ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ ହରି ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଅନେକ ଔଷଧ ଓ ରକ୍ଷାକବଚର ଉପାୟ ବିଷୟରେ କହିଥିଲେ । ସେ କହିଲେ— ଯଦି ଦୁଇ ପ୍ରସ୍ଥ ମାଷକ ଦାଳକୁ ଏକ ଡ୍ରୋଣ ପାଣିରେ ମାଢ଼ି, ଚତୁର୍ଥାଂଶ ପାଣି ବାକି ରହିଲେ, ତାହାରେ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତେଲ ଦେଇ ରନ୍ଧିବା ଚାହିଁଦି । ଏହା ସହିତ ଏକ ଅଧକ ତକ୍ରା ଓ ଚକଚକାଇ ମସଲା— ପୁନର୍ଣ୍ଣଭା, ଗୋକ୍ଷୁର, ସିନ୍ଧୁନମକ, ତ୍ରିଉଷଣ, ଓ ବଚା ମିଶାଇବା ଉଚିତ୍ । ଏହା ସହିତ ଅଧିକ କିଛି ଉପାଦାନ— ସିନ୍ଧୁନମକ, ସୁରଦାରୁ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, କଣ୍ଟକାରିକା ମିଶାଇ, ନାସା ମାର୍ଗରେ ବା ମୁଖେ ଦେଲେ, ଏହି ଔଷଧ ଦୁର୍ବଳ ଶବ୍ଦଶକ୍ତି ଓ ଦୁର୍ଲଭ କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ମିଟାଇ ଦିଏ । ଦୁଇ ପଲା ସିନ୍ଧୁନମକ, ଶୁଠି ଓ ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଚିତ୍ରକ ଦେଇ ମଲମ ଲଗାଇଲେ, ମହେଶ୍ୱର, ବିବିଧ ରୋଗ ଓ ବଧିରତା ଦୂର ହୁଏ । ପୁନି, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରସ୍ଥ ସୌଭୀର ଓ ଏକ ପ୍ରସ୍ଥ ତେଲ ଏକାଠି ରନ୍ଧିଲେ, ଏହା ରକ୍ତସ୍ରାବ, ରସନାବିକୃତି, ପ୍ଳୀହା ଦୋଷ ଓ ସମସ୍ତ ବାତ ରୋଗ ନିବାରଣ କରେ । ଉଦୁମ୍ବର, ବଟ, ପ୍ଲକ୍ଷ, ଦୁଇ ଜାମ୍ବୁ, ଅର୍ଜୁନ, ପିପ୍ପଳୀ, କଦମ୍ବ, ପଳାଶ, ଲୋଢ଼୍ର, ତିଣ୍ଡୁକ, ମଧୁକ, ଆମ୍ର, ସାର୍ଜ, ବଦର, ପଦ୍ମକ ପୁଷ୍ପ, ଶିରୀଷ ବୀଜ, କଟକ— ଏମାନଙ୍କୁ ଏକ ଦ୍ରବ୍ୟରେ ମାଢ଼ି ତେଲ ସହିତ ଲଗାଇଲେ, ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଘାଓ ମଧ୍ୟ ସୁସ୍ଥ ହୁଏ । ଏହା ପରେ ହରି କହିଲେ— ପିଆଜ, ଜିରା, କୁଷ୍ଠ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ଅଜମୋଦା, ବଚା, ତ୍ରିକଟୁକା, ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଲୁଣ ଗୁଣ୍ଡ— ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାଦାନ ନେଇ, ବ୍ରାହ୍ମୀ ରସ ଘିଅରେ ମିଶାଇ ମଧୁ ସହିତ ସାତ ଦିନ ଖାଇଲେ, ଶୁଦ୍ଧି ଓ ମନସ୍କା ସ୍ଫୁର୍ତ୍ତି ମିଳେ । ଏହିପରି, ସିଦ୍ଧାର୍ଥକ, ବଚା, ହିଙ୍ଗୁ, କରଞ୍ଜ, ଦେବଦାରୁ, ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା, ତ୍ରିଫଳା, ବିଶ୍ୱ, ଶିରୀଷ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, ପ୍ରିୟଙ୍ଗୁ, ନୀମ୍ବ, ତ୍ରିକଟୁ ଗୋ ମୁତ୍ର ସହିତ ଚକଚକାଇ ନାସା ମାର୍ଗ, ମଲମ ଓ ଦେହ ମସାଜରେ ବ୍ୟବହାର କରିଲେ, ଏହା ମୃଗୀ, ବିଷ, ମଦ, କ୍ଷୟ, ଅପମାର୍ଗ, ଜ୍ୱର ଓ ଭୂତ ଭୟକୁ ଦୂର କରେ । ନୀମ୍ବ, କୁଷ୍ଠ, ଦୁଇ ପ୍ରକାର ହଳଦୀ, ଶିଗ୍ରୁ, ଶରଷୁ, ଦେବଦାରୁ, ପଟୋଳ, ଧାନ୍ୟ ଛାନା ଦହି ସହିତ ଚକଚକାଇ ଦେହରେ ତେଲ ଲଗାଇ ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଘସିଲେ, ଚର୍ମ ରୋଗ, କୁଷ୍ଠ ଓ ଖୁଜଲି ଶାନ୍ତ ହୁଏ । ପୁନି, ସିନ୍ଧୁନମକ, ସାଇନ୍ଧବ, କ୍ଷାର, କଳା ସରସପ, ସାଧାରଣ ଲୁଣ, ବିଦ, ଲୋହ ଧୂସର, ତ୍ରିବୃତ୍ତ, ସୁରଣ— ଏମାନଙ୍କୁ ଦହି, ଗୋମୁତ୍ର, ଦୁଧ ସହିତ ମୃଦୁ ଅଗ୍ନିରେ ରନ୍ଧି ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ସହିତ ଖାଇଲେ, ଶକ୍ତି ଓ ଜଠରାଗ୍ନି ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ, ଏବଂ ମାଂସ, ଘିଅ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ରୋଗ ନାଶ ହୁଏ । ଏହା ନାଭି, ମୁତ୍ର ମାର୍ଗ, ଗଠି, ପ୍ଳୀହା ଏବଂ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଯନ୍ତ୍ରଣାକୁ ଦୂର କରେ । ହରିତକୀ, ଆମଳକୀ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ପିପ୍ପଳୀ, କଣ୍ଟକାରୀ, ଶୃଙ୍ଗୀ, ପୁନର୍ଣ୍ଣଭା, ଶୁଠି ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଖାଇଲେ କଫ ନିବାରଣ ହୁଏ । ହରିତକୀ, ଆମଳକୀ, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ପାଠା, ବିଭୀତକ ଓ ଚିନି ସମମାନରେ ନେଇ ଖାଇଲେ, ଜ୍ୱର ଶାନ୍ତ ହୁଏ । ତ୍ରିଫଳା, ବଦର, ଦ୍ରାକ୍ଷା, ପିପ୍ପଳୀ ପରିସ୍ରାବକ ଭାବେ କାମ କରେ, ହରିତକୀ ଉଷ୍ଣ ପାଣି ଓ ଲୁଣ ସହିତ ମଧ୍ୟ ପରିସ୍ରାବକ ହୁଏ । କଛୁଆ, ମାଛ, ଘୋଡ଼ା, ମହିଷ, ଗାଈ, ଶିଆଳ, ବାନର, ବିଲେଇ, ମୟୂର, କାଉ, ବନ୍ଦର, ପଟେଇ, କୁକୁଡ଼ି— ଏମାନଙ୍କର ମଳ, ମୁତ୍ର, ମାଂସ, କେଶ ବା ରକ୍ତ ଧୂପ ଭାବେ ଜ୍ୱର ବା ପ୍ରମାଦରୁ ପୀଡିତଙ୍କୁ ଦେଲେ ଶାନ୍ତି ମିଳେ । ଏହି ଔଷଧ ଯେପରିକି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ ହୁଏ, ସେଭଳି ରୋଗ ଦୂର କରେ । ଏହି ସମସ୍ତ ଚିକିତ୍ସା ଉପାୟ ଉପରେ ଯଦି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଔଷଧ ଭାବେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, ସେ ରୋଗ ଦୂର କରନ୍ତି । ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ବା ସ୍ତୁତି ଯେଉଁଠି ହେଉ, ଅଧିକ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ । ଏହା ପରେ ଭଗବାନ ହରି କହିଲେ— ମୁଁ ଏବେ ଶୁଭ୍ର ବୈଷ୍ଣବ କବଚ କହିବି, ଯାହା ଶିବଙ୍କୁ ଦାନବ ନାଶ କାଳେ ରକ୍ଷା କରିଥିଲା । ପ୍ରଥମେ ଅଜନ୍ମା, ଅଚ୍ୟୁତ, ସମସ୍ତଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅପରାଜିତ କବଚ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ୍ । ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ନମନ କରି ଏହି ସୁରକ୍ଷା ସୂତ୍ର ବାନ୍ଧିଲେ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ । ଏହି କବଚ ଧାରଣ କରି, ବିଷ୍ଣୁ ସାମ୍ନାରେ, କୃଷ୍ଣ ପଛରେ, ହରି ମୁଣ୍ଡରେ, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ହୃଦୟରେ ସଦା ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ହୃଷୀକେଶ ମନକୁ, କେଶବ ଜିଭକୁ, ବସୁଦେବ ପ୍ରଭାତକାଳେ ଦୃଷ୍ଟିକୁ, ଶଙ୍କର୍ଷଣ କାନକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ନାକକୁ, ଅନିରୁଦ୍ଧ ଚର୍ମକୁ, ବନମାଳୀ ଗଳା ଶେଷକୁ, ଶ୍ରୀବତ୍ସ ତଳକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଚକ୍ର ବାମପାର୍ଶ୍ୱକୁ, ଗଦା ଡାହାଣପାର୍ଶ୍ୱକୁ, ମୁଷଳ ପେଟକୁ, ହଳ ପିଠକୁ, ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁଷ ଉପରକୁ, ନନ୍ଦକ ଗଦା ଗୋଡ଼କୁ, ଶଂଖ ଗୋଡ଼ ତଳକୁ, ପଦ୍ମ ଦୁଇ ପାଦକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଗରୁଡ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସଦା ସହାୟ ହୁଅନ୍ତୁ । ବରାହ ଜଳରେ, ବାମନ କଠିନ ସ୍ଥାନରେ, ନରସିଂହ ବନରେ, କେଶବ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ସୁନା ଦିଅନ୍ତୁ, କପିଳ ସରୀର ଧାତୁ ସମତୁଳନରେ ରଖନ୍ତୁ । ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପବାସୀ ମୋତେ ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପକୁ ନେଇଯାଉନ୍ତୁ, ମଧୁ କୈଟଭ ମାରିଥିବା ବିଷ୍ଣୁ ସମସ୍ତ ଶତ୍ରୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ । ବିଷ୍ଣୁ ସଦା ମୋ ଦେହରୁ ପାପ ଉଖିଡ଼ି ଦିଅନ୍ତୁ, ହଂସ, ମତ୍ସ୍ୟ, କୂର୍ମ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ତ୍ରିବିକ୍ରମ ସମସ୍ତ ପାପ କାଟି ଦିଅନ୍ତୁ, ନାରାୟଣ ବୁଦ୍ଧିକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ । ଶେଷ ଶୁଦ୍ଧ ଜ୍ଞାନ ଦିଅନ୍ତୁ, ବଡ଼ବାମୁଖ ଦୋଷ ନାଶ କରନ୍ତୁ । ପ୍ରଭୁ ପାଦ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ପରମ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଦତ୍ତାତ୍ରେୟ ପୁତ୍ର, ଗୋବଂଶ ଓ ଆତ୍ମୀୟ ଦିଅନ୍ତୁ । ଏଭଳି, ଭଗବାନଙ୍କ କୃପା ଓ ଔଷଧ ଉପାୟରେ ଶରୀର ଓ ମନ ଶୁଦ୍ଧ ଓ ନିରୋଗ ହୁଏ, ଏହି ଅମୂଲ୍ୟ ଶିକ୍ଷା ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା ।