ଏକ ସମୟର କଥା, ଶିବଙ୍କ ଚରଣରେ ବସି, ଶ୍ରୀହରି ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଇ କହିଲେ— ମନୁଷ୍ୟ ଦେହର କ୍ଷୀଣତାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଧାତକୀ ଓ ସୋମରାଜୀକୁ ଦୁଧ ସହିତ ଚକି, ଅତି କ୍ଷୀଣ ବ୍ୟକ୍ତି ମଜବୁତ ହୋଇଯାନ୍ତି; ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ଆବଶ୍ୟକ ନୁହଁ। ଯେଉଁମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସେମାନେ ନବ ମକଖନ, ଚିନି ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ଚାଟିବା ଉଚିତ; ଏପରି ଦୁଧ ଖାଇଲେ ଶରୀରର ପୋଷଣ ଓ ଅପୂର୍ବ ବୁଦ୍ଧି ଲାଭ ହୁଏ। କଂକ୍ରି ଚୁରା ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ ଶ୍ଵାସ୍ନି ରୋଗ ନିକଟରେ ଆସେନି। ଭଲ୍ଲାତକ, ବିଦଙ୍ଗ, ଯବ କ୍ଷାର ଓ ପାହାଡ଼ ଲୁଣ ମିଶାଇ ନେବା ଉଚିତ। ଶୁଖି ଓ ଶଙ୍ଖ ଚୁରା ତେଲରେ ରାନ୍ଧି ଲଗାଇଲେ ଚାମର ଫୁଲିଯିବା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଦୂର ହୁଏ। ମାଲୁର ଫଳର ରସ ନେଇ, ଏଥିରେ ଚୁନ୍ଡା ପିସି ହାତରେ ଲଗାଇଲେ ଅଗ୍ନି ରୋକିବାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାୟ। ଶିମୁଲ ଗଛର ରସ ଗଧା ପେଶାବରେ ଦେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଫିଙ୍ଗିଲେ ଅଗ୍ନି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ରୋକିଯାଏ। ଗୃଧ୍ର ପେଟ ଓ ବେଙ୍ଗ ଚର୍ବି ମିଶାଇ ଗୋଲି ବନେଇ ଅଗ୍ନିରେ ଫିଙ୍ଗିଲେ ଅଗ୍ନି ଅତି ଭଲ ଭାବରେ ରୋକିଯାଏ। ମୁଣ୍ଡି ଗଛର ଚାଲ, ବଚା, ମୁସ୍ତା, କଳା ମରିଚ ଓ ତଗର ଚବାଇଲେ ମୁହଁରେ ଅଗ୍ନିକୁ ତୁରନ୍ତ ନିମନ୍ତା କରିପାରିବେ। ଗାଈ ଦିନ, ଭୃଙ୍ଗରାଜ ଚୁରା ଓ ଘି ଦେଇ ଦିବ୍ୟ ଜଳ ସହିତ ମିଶାଇ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଲେ ଅଗ୍ନି ନିମନ୍ତା ହୁଏ— “ଓଁ, ଅଗ୍ନି ନିମନ୍ତା କର, କର, କର।” ପରେ, ଜଳ ନିମନ୍ତା ପାଇଁ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦିଆଯାଇଛି— “ଓଁ, ଭଗବତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଜଳ ନିମନ୍ତା କର, ସଂ ସଂ ସଂ, କେକା କେକାଃ, ଚଳା ଅଚଳା।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶିବଙ୍କୁ କହିଯାଇଛି, ଏହା ଜଳକୁ ନିମନ୍ତା କରେ। ଶତୃର ଦ୍ୱାରରେ ଗୃଧ୍ର ଓ ଗାଈର ହାଡ଼ ଏବଂ ମନ୍ଦିର ଅବଶେଷ ଝାଲି ଦେଇଲେ ଶତୃ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇବେ। ପାଞ୍ଚଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଲାଲ ଫୁଲ, କେସର ଓ ନିଜ ରକ୍ତ ମିଶାଇ ନେବା ଉଚିତ। ଏହି ଫୁଲ ଏବଂ ଏକ ପଳ ରୋଚନା ଚକି ତିଳକ ରୂପେ ଯୁବକ ଓ ଯୁବତୀଙ୍କୁ ଲଗାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ। ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଫୁଲ ସହିତ ଖାଇଲେ ଆକର୍ଷଣ ହୁଏ; ଏକ ପଳ ମଧୁ ଗରମ ଜଳରେ ରାନ୍ଧି ପିଇବା ଉଚିତ। ବିଷ୍ଟମ୍ଭିକା ଔଷଧ ଓ ହୃଦୟ ବେଦନା ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ— “ଓଁ ହ୍ରୂଁ ଜଃ।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଶିବଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଛି, ବିଛା ବିଷ ଦୂର କରିଦିଏ। ପିପ୍ପଲି, ନବ ମକଖନ, ଆଦା, ପାହାଡ଼ ଲୁଣ, କଳା ମରିଚ, ଦହି ଓ କୁଷ୍ଠା— ନାକରେ ଦେଇବା କିମ୍ବା ମୁଖରେ ନେଲେ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ତ୍ରିଫଳା, ନବ ଆଦା, କୁଷ୍ଠା, ଚନ୍ଦନ ଘି ସହିତ ମିଶାଇ ପିଇଲେ କିମ୍ବା ଲଗାଇଲେ ବିଷ ଦୂର ହୁଏ। ପରିବା, ହରିତାଳ ଓ ଅଭ୍ରକ— ଏହି ମିଶ୍ରଣ ବିଷ ଦୂର କରେ, ଗରୁଡା ଯେପରି ନାଗକୁ ଦୂର କରେ। ପାହାଡ଼ ଲୁଣ, ତ୍ରୟୁଷଣ, ଦହି, ମଧୁ ଓ ଘି— ଏହି ଲେପ, ଶିବଙ୍କୁ କହାଯାଇଛି, ବିଛା ବିଷ ଦୂର କରେ। ବ୍ରହ୍ମଦଣ୍ଡୀ ଓ ତିଳ ଉବା ରାନ୍ଧି ଟ୍ରିକଟୁକ ଚୁରା ଖାଇଲେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଯାଇଛି, ଗଠା ଓ ରକ୍ତ ଅଟକା ଦୂର ହୁଏ। ଦୁଧ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ପିଇଲେ ରକ୍ତ ଭାବିବା ଅଟକିଯାଏ; ଆଟରୂପକ ମୂଳ ଯoni ଓ ନାବିରେ ଲଗାଇଲେ ସ୍ତ୍ରୀ ଜନନ କଷ୍ଟ ଚିନ୍ତା ନାହିଁ। ଚିନି ଓ ମଧୁ ଚାଉଳ ଜଳରେ ମିଶାଇ ଶିବଙ୍କୁ କହିଯାଇଛି, ଅତିରିକ୍ତ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଶାନ୍ତ ହୁଏ। ଏହା ପରେ, ଶ୍ରୀହରି କହିଲେ— କଳା ମରିଚ, ଆଦା ଓ କୁଟଜ ଚାଲ ଦେଇ ପିଇଲେ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହୁଏ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳାଧର ଶିବ। ପିପ୍ପଲି, ମୂଳ, କଳା ମରିଚ, ତଗର, ବଚା, ଦେବଦାରୁ ରେସିନ, ପାଠା— ଏଠିକୁ ଦୁଧ ସହିତ ଚକିବା ଉଚିତ। ଏହି ଉପଚାରରେ ଦିଆରିଆ ଦୂର ହୁଏ; କଳା ମରିଚ ଓ ତିଳ ଫୁଲ ଦେଇ ଆଖିରେ ଲେପ ଲଗାଇଲେ ପିତ୍ତ ଦୂର ହୁଏ। ହରୀତକୀ ଗୁଡ଼ ଓ ମଧୁ ମିଶାଇ ଖାଇଲେ ଶିବଙ୍କୁ କହିଯାଇଛି, ଶୁଧ୍ଧି ହୁଏ। ତ୍ରିଫଳା, ଚିତ୍ରକ, ଚିତ୍ର, କଟୁକରୋହିଣୀ ମିଶାଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୁଧ୍ଧି ଦେଇ ଜଂଘା ଅକ୍ଷମତା ଦୂର କରେ। ହରୀତକୀ, ଶୁଂଠି, ଦେବଦାରୁ, ଚନ୍ଦନ ଏବଂ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ମେଉଁ ଦୁଧରେ ରାନ୍ଧି ଏହା କିମ୍ବା ଜୟନ୍ତୀ ଦେଇ ଶାତ ଦିନରେ ଜଂଘା ଅକ୍ଷମତା ଦୂର ହୁଏ। ଅନନ୍ତା ଓ ଶୁଂଠି ଚୁରା, ଗୁଗୁଳୁ ଓ ଗୁଡ଼ ଦେଇ ଗୋଲି ବନେଇ ନେଲେ ନାଡିରେ ଅଟକା ଓ ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଦୂର ହୁଏ। ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ ଫୁଲ ଓ ପତ୍ର ଦେଇ ମୂଳ ସହିତ ଉପଡ଼ି ତାକୁ ମେଉଁ ଦୁଧ ସହିତ ଖାଇଲେ ମୃଗୀ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା ଓ ଅଭୟା ଜଳ ସହିତ ଖାଇଲେ ରକ୍ତସ୍ରାବ ଦୂର ହୁଏ; ଏଥିରେ ଅନ୍ୟ କିଛି ଚିନ୍ତା ନାହିଁ। ହରୀତକୀ ଓ କୁଷ୍ଠା ଚୁରା ମୁଖରେ ଭରି ଢିଲା ଜଳ ପିଇଲେ ବମି ଦୂର ହୁଏ। ଗୁଡୁଚୀ, ପଦ୍ମକ, ଅରିଷ୍ଟ, ଧନ୍ୟକ ଓ ରକ୍ତ ଚନ୍ଦନ— ଏହି ଉପାୟ ଦେଇ ପିତ୍ତ, କଫ ଜ୍ୱର, ବମି, ଜ୍ୱଳନା, ତୃଷ୍ଣା ଦୂର କରେ ଓ ଅଗ୍ନି ଦୀପନ କରେ। “ଓଁ ହୁଁ ନମଃ।” ଶଂଖପୁଷ୍ପୀ କାନରେ ବାନ୍ଧି ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ— “ଓଁ ଜାମ୍ଭିନୀ ସ୍ତମ୍ଭିନୀ, ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଦେଇ ସମସ୍ତ ରୋଗକୁ ମୋ ପାଇଁ ଭ୍ରମିତ କର, ତ୍ଥ ତ୍ଥ, ଭ୍ରମିତ କର, ଫଟ୍।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଏକ ଫୁଲ ଉପରେ ଏକ ଶତ ଆଠ ଥର ପଠି ନଖରେ ଛୁଇଁଲେ ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ। ଜାମ୍ବୁ ଫଳ, ହଳଦୀ ଓ ସାପର ଚମଡ଼ ଦେଇ ଧୂପ କଲେ ସମସ୍ତ ଜ୍ୱର ବିଶେଷକରି ଚତୁର୍ଥ ଦିନର ଜ୍ୱର ଦୂର ହୁଏ। କରବୀର, ଭୃଙ୍ଗ ପତ୍ର, ଲୁଣ ଓ କୁଷ୍ଠ କର୍କଟ ଚାରି ଗୁଣ ମୂତ୍ରରେ ରାନ୍ଧି ତେଲ ତିଆରି କରି ଲଗାଇଲେ ଚିରକୁମ୍ବି, କୁଜା, କୁଷ୍ଠ ଓ ଘାଉ ଦୂର କରେ। ପିପ୍ପଲି ମଧୁ ସହିତ ପିଇ ମିଠା ଖାଇଲେ ତଳ, ଶିବଙ୍କୁ କହିଯାଇଛି, ତଳ ଦୂର ହୁଏ; ସୁରଣ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲାଭ ମିଳେ। ପିପ୍ପଲି ଓ ହଳଦୀ ଗାଈର ମୂତ୍ରରେ ମିଶାଇ ମୁଦ୍ରା ଉପରେ ଲଗାଇଲେ ମସି ଦୂର ହୁଏ। ମେଉଁ ଦୁଧ ଓ ନବ ଆଦା ଖାଇଲେ ତଳ ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ; ପାହାଡ଼ ଲୁଣ, ବିଦଙ୍ଗ, ସୋମରାଜୀ ଓ ସରିଷ ମିଶାଇ ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ଉପାୟ ଲାଗୁ ହୁଏ। ଏହିପରି ଦିବ୍ୟ ଔଷଧ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉପାୟ ଶ୍ରୀହରି ଓ ଶିବଙ୍କୁ କହିଲେ, ଯାହା ଦେହ ଓ ମନ ଶୁଦ୍ଧ କରେ, ରୋଗ ଦୂର କରେ, ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ବୃଦ୍ଧି କରେ; ଏହି ଉପାୟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ।