ଏକ ସମୟର କଥା, ଭଗବାନ ହରି ଶିବଙ୍କୁ ବିଭିନ୍ନ ଔଷଧ ଉପାୟ ବିଷୟରେ କହୁଥିଲେ। ସେ କହିଲେ, “ଶିବ, ଯଦି ବିଡଙ୍ଗ, ଗନ୍ଧପାଷାଣ ଓ ଚାରି ଗୁଣା ଗୋମୂତ୍ର ଦେଇ ତେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯିବା କିମ୍ବା ମନସା ପାଷାଣ ଦେଇ ତେଲ ତିଆରି କରାଯିବା, ଏହା ଅତି ଉତ୍ତମ ହୁଏ। ଏହି ତେଲ ମୁଣ୍ଡରେ ଲଗାଇଲେ ଜୁଆ ଓ ଜୁଆର ଡିଁଠି ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଏହା ସହିତ ନୂତନ ଜଳିଥିବା ଶଂଖ ଚୂଣା ଓ ସିସା ଘସି ଲଗାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅସୁବିଧା ଦୂର ହୁଏ। ବୃଙ୍ଗରାଜ, ଲୋହା ଚୂଣା, ତ୍ରିଫଳା ଓ ବୀଜପୂରକା ବ୍ୟବହାର କରିଲେ କେଶ ମୃଦୁ ଓ ଗାଢ଼ କଳା ହୁଏ। ନୀଳ, କରବୀର ଓ ଗୁଡ଼ ଦେଇ ଏକ ମହାଔଷଧ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ପେଷ୍ଟ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ କେଶ ଧୂସର ହେବାରୁ କଳା ହୁଏ। ଆମ୍ବ ଗୁଠି ମଜ୍ଜା, ତ୍ରିଫଳା, ନୀଳ, ବୃଙ୍ଗରାଜ, ପାକା ଲୋହା ଚୂଣା ଓ ଖଟା ଚାଚ ଦେଇ କେଶ ର ରଙ୍ଗ ଗାଢ଼ କଳା ହୁଏ। ଚକ୍ରମାର୍ଦ୍ଦ ବୀଜ, କୁଷ୍ଠ ଓ ଭେଣ୍ଡ ମୂଳ ଖଟା ଚାଚ ସହିତ ଘସି ପେଷ୍ଟ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ମୁଣ୍ଡର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଲୁଣ୍, ବଚା, ହିଙ୍ଗ, କୁଷ୍ଠ, ନାଗେଶ୍ୱର, ଶତପୁଷ୍ପା ଓ ଦେବଦାରୁ ଦେଇ ତେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ ଏହା ଅତି ଉପକାରୀ। ଏହି ତେଲକୁ ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଗୋପୁରୀ ରସ ମିଶାଇ କାନରେ ଲଗାଇଲେ ଭୟଙ୍କର କାନ ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରଣ ହୁଏ। ମେଉଁ ମୂତ୍ର ଓ ଲୁଣ୍ ଦେଇ କାନ ଭରିଲେ କାନର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଓ କୀଟ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ପୁସ ବାହା ଦୂର ହୁଏ। ମଲତି ଫୁଲର ରସ କିମ୍ବା ଗୋ ଜଳ କାନରେ ଦେଇଲେ ପୁସ ବାହା ନଷ୍ଟ ହୁଏ। କଷ୍ଠ, କଳା ଉଡ଼ଦ, ଲମ୍ବ ମରିଚ, ତଗର, ମଧୁ, ପିପ୍ପଲୀ, ଅପାମାର୍ଗ, ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ବୃହତୀ ଓ ସଫେଦ ଚଣା ବ୍ୟବହାର କରାଯିବା ଉଚିତ। ଜାଉ, ତିଳ ଓ ଲୁଣ୍ ଦେଇ ମସାଜ କରିଲେ ଲିଙ୍ଗ, ବାହୁ ଓ ସ୍ତନର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ, ଭଲାଟକ, ବୃହତୀ ଓ ଦାନା ଦେଇ ମଧ୍ୟ ଏହି ଲାଭ ମିଳେ। ଏହି ବର୍କ ଦେଇ ତେଲ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଲିଙ୍ଗରେ ଲଗାଲେ ଏହାର ଆକାର ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି ପରେ, ଭଗବାନ ହରି କହିଲେ, “ଶୋଭାଞ୍ଜନ ପତ୍ରର ରସ ମଧୁ ସହିତ ଆଖିରେ ଲଗାଇଲେ ଆଖିର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ଏହାର କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଅସୀ ତିଳ ଫୁଲ, ଜାତୀ ଫୁଲ, ଉଷା, ନିମ୍ବ, ଆମଳକୀ, ଶୁଖିଲା ଅଦା, ଲମ୍ବ ମରିଚ ଓ ଚାଉ ଦେଇ ଏକ ଟାବଲେଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଛାୟାରେ ଶୁଖାଇ ମଧୁ ସହିତ ଆଖିରେ ଲଗାଇଲେ ଆଖିର ଅନ୍ଧାରି ଓ ଏହିପରି ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ବିଭୀତକ ଫଳର ମଜ୍ଜା, ଶଂଖ ଚୂଣା, ମନହ୍ଶିଳା, ନିମ୍ବ ପତ୍ର ଓ କଳା ମରିଚ ମେଉଁ ମୂତ୍ର ସହିତ ଘସିଲେ ଏହି ମିଶ୍ରଣ ଆଖିର ରାତିର ଅନ୍ଧାରି ଓ ଗାଢ଼ ଅନ୍ଧାରି ଦୂର କରେ; ଚାରି ଭାଗ ଶଂଖ ଓ ଅର୍ଧ ଭାଗ ମନହ୍ଶିଳା ଦେବା ଉଚିତ। ଅର୍ଧ ଭାଗ ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ୍ ମିଶାଇ ଜଳ ଦେଇ ଘସି ଟାବଲେଟ୍ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଛାୟାରେ ଶୁଖାଇ କଜଳ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ଆଖିର ଅନ୍ଧାରି ଓ ଚିପ୍ଚିପା ଆଖି ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ତ୍ରିକଟୁ, ତ୍ରିଫଳା, କରଞ୍ଜ ଫଳ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ତମ ଔଷଧ। ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ୍, ହଳଦି ଓ ବୃଙ୍ଗରାଜ ରସ ଘସି କଜଳ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ଅନ୍ଧାରି ଓ ଏହିପରି ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଆଟରୁଷକ ମୂଳ ଖଟା ଚାଚ ସହିତ ଘସି ପେଷ୍ଟ ଭାବେ ଆଖି ପତ୍ରେ ଲଗାଇଲେ ଆଖିର ଯନ୍ତ୍ରଣା ନିବାରଣ ହୁଏ। ସତକ୍ର ଓ ବଦରୀ ମୂଳ ନେଇଲେ ଆଖିର ଅସୁବିଧା ଦୂର ହୁଏ; ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ୍, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ତେଲ ଓ ଅପାମାର୍ଗ ମୂଳ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ। ଦୁଧ ଓ ଖଟା ଚାଚ କଂସା ପାତ୍ରରେ ଘସି କଜଳ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ଚିପ୍ଚିପା ଆଖି ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ କଜଳ ଲଗାଇଲେ ଆଖିର ରୋଗ ଶାନ୍ତ ହୁଏ: “ଓଁ ଦଦ୍ରୁ ସର କ୍ରଂ ହ୍ରୀଂ ଠଃ ଠଃ ଦଦ୍ରୁ ସର ହ୍ରୀଂ ହ୍ରୀଂ ଓଁ ଉଁ ଊ ସର କ୍ରୀଂ କ୍ରୀଂ ଠଃ ଠଃ।” ବିଲ୍ବ ଓ କନୀଳିକା ମୂଳ ଘସି ଲଗାଇଲେ ଏକବାରେ ଆଖିର ଅନ୍ଧାରି ଦୂର ହୁଏ। ପିପ୍ପଲୀ, ତଗର, ହଳଦି, ଆମଳକୀ, ବଚା, ଖଦିର ଘସି କଜଳ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ଆଖି ରୋଗ ନିବାରଣ ହୁଏ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ମୁଁହ ଧୋଇ ଦୁଇ ଆଖିରେ ବେଶି କଜଳ ଲଗାଇଥାଏ, ସେ ସମସ୍ତ ଆଖି ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ। ସଫେଦ ଭେଣ୍ଡ ମୂଳ ଓ ପତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ଆଖିରେ ଲଗାଇଲେ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ଜ୍ୱଳନ ଓ ତାପ ଦୂର ହୁଏ। ଚନ୍ଦନ, ସୈନ୍ଧବ ଲୁଣ୍, ପୁରୁଣା ପଳାଶ, ହରୀତକୀ, କୁସୁମ ଓ ନୀଳୀ କଜଳ ଭାବେ ଲଗାଇଲେ ଆଖି ର ଅନ୍ଧାରି ଓ ଦାଗ ଦୂର ହୁଏ। ଗୁଞ୍ଜା ମୂଳ ମେଉଁ ମୂତ୍ର ସହିତ ଘସି ହାତରେ ଘସିଥିବା ଚାନ୍ଦି, ତାମ୍ବା କିମ୍ବା ସୁନା ରଡ୍ରେ ଲଗାଇଲେ ଅନ୍ଧାରି ଦୂର ହୁଏ। ଏହି ଉଂତି ରୁଦ୍ର, ଏହି ଉପାୟ ଲଗାଇଲେ କମ୍ଳ ଦୂର ହୁଏ; ଘୋଷା ଫଳ ଘ୍ରାଣ କଲେ ପୀତ କମ୍ଳ ନିବାରଣ ହୁଏ। ଦୁର୍ବା, ଦାନା ଫୁଲ, ଆଲକ୍ତକା ଓ ହରୀତକୀ ରସ ନାକରେ ଦେଇଲେ ନାକର ଗଠି ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥିବା ରକ୍ତସ୍ରାବ ଦୂର ହୁଏ। ଜାଙ୍ଗଲି ମୂଳ ଘସି ରସ ନାକରେ ଦେଇଲେ ନୀଳ ଓ ଲାଲ ଗଠି ଦୂର ହୁଏ। ଗୋଘୃତ, ଶାଲ ଗମ୍ଧ, ରୁଦ୍ର, ଧନିଆ, ଲୁଣ୍, ଧତୁରା ଓ ଲାଲ ମିନି ଦେଇ ଏକ ଔଷଧ ପେଷ୍ଟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି ତେଲ ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିଲେ ଫାଟିଥିବା ଓ ଫଟିଥିବା ଓଠ ଠିକ୍ ହୁଏ। ମଲତି ପତ୍ର ଚବାଇ ଧରିଲେ ମୁଁହ ର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ। କେଶର ବୀଜ ଖାଇଲେ ଢିଲା ଦାନ୍ତ ଦୃଢ଼ ହୁଏ; ନଗ୍ରସ, କୁଷ୍ଠ, ଏଳା, ଯଷ୍ଠିମଧୁ ଓ ମଧୁ ମଧ୍ୟ ଉପକାରୀ। ଧନିଆ ଖାଇଲେ ମୁଁହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ଦୂର ହୁଏ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ, କସା ଓ ତିତେ କିଛି ଶାକ ଖାଇଲେ ମଧ୍ୟ ଉପକାର ମିଳେ। ଯିଏ ପ୍ରତିଦିନ ତେଲ ବ୍ୟବହାର କରେ, ମୁଁହର ଦୁର୍ଗନ୍ଧ ସଦା ଦୂର ହୁଏ; ଦାନ୍ତ ର ଦୁର୍ବଳତା ଦୂର ହୁଏ। ଖଟା ଚାଚ ଓ ତେଲ ମିଶାଇ ମୁଁହରେ ଧରିଲେ କିମ୍ବା ପାନ ପତ୍ର ଜଳି ଚୂଣା ଲଗାଇଲେ ମୁଁହ ର ରୋଗ ଦୂର ହୁଏ, ଶିବ।" ଏଭଳି ଭଗବାନ ହରି ଶିବଙ୍କୁ ଶରୀର, କେଶ, ଆଖି, ମୁଁହ ଓ ଅଙ୍ଗ ଉପଚାରର ଅନେକ ଗୁପ୍ତ ଔଷଧ ଉପାୟ ଶିଖାଇ ଦେଲେ, ଯାହା ଗୃହସ୍ଥ ଓ ଦେହ ଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ଉତ୍ତମ।