ପବିତ୍ର ଶୀତାଙ୍କୁ ସହିତ ରାମ ମହାବୀର ମାନବ-ବନରାଜୀ ମାନଙ୍କୁ ନେଇ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଚଢି ଚମତ୍କାର ଅୟୋଧ୍ୟା ନଗରକୁ ଫେରିଲେ। ସେଠାରେ ସେ ରାମ ରାଜ୍ୟ କଲେ, ନିଜ ପ୍ରଜାମାନେ ତାଙ୍କର ସନ୍ତାନ ସମାନ ଥିଲେ। ଦଶଟି ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଗୟାରେ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଲେ। ରାଘବ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଦାନ ଦେଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପୁଅ କୁଶ ଓ ଲବଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ। ରାମ ଏକାଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ କଲେ। ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ଲବଣ ଓ ପରେ ଶୈଲୁଷ ଦାନବଙ୍କୁ ବଧ କଲେ। ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଆଦି ଋଷିମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଦାନବମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଅୟୋଧ୍ୟାବାସୀଙ୍କ ସହିତ ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ହରିବଂଶ, କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପରମ ମହିମା କଥା କହିବି। ବସୁଦେବ ଓ ଦେବକୀଙ୍କ ଗର୍ଭରୁ ବସୁଦେବ—ବଳରାମ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଧର୍ମର ରକ୍ଷା ଓ ଅଧର୍ମର ନାଶ ପାଇଁ, କୃଷ୍ଣ ପୂତନାଙ୍କୁ ମାରିଦେଲେ। ତାଙ୍କ ସ୍ନେହ ତେଲ ଚୁଷି, ପୂତନାକୁ ମୃତ୍ୟୁ ଦେଲେ। କୃଷ୍ଣ ଦ୍ୱାରା ଶକଟ ଉଲଟିଗଲା, ଦ୍ୱି ଅର୍ଜୁନ ବୃକ୍ଷ ଭଙ୍ଗ ହେଲା, କାଳିୟ ନାଗ ଶାନ୍ତ ହେଲା, ଧେନୁକା ଦାନବ ବଧ ହେଲେ। ଗୋବର୍ଦ୍ଧନ ପର୍ବତକୁ ଉଠାଇ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ, ହରି ପୃଥିବୀର ଭାର ହ୍ରାସ କରିବା ନିଜ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ପୂରଣ କଲେ। ଅର୍ଜୁନ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ଅରିଷ୍ଟ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେ ହତ ହେଲେ; କେଶୀ ଦାନବ ବଧ ହେଲେ, ଗୋପମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ। ଚଣୂର, ମୁଷ୍ଟିକ ଓ କଂସକୁ ମଞ୍ଚରୁ ହଟାଇଦେଲେ; ରୁକ୍ମିଣୀ, ସତ୍ୟଭାମା ଓ ଅନ୍ୟ ଆଠ ମହାପତ୍ନୀ ହରିଙ୍କ ହେଲେ। ଏହି ବଡ଼ ଆତ୍ମାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଶୋଳ ହଜାର ନାରୀ ଥିଲେ; ସେମାନଙ୍କର ପୁଅ, ନାତି ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଶତ-ଶତ ଥିଲେ। ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କର ପୁଅ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ ଶମ୍ଭରକୁ ବଧ କଲେ; ତାଙ୍କର ପୁଅ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ବାଣଙ୍କର କନ୍ୟା ଉଷାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ହେଲେ। ଏହା ସହ ବାଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖରଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା, ଯାହାରେ ବାଣଙ୍କ ହଜାର ହସ୍ତ କଟି ଦୁଇଟି ରହିଗଲା। ନରକାସୁର ବଧ ହେଲେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଆଣାଯିବା ସମ୍ଭବ ହେଲା; ବଳରାମ, ଶିଶୁପାଳ ଓ ଦ୍ୱିବିଦ ବନରାଜ କୁ ମାରିଦେଲେ। ଅନିରୁଦ୍ଧଙ୍କୁ ପୁଅ ଭାବେ ବଜ୍ର ମିଳିଲେ, ଯିଏ ହରିଙ୍କ ପରେ ରାଜ୍ୟ କଲେ; ସେ ସନ୍ଦୀପନିଙ୍କୁ ଗୁରୁ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ ଓ ମଥୁରାରେ ଉଗ୍ରସେନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କର ରକ୍ଷକ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ। ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, "ମୁଁ ଏବେ ଭାରତ କଥା କହିବି, ଯାହା ଧରାର ଭାର ହ୍ରାସ କଲା। କୃଷ୍ଣ ପାଣ୍ଡବ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କରି ଏହା ସଫଳ କଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିରୁ ବ୍ରହ୍ମା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅତ୍ରି, ସୋମାଙ୍କୁ ବୁଧ, ବୁଧ ଓ ଇଳାଙ୍କୁ ପୁରୁରବା, ଏହି ବଂଶରେ ଆୟୁଷ୍, ତାପରେ ଯୟାତି, ଭାରତ ଓ କୁରୁ ଜନ୍ମିଲେ। କୁରୁଙ୍କ ଲାଇନରେ ଶାନ୍ତନୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଯାଙ୍କ ପୁଅ ଗଙ୍ଗାଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୀଷ୍ମ ଜନ୍ମିଲେ। ଭୀଷ୍ମ ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟାରେ ଦକ୍ଷ ଥିଲେ। ଶାନ୍ତନୁ ଓ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ଦୁଇ ପୁଅ ହେଲେ; ଗନ୍ଧର୍ବ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦକୁ ମାରିଦେଲେ। ଅନ୍ୟ ପୁଅ ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ, କାଶୀରାଜ କନ୍ୟାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ଥିଲେ; ବିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ବ୍ୟାସଙ୍କ ନିୟୋଗରେ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ଅମ୍ବିକାଙ୍କୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ଅମ୍ବାଳିକାଙ୍କୁ ପାଣ୍ଡୁ, ଦାସୀଙ୍କୁ ବିଦୁର; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଶତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପୁଅ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଥିଲେ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ କୁନ୍ତୀ ଓ ମାଦ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ପାଞ୍ଚ ପୁଅ ହେଲେ—ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ନକୁଳ, ସହଦେବ; ସମସ୍ତେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଥିଲେ। କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦୁଷ୍ଟ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶତ୍ରୁତା ଆସିଲା। ଲକ୍ଷାଗୃହ ଜଳିବା ପରେ, ସେମାନେ ପବିତ୍ର ମନ ନେଇ ଅପସାରଣ କଲେ। ପରେ, ସେମାନେ ଏକଚକ୍ରା ନାଗରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଘରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ବକାସୁରକୁ ବଧ କଲେ। ତାପରେ ପଞ୍ଚାଳ ଭୂମିରେ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ସ୍ଵୟଂବରରେ, ପାଣ୍ଡବମାନେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ। ଦ୍ରୋଣ, ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ସମ୍ମିଳନ କଲେ ଓ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରପ୍ରସ୍ଥରେ ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପାଇଲେ। ତାପରେ, ନିଜ ସଭା ନିର୍ମାଣ କରି, ରାଜସୂୟ ଯଜ୍ଞ କଲେ; ଅର୍ଜୁନ ଦ୍ୱାରକାରେ ଗଲେ, କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଅନୁମତିରେ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କୁ ବିବାହ କଲେ। ସେ ଦିବ୍ୟ ରଥ ନନ୍ଦିଘୋଷ, ତ୍ରିଲୋକେ ବିଖ୍ୟାତ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁଷ, ଅକ୍ଷୟ ତୀର ତୁଣୀର ଓ ଅଭେଦ୍ୟ କବଚ ପାଇଲେ। ଏହି ଧନୁଷ ନେଇ, ଅର୍ଜୁନ କୃଷ୍ଣ ସହିତ ଅଗ୍ନିଦେବ ଜାଟବେଦାସଙ୍କୁ ବଡ଼ ଦାନ କଲେ। ସମସ୍ତ ଦିଗର ରାଜାମାନେ ସେମାନଙ୍କୁ ବିଜୟ କରି, ତାଙ୍କର ରତ୍ନ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଭାଇମାନେ ସହିତ, ଦୁଷ୍ଟ ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କ ଚକ୍ରନ୍ତ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁଃଶାସନ, ଶକୁନିଙ୍କ ଉପଦେଶରେ, ଚୋରି ଚାଲ ଦ୍ୱାରା ହାରିଗଲେ। ତାପରେ, ବାରୋ ବର୍ଷ ଅରଣ୍ୟରେ ଦ୍ରୌପଦୀ, ଧୌମ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ତପସ୍ୱୀମାନେ ସହିତ ତପସ୍ୟା କଲେ। ପରେ, ସେମାନେ ଚିହ୍ନା ଲୁଚାଇ ଭେଷ ବଦଳେ ଏକ ବର୍ଷ ଭିତରେ ବିରାଟନଗର ଗୋଶାଳାରେ ସେବା କଲେ। ତାପରେ, ନିଜ ରାଜ୍ୟକୁ ଫେରି, ଅର୍ଧ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିବଦ୍ଧ ହୋଇ, ଦୁର୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଟି ଗ୍ରାମ ଚାହିଲେ। ମିଳିନଥିଲେ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସପ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ବଡ଼ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା। ଦୁର୍ୟୋଧନ ଓ ତାଙ୍କ ସାଥୀମାନେ ଏଗାର ଅକ୍ଷୌହିଣୀ ସେନା ସହିତ ଦେବାସୁର ଯୁଦ୍ଧ ପରି ଘୋର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।