ଏକ ସମୟର କଥା, ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅନେକ ଔଷଧ ଓ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କୁ କୁହାଯାଇଥିଲା, “ହେ ମହାଦେବ, ଯଦି କାହାରି କଣ୍ଠ ଦୁଃଖ ଅର୍ଥାତ୍ କଣ୍ଠରେ ଶୋଷ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ବିଭୀତକ ଗୁଣ୍ଡ, ପିପ୍ପଳୀ ଓ ସୈନ୍ଧବ ଲବଣର ଚୁରୁଣ୍ଡ ସେମାନେ ଖଟା ଚାଚ ଉପରେ ସେବନ କଲେ, ଏହା ଉପଶମ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଆମଳକ ଚୁରୁଣ୍ଡକୁ ଗାଈର ଦୁଧ ସହିତ, ମନ:ଶିଳା, ବଳା ମୂଳ, କୋଳପଣା ଓ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ସହିତ ମିଶାଇ ନେଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉପକାରୀ ହୁଏ। ଏହିପରି, ଯଦି ଯାତି ପତ୍ର, କୋଳା ପତ୍ର ଓ ମନ:ଶିଳା ଏକ ସୂତିକା ରୂପେ ତିଆରି କରି, ବଦର ଗଛର କାଠରେ ପଡ଼ିଯାଏ, ତାହାର ଧୂଆଁ ଶ୍ୱାସ କଲେ ନିଶ୍ଚୟ ଖାସି ଠିକ୍ ହୁଏ। ତ୍ରିଫଳା ଓ ପିପ୍ପଳୀ ଚୁରୁଣ୍ଡକୁ ମଧୁ ସହିତ ଭୋଜନ ପୂର୍ବରୁ ନେଲେ ତିବ୍ର ତିରିକ୍ତା ଓ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ। ବିଲ୍ୱ ମୂଳ, ଗୁଡୂଚୀ ଓ ମଧୁ ଜଳରେ ଉବା ଦେଇ ପିଲେ, ତିନି ପ୍ରକାର ଉଲ୍ଟି ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ; ଦୂର୍ବା ଚାଳ ଓ ଚାଉଳ ର ମାଣି ମିଶାଇ ପିଲେ ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଟି ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ତାପରେ ଭଗବାନ୍ ହରି କହିଲେ, “ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଧଳା ପୁନର୍ନଭା ମୂଳ ତୋଳି, ତାହାର ଜଳ ପିଲେ ଘରେ କେବେ ସାପ ଆସିପାରିବେ ନାହିଁ। ଭାଲୁ ଦାନ୍ତରେ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ମୂର୍ତ୍ତି ତିଆରି କରି ନେଇ ଚଲିଲେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ୍ ରହନ୍ତି, ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାପ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ। ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଶାଲ୍ମଳି ମୂଳ ରୁଦ୍ରାଭିଷିକ୍ତ ଜଳ ସହିତ ପିଲେ, ସାପ ଦଶା ଠାରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ। ପୁଷ୍ୟ ଦିନେ ଲଜ୍ଜାଳୁକା ମୂଳ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା ଲେପ କଲେ, ସାପକୁ ନିର୍ଭୟ ହୋଇ ଧରିପାରିବେ। ପୁଷ୍ୟ ଦିନେ ଏତାର୍କ ମୂଳ ଢଣ୍ଡା ପାଣି ସହିତ ପିଲେ, ସାପ ଓ କରବୀର ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ମହାକାଳ ମୂଳ ଖଟା ଚାଚ ସହିତ ଚେପିଲେ, ବୋଡ଼ରା ଓ ଡୁଣ୍ଡୁଭା ବିଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ। ତଣ୍ଡୁଳିୟକ ମୂଳ ଚାଉଳ ର ମାଣି ଓ ଘୃତ ସହିତ ପିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ନୀଳୀ ଓ ଲଜ୍ଜାଳୁକା ମୂଳ ଚାଉଳ ମାଣି ସହିତ ଚେପି, ପିଲେ, ଏକ ମାତ୍ରାରେ ଦଶା ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ତାଜା କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ରସ ଗୁଡ଼ ଓ ଚିନି ସହିତ ଦୁଧରେ ମିଶାଇ ପିଲେ, ଦଶା ବିଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ। କୋଦ୍ରବ ମୂଳ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଦୂର କରିଥାଏ; ଯଷ୍ଟୀମଧୁ ଓ ଚିନି ସହିତ ମିଶାଇ ପିଲେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ। ଏହି ମୂଳ ଦୁଧରେ ତିନି ରାତି ପିଲେ ଉନ୍ଧୁର ବିଷ ଦୂର ହୁଏ; ନତୁବା ତିନି ମାପ ଢଣ୍ଡା ପାଣି ପିଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁମାନେ ଦାନ୍ତା ଖାଇ ମୁଁହ ଜଳିଯାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଲାର ଚଳନ ବନ୍ଦ ହୁଏ; ଘୃତ ଓ ଚିନି ମିଶାଇ ପିଲେ ମଦ ର ମାତା ହୁଏ ନାହିଁ। କୃଷ୍ଣାଙ୍କୋଳ ମୂଳ ଭଲ ଭାବେ ଉବା ଜଳରେ ଦେଇ ପିଲେ, ଗରସ ବିଷ ତିନି ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ। ଗୋଧୀ ଘୃତ ଗରମ କରି ସୈନ୍ଧବ ଲବଣ ମିଶାଇ ଦିଲେ ବିଛା ବିଷ ର ପିଡ଼ା ଶମିତି ହୁଏ। କୁସୁମ୍ଭ, କୁମ୍କୁମ, ହରିତାଳ, ଅଭ୍ରକ, କରଞ୍ଜ ଓ ଅର୍କ ମୂଳ ଚୁରୁଣ୍ଡ—ଏହି ସବୁ ଖାଇଲେ ମନୁଷ୍ୟ ର ବିଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ। ପ୍ରଦୀପ ତେଲ ଲେପ କଲେ କୀଟ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ, ଖଜୁରି ବିଷ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ। ଯେଉଁଠି ବିଛା କାଟିଛି, ଶୁଂଠି ଓ ଟାଗରା ଚେପିଲେ ମୌମାଛି ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ଶତପୁଷ୍ପା, ସୈନ୍ଧବ ଓ ଘୃତ ଚେପି, ଶିରୀଷ ବୀଜ ଦୁଧରେ ଘସି ଲଗାଇଲେ କୁକୁର କାଟା ବିଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ; ଅଗ୍ନି ଉପରେ ଉତ୍ତାପିତ ଜଳ ଛିଟିଲେ ବାଙ୍ଗ ବିଷ ମଧ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ। ଯଦି ଘାଉର ବିଷ ଧତୁରା ଓ କଳା ସୋରିଷ ସହିତ ମିଶିଯାଏ, ଦୁଧ କିମ୍ବା ଗୁଡ଼ ଦେଇ ପିଲେ, ସେ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ବଟ, ନୀମ୍ ଓ ଶମୀ ଗଛର ଛାଲ ଉବା ଜଳରେ ମୁହଁ ଧୋଇଲେ, ମୁହଁ ଓ ଦାନ୍ତ ର ବିଷ ରେ ପିଡ଼ା ଦୂର ହୁଏ। ଦେଓଦାର କିମ୍ବା ରକ୍ତ ମୃଦା, ନାଗକେଶର, ଦାରୁହଳଦୀ ଓ ମଞ୍ଜିଷ୍ଠା ଚେପିଲେ କୀଟ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। କରଞ୍ଜ ବୀଜ, ବରୁଣ ଛାଲ, ତିଳ ଓ ସୋରିଷ ମିଶାଇ ଦେଲେ ବିଷ ନିଶ୍ଚୟ ଦୂର ହୁଏ। ଘୃତ ଏବଂ ଗ୍ରୀଷ୍ମା ଲତା ପତ୍ର ଓ ଲବଣ ମିଶାଇ ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଲେ, କୀଟ କାଟାର ଖଜୁଳି ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି, ଭଗବାନ୍ ହରି କହିଲେ, “ଅଷ୍ଟ ଭାଗ ଚିତ୍ରକ, ଷୋଡ଼ଶ ଭାଗ ଶୁରଣ, ଚାରି ଭାଗ ଶୁଂଠି, ଦୁଇ ଭାଗ କଳା ମରିଚ, ତିନି ଭାଗ ପିପ୍ପଳୀ ମୂଳ, ଚାରି ଭାଗ ବିଦଙ୍ଗ, ଅଷ୍ଟ ଭାଗ ମୁସଳି, ଚାରି ଭାଗ ତ୍ରିଫଳା ଏବଂ ଏହି ସବୁ ଦ୍ୱିଗୁଣ ଗୁଡ଼ ସହିତ ମିଶାଇ ଲଡୁ ତିଆରି କରିବା। ଏହି ଲଡୁ ଖାଇଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ, ପାଣ୍ଡୁ, କମ୍ଳା, ଅତିସାର, ଅଗ୍ନିମାନ୍ଦ୍ୟ ଓ ପ୍ଳୀହା ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି, ବିଲ୍ୱ, ଅଗ୍ନିମନ୍ଥ, ଶ୍ୟୋନକ, ପାଟଳ, ପରିଭଦ୍ର, ପ୍ରସାରଣୀ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ବୃହତୀ, କଣ୍ଟକାରୀ, ବଳା, ଅତିବଳା, ରସ୍ନା, ଶ୍ୱଦନ୍ଷ୍ଟ୍ରା, ପୁନର୍ନଭା, ଏରଣ୍ଡ, ଶାରିବା, ପର୍ଣ୍ଣ, ଗୁଡୂଚୀ, କପିକଚ୍ଚୁ—ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦଶ ପଳା ନେଇ ଶୁଧ୍ଧ ଜଳରେ ଉବାଇ ଚାରି ଭାଗର ଏକ ଅଂଶ ରହିଲେ ତେଲ ପାତ୍ରରେ ଚାଲାଇବା। ଏହି ତେଲରେ ଚାରି ଗୁଣା ମେଘେ ମେଘେ ଛାଗ କିମ୍ବା ଗାଈ ଦୁଧ ଏବଂ ଶତାବରୀ, ସୈନ୍ଧବ ଲବଣ ସମାନ ଭାଗ ମିଶାଇବା। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କୁହିବି କେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ଚେପିବା, ଶତପୁଷ୍ପା, ଦେଓଦାର, ବଳା, ପର୍ଣ୍ଣ, ଵଚା, ଅଗୁରୁ, କୁଷ୍ଠ, ମାଂସୀ, ସୈନ୍ଧବ ଏକ ପଳା ଏବଂ ପୁନର୍ନଭା—ଏହି ତେଲ ପିଇବା, ନସ୍ୟ କିମ୍ବା ଅଭ୍ୟଙ୍ଗ କରିବାଠାରୁ ହୃଦୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ପାର୍ଶ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଗଠି, ମୃଗୀ, ଭୂତବାତ ଓ ଦୁର୍ବଳତା ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ତେଲ ଶ୍ରୀ ମୂଲା ଗର୍ଭବତୀ କରିପାରେ, ତେବେ ନାରୀଙ୍କୁ ନିଶ୍ଚୟ ଉପକୃତ କରିବ। ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଓ ମନୁଷ୍ୟର ବାୟୁ ଦୋଷ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଏହି ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ।" ଏଭଳି ଦେବଦେବ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ସମସ୍ତ ରୋଗ ଓ ବିଷ ଦୂର କରିବା ଉପାୟ ପ୍ରକାଶ କଲେ।