ଗରୁଡପୁରାଣମ୍

ଏହି ଶ୍ରେଣୀବଦ୍ଧ ଶ୍ଲୋକଗୁଡ଼ିକର ଅନୁସାରେ, ଦେହରେ ଏକ ବିଶେଷ ରୋଗ ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ, ଯାହାକୁ କମ୍ପନ ରୋଗ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କଲେ ଦେହ ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଏ, ଅସ୍ଥି-ସନ୍ଧିରେ ଦରଦ, ହ୍ରସ୍ୱ ଶ୍ୱାସ, ଶରୀର ଅଙ୍ଗଗତ କମ୍ପନ, ଏବଂ ନିଦ୍ରାରେ ବିଘ୍ନ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ରୋଗ ଯଦି ବାରମ୍ବାର ଦେହର ସମସ୍ତ ନାଳୀରେ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ତେବେ ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ଆକ୍ରମଣ କରି ଶିଥିଳ କରିଦିଏ। ଯେତେବେଳେ ବାୟୁ ତଳରେ ବନ୍ଧି ଉପରକୁ ଯାଏ, ଏହା ହୃଦୟରେ ଚାପ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡ ଏବଂ କନପଟିରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରୋଗୀ ଦେହକୁ ଉଠାଇ ପକାଇ ପକାଇ ଶୋଇପାରେ, ଜହ୍ନୁକୁ ମୋଡ଼ିପାରେ, କଷ୍ଟରେ ଶ୍ୱାସ ନେଇପାରେ, ଦୁଇ ଆଖି ବନ୍ଦ କରିପାରେ। କେବେ କେବେ ଏହି ରୋଗୀ ପରିଧି ଅନୁସାରେ ପାଇଁ ପରିବେଶ ହୋଇ ଶରୀର ଶିଥିଳ ହୋଇଯାଏ, ଏବଂ ବାୟୁ ନାକର ମୂଳରେ ଥିଲେ ହୃଦୟକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ରୋଗୀ କେବେ ସ୍ୱସ୍ଥ ଅନୁଭବ କରେ, କେବେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥା ଯଦି କୌଣସି ଚୋଟ ଦ୍ୱାରା ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ଚିକିତ୍ସାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠିନ। ଏ ସମୟରେ ଘମ ଶିଥିଳ ହୁଏ, ଏବଂ ବାୟୁ ଦେହର ସମସ୍ତ ଅଂଶରେ ବ୍ୟାପି ଯାଇଥିଲେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ତିବ୍ର ହୁଏ। ଏହି ଶକ୍ତି ଦେହର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରି ଆଖି କଠିନ କରେ, ଉବାସ, ଦାନ୍ତ ଶିଥିଳ ଏବଂ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ କରେ। ଏହି ରୋଗରେ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାହ୍ୟ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜହ୍ନୁ, ପିଠି, ମୁଣ୍ଡ ଦରଦ ହୁଏ ଏବଂ ଦେହ ବାହାରକୁ ଟେଣାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ଛାତି ଉଠିଯାଏ କିମ୍ବା କାନ୍ଧ ମୁଡ଼ିଯାଏ, ଦାନ୍ତ ଓ ମୁହଁ ରଙ୍ଗ ହରାଇଯାଏ, ଦେହରେ ଘମ ନାହିଁ। ଦେହ ବାହାରକୁ ଟେଣାଯିବା, ଜହ୍ନୁ ଶିଥିଳ ହେବା—ଏହି ସବୁ ବାୟୁ ଦୋଷର ଲକ୍ଷଣ। ବାୟୁ ଯଦି ମଳ ଓ ମୁତ୍ର ସହିତ ଚଳିଥାଏ, ତେବେ ଏହି ପ୍ରଭାବ ଦେଖାଯାଏ। ଏହି ଦୋଷଗୁଡ଼ିକ ଶରୀରର ମୁଣ୍ଡ ଠାରୁ ପାଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଯାଏ। ଯେଉଁମାନେ ଶରୀରରେ ଫିକା ରଙ୍ଗ ଏବଂ ଫୁଲା ଦେଖାଯାନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ଆଘାତ ଅଧିକ ହୁଏ। ଯେତେବେଳେ ଅଙ୍ଗଗତ ଚଳାଚଳ ହୁଏ, ଏହି ସମସ୍ତ ଉପାୟରେ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଫେରିଯାଏ—ଜିଭ ଚାଟିବା, ଗରମ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା ଓ ଅତି ଅଭିମାନ କରିବା। ବାୟୁ ଜହ୍ନୁ ମୂଳରେ ତିବ୍ର ହୋଇ ଶିଥିଳ କରେ, ତେବେ କେବେ ମୁହଁ ଖୋଲା ରହିଯାଏ, କେବେ ବନ୍ଦ ରହିଯାଏ। ଏହିପରି ଜହ୍ନୁ ଶିଥିଳ ହେବାରୁ ଚବାଇବା, କଥା ହେବା କଷ୍ଟକର ହୁଏ; ବାୟୁ ଯଦି କଥାର ନାଳୀକୁ ଶିଥିଳ କରିଦିଏ, ତେବେ ଜିଭ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଏ। ଏହିପରି ଜିଭ ଶିଥିଳ ହେଲେ, ଖାଇବା, ପିଇବା, କଥା ହେବା ଅସମ୍ଭବ ହୁଏ, ଯଥା ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଭାର ଉଠାଇବା, ଅଧିକ ହସିବା କିମ୍ବା ଅଧିକ କଥା କହିବା ଦ୍ୱାରା। ବେକା ତକିଆ ବ୍ୟବହାର କଲେ କିମ୍ବା ଖଟିନ ଜିନିଷ ଚବାଇଲେ ବାୟୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ ଏବଂ ଏହି ବାୟୁ ଉପରକୁ ଉଠିଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ମୁହଁ ବେକା ହୋଇଯାଏ, ଉଚ୍ଚ ହସ ଓ ତୀବ୍ର ଦୃଷ୍ଟି ଦେଖାଯାଏ; ପରେ କଥା ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ଓ ଆଖି ଶିଥିଳ ହୁଏ। ଦାନ୍ତ ଖଟଖଟିବା, ସ୍ୱର ହ୍ରାସ, ଶ୍ରବଣ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ, ଦୃଷ୍ଟି ଦୁର୍ବଳତା, ଘ୍ରାଣ ଶକ୍ତି ନଷ୍ଟ, ସ୍ମୃତି ଭ୍ରମ, ଭୟ ଏବଂ ଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ଅସୁବିଧା ହୁଏ। ଥୁଆଁ ଛାଡ଼ିବା, ପାର୍ଶ୍ୱ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଏକ ଆଖି ବନ୍ଦ ହେବା, ଗଳାର ଉପରେ ତୀବ୍ର ଦରଦ କିମ୍ବା ଦେହର ଅର୍ଧାଂଶ ଅକ୍ଷମ ହୁଏ। ଏହାକୁ କେହି ହେମିପ୍ଲେଜିଆ, କେହି ମୋନୋପ୍ଲେଜିଆ କୁହନ୍ତି; ଯେତେବେଳେ ରକ୍ତ ନାଳୀ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ମୁଣ୍ଡ ର ନାଳୀ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ। ଦେହ କଠିନ, ଯନ୍ତ୍ରଣାଦାୟକ ଏବଂ କଳା ହେଲେ ଏହି ଅବସ୍ଥା ଅସାଧ୍ୟ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପ୍ରଭାବିତ। ବାୟୁ, ସନ୍ଧି ଓ ଦେହ ଏହାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଯଦି ଏକ ପକ୍ଷ ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ଏହାକୁ ପକ୍ଷାଘାତ କୁହାଯାଏ; ଅର୍ଧ ଦେହ କାମ କରେନାହିଁ, ଅନୁଭବ ହରାଇଯାଏ। କିଛି ଲୋକ ଏକ ଅଙ୍ଗର ରୋଗ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତି, ଅନ୍ୟେ ଅଙ୍ଗୁଳି ତଳର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଜାଣନ୍ତି; ବାୟୁ ସମଗ୍ର ଦେହରେ ବ୍ୟାପିଲେ ଦେହ ଅଚଳ ଓ କଠିନ ହୁଏ। ଶୁଦ୍ଧ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ପକ୍ଷାଘାତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଚିକିତ୍ସାଯୋଗ୍ୟ; ଅନ୍ୟ ଦୋଷ ସହିତ ମିଶିଲେ ଏହା ଅଧିକ ଦୁର୍ବଳତା ଦେଖାଏ। ଅଜୀର୍ଣ୍ଣ ଓ କଫ ଦ୍ୱାରା ନାଳୀ ବନ୍ଧ ହେଲେ ଅଙ୍ଗ ଶିଥିଳ ହୁଏ; ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଦଣ୍ଡାପତାନକ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ଏହା ସଦା ଅସାଧ୍ୟ। ବାୟୁ ଯଦି କାନ୍ଧ ମୂଳରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ସେଠାର ନାଳୀକୁ ସଂକୋଚିତ କରେ, ତେବେ ବାହାରେ ପ୍ରସ୍ରବଣ ଓ ବାହୁରେ ରୋଗ ହୁଏ। ଅଙ୍ଗୁଳି ମୂଳ ଓ ବାହୁ ପିଠିର ନାସିକା ପ୍ରଭାବିତ ହେଲେ ବାହୁ ଅକ୍ଷମ ହୁଏ, ଏହାକୁ ବିପୂଚି କୁହାଯାଏ। ବାୟୁ ଯଦି ନିତମ୍ଭରେ ଥିବା ନାସିକାକୁ କ୍ଷତି କରେ, ଉରୁ ଶିଥିଳ ହୁଏ ଏବଂ ଲଙ୍ଗଡ଼ା ହୋଇଯାଏ; ଦୁଇ ଉରୁ କ୍ଷତି ହେଲେ ସେ ଅଚଳ ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଅବସ୍ଥାରେ ଚାଲିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ କମ୍ପନ ଓ ଲଙ୍ଗଡ଼ା ଚଳାଚଳ ହୁଏ; ଏହାକୁ କଲାୟଖଞ୍ଜ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଶିଥିଳ ସନ୍ଧି ଓ ନାସିକା ଦ୍ୱାରା ହୁଏ। ଥଣ୍ଡା, ଗରମ, ତରଳ, ଶୁଷ୍କ, ଭାରୀ, ତେଲିଆ ଖାଦ୍ୟ, ପାଚିତ କିମ୍ବା ଅପାଚିତ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ଅତି ଶ୍ରମ, ଆତୁରତା, ତେଲିଆ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନିଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଏହି ରୋଗ ବଢ଼େ। ଯେତେବେଳେ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଅତିରିକ୍ତ କଫ ଜମିଯାଏ, ଏହା ଅନ୍ୟ ଦୋଷମାନେକୁ ଦମନ କରି ସମଗ୍ର ଦେହକୁ ବ୍ୟାପିଯାଏ। ଯେତେବେଳେ କଫ ଉରୁର ଅସ୍ଥିକୁ ପୂରି ଶିଥିଳ କରେ, ଅସ୍ଥି ଓ ସନ୍ଧି ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇ ଉରୁ ଥଣ୍ଡା ହୁଏ। ଦେହ କଳା, ଶିଥିଳ, ଅଳସ, ମୂର୍ଛା, ଯନ୍ତ୍ରଣା, ଜ୍ୱର ଦେଖାଯାଏ; ଏହାକୁ ଉରୁ ଶିଥିଳତା କୁହନ୍ତି, କିମ୍ବା କେତେକ ଏହାକୁ ବାହ୍ୟ ବାୟୁ କୁହନ୍ତି। ବାୟୁ ଓ ରକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଗୁଢ଼ିକୁ ଫୁଲିଯିବା, ଏବଂ ତୀବ୍ର ଯନ୍ତ୍ରଣା ସହିତ ହେଲେ ଏହାକୁ କ୍ରୋଷ୍ଟୁକଶୀର୍ଷ କୁହାଯାଏ, ଯାହା ଏକ ବଡ଼ ଶିଆଳ ମୁଣ୍ଡ ଭଳି ଦେଖାଏ। ଅଧିକ ଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ପାଦରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଏବଂ ଅସମତଳତା ହେଲେ, ଏବଂ ବାୟୁ ଗୁଢ଼ିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କଲେ, ଏହାକୁ ବାତକଣ୍ଟକ କୁହାଯାଏ। ବାୟୁ ଗଡ଼େ, ଅଙ୍ଗୁଳି, ନାଭି କିମ୍ବା ଗଳାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରି ଚଳାଚଳ କୁ ଅଟକାଏ, ଏହି ଅବସ୍ଥାକୁ ଗୃଧ୍ରସୀ କୁହାଯାଏ।