ପ୍ରଭୁ ହରି ଏବଂ ଶିବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ପବିତ୍ର ଆୟୁର୍ବେଦିକ ସମ୍ବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଶିବଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ହରି କହିଲେ, ଯଦି ମହିଳା ଦୁଧ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ପିଇଥାନ୍ତି, ତେଣୁ ରକ୍ତସ୍ରାବ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ। ଆଟରୂପକ ମୂଳକୁ ଯୋନି ଓ ନାଭିରେ ଲଗାଇଲେ ସହଜରେ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହୁଏ, ଏହାର ଅଧିକ ତଦନ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ନାହିଁ। ଶିବଙ୍କୁ ଆଉ କହିଲେ, ଚିନି ଓ ମଧୁ ଚାଉଳ ଜଳରେ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ଅତିରିକ୍ତ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶାନ୍ତ ହୋଇଯାଏ। ପ୍ରଭୁ ହରି ଏହିପରେ ଶିବଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, କଳା ମରିଚ, ଅଦା, କୁଟଜ ଚାଲ—ଏହା ପିଇଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ପିପ୍ପଳୀ, ଏହାର ମୂଳ, କଳା ମରିଚ, ଟଗରା, ବଚା, ଦେବଦାରୁ ରସ, ପାଠା—ଏହାକୁ ଦୁଧରେ ଚେନ୍ଦି ପିଇଲେ ଡାୟରିଆ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। କଳା ମରିଚ ଓ ତିଳ ଫୁଲରେ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଆଖିର ଅଂଜନ ଜଣ୍ଡିସ ଦୂର କରେ। ହରୀତକୀ ଗୁଡ଼ ଓ ମଧୁ ସହିତ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ଏହା ଶୁଧ୍ଧ ଶୋଧନ ହେଉଛି, ନିଶ୍ଚୟରୁ। ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ଚିତ୍ର, କଟୁକରୋହିଣୀ—ଏହା ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଶୋଧନ ଏବଂ ଉରୁ ମାନ୍ଦ୍ୟ ଦୂର କରେ। ହରୀତକୀ, ଶୁଣ୍ଠି, ଦେବଦାରୁ, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ଖସି ଦୁଧରେ ଦେଉଥିଲେ, କିମ୍ବା ଜୟନ୍ତୀ ଦେଉଥିଲେ, ସାତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଉରୁ ମାନ୍ଦ୍ୟ ଦୂର ହୋଇଯାଏ। ଅନନ୍ତା ଓ ଶୁଣ୍ଠିର ଚୁରଣ, ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଗୁଡ଼ ସମାନ ମିଶାଇ ଗୋଳି ତିଆରି କରିଲେ ନାଡିରେ ଥିବା ବାୟୁ ଓ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହୁଏ। ସଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ସହିତ ମୂଳଯୁକ୍ତ ଦୁଧରେ ପିଇଲେ ଏପିଲେପ୍ସି ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ଓ ଅଭୟା ଜଳରେ ପିଇଲେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଦୂର ହୁଏ। ହରୀତକୀ ଓ କୁଷ୍ଠ ଚୁରଣ ମୁହଁରେ ଭରି ଢିଠି ଜଳ ପିଇଲେ ମନ୍ଦି ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଗୁଡୁଚି, ପଦ୍ମକ, ଅରିଷ୍ଟ, ଧନ୍ୟକ, ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ—ଏହି ଔଷଧ ପିତ୍ତ କଫ ଜ୍ୱର, ମନ୍ଦି, ଜ୍ୱାଳା, ତୃଷ୍ଣା ଦୂର କରେ ଏବଂ ଅଗ୍ନି ଦୀପନ କରେ। ଶିବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଦେଲେ: "ଓମ୍ ଜାମ୍ଭିନୀ ସ୍ତମ୍ଭିନୀ, ତ୍ଥ ତ୍ଥ, ଫଟ୍।" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସଙ୍ଖପୁଷ୍ପୀ ଫୁଲରେ ୧୦୮ ବାର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ନଖରେ ଛୁଇଁଲେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ। ଜାମ୍ବୁ ଫଳ, ହଳଦି, ସାପ ବର୍କ—ଏହାର ଧୂପ ଦେଇ ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ। କରବୀର, ଭୃଙ୍ଗ ପତ୍ର, ଲୁଣ, କୁଷ୍ଠ-କର୍କଟା ଚାରିଗୁଣା ପିଶାବରେ ରନ୍ଧି ତିଆରି ତେଲ ଲଗାଇଲେ ଚରମ ରୋଗ, କୁଷ୍ଠ, ଗାଁଠି, ଆଘାତ ଦୂର ହୁଏ। ପିପ୍ପଳୀ ମଧୁ ସହିତ ପିଇଲେ ଏବଂ ମିଠା ଖାଇଲେ ତଳ ଦୂର ହୁଏ; ସୁରଣା ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ ତଳ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ପିପ୍ପଳୀ ଓ ହଳଦି ଗାଏର ପିଶାବରେ ମିଶାଇ ପ୍ରୟୋଗ କରିଲେ ମସି ଦୂର ହୁଏ। ଅଜା ଦୁଧ ଓ ତାଜା ଅଦା ପିଇଲେ ତଳ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; ଲୁଣ, ବିଦଙ୍ଗ, ସୋମରାଜି, ଆଳସି ମଧ୍ୟ ଉପକୃତ। ହଳଦି ଦୁଇ ଭାଗ ଓ ବିଷ ଗାଏର ପିଶାବରେ ଚେନ୍ଦି ଲଗାଇଲେ କୁଷ୍ଠ ଦୂର ହୁଏ; ନିମ୍ ପତ୍ର ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ। ହଳଦି, କଦଳୀ ଗଛର ତଣ୍ଡି, କଷାର ଲେପ ଦେଇଲେ ଶ୍ୱେତ ଚିହ୍ନ ଦୂର ହୁଏ; କୁଷ୍ଠ ପାଇଁ ଏହାର ଏକ ଭାଗ ଓ ପାଠ୍ୟାର ଦୁଇ ଭାଗ ଗରମ ଜଳରେ ପିଇଲେ କମର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର ହୁଏ। ଅଭୟା, ତାଜା ମାଖନ, ଚିନି, ପିପ୍ପଳୀ—ଏହା ପିଇଲେ ମସି ଦୂର ହୁଏ। ଆତରୁଶକା ପତ୍ର ଦେଇ ଘିଅ ହଳୁ ଆଗରେ ରନ୍ଧି ପିଶାଇ ଲେପ କରିଲେ ମସି ଦୂର ହୁଏ। ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଓ ତ୍ରିଫଳା ଦେଇ କଢ଼ା ପିଇଲେ ଭଗନ୍ଦର ଦୂର ହୁଏ; ଆଜାଜି ଓ ଶୃଙ୍ଗବେରା ଦେଇ ଖିଚଡି ତିଆରି କରିଲେ ମଧ୍ୟ। ଲୁଣ ମିଶାଇଲେ ମୁତ୍ର କଷ୍ଟ ଦୂର ହୁଏ; ଯବକ୍ଷାର ଓ ଚିନି ଦେଇଲେ ମଧ୍ୟ। ଶ୍ମଶାନ ଭସ୍ମ, କମ୍ପିଲା ମଳ, ଘୋଡ଼ା ଝାଗ, ସଉଭାଞ୍ଜନା, ଭାସନେତ୍ର—ଏହାର ଧୂପ ଦେଇଲେ ଲୋକ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦୃଶ୍ୟ ହୋଇ ନାହିଁ, ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ତ ଏହା ଅଧିକ। ତିଳ ତେଲରେ ଯବ ଜଳି ତିଆରି ମସି ଲଗାଇଲେ ଏବଂ ତେଲ ଦେଇଲେ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରତିଘାତିତ ଲୋକ ସୁଖି ହୁଏ। ଲଜ୍ଜାଳୁ ଓ ଶରପୁଂଖା ଦେଇ ଘିଅ ସହିତ ଲେପ କରିଲେ ଅଗ୍ନି ଆଘାତ ଦୂର ହୁଏ; "ଓମ୍, ଶ୍ରୀକୁ ନମସ୍କାର! ଟ୍ଠ ଟ୍ଠ, କାଟ, ଦହ, ନଷ୍ଟ କର! ହୁଁ ଫଟ୍।" ନିର୍ଗୁଣ୍ଡି ମୂଳ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ ଜ୍ୱର ଶୀଘ୍ର ଦୂର ହୁଏ; ଧଳା ଗୁଞ୍ଜା ମୂଳ ଏହାକୁ ସାତ ଭାଗ କରି ହାତରେ ବାନ୍ଧିଲେ ମସି ଦୂର ହୁଏ। ବିଷ୍ଣୁକ୍ରାନ୍ତା ପିଶାବ ଦେଇଲେ ଚୋର ଓ ବନ୍ୟ ପଶୁଠାରୁ ରକ୍ଷା ମିଳେ। ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡି ମୂଳ ସମସ୍ତ କାମ ସାଧନ କରେ; ତ୍ରିଫଳା ଚୁରଣ ଘିଅ ସହିତ ଦେଇଲେ କୁଷ୍ଠ ଦୂର ହୁଏ। ପୁନର୍ନବା, ବିଳ୍ୱ, ପିପ୍ପଳୀ ଦେଇ ଘିଅ ତିଆରି କରି ପିଇଲେ ହାଉଁ, ଶ୍ୱାସ, କାଶ୍ ଦୂର ହୁଏ ଏବଂ ମହିଳାଙ୍କୁ ଗର୍ଭଧାରଣ କରାଏ। ନାରୀବୀଜ ଦୁଧ ଓ ଘିଅରେ ରନ୍ଧି, ଚିନି ଓ ଘିଅ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ଶୁକ୍ର ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ବିଦଙ୍ଗ, ମଧୁକ, ପାଠା, ମାଂସୀ, ସର୍ଜରସ, ହଳଦି, ତ୍ରିଫଳା, ଅପାମାର୍ଗ, ମନଶିଳା—ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଉଦୁମ୍ବରା ଓ ଧାତକୀ ସହିତ ତିଳ ତେଲରେ ଚେନ୍ଦି ଯୋନି ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ଲଗାଇଲେ ଦମ୍ପତି ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଦିଏ। "ଓମ୍, ବରଦାତା ପ୍ରଭୁ, ଆକର୍ଷକ, ଆକ୍ରଷ୍ଟା, ମନୋହର, ସ୍ୱାହା!"—ଏହି ତେଲ ଦେଇ ଯୋନି ଓ ଲିଙ୍ଗରେ ଚିହ୍ନ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ। ପୁନର୍ନବା, ଅମୃତ, ଦୁର୍ବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଇନ୍ଦ୍ରାବରୁଣୀ ମୂଳ ରସ ଚେନ୍ଦି କ୍ରୁସିବଲରେ ରଖି ଦାହ କରିଲେ, ମଧୁ, ଘିଅ, ଦୁଧ ଦେଇ ଚେନ୍ଦିଲେ ଚିହ୍ନ ଓ ଶ୍ୱେତ କେଶ ଦୂର ହୁଏ। ମଧୁ, ଘିଅ, ଗୁଡ଼, ତାମ୍ବା, କରେଲା ରସ—ଏହି ଦ୍ରବ୍ୟ ଜଳାଇଲେ ରୂପା ମିଳେ; ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ତିଆରି ଆଉ କିପରି ହୁଏ ଶୁଣ।