ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିଗୁଡ଼ିକର ଅନୁସାରେ, ଉପାସନା କେବଳ ମନରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏନାହିଁ, ବରଞ୍ଚ ସ୍ଥାୟୀ ଶକ୍ତିର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ଶ୍ୱାସନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଓ ଶରୀର ଭଙ୍ଗୀରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଉପାସକ ନିଜକୁ ଏବଂ ଉପାସ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ରୂପକୁ ମନରେ କଳ୍ପନା କରି, ହାତ ଓ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକର ଶୁଭ ସ୍ଥାପନ କରିଥାଏ। ଏହା ପରେ ଏକ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ପୁଷ୍ପକୁ ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି କିମ୍ବା ବେଦିରେ ରଖାଯାଏ। ଏହିପରି ଉପଚାରରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଏ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପରିକରମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଧର୍ମାଦି ଦେବତା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀଗଣ, ସେମାନେ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ରୂପେ ଏହି ଉପାସନାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ ମାତୃଗଣ, ଗଣ, ନନ୍ଦି ଓ ଗଙ୍ଗାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ପରେ "ଓଁ, ଅମୃତେଶ୍ୱର", "ଓଁ, ଭୈରବକୁ ନମସ୍କାର" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶିବ, କୃଷ୍ଣ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିପରେ, ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କଥିତ ଜୀବନାଧିପତି ଗରୁଡ଼ ବିଧିକୁ ବିସ୍ତାରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ। ଏହି ବିଧି ଶବଦାହ ଚିତା, ପିଲାମାଣ୍ଡ ଗୁହା, ପାହାଡ଼, ଗୁହା କିମ୍ବା ଗଛ ତଳେ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ, କର୍କଟ, ମେଷ, ମୂଳ, ଆଶ୍ଳେଷା, ମଘା ଓ ଅନ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଏହି ବିଧି ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୁଏ। ଏଠି ଦଣ୍ଡଧାରୀ, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ଭିକ୍ଷୁକ, ନଗ୍ନ ବ୍ୟକ୍ତି କିମ୍ବା ଯମଦୂତ ରୂପରେ ବିବିଧ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ ଦିନର ଅଧିପତି ଅର୍ଧଯାମା ଯାଏଁ ଭୋଗ କରନ୍ତି, ପରେ ଅନ୍ୟମାନେ। ସର୍ପର ଗତିକୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଜାଣିବା ଦରକାର, ରାତିରେ ତୀର ଘୁରାଇ ଏହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଏ। କର୍କୋଟ, ଜ୍ଞ, ଗୁରୁ, ପଦ୍ମ, ମହାପଦ୍ମ ଓ ଭାର୍ଗବ ଏହି ସର୍ପମାନେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଦିନ ଓ ରାତି ଦୁହିଁବେଳେ ଦେବଗୁରୁଙ୍କ ଅଂଶରେ ଅମରାନ୍ତକ ଶକ୍ତି ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଅଧିଯାମା ସନ୍ଧିରେ 'କାଳବତୀ' ନାମକ ସମୟ ଅବଲମ୍ବନ କରାଯାଏ। ଦିନରେ, ବେଦର ଛଅ ଅଂଶ, ପାହାଡ଼ ଓ ତିରିଶି ମାନବ ଅଂଶ ଗଣନା କରାଯାଏ। ଏହି ବିଧିରେ ନାଭି, ହୃଦୟ, ଛାତି, କଣ୍ଠ, ନାସା, ଓ ଚକ୍ଷୁ ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଏ। ଯଦି ଚନ୍ଦ୍ର ଅବସ୍ଥିତ ଓ ବ୍ୟକ୍ତି ଜୀବିତ ଅଛନ୍ତି, ତେବେ ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ବ୍ୟକ୍ତିର ଡାହାଣ ପାଖରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ବିଷର ମୋହକୁ ମନ୍ତ୍ର ଛୁଆଁଇ ଅମୃତରେ ପରିଣତ କରାଯାଏ ଓ ଘସିଲେ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ବିଷନାଶକ ବୀଜ ଚାରି ପ୍ରକାର—ଷଷ୍ଠ ରୂପ, ତୃତୀୟ, ବିସର୍ଗ ସହିତ ଏବଂ ଚତୁର୍ଥ ରୂପ—ଏହା ଜାଣିବା ଦରକାର। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବେ ଗରୁଡ଼ ତିନି ଲୋକର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ବ୍ୟକ୍ତି ଏହାକୁ କଣ୍ଠରେ ରଖିବା ଉଚିତ ଏବଂ ପରିବାରରେ ଗୋଡ଼ଢ଼େଉଁଠି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ। ଯେଉଁଠାରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଲିଖାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସର୍ପମାନେ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାନ୍ତି। ଯେଉଁ ଘରେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଗୁଟିକାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଛିଟାଯାଏ, ସେଉଁଠି ସର୍ପ ରହନ୍ତି ନାହିଁ। "ଓଁ, ହେ ସୁବର୍ଣ୍ଣପଙ୍କିଳ ମୁର୍ଗ ରୂପୀ, ସ୍ୱାହା"—ଏହି ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜଳ ଧାରାରେ ସ୍ନାନ କରିଲେ, ବିଷ ଦଂଶିତ ବ୍ୟକ୍ତି ବିଷମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଛୋଟ ଆଉଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହାତରେ ଏବଂ ଶରୀରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ସ୍ୱପ୍ନରେ ମଧ୍ୟ ବିଷଯୁକ୍ତ ସର୍ପମାନେ ଏହି ଛାୟାକୁ ଅଟିକିପାରନ୍ତି ନାହିଁ। "ଓଁ ହ୍ରୀ ହ୍ରୌ ହ୍ରୀଁ ଭୀ ରୁଣ୍ଡାୟୈ ସ୍ୱାହା" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ। ଅକ୍ଷର 'ଅ' ଓ 'ଆ' ପାଦାଙ୍ଗୁଳି ଛଡ଼ାରେ, 'ଇ' ଓ 'ଈ' ଗୋଡ଼ଢ଼େଉଁଠି, ପରେ ଘୁଡ଼ି ଉପରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ଏକ ବକ୍ର, ନିର୍ମଳ ଅଙ୍ଗରେ 'ଅଃ' ଅକ୍ଷରକୁ 'ହଂସ' ସହିତ ରଖିବା ଉଚିତ। "ମୁଁ ଗରୁଡ଼" ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରି, ବିଷ ନିବାରଣ କାର୍ଯ୍ୟ 'ରୀଁ' ଅକ୍ଷର ବ୍ୟବହାର କରି କରାଯିବ। 'ହଂସ' କୁ ବାମ ହାତରେ ରଖି, ନାସା ଓ ମୁଁହ କୁ ଅବରୋଧ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ବାୟୁକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରି ବିଷଦଂଶିତଙ୍କୁ ବିଷମୁକ୍ତ କରାଯିବ। ପ୍ରତ୍ୟଙ୍ଗିରା ଗଛର ମୂଳ ଚାଉଳ ସହିତ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ ବୃହତୀ, କର୍କୋଟି ଓ ଅଗ୍ନିକର୍ଣ୍ଣିକା ମୂଳ ମଧ୍ୟ ଉପଯୋଗୀ। ଉଷ୍ଣ ଘୃତ ପିଇଲେ ବିଷ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏନାହିଁ। ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ଲଗାଇବା କିମ୍ବା ପାନ କରିଲେ ବିଷ ନିବାରଣ ହୁଏ। ଏହିପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ନିୟମରେ ଉପାସନା, ମନ୍ତ୍ର ଓ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଦେହ, ମନ ଓ ପରିବାର ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥାଏ।