ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପବିତ୍ର କଥା ଅନୁସୂଚିତ କରିବି, ଯେଉଁଥିରେ ଦକ୍ଷ, ନାରଦ ଓ ପ୍ରମୁଖ ଋଷିମାନେ କିପରି ଏହି ଉପଦେଶ ଲାଭ କରିଥିଲେ। ମୁଁ, ନାରଦ, ଦକ୍ଷ, ଭୃଗୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମହାନ ଋଷିମାନେ, ସେଉଁଠାରେ ସେ ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଶିରୋନମ୍ର କରି, ତାଙ୍କଠାରୁ ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ ଓ ରୁଦ୍ର ସାର ଉପଦେଶ ଲାଭ କରିଥିଲୁ। ଏହି ଉପଦେଶ କିପରି ହରି ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ଏହା ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହାଁଥିଲେ। ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ କୈଳାସ ପର୍ବତକୁ ଗଲି। ସେଉଁଠାରେ ଆମେ ଭଗବାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ପଚାରିଲୁ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଛନ୍ତି କି?" ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏହି ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲୁ, ଯାହା ସାରରୁ ମଧ୍ୟ ସୂକ୍ଷ୍ମ। ତେବେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସହିତ ରୁଦ୍ର କହିଲେ: "ହେ ପିତାମହ, ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପୂଜା ପାଇଁ ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ। ସେ ବିଜୟୀ, ପଦ୍ମନାଭ, ହରି, ଯେଉଁଠି ସରୀର ଆକାର ରହିନାହିଁ—ମୁଁ ସେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ମୋ ସ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରେ। ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଗୁଣମାନେ ମଣିମାଳା ପରି ସୂତ୍ରରେ ଗଠିତ, ସବୁଠାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼। ଯେଉଁଠି ଶବ୍ଦ, ଜପ ଓ ଉପନିଷଦ୍ଗୁଡ଼ିକ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି, ସେ ପୁରାଣରେ ଆଦିପୁରୁଷ ଭାବେ, ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା ଭାବେ ପରିଚିତ। ଯାହାର ଗୋଦ୍ରେ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ଜଳରେ ପକ୍ଷୀମାନେ ପରି ଚମକେ। ଦେବ, ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ ଓ ନାଗମାନେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି। ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି, ପବନ ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସ, ଚାରି ସମୁଦ୍ର ତାଙ୍କର ଉଦରରେ; ମୁଁ ସେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ। ସେ ଅନାଦି, ସମସ୍ତ ସୃଷ୍ଟିର ମୂଳ। ତାଙ୍କର ମୁଖରୁ ଅଗ୍ନି, ମୁଣ୍ଡରୁ ସ୍ୱର୍ଗ, ତାଙ୍କଠାରୁ ହି ବଂଶ ଓ ପରମ୍ପରା ଆସିଛି—ମୁଁ ସେଇ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରେ।" ଏପରି ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପୂର୍ବେ ରୁଦ୍ର, ଶ୍ୱେତଦ୍ୱୀପରେ ବସୁଥିବା ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଏହିପରି କଥା କହିଥିଲେ। ଆମ ମଧ୍ୟରେ ରୁଦ୍ର ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ଯେପରି ଵ୍ୟାସ ମୋତେ ପଚାରିଥିଲେ, ଏହିପରି ଭାବେ ଭବ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଥିଲେ: "ହେ ହରି, ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ପ୍ରମୁଖ ଦେବ, କିଏ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା? କେଉଁ ଗୁଣ, କେଉଁ ନିୟମ ଓ କେଉଁ ପୂଜା ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରାଯାଏ? କେଉଁ ଦେବତାଠାରୁ ଏହି ଜଗତ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି, କିଏ ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି? ସୃଷ୍ଟି, ପ୍ରଳୟ, ବଂଶ ଓ ମନୁମାନଙ୍କ ପରିଚୟ କଥା ସମସ୍ତ କୁହ, ଓ ଯାହା ଅନ୍ୟ କିଛି ଅଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ କୁହ।" ତାପରେ, ଏଠି ଅଠର ଶାସ୍ତ୍ର ଉପଦେଶ ଦେଇ, ହରି ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ନିଶ୍ଚୟ, ମୁଁ ଦେବମାନଙ୍କ ଦେବ, ସମସ୍ତ ଜଗତ ଓ ତାଙ୍କ ନାୟକମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ। ହେ ରୁଦ୍ର, ଯେତେବେଳେ ମୋତେ ପୂଜା କରାଯାଏ, ମୁଁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପଦ ଦେଇଥାଏ। ମୁଁ ଏହି ଜଗତର ମୂଳ ବୀଜ, ହେ ଶିବ, ମୁଁ ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା। ମୋର ମତ୍ସ୍ୟ ଆଦି ଅବତାର ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ରକ୍ଷା କରେ। ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୁଁ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏବଂ ମୁଁ ନିଜେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବେ ଅଛି। ମୁଁ ଜ୍ଞାତା, ଶ୍ରୋତା, ଚିନ୍ତାକାରୀ, ବକ୍ତା ଓ ବଚ୍ୟବସ୍ତୁ। ମୁଁ ଧ୍ୟାନ, ପୂଜା ଓ ସଂଖ୍ୟା ଅଙ୍କ ମଧ୍ୟ। ହେ ଶମ୍ଭୁ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ, ହେ ଶିବ, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମତ୍ତ୍ୱର ସାର। ମୁଁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଧର୍ମ, ଧର୍ମ ଏବଂ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବରେ ମୁଁ ବୈଷ୍ଣବ ମାର୍ଗ।" ଏହିପରି ଭାବେ ପ୍ରଭୁ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତର ଦେଇଥିଲେ, ଓ ଏହି ଅମୃତ ଉପଦେଶ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଜଣାଇଥିଲେ।