ଏକ ସମୟରେ, ଭଗବାନ ହରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଔଷଧ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଉପାୟ ବିଷୟରେ କହିଲେ। ସେ କହିଲେ— ଯଦି ଅନେକ ପ୍ରକାର ଗୁଣୀୟ ଜଡିବୁଟିର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଗରମ ପାଣି ସହିତ ଖାଯାଯାଏ, ତେବେ ଭୋକ ବଢ଼ିଯାଏ। ଏହିପରି, ଘିଅରେ ପକାଯାଇଥିବା ପନିଆ ମାଂସ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋକ ବଢ଼ିଯାଏ। ତାପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ— ହସ୍ତିକର୍ଣ୍ଣ-ପଳାଶ ପତ୍ର ଚୂର୍ଣ୍ଣ, ଶତ ପଳ ମାପରେ ତିଆରି କରି, ଯେଉଁଠି ଏହା ସବୁ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ। ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଦୁଧ ସହିତ ସପ୍ତଦିନ ଖାଇଲେ, ମନୁଷ୍ୟର ଶ୍ରବଣଶକ୍ତି ବଢ଼ିଯାଏ, ସିଂହ ଭଳି ପଦଚାଳନା ଓ ଶକ୍ତି ମିଳେ। ଏହି ଉପାୟରେ ଲୋକ ଏକ ଷୋଳବର୍ଷୀୟ ଯୁବକଙ୍କ ଭଳି ଦେହ ଓ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ଲାଭ କରେ। ଦୁଧକୁ ମଧୁ ଓ ଘିଅ ସହିତ ମିଶାଇ ନିୟମିତ ଖାଇଲେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ମିଳେ; ଏହି ମିଶ୍ରଣ ମଧୁ ସହିତ ନିତ୍ୟ ସେବନ କଲେ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ଲାଭ ହୁଏ। ଯିଏ ନିୟମିତ ଦହି ଖାଏ, ସେ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞ, ନାରୀମାନ୍ୟ, ଓ ଦେହ ହୀରା ସମାନ ଦୃଢ଼ ହୁଏ। କେଶର ମିଶ୍ରିତ ଖାଦ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଖାଇଲେ ହଜାର ବର୍ଷ ଆୟୁ ମିଳେ, ଏହାକୁ ତକ୍ର ସହିତ ମିଶାଇ ଖାଇବା ଉଚିତ। ମଧୁ ଓ ତ୍ରିଫଳା ଏକାଠି ନେଲେ, ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତା ସମ ଦେହ ମିଳେ, କେଶ ଓ ଚର୍ମରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ଆସେନାହିଁ, ଦୃଷ୍ଟି ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ତୀବ୍ର ରହେ। ଅନ୍ଧ ଲୋକ ମଧ୍ୟ ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଘିଅ ସହିତ ଖାଇଲେ ଦେଖିପାରିବେ; ମହିଷ ଦୁଧ ସହିତ ଲାଗାଇଲେ କେଶ କଳା ହୁଏ। ଯିଏ ତେଲ ସହିତ ଏହି ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଲାଗାଇବେ, ତାଙ୍କର ଗଞ୍ଜା ମୁଣ୍ଡରେ କେଶ ଉଗୁଥିବା ସମ୍ଭବ, ଚର୍ମର ଝୁରି ଓ ସାଦାପଣ ବିନାଶ ହୁଏ। କେବଳ ଘସିଲେ, ଦେହର ସମସ୍ତ ଦାଗ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଦୂର ହୁଏ। ଛାଗଳ ଦୁଧର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ କଜଳ ଭଳି ଲାଗାଇଲେ, ଏକ ମାସରେ ଦୃଷ୍ଟି ଫେରିଆସେ। ପୁନି, ଶ୍ରାବଣ ମାସରେ ପଳାଶ ଓ ବୀଟୁଷ ଗଛର ମୂଳ ଓ ଦାଣା ନେଇ, ଏହାର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ତିଆରି କରି, ତରଳ ମଖନ ସହିତ ଖାଇବା ଉଚିତ। ଦିନକୁ ଅଧ କର୍ଷ ବା ଏକ କର୍ଷ ନେବା, ଏବଂ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବା; ପୁରାତନ ଓ ଷଷ୍ଟିଶାଳି ଚାଉଳର ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇ, ପାଣି ପିଇଲେ, ଏକ ହଜାର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ, ଝୁରି ଓ ସାଦାପଣ ଛାଡ଼ି ରହି ପାରିବେ। ପୁଷ୍ୟ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଭୃଙ୍ଗରାଜ ମୂଳ ତୁଳି, ସଉଭିର ନାମକ ମଦ୍ୟ ସହିତ ଚୂର୍ଣ୍ଣ ଖାଇଲେ, କେବଳ ଏକ ମାସରେ ଝୁରି, ସାଦାପଣ ଦୂର ହୁଏ, ପଞ୍ଚଶତ ବର୍ଷ ଆୟୁ, ହାତୀ ସମାନ ଶକ୍ତି ଓ ଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞତା ଲାଭ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ— ଯଦି ଗହୁମୁଠି ଘିଅ ସହିତ ଲାଗାଯାଏ, ତେବେ ଘାଉ ଓ ପୁୟ ଦୂର ହୁଏ। ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ହାତରେ ଘସି ରସ ଘାଉରେ ଲାଗାଇଲେ ରକ୍ତପାତ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ପୁୟ ହୁଏନାହିଁ। ରୁଦ୍ରଲାଙ୍ଗଲିକା ଓ କୁଶ ମୂଳ ଘାଉ ମୁଣ୍ଡରେ ଲାଗାଇଲେ, ଦୀର୍ଘକାଳ ଧରି ରହିଥିବା ଅନ୍ୟଦେଶୀ ବସ୍ତୁ ବାହାରିଯାଏ। ବାଲମୂଳ ବା ମେଷଶୃଙ୍ଗୀ ଜଳ ସହିତ ଘସି ଲାଗାଇଲେ ପୁରୁଣା ନାସା ଘାଉ ଠିକ୍ ହୁଏ। ହିଙ୍ଗୁ ମୂଳର ଚୂର୍ଣ୍ଣ ମହିଷ ଦହି ଓ କୋଦରା ଚାଉଳ ସହିତ ଦେଲେ, ଭଗନ୍ଦର ଠିକ୍ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମୟଷ୍ଟି ଫଳ ଘସି ଜଳ ସହିତ ଲାଗାଇଲେ ରକ୍ତ ଦୋଷ ନିଶ୍ଚିତ ଦୂର ହୁଏ। ଯଦି ଯବ ଛାର, ବିଡଙ୍ଗ, ଗନ୍ଧପାଷାଣ ଓ ଶୁଖିଲା ଅଦା ଚୂର୍ଣ୍ଣ ରକ୍ତ ସହିତ ଲାଗାଯାଏ, ତେବେ ଫୋଡ଼ ଦୂର ହୁଏ। ସୌଭାଞ୍ଜନ ବୀଜ, ଅତସୀ ଓ ଚୁରୁଣ୍ଡ ବୀଜ ସରିଷ ଓ ଗାଈ ମୁତ୍ର ସହିତ ଘସି ଲାଗାଇଲେ ଗଠି ଫୋଲା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଚାଉଳ ଝାଲ ସହିତ ଘସି ନାକରେ ଦେଲେ, ଭୂତପ୍ରେତ ଦୂର ହୁଏ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଫୁଲ, ମରିଚ, ସାପ ଚର୍ମ, ହିଙ୍ଗୁ, ନିମ୍ ପତ୍ର, ଯବ— ଏହି ସବୁ ଗାଈ ମୁତ୍ର ସହିତ ଘସି ଲାଗାଇଲେ ଭୂତପ୍ରେତ ଦୂର ହୁଏ। ଗାଈ ତିତଳ, ମରିଚ, ପିପ୍ପଳୀ, ସେନ୍ଧା ଲୁଣ, ମଧୁ ଓ କଜଳ ମିଶାଇ ତିଆରି କଲେ, ଏହା ଭୂତ ଓ ଗ୍ରହଦୋଷ ଦୂର କରେ। ଗୁଗୁଳୁ ଓ ପଟିଙ୍ଗ ଲାଗାଇ ଧୂପ ଦେଲେ ଗ୍ରହଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ; ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର ଠିକ୍ ହେଲେ କଳା କପଡ଼ା ଦେଇ ଢାକି ରଖିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି, ଶ୍ୱେତ ଅପରାଜିତା ମୂଳ ଓ ଫୁଲ ଆଖିରେ ଦେଲେ, ତୁରନ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର ହୁଏ। ଗୋକ୍ଷୁରକ ମୂଳ ଚବାଇଲେ ଦାନ୍ତ ର ପୋକ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ବେଦନା ନିଶ୍ଚିତ ଦୂର ହୁଏ। ଯଦି ମହିଳା ପୁଷ୍ପାଦିନୀ ରସ ଗାଈ ଦୁଧ ସହିତ ଉପବାସରେ ପିଏ, ଏବଂ ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ମୂଳ ନେଇ, ତେବେ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭଶୟ ଫୋଲା ଓ ବେଦନା ଦୂର ହୁଏ। ଶୁଦ୍ଧ ମହିଳା ମନ୍ତ୍ରପୂତ ଶ୍ୱେତ ଅର୍କ ଫୁଲ କଟି, କଟିରେ ବାନ୍ଧିଲେ ସନ୍ତାନ ହୁଏ। ପଳାଶ ବା ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର ଓ ଭୂତପ୍ରେତ ଦୂର ହୁଏ। ବିଛି ମୂଳ ରାତି ଜଳ ସହିତ ପିଇଲେ ତୀବ୍ର ଜ୍ୱର ନିଶ୍ଚିତ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ମୂଳ କେଶରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଦିନ ଏବଂ ଦୁଇ ଦିନର ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ; ଏହି ମୂଳ ରାତି ଜଳ ସହିତ ଖାଇଲେ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ଲଜ୍ଜାଳୁକ ମୂଳ ନିଜ ଶୁକ୍ର ସହିତ ଯାହାକୁ ଦିଆଯିବ, ପୁରୁଷ ବା ନାରୀ ସେ ଶତ୍ରୁ ସହିତ ମିଶିଯିବେ— ଏହି ବିଷୟରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ପାଠା ମୂଳ ଘିଅ ସହିତ ଘସି ପିଇଲେ ସମସ୍ତ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ଶିରୀଷ ମୂଳ ରାତି ଜଳ ସହିତ ବା ଲାଲ ଚିତ୍ରକ ରସ କାନରେ ଦେଲେ କ୍ଳାନ୍ତି ଓ ପୀତିକା ଦୂର ହୁଏ। ଶ୍ୱେତ କୋକିଳାକ୍ଷ ମୂଳ ଛାଗଳ ଦୁଧ ସହିତ ଏକୋଇଶି ଦିନ ପିଇଲେ କ୍ଷୟ ରୋଗ ନିଶ୍ଚିତ ଠିକ୍ ହୁଏ। ନାରିକେଳ ଫୁଲ ଛାଗଳ ଦୁଧ ସହିତ ତିନିଥର ପିଇଲେ ରକ୍ତ ଓ ବାୟୁ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ଶୁଭ ମାଳା ସହିତ ନିୟମିତ ଭାବେ ସଂଗୃହୀତ ସୁଦର୍ଶନ ମୂଳ ଗଳାରେ ବାନ୍ଧିଲେ, ତିନି ଦିନ ଓ ତା'ଠାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭୂତ ଓ ଗ୍ରହ ଦୋଷ ଦୂର ହୁଏ। ଏହିପରି ଭଗବାନ ହରି ମହାଦେବଙ୍କୁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଅନୁଗ୍ରହ କରି କହିଲେ, ଯାହା ଶୁଣି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।