ହରି ଜଣାଇଲେ, ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ ଶତାନୀକ, ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ, ଅଧିସୋମକ, କୃଷ୍ଣ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଉଷ୍ଣା ଏବଂ ତାଙ୍କ ପରେ ଚିତ୍ରରଥ ନାମକ ରାଜାମାନେ ହେଉଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଶୁଚିଦ୍ରଥ, ବୃଷ୍ଣିମାନ, ସୁପେଣ, ସୁନୀଥକ, ନୃଚକ୍ଷୁ, ମୁଖାବାଣ, ମେଧାବୀ ଏବଂ ନୃପଞ୍ଜୟ ଆସିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପରେ ପାରିପ୍ଲବ, ମେଧାବୀ, ନୃପଞ୍ଜୟ, ବୃହଦ୍ରଥ, ହରିସ୍ତିଗ୍ମନ, ଶତାନୀକ ଏବଂ ସୁଦାନକ ରାଜ୍ୟ କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଉଦାନ, ଅହ୍ନିନର, ଦଣ୍ଡପାଣି, ନିମିତ୍ତକ ଏବଂ କ୍ଷେମକ ଆସିଥିଲେ; ତାଙ୍କ ପରେ ଶୂଦ୍ର ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ, ପୂର୍ବ ଜନକ ଆସିଥିଲେ। ବୃହଦ୍ବଳ ଓ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ବିବର୍ଣ୍ଣିତ; ବୃହଦ୍ବଳ ପରେ ଉରୁକ୍ଷୟ, ତାପରେ ବତ୍ସବ୍ୟୂହ ଏବଂ ତାପରେ ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଆସିଥିଲେ। ବତ୍ସବ୍ୟୂହରୁ ସୂର୍ୟ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ସହଦେବ; ବୃହଦଶ୍ୱ, ଭାନୁରଥ, ପ୍ରତୀଚ୍ୟ, ପ୍ରତୀତକ, ମନୁଦେବ, ସୁନକ୍ଷତ୍ର, କିନ୍ନର ଏବଂ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକ ରାଜା ହେଲେ। ସୁପର୍ଣ୍ଣ, କୃତଜିତ୍ ଏବଂ ଧର୍ମିକ ବୃହଦ୍ଭ୍ରାଜ; କୃତଞ୍ଜୟ, ଧନଞ୍ଜୟ, ସଞ୍ଜୟ ଏବଂ ଶାକ୍ୟ ତାଙ୍କ ପରେ ଆସିଥିଲେ। ଶୁଦ୍ଧୋଦନ, ବାହୁଳ, ସେନଜିତ୍, କ୍ଷୁଦ୍ରକ; ସୁମିତ୍ର, କୁଡ଼ଭ ଏବଂ ସୁମିତ୍ରରୁ ମଗଧ ରାଜାମାନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଜରାସନ୍ଧ, ସହଦେବ, ସୋମାପି, ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା, ଅୟୁତାୟୁଷ୍, ନିରମିତ୍ର, ସୁକ୍ଷତ୍ର ଏବଂ ବହୁକର୍ମକ ଆସିଥିଲେ। ଶ୍ରୁତଞ୍ଜୟ, ସେନଜିତ୍, ଭୂରି, ଶୁଚି; କ୍ଷେମ୍ୟ, ସୁବ୍ରତ, ଧର୍ମ, ଶ୍ମଶ୍ରୁଳ ଏବଂ ଦୃଢସେନକ ତାଙ୍କ ପରେ ଥିଲେ। ସୁମତି, ସୁବଳ, ନୀତ, ସତ୍ୟଜିତ୍, ବିଶ୍ୱଜିତ୍ ଏବଂ ଇଷୁଞ୍ଜୟ—ଏହି ରାଜାମାନେ ବାର୍ହଦ୍ରଥ ବଂଶର ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ରହିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଅଧର୍ମିକ ଏବଂ ଶୂଦ୍ର ବର୍ଣ୍ଣର ରାଜାମାନେ ଆସିବେ; ତାପରେ ଭଗ୍ୟଶାଳୀ, ନିତ୍ୟ ନାରାୟଣ, ସ୍ଵର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟର ମୂଳ ନିଜେ ଅବତରଣ କରିବେ। ସମୟକ୍ରମେ, ନିମିତ୍ତିକ, ଭୂତଳ ଏବଂ ପାରମାର୍ଥିକ ପ୍ରଳୟ ହୁଏ; ପୃଥିବୀ ଜଳରେ ଲୀନ ହୁଏ, ଜଳ ଅଗ୍ନିରେ, ଅଗ୍ନି ବାୟୁରେ। ବାୟୁ ଆକାଶରେ, ଆକାଶ ଅହଂକାରରେ, ଅହଂକାର ବୁଦ୍ଧିରେ, ବୁଦ୍ଧି ମନରେ, ମନ ପ୍ରାଣରେ, ପ୍ରାଣ ଅବ୍ୟକ୍ତରେ ଏବଂ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରମାତ୍ମାରେ ଲୟ ହୁଏ। ଏହି ପରମାତ୍ମା ହେଉଛନ୍ତି ପରମେଶ୍ୱର, ବିଷ୍ଣୁ, ଏକମାତ୍ର ନାରାୟଣ; ସମସ୍ତ ଜଗତ୍, ଲୋକ ଏବଂ ସ୍ଵର୍ଗ ନଶ୍ୱର, କିନ୍ତୁ ସେ ଅବିନାଶୀ ଏବଂ ପରମ। ଏପରି ଅନେକ ରାଜା ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ ଶେଷ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ତେଣୁ ଅପରାଧରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ୍; ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ରହି, ପାପକୁ ତ୍ୟାଗ କଲେ ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ। ଏହିପରି ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଭଗବାନ୍ ହରି ନିଜେ ଅବତରି, ମନୁମାନେ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ, ଦାନବୀୟ ଚରିତ୍ରର ନାଶ ଏବଂ ବେଦ ଧର୍ମ ଓ ତାହାର ଶାଖାମାନେ ପାଳନ ପାଇଁ। ଅଜନ୍ମା ମାଛ ଆଦି ଅବତାର ଧାରଣ କରି ଅବତରଣ କରିଥିଲେ; ମାଛ ହେଇ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଣ୍ଟକ ହୟଗ୍ରୀବ ଦାନବକୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ବେଦମାନେ ଫେରାଇ ଆଣି, କେଶବ ମନୁମାନେ ଓ ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ; କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନ ସମୟରେ, ଧନ୍ୱନ୍ତରି ଦେବତା ଏକ ପୂର୍ଣ୍ଣ କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ ଅମୃତ ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ସୁଶୃତଙ୍କୁ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଆୟୁର୍ବେଦ ଶିଖାଇଥିଲେ; ଏବଂ ହରି ମହିଳା ରୂପ ଧାରଣ କରି ଦେବତାମାନେକୁ ଅମୃତ ଦେଇଥିଲେ। ତାପରେ ବରାହ ଅବତାର ଧାରଣ କରି ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ସେ ପୃଥିବୀକୁ ଧାରଣ କରି ଦେବମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ପରେ ନରସିଂହ ମାନବସିଂହ ରୂପେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ଶତ୍ରୁକୁ ବଧ କରିଥିଲେ; ଦୈତ୍ୟମାନେକୁ ନାଶ କରି, ବେଦ, ଧର୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେକୁ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ ପରଶୁରାମ ଅବତାର ହେଲେ; ହରି ଏକୋଇଶି ଥର କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେକୁ ପୃଥିବୀରୁ ନିଷ୍କାଶିତ କରିଥିଲେ। ସେ କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି, ପୃଥିବୀକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କରିଥିଲେ; ଏବଂ ବଳଶାଳୀ ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତାପରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ଭାବେ ଚାରି ଭାଗ ଅବତାର ନେଇ ରାମ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ଭାଇ ଭରତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବଂ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ ତାଙ୍କ ସହ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଜାନକୀ ଅର୍ଥାତ୍ ସୀତା, ରାମଙ୍କ ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଭାବେ ଥିଲେ; ଏବଂ ରାମ, ପିତୃବାଚନ ପାଳନ ପାଇଁ ମାଆଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ନିମିତ୍ତେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଶୃଙ୍ଗବେର, ଚିତ୍ରକୂଟ ଏବଂ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟକୁ ଗଲେ; ଏଠାରେ ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ନାକ କାଟି, ଖର ଦୂଷଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ସୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଥିବା ରାକ୍ଷସ ରାବଣଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଲଙ୍କାରେ ବଧ କରି, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସ ରାଜ୍ୟରେ ରାଜା କରିଥିଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ହନୁମାନଙ୍କ ସହିତ, ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଆୟୋଧ୍ୟାକୁ ଫେରିଲେ; ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ନିଜ ସହର ଆୟୋଧ୍ୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ରାଜ୍ୟରେ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଦେବମାନେ ସହିତ ପ୍ରଜାମାନେକୁ ପାଳନ କରିଥିଲେ। ସେ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କରି, ଅଶ୍ୱମେଧ ଓ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ; ରାମଙ୍କ ଶାସନରେ ପୃଥିବୀ ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ଖୁସି ହୋଇଥିଲା। ସୀତା, ଯଦ୍ୟପି ରାବଣଙ୍କ ଗୃହରେ ଥିଲେ, କଦାଚିତ୍ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ମନ ଦେଇନଥିଲେ; କାର୍ଯ୍ୟ, ମନ ଓ ବାଚନରେ ସେ ସଦା ରାଘବଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁରକ୍ତ ଥିଲେ। ଏହି ସୀତା ପତିଭକ୍ତା ଥିଲେ, ଯେପରି ଅନସୂୟା ଥିଲେ; ଏବେ ମୁଁ ପତିଭକ୍ତା ସ୍ତ୍ରୀର ମହିମା କହିବି। ପ୍ରତିଷ୍ଠାନା ନଗରରେ କୌଶିକ ନାମକ ଏକ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସେ କେମିତି ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦେବତା ଭାବେ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ସ୍ୱାମୀ ଅପମାନ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଦେବତା ବୋଲି ମନେ କରୁଥିଲେ; ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ, ଏକ ଦୁଷ୍ଟା ନାରୀଙ୍କୁ ନେଇ ଅଧିକ ଦକ୍ଷିଣା ଆଣିଥିଲେ। ରାସ୍ତାରେ ଏକ ଚୋର କଠରେ ଝୁଳାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲେ, ଚୋରି ଅଭିଯୋଗରେ; ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ଭୟଭୀତ ହୋଇ ଅନ୍ଧକାରରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ। କୌଶିକ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀକୁ କାନ୍ଧରେ ନେଇ ଯିବା ବେଳେ ଅଜାଣି ମାଣ୍ଡବ୍ୟଙ୍କ ପାଦକୁ ଛୁଇଁଗଲେ; ମାଣ୍ଡବ୍ୟ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ, "ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେବା ସମୟରେ ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିବ।