିତ ବୀଜ ଓ ରୂପକୁ ନ୍ୟାସ କରିବା, ବାୟୁର ମୂଳକୁ ଅଗ୍ନିର ଦକ୍ଷିଣପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ, ଓ ‘ର’ କୁ ଅଗ୍ନିରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।