ଏକ ସମୟରେ, ପ୍ରଭୁ ହରି ତଥା ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆୟୁର୍ବେଦ ଏବଂ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକ ଗଭୀର ଆଲୋଚନା ହେଉଥିଲା। ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ପ୍ରଭୁ ଶିବଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଜଡିବୁଟି, ତାଙ୍କର ଉପଯୋଗ ଏବଂ ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ ରୋଗ ନିବାରଣ ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ। ପ୍ରଭୁ କହିଲେ, ଯଦି ଯବର ଖାଲି, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ଗନ୍ଧପାଷାଣ ଏବଂ ସୁଖୁଆ ଆଦା ଗୁଡ଼ାକୁ ରକ୍ତ ସହିତ ମିଶାଯାଏ, ଏହି ମିଶ୍ରଣ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ଅଂଶରେ ଲାଗିଲେ ଫୋଡ଼ାକୁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ନଷ୍ଟ କରେ। ଏହିପରି, ସଉଭାଞ୍ଜନ ମାଞ୍ଜିର ଚାଷ, ଆତସୀ ଏବଂ ତଳବୁଟି ବିଜ ମିଶାଇ ମସ୍ତର ଦାଣା ଓ ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ ପିସି ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଗଠି ବଢ଼ିବା ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳକୁ ଚାଉଳ ଜଳ ସହିତ ପିସି ନାକରେ ଦେଲେ ଭୂତ-ପିଶାଚ ରୋଗ ଚାଲିଯାଏ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫୁଲ, ମରିଚ, ସାପ ଚମଡ଼, ହିଙ୍ଗ, ନିମ ପତ୍ର ଓ ଯବର ଖାଲିକୁ ଗୋମୂତ୍ର ଦେଇ ପିସି ଲାଗିଲେ ଭୂତ ଦୂର ହୁଏ। ଗୋମୂତ୍ର ତିତି, ମରିଚ, ଚବି, ଶିଳା ଲୁଣ, ମଧୁ ଓ ଅଞ୍ଜନ ଦେଇ ତିଆରି ଔଷଧ ଭୂତ ଓ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର କରେ। ଗୁଗୁଳୁ ଓ ଉଲୁକ ଚେଉଁ ଦେଇ ତିଆରି ଧୂପ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର କରେ; ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର ଠିକ ହେଲେ କଳା କପଡ଼ରେ ମୁଡ଼ିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଭୁ ହରି ଏହିପରି କହିଲେ, ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଓ ଫୁଲ ଦେଇ ଚକୁ ଭରିଲେ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ଦରକାର ନାହିଁ। ଗୋକ୍ଷୁରକ ମୂଳ ଚବାଇଲେ ଦାନ୍ତର କୀଟ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ଏକ ଜନାନୀ ପୁଷ୍ପାଦିନୀ ରସ ଗୋଦୁଧ ସହିତ ଉପବାସରେ ପିଲେ ଓ ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ମୂଳ ଦେଇଲେ ତାଙ୍କର ଗଠି ଓ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ଫୁଲକୁ ମନ୍ତ୍ରଦ୍ୱାରା ସଂସ୍କାର କରି ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ହୋଇ ତା ମାୟାରେ ବାନ୍ଧିଲେ ସନ୍ତାନ ଲାଭ ହୁଏ। ପଳାଶ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର ଓ ଭୂତ-ପିଶାଚ ଦୂର ହୁଏ। ବିଛା ମୂଳ ରାତିରେ ରଖିଥିବା ପାଣି ସହିତ ପିଲେ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ; ଚୁଲରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଏକ ଦିନ ଓ ଦୁଇ ଦିନ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ; ପାଣି ସହିତ ପିଲେ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ଲଜ୍ଜାଳୁକା ମୂଳ ନିଜ ଶୁକ୍ର ସହିତ ଦେଲେ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ମିଳନ ହୁଏ। ପାଠା ମୂଳ ଗୋଘୃତ ସହିତ ପିସି ପିଲେ ସମସ୍ତ ବିଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଶିରୀଷ ମୂଳ ରାତିରେ ରଖିଥିବା ପାଣି ସହିତ ଓ ଲାଲ ଚିତ୍ରକ ରସ କାନରେ ଦେଲେ ପୀତ୍ତ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ କୋକିଲାକ୍ଷ ମୂଳ ଉଣ୍ଡ ଦୁଧ ସହିତ ବଇଶ ଦିନ ପିଲେ ଶ୍ୱାସ ରୋଗ ଠିକ ହୁଏ। ନାଡ଼ିଫୁଲ ଦୁଧ ସହିତ ତିନି ଥର ପିଲେ ପିତ୍ତ ଓ ବାୟୁ ଦୂର