ଏକ ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ ବର୍ଣ୍ନନାରେ, ବିଭିନ୍ନ ଫଳ, ଦ୍ରବ୍ୟ, ଓ ଖାଦ୍ୟ ବସ୍ତୁର ଉପକାରିତା ଓ ଅପକାରିତା ବିଷୟରେ ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି। କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ ଚର୍ମ ରୋଗ, ମୁତ୍ର ଅସୁବିଧା, ଜ୍ୱର, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ, କାଶ, ପିତ୍ତ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ; ଏହା ସର୍ବ ଦୋଷ ନିବାରଣ କରେ ଓ ମୁତ୍ରାଶୟକୁ ପରିଷ୍କାର କରେ। କଳିଙ୍ଗ ଓ ଆଳବୁନୀ ପିତ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ କରେ ଓ ଵାୟୁକୁ ବୃଦ୍ଧି କରେ; ତ୍ରପୁଷା ଓ ଉର୍ବାରୁକା ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ ଓ ପିତ୍ତକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ବୃକ୍ଷାମ୍ଲ କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ଜମ୍ବୀରା କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ କମାଏ; ଦାଡିମା ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ ଓ ବନ୍ଧନ କାରକ, ନାଗରଙ୍ଗ ଫଳ ଭାରି। କେଶର ଓ ମାତୁଲୁଙ୍ଗ ଜୀରଣଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ମାଷ ବାୟୁ ଓ ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ, ତେଲିଆ, ଉଷ୍ଣ ଓ ବାୟୁ ନିବାରକ। ସରମାମଲକ ରତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, ମଧୁର, ଉପକାରି, ଏବଂ ତିକ୍ତ ଦେଇଥାଏ; ହରୀତକି ନେକ୍ତର ସମାନ ଗୁଣିଆଯାଏ, ଖାଇବା ପରେ ଭୋକ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଷ୍ଟ୍ରଂସନୀ କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ଅକ୍ଷା ତିନି ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ; ଟିଣ୍ଟିଡି ଫଳ ତିକ୍ତ, ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ ଓ ଲାକ୍ସେଟିଭ ଭାବରେ କାମ କରେ। ଲକୁଚା ଦୋଷକାରକ ଓ ମଧୁର; ବକୁଳ କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ବୀଜପୂରକ ଉଦର ଫୁଲା, ବାୟୁ, କଫ୍, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ ଓ କାଶକୁ ଦୂର କରେ। କପିଥ୍ଥ ବନ୍ଧନ କାରକ, ଦୋଷ ଦୂର କରେ, ପକ୍କ ଭାରି ଓ ବିପଦ୍କୁ ନିବାରଣ କରେ; କଚ୍ଚା ବୃଦ୍ଧି କଫ୍ ଓ ପିତ୍ତ, ଏବଂ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପକ୍କରେ ପିତ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ପକ୍କ ଆମ୍ବ ବାୟୁ, ମାଂସ, ଶୁକ୍ର, ରଙ୍ଗ ଓ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ; ଜାମ୍ବବା ବାୟୁ, କଫ୍, ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ, ବନ୍ଧନ କାରକ ଓ ମଳବନ୍ଧ କରେ। ଟିଣ୍ଡୁକ କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ବଦରା ବାୟୁ ଓ ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ; ବିଳ୍ବା ମଳବନ୍ଧ ଓ ବାୟୁକାରକ; ପ୍ରିୟାଳ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ। ରାଜାଦନ ଫଳ, ମୋଚା, ପନସ ଓ ନାଡିଆ ଶୁକ୍ର ଓ ମାଂସ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ମଧୁର, ତେଲିଆ ଓ ଭାରି। ଦ୍ରାକ୍ଷା, ମଧୂକା, ଖଜୁରି ଓ କେସର ବାୟୁ ଓ ରକ୍ତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ; ପକ୍କ ମାଗଧୀ ମଧୁର ଓ ଉତ୍ତମ, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ ଓ ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ। ତାଜା ଆଦା ଭୋକ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଶକ୍ତି ଦିଏ, ଜୀରଣ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ଶୁଖିଲା ଆଦା, କଳିମରି, ଲମ୍ବା ମରି କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ। କଳିମରି ଚିକିତ୍ସକ ମାନେ ଅଶକ୍ତିକାରକ ବୋଲି ଗଣନା କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଉଦର ଗଠା ଓ ବେଦନାକୁ ନିବାରଣ କରେ; ହିଙ୍ଗ କଫ୍ ଓ ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ। ଅଜ୍ୱାଇନ, ଧନିଆ ଓ ଜିରା ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରିବାରେ ପ୍ରଥମ; ଖରା ଲୁଣ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଉପକାରି, ଶକ୍ତିଦାୟକ ଓ ତିନି ଦୋଷକୁ ଶାନ୍ତ କରେ। ସୌବର୍ଚ୍ଛଳା ଲୁଣ ମଳବନ୍ଧ ଦୂର କରେ, ଉଷ୍ଣ ଓ ହୃଦୟ ବେଦନା ନିବାରଣ କରେ; ବିଦଙ୍ଗ ଉଷ୍ଣ, ବେଦନା ଦୂର କରେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ବାୟୁକୁ ନିବାରଣ କରେ। ରୋମକା ଲୁଣ ବାୟୁକାରକ, ମଧୁର, ଭୋକ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଶିତଳ ଓ ଭାରି; ଯବ ଖାର ହୃଦୟ ରୋଗ, ରକ୍ତାଳ୍ପତା ଓ ଗଳ ରୋଗକୁ ଦୂର କରେ, ଜୀରଣ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ। ସୋଡିଅମ୍ କାର୍ବୋନେଟ ଉଷ୍ଣ, ଜୀରଣକାରକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଭେଦକ; ଦୋଷ ଦୂର କରେ, ହଳୁକା, ରୋଚକ ଓ ବିଷ ନିବାରଣ କରେ। ନଦୀ ଜଳ ବାୟୁକାରକ, ଶୁଖିଲା, ଶୁଦ୍ଧ, ମଧୁର ଓ ହଳୁକା; ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ, ପୋଖରୀ ଜଳ ବାୟୁକାରକ ଓ ବର୍ଜନୀୟ। ଝରଣା ଜଳ ଭୋକ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଜୀରଣ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଶୁଖିଲା, କଫ୍ ଦୂର କରେ ଓ ହଳୁକା; ଆଗ ଜଳ ଉତ୍ତେଜକ ଓ ପିତ୍ତ ଦୂର କରେ, ବର୍ଷା ଜଳ ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଶୋଷିତ ଜଳ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ଓ ବର୍ଷା ଜଳ ସମାନ ଗୁଣିଆଯାଏ। ଉଷ୍ଣ ଜଳ ଜ୍ୱର, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ, ଚର୍ବି, ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ; ଉବା ଜଳ ଶୀତ ଓ ସମସ୍ତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ, କିନ୍ତୁ ଅବସ୍ଥିତ ଜଳ ହାନିକାରକ। ଗାଈ ଦୁଧ ବାୟୁ ଓ ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ, ତେଲିଆ, ଭାରି ଓ ରସାୟନ; ମହିଷ ଦୁଧ ଅଧିକ ଭାରି ଓ ତେଲିଆ, ଜୀରଣ ଶକ୍ତି କମାଏ। ଛେଉ ଦୁଧ ରକ୍ତପ୍ରସ୍ରାବ, କାଶ, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ; ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଉପକାରି, ଜନନୀମାନେ ପାଇଁ ପୋଷକ ଓ ରକ୍ତପ୍ରସ୍ରାବ ରୋଗରେ ଉପକାରି। ଦହି ବାୟୁ ଦୂର କରେ ଓ ଶକ୍ତିଦାୟକ, କିନ୍ତୁ ପିତ୍ତ ଓ କଫ୍ ବୃଦ୍ଧି କରେ; ତଥା ମତ୍ଥା ଓ ମାର ଦୋଷ ଦୂର କରେ ଓ ନାଡିକୁ ପରିଷ୍କାର କରେ। ତାଜା ମନ୍ଥନ କରା ବଟର ଉଦର ଦୋଷ, ମସି, ଓ ବେଦନାକୁ ଦୂର କରେ; ପୁରୁଣା ବଟର ଓ ଏହା ସମାନ ଭାରି ଓ ଚର୍ମ ରୋଗକାରକ। ମତ୍ଥା ପ୍ରାଚୀନ ଋଷିମାନେ ଉଦର ଦୋଷ, ଫୁଲା, ମସି, ରକ୍ତାଳ୍ପତା, ଦିଆରିଆ, ଉଦର ଗଠା ଓ ତିନି ଦୋଷ ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ବୋଲି ବର୍ଣ୍ନା କରିଛନ୍ତି। ଘିଅ ଶକ୍ତିଦାୟକ ଓ ମଧୁର, ବାୟୁ, ପିତ୍ତ, କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ; ଗାଈ ଘିଅ ମନ ଓ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଉପକାରି, ଉଚ୍ଚ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ ତିନି ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ। ଘିଅ ଠିକ୍ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଲେ ମୃଗୀ, ବିଷ, ଉନ୍ମାଦ ଓ ମୃଚ୍ଛାକୁ ଦୂର କରେ; ଛେଉ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ତୁ ଘିଅ ଗାଈ ଦୁଧର ଗୁଣ ରଖିଥାଏ; ମୁତ୍ର ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ ଓ ସମସ୍ତ କୀଟ ଓ ବିଷକୁ ନିବାରଣ କରେ। ତିଳ ତେଲ ରକ୍ତାଳ୍ପତା, ଉଦର ଫୁଲା, ଚର୍ମ ରୋଗ, ମସି, ଫୁଲା, ଉଦର ଗଠା ଓ ମୁତ୍ର ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ; ବାୟୁ ଓ କଫ୍କୁ ଦୂର କରେ, ଶରୀରକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରେ ଓ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଗଣନା କରାଯାଏ। ସୋରିଷ ର କୀଟ ଓ ଶ୍ୱେତିକାରକ, କଫ୍, ଚର୍ବି, ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ; ଚିଆ ତେଲ ଚକ୍ଷୁ ପାଇଁ ଉପକାରି, ପିତ୍ତ, ହୃଦୟ ଦୋଷ ଓ ବାୟୁ ଦୂର କରେ। ଏରଣ୍ଡ ତେଲ କଫ୍ ଓ ପିତ୍ତକୁ ଦୂର କରେ, କେଶ ବୃଦ୍ଧି କରେ, ଚର୍ମ ଓ କାନ ପୋଷଣ କରେ; ମଧୁ ତିନି ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ, କିନ୍ତୁ ବାୟୁକାରକ। ଇଖ ହିକ୍କା, ଶ୍ୱାସ କଷ୍ଟ, କୀଟ, ବାନ୍ତି, ମୁତ୍ର ଦୋଷ, ତୃଷ୍ଣା ଓ ବିଷକୁ ଦୂର କରେ; ଏହାର ରସ ରକ୍ତ ଓ ପିତ୍ତ ଦୋଷକୁ ଦୂର କରେ, ଶକ୍ତିଦାୟକ, ରତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, କିନ୍ତୁ କଫ୍ ବୃଦ୍ଧି କରେ। ଗୁଡ଼ ପିତ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରେ ଓ ତୀକ୍ଷ୍ଣ; ସୁରା ଓ ମାଛ ଲୁଣ ହଳୁକା; ଚିନି ରତି ବୃଦ୍ଧି କରେ, ତେଲିଆ, ମଧୁର, ରକ୍ତ, ପିତ୍ତ, ବାୟୁକୁ ଦୂର କରେ।