ସେ ହେଉଛନ୍ତି ଦୁଷ୍ଟମାନଙ୍କୁ ମୋହିତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ, ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କୁ ଭ୍ରମିତ କରିଥିବା, ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି ସ୍ୱରୂପ। ଅତି ମହାନ ଋଷିମାନେ ଯେମିତି ଅତ୍ରି, ବଶିଷ୍ଠ, ପୁଲହ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, କୁତ୍ସ, ଯାଜ୍ଞବଲ୍କ୍ୟ, ଦେବଳ, ବ୍ୟାସ ଏବଂ ପରାଶର, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅଂଶ। ଶର୍ମ୍ମଦ, ଗାଙ୍ଗେୟ, ହୃଷୀକେଶ ଏବଂ ବୃହଚ୍ଛ୍ରବାସ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ଅନୁଗତ। ଅପାର ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ନାରାୟଣ ସେ, ଜୀବନର ଆଧାର ଓ ପ୍ରାଣର ନାଥ। ଉଦାନର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ନାଥ ଓ ସମାନର ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତା। ସେ ରୂପମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ନାଥ, ତଳୱାର ଧାରଣକାରୀ, ଏବଂ ହଳକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ଧାରଣ କରିଥିବା। ସେ ପ୍ରକୃତି ସ୍ୱରୂପ, କଉସ୍ତୁଭ ମଣି ଗଳାରେ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି, ହଳଦିଆ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି ଶୋଭିତ। ସେ ଅନନ୍ତ, ଅସଂଖ୍ୟ ରୂପରେ ବିକାଶିତ, ସୁନ୍ଦର ନଖ ଓ ଦିବ୍ୟ ଶୋଭାର ଧାରୀ। ସେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା, ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ଦମନ କରିଥିବା। ସେ କେଶିଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା, ମୁଷ୍ଟିକକୁ ଜୟ କରିଥିବା। ସେ ଅରିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା, ଏବଂ ଅକୃରର ପ୍ରିୟ। ସେ ଦୁଃଖକୁ ଦୂର କରନ୍ତି, ମହାଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଏବଂ ନିଜେ ଭାଗବତଙ୍କର ଭକ୍ତ। ସେ ଚକ୍ରଧାରୀ, ସଦା ଗତିଶୀଳ, ଏବଂ ଗତି ଓ ନିର୍ଗତିରୁ ମୁକ୍ତ। ସେ ବାୟୁ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ, ଜିଭା ଏବଂ ଘ୍ରାଣ ସ୍ୱରୂପ। ସେ ଶଙ୍କର, ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, କ୍ଷମା ଦାତା, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଧୈର୍ୟ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରନ୍ତି। ଭକ୍ତମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି, ସେ ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅତି ନିଷ୍ଠାବାନ୍, କୀର୍ତ୍ତି ଦାତା ଏବଂ କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧିକାରୀ। ସେ ଦାନ, ଦାତା, କର୍ତ୍ତା, ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦେବମାନ୍ୟଙ୍କର ପ୍ରିୟ। ହଜାର ମୁଣ୍ଡି ଧାରଣ କରିଥିବା, ଚିକିତ୍ସକ ଏବଂ ମୋକ୍ଷ ଦ୍ୱାର। ସେ ଶୁକ୍ର, ସୁକୀର୍ତ୍ତି, ସୁଗ୍ରୀବ ଏବଂ କଉସ୍ତୁଭ ଭାବେ ଅପରିଚିତ ନୁହଁନ୍ତି। ସେ ମତ୍ସ୍ୟ, ପରଶୁରାମ, ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଏବଂ ବଳି ରୂପେ ଉପସ୍ଥିତ। ସେ ଖର ଓ ଦୂଷଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିବା, ରାବଣଙ୍କୁ ନାଶ କରିଥିବା। କୁମ୍ଭେନ୍ଦ୍ରଜିନ୍କୁ ଜୟ କରିଥିବା, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଦମନ କରିଥିବା। ସେ ଦୁଷ୍ଟ ଅସୁରମାନଙ୍କୁ ନାଶ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶମ୍ବରଙ୍କର ଶତୃ। ସେ ଯମଳ ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା, ତପସ୍ୟାର ଫଳ ଦେଇଥିବା। ସେ ସାରା, ସାରାଙ୍କ ପ୍ରିୟ, ସୌର, କାଳକୁ ନାଶ କରିବାରେ ସମର୍ଥ, ଛେଦନ କରିଥିବା। ସେ ପ୍ରାଣ, ଅପାନ, ଭ୍ୟାନ; ରଜସ୍, ସତ୍ତ୍ୱ, ତମସ୍ ଏବଂ ଶରତ୍ ଭାବରେ ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି। ସେ ଅପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ, ଶୁଦ୍ଧ ରୂପର ଧାରୀ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେହରୁ ମୁକ୍ତ। ସେ ସ୍ପର୍ଶ ବିହୀନ, ପାଦ ବିହୀନ। ସେ ଜାଗ୍ରତ ରହିନାହାନ୍ତି, ମନ ବିହୀନ। ସେ ଅପାନ ବିହୀନ, ଭ୍ୟାନ ବିହୀନ। ସେ ଆକାଶ ବିହୀନ, ବାୟୁ ବିହୀନ। ସେ ପୃଥିବୀ ବିହୀନ, ଶବ୍ଦ ବିହୀନ। ସେ ରାଗ ରହିତ, ପାପ ରହିତ। ସେ ରଜସ୍ ରହିତ, ଷଡ୍ଭାବ ବିହୀନ। ସେ ଲୋଭ ରହିତ, କୃତ୍ରିମତା ରହିତ। ସେ ଦକ୍ଷ, ଶକ୍ତିର ନାଥ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ସେ ଭୂତମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି, ମନସ୍କୁ ବି ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି। ସେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତି, ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ। ସେ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବାଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି, ଜିଭା ଦ୍ୱାରା ଧରାଯାଏ ନାହିଁ। ସେ ହାତ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ନିକଟିତ ହେବେ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଅସୀମ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ, ଅଦ୍ୱିତୀୟ ଶ୍ରୀହରିଙ୍କର ଅନେକ ରୂପ, ଗୁଣ ଏବଂ କ୍ରିୟା ଅନନ୍ୟ ଭାବରେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ ହେଉଛି।