ହୁଏ। ସୁଦର୍ଶନ ମୂଳ ମାଳା ସହିତ ଭଲରେ ଉତ୍ପାଦନ କରି ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଲେ ତିନି ଦିନ ଓ ଅଧିକ ଭୂତ ଓ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ ଗୁଞ୍ଜା ଫୁଲ ଓ ମୂଳ ମୁଁହରେ ରଖିଲେ ବହୁ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ; ତାହାକୁ ଥଣ୍ଡ ଦେଇ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ କିମ୍ବା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଲେ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ; ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନ ଏହାକୁ ମାୟାରେ ବାନ୍ଧିଲେ ସିଂହ ଓ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ମୂଳ କପଡ଼ ତାଗ ଦେଇ କାନରେ ପିନ୍ଧିଲେ ମକର ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ ଭୟ ଦୂର ହୁଏ। ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ ପିଲେ ଗଠି ବଢ଼ିବା ରୋଗ ଶୀଘ୍ର ଠିକ ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରବାରୁଣୀ ମୂଳ ନିୟମିତ ଭାବେ ଜିଙ୍ଗିଣୀ, ଏଣ୍ଡୁ, ଶୂକ, ଶିମ୍ବି ସହିତ ଠଣ୍ଡା ପାଣିରେ ଦେଲେ ହାତ ଓ ଗଳା ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ମହିଷ ଘୃତ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ପିପ୍ପଲୀ, ବଚା, ଦୁଇ ପ୍ରକାର କୁଷ୍ଠ ପିସି ଲାଗିଲେ ଗୁପ୍ତ ଅଙ୍ଗ, ନାଡ଼ି ଓ ସ୍ତନ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। କୁଷ୍ଠ, ନାଗ ଓ ବଳା ଗୁଡ଼ା ତାଜା ମାଖନ ସହିତ ପିସି ଲାଗିଲେ ଯୁବତୀମାନେ ସୂନ୍ଦର ଓ ଗଠିଲା ହୁଏ। ଇନ୍ଦ୍ରବାରୁଣୀ ମୂଳକୁ ଦୂରରୁ ନାମ ଦେଇ ଉଖି ଫେଙ୍ଗି ଦିଲେ ତାହାର ମିଳ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ ପୁନର୍ନବା ମୂଳ ଚାଉଳ ଜଳ ସହିତ ପିଲେ ଫୋଡ଼ା ଦୂର ହୁଏ। କଦଳୀ ପତ୍ର ଖାଲି ଗୁଡ଼ା ପାଣି ସହିତ ପିଲେ ପେଟ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; କଦଳୀ ମୂଳ ଗୁଡ଼ ଓ ଘୃତ ସହିତ ଚୁଲାରେ ପକାଇ ଖାଇଲେ ପେଟର କୀଟ ଦୂର ହୁଏ। ନିମ ଗୁଡ଼ା ଓ ଆମଳକୀ ଦିନେ ସକାଳେ ଖାଇଲେ କୁଷ୍ଠ ଦୂର ହୁଏ। ହରୀତକୀ, ବିଡ଼ଙ୍ଗ, ହଳଦୀ, ଶ୍ୱେତ ଶିବା, ସୋମରାଜ ମୂଳ, କରଞ୍ଜ ରଉନ୍ଧବା ଗୋମୂତ୍ର ସହିତ ପିସି ଲାଗିଲେ କୁଷ୍ଠ ଦୂର ହୁଏ। ଏକ ଭାଗ ତ୍ରିଫଳା ଦୁଇ ଭାଗ ଶିବା ଓ ସୋମରାଜ ଦାଣା ପଥ୍ୟ ସହିତ ଖାଇଲେ ଚର୍ମ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଖଟା ଚାନା ଗୋମୂତ୍ର ଦେଇ ଲୁଣ ସହିତ ଉବା ଓ ତାକୁ କଞ୍ଚା ପିତଳ ଉପରେ ଘସି ପିସି ଲାଗିଲେ କୁଷ୍ଠ ଓ ଚର୍ମ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ହଳଦୀ, ହରିତାଳ, ଦୂର୍ବା, ଗୋମୂତ୍ର ଓ ସାଇଂଧବ ଲୁଣ ପିସି ଲାଗିଲେ ଚର୍ମ ରୋଗ, ଖଜ୍ଯା ଓ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ସୋମରାଜ ଦାଣା ତାଜା ମାଖନ ଓ ମଧୁ ସହିତ ଖାଇଲେ ଶ୍ୱେତ କୁଷ୍ଠ ଦୂର ହୁଏ; ଚାନା କିମ୍ବା ଚାଉଳ ଜଳ ସହିତ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ଭାବରେ ନେଇଲେ ମନ୍ତ୍ର ଲାଗେ ନାହିଁ। ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଜଳ ସହିତ ଚାଟି ଏକ ମାସ ଲାଗିଲେ ଶ୍ୱେତ କୁଷ୍ଠ ଦୂର ହୁଏ। ମହିଷ ଘୃତ, ମାଖନ, ସିନ୍ଦୂର ଓ ଅମରୀଚକ ଚର୍ମ ରୋଗର ଲେପ ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଦୁର୍ନାମ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଶୁଖୁଆ ଗାମ୍ଭାରୀ ମୂଳ ଦୁଧ ସହିତ ପକାଇ ଖାଇଲେ ଶୁକ୍ଳପିତ୍ତ ଦୂର ହୁଏ। ଏଭଳି ଭାବରେ, ପ୍ରଭୁ ହରି ଏବଂ ଶିବ ଦେବ ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ଓ ଜଡିବୁଟି ଉପରେ ଏକ ଶ୍ରଦ୍ଧାଭରା ଆଲୋଚନା କରି ଲୋକଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଦୟା ଓ ଉପକାର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଓ ରୋଗ ଦୂର କରିବା ଉପାୟ ଶିଖାଇଲେ।