ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଆୟୁତାୟୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଅକ୍ରୋଧନ, ତାଙ୍କର ପୁଅ ଥିଲେ ଅତିଥି, ଏବଂ ଅତିଥିଙ୍କୁ ରୁକ୍ଷ ନାମକ ପୁଅ ମିଳିଲେ। ରୁକ୍ଷଙ୍କୁ ଭୀମସେନ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ, ତାଙ୍କୁ ଦିଲୀପ, ଦିଲୀପଙ୍କୁ ପ୍ରତୀପ, ପ୍ରତୀପଙ୍କୁ ଦେଵାପି ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ପ୍ରତୀପଙ୍କ ତିନି ରାଜପୁତ୍ର ଥିଲେ—ଶାନ୍ତନୁ, ବାହ୍ଲୀକ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଜଣେ। ବାହ୍ଲୀକଙ୍କୁ ସୋମଦତ୍ତ ଏବଂ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ଭୂରି ଓ ଭୂରିଶ୍ରବା ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଶାନ୍ତନୁଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଶଳ, ଏବଂ ଗଙ୍ଗା ଦେବୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଜନ୍ମିତ ମହାନ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଭୀଷ୍ମ। ଶାନ୍ତନୁ ସତ୍ୟବତୀଙ୍କୁ ବିବାହ କରି, ତାଙ୍କୁ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗଦ ଓ ଵିଚିତ୍ରବୀର୍ୟ ନାମକ ପୁଅ ହେଲେ। ଵିଚିତ୍ରବୀର୍ୟଙ୍କ ଦୁଇ ରାନୀ ଥିଲେ—ଅମ୍ବିକା ଏବଂ ଅମ୍ବାଲିକା। ଏହି ଦୁଇଁଠୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ପାଣ୍ଡୁ ଜନ୍ମିଲେ, ଏବଂ ଏକ ଦାସୀଠାରୁ ଵିଦୁର ଜନ୍ମିଲେ। ବ୍ୟାସଦେବ ଗାନ୍ଧାରୀଠାରୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଯିଏ ଏକଶେ ପୁଅଙ୍କ ପିତା ହେଲେ, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରଥମ ଥିଲେ ଦୁର୍ୟୋଧନ। ପାଣ୍ଡୁଙ୍କୁ ପଞ୍ଚ ପୁଅ ହେଲେ, ଯେଉଁମାନେ ପାଣ୍ଡବ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଏକେକ ପୁଅ ହେଲେ ପ୍ରତିବନ୍ଧ୍ୟ, ଶ୍ରୁତସୋମ, ଶ୍ରୁତକୀର୍ତ୍ତି, ଶତାନୀକ ଓ ଶ୍ରୁତକର୍ମାନ—ଏହି ପଞ୍ଚ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ। ପୁନି, ପ୍ରତ୍ୟେକ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଝିଅ ଥିଲେ—ଯୌଧେୟ, ହିଡିମ୍ବା, କୌଶୀ, ସୁଭଦ୍ରିକା, ଵିଜୟା ଓ ରେଣୁମତୀ। ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପୁଅ ହେଲେ ଦେଵକ, ଘା, ଉତ୍କଚ, ଏବଂ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଅଭିମନ୍ୟୁ, ସୁହୋତ୍ର, ନିରମିତ୍ର, ଏବଂ ଅଭିମନ୍ୟୁଙ୍କ ପୁଅ ପରୀକ୍ଷିତ। ପରୀକ୍ଷିତଙ୍କ ପୁଅ ଥିଲେ ଜନମେଜୟ। ତା’ପରେ ଯେଉଁ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ, ସେମାନଙ୍କ କଥା ଏହିପରି—ଶତାନୀକ, ଅଶ୍ୱମେଧଦତ୍ତ, ଅଧିସୋମକ, କୃଷ୍ଣ, ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଉଷ୍ଣ ଏବଂ ଚିତ୍ରରଥ। ପରେ ଥିଲେ ଶୁଚିଦ୍ରଥ, ବୃଷ୍ଣିମାନ, ସୁପେଣ, ସୁନୀଥକ, ନୃଚକ୍ଷୁ, ମୁଖାବାଣ, ମେଧାବୀ ଓ ନୃପଞ୍ଜୟ। ଏହାପରେ ପାରିପ୍ଲବ, ମେଧାବୀ, ନୃପଞ୍ଜୟ, ବୃହଦ୍ରଥ, ହରିଷ୍ଟିଗ୍ମନ, ଶତାନୀକ ଓ ସୁଦାନକ ଥିଲେ। ଉଦାନ, ଅହ୍ନିନର, ଦଣ୍ଡପାଣି, ନିମିତ୍ତକ, କ୍ଷେମକ, ତା’ପରେ ଶୂଦ୍ର, ଏବଂ ତାଙ୍କ ପୁଅ ପୂର୍ବପିତା। ବୃହଦ୍ବଳ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଏବଂ ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶର ରାଜାମାନେ ଥିଲେ। ବୃହଦ୍ବଳ ପରେ ଉରୁକ୍ଷୟ, ତା’ପରେ ଭାତ୍ସବ୍ୟୂହ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ଆସିଥିଲେ। ଭାତ୍ସବ୍ୟୂହଠାରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାଙ୍କୁ ସହଦେଵ, ବୃହଦଶ୍ୱ, ଭାନୁରଥ, ପ୍ରତୀଚ୍ୟ, ପ୍ରତୀତକ, ମନୁଦେଵ, ସୁନକ୍ଷତ୍ର, କିନ୍ନର, ଏବଂ ଅନ୍ତରିକ୍ଷକ ଜନ୍ମିଲେ। ସୁପର୍ଣ୍ଣ, କୃତଜିତ୍, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବୃହଦ୍ଭ୍ରାଜ, କୃତଞ୍ଜୟ, ଧନଞ୍ଜୟ, ସଂଜୟ ଏବଂ ଶାକ୍ୟ ପରେ ଥିଲେ। ଶୁଦ୍ଧୋଦନ, ବାହୁଳ, ସେନଜିତ, କ୍ଷୁଦ୍ରକ, ସୁମିତ୍ର, କୁଡ଼ବ ଏବଂ ସୁମିତ୍ରଠାରୁ ମଗଧ ରାଜାମାନେ ଚିହ୍ନିତ ହେଲେ। ତେଁଠୁ ଜରାସନ୍ଧ, ସହଦେଵ, ସୋମାପି, ଶ୍ରୁତଶ୍ରବା, ଆୟୁତାୟୁସ୍, ନିରମିତ୍ର, ସୁକ୍ଷତ୍ର, ବହୁକର୍ମକ ହେଲେ। ଏହାପରେ ଶ୍ରୁତଞ୍ଜୟ, ସେନଜିତ, ଭୂରି, ଶୁଚି, କ୍ଷେମ୍ୟ, ସୁବ୍ରତ, ଧର୍ମ, ଶ୍ମଶ୍ରୁଳ, ଦୃଢସେନକ ଥିଲେ। ସୁମତି, ସୁବଳ, ନୀତ, ସତ୍ୟଜିତ, ବିଶ୍ୱଜିତ, ଇଷୁଞ୍ଜୟ—ଏହି ରାଜାମାନେ ବାର୍ହଦ୍ରଥ ବଂଶର ରାଜା ଭାବରେ ସ୍ମୃତ। ଏହାପରେ ଅଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଏବଂ ଶୂଦ୍ରବଂଶୀ ରାଜାମାନେ ଆସିବେ; ତା’ପରେ ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀ ନାରାୟଣ, ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟର ମୂଳ, ଅବତରିତ ହେବେ। ଏଠାରେ ବିରଳ, ମୂଳ ଓ ପରମ ପ୍ରଳୟ ଘଟେ; ପୃଥିବୀ ଜଳରେ, ଜଳ ଅଗ୍ନିରେ, ଅଗ୍ନି ବାୟୁରେ ଲୟ ହୁଏ। ବାୟୁ ଆକାଶରେ, ଆକାଶ ଅହଂକାରରେ, ଅହଂକାର ବୁଦ୍ଧିରେ, ବୁଦ୍ଧି ମନରେ, ମନ ପ୍ରାଣରେ, ପ୍ରାଣ ଅବ୍ୟକ୍ତରେ, ଏବଂ ଅବ୍ୟକ୍ତ ପରେ ପରମାତ୍ମାରେ ଲୟ ହୁଏ। ଏହି ପରମାତ୍ମା, ଶ୍ରୀହରି ବା ନାରାୟଣ, ବିଷ୍ଣୁ, ଏକମାତ୍ର ଅବିନାଶୀ ପୁରୁଷ; ବାକି ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଲୋକ ନଶ୍ୱର, କିନ୍ତୁ ସେ ଅଚ୍ୟୁତ ଏବଂ ପରମ। ଏହିପରି ଅନେକ ରାଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଶ୍ୱର ଥିଲେ, ତେଣୁ ଅପରାଧ ତ୍ୟାଗ କରି ଧର୍ମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଜୀବନ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହି ସମୟରେ ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ସ୍ୱୟଂ ଶ୍ରୀହରି ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ଅବତାର ନେଲେ, ଦାନବୀୟ ଚରିତ୍ର ଧ୍ୱଂସ କରି ବେଦ ଓ ଧର୍ମର ରକ୍ଷା କଲେ। ମତ୍ସ୍ୟ ଆଦି ଅବତାର ଧାରଣ କରି, ଅଜନ୍ମା ଭଗବାନ ମତ୍ସ୍ୟ ହୋଇ ହୟଗ୍ରୀବ ଦାନବକୁ ବିନାଶ କଲେ। ଶ୍ରୀକେଶବ ବେଦକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ମନୁମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ କଲେ; କୂର୍ମ ଅବତାର ଧାରଣ କରି ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ଧରି ରଖିଲେ। କ୍ଷୀରସାଗର ମନ୍ଥନ କାଳରେ ଧନ୍ବନ୍ତରୀ ଦେବତା ଅମୃତ ଭରା କମଣ୍ଡଳୁ ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ସେ ଏହି ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଆୟୁର୍ବେଦ ସୂତ୍ର ସୁଶୃତଙ୍କୁ ଶିଖାଇଲେ; ଏବଂ ଶ୍ରୀହରି ମୋହିନୀ ରୂପେ ଦେବତାମାନେଠାରେ ଅମୃତ ବଣ୍ଟନ କଲେ। ଏହାପରେ ବରାହ ଅବତାର ଧାରଣ କରି ଭଗବାନ ହିରଣ୍ୟାକ୍ଷକୁ ବିନାଶ କରି ପୃଥିବୀକୁ ଉଦ୍ଧାର କଲେ, ଦେବତାମାନେଠାରେ ସୁରକ୍ଷା ଦେଲେ। ତା’ପରେ ନରସିଂହ ରୂପେ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁଙ୍କୁ ନଶ୍ୱନ କଲେ, ଦୈତ୍ୟମାନେ ଧ୍ୱଂସ ହେଲେ, ବେଦ ଓ ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ପାଇଲା। ପରେ ଜମଦଗ୍ନିଙ୍କୁ ଜନ୍ମିତ ପରଶୁରାମ ଅବତାର ହେଲେ; ଏହି ଭାଗବାନ୍ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେକୁ ଏକୋଇଶ ଥର ଭୂମିରୁ ନିକାଳିଦେଲେ। କାର୍ତ୍ତବୀର୍ୟକୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରି ଭୂମିକୁ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ; ବଳଶାଳୀ ପରଶୁରାମ ଯଜ୍ଞ କରି ମହେନ୍ଦ୍ର ପର୍ବତରେ ତପସ୍ୟା କଲେ। ଏହାପରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ରାମ ଚତୁର୍ବିଧ ରୂପେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଭାଇମାନେ ଭରତ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ଏବଂ ସ୍ତ୍ରୀ ଜାନକୀ ଥିଲେ। ପିତୃବାଚନ ପାଳନ ପାଇଁ ରାମ ତାଙ୍କ ମାଆମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରେୟ କାମନା କଲେ। ସେ ଶୃଙ୍ଗବେରପୁର, ଚିତ୍ରକୂଟ ଓ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଗଲେ; ଶୂର୍ପଣଖାଙ୍କ ନାକ କାଟି, ଖର ଓ ଦୂଷଣକୁ ବଧ କଲେ। ରାତିରେ ଚଳିଥିବା ଦାନବ ରାବଣ ଯେଉଁଥି ଶୀତାଙ୍କୁ ଅପହରଣ କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଭାଇକୁ ଲଙ୍କାରେ ବଧ କଲେ; ରାକ୍ଷସ ରାଜ୍ୟରେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ରାଜା କଲେ।