ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନର ବିଶେଷତା ବିବର୍ଣ୍ନନ କରିବି, ଯାହା ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁକୁ ଦେଇଥାଏ। ଏହି ଦିନ, ଏକାଦଶୀ ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦୁହିଁ ଶ୍ରବଣ ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ବିଜୟା ନାମରେ ଜଣାଯାଏ। ଏହି ଦିନରେ ହରିଙ୍କ ପୂଜା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ଅଶ୍ରାନ୍ତ ଫଳ ଦେଇଥାଏ, ଯେଉଁଠି ଏକ ଭକ୍ତ ଉପବାସ କରି କିମ୍ବା ଦାନ ଦେଇ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଉପାୟରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରେ। ଏହି ଦିନରେ ଉପବାସ କିମ୍ବା ଭିକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରି ଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦାଳ, ମାଂସ, ମଧୁ, ଲୋଭ ଓ ମିଥ୍ୟା କଥା ଦେଇବା ଏହି ଦିନରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଶାରୀରିକ କସରତ, କାମକ୍ରିୟା, ଦିନ ଶୟନ, ଅଞ୍ଜନ ଲଗାଇବା, ପଥରରେ ପିଟା ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦାଳ ଦିନରେ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଭାଦ୍ରପଦ ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଶ୍ରବଣ ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ଏହି ଦିନକୁ ମହାଦ୍ୱାଦଶୀ ଭାବରେ ଜଣାଯାଏ; ଏହି ଦିନରେ ଉପବାସ କଲେ ବଡ଼ ଫଳ ମିଳେ। ଏହି ଦିନରେ ନଦୀ ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରିବା, ବୁଧ ନକ୍ଷତ୍ର ଯୁକ୍ତ ହେଲେ, ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ; ପାଣି ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଘଡ଼ାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭୂତିରେ ବାମନଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସୁଧା ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱୟ ଦେଇ ଭାବେ, ଛତା ଓ ଜୁତା ସହିତ ମୁଣ୍ଡକୁ "ଓଁ ନମୋ ବାସୁଦେବାୟ" ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ମୁଁହଁକୁ ଶ୍ରୀଧର, କଣ୍ଠକୁ କୃଷ୍ଣ, ଛାତିକୁ ଶ୍ରୀପତି, ହାତକୁ ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପେଟକୁ ବ୍ୟାପକ, ଉଦରକୁ କେଶବ, ଗୁପ୍ତାଙ୍ଗକୁ ତ୍ରିଲୋକନାଥ, ଉରୁକୁ ସମସ୍ତ ଧାରକ ବିଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପାଦକୁ ସମସ୍ତର ଆତ୍ମା ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଘିଅ ଭାତ ଭୋଗ ଦେଇ, ଘଡ଼ା ଓ ମିଠା ଦେଇ, ରାତି ଜାଗି ରହିବା ଉଚିତ। ସ୍ନାନ ଓ ଶୁଚିତା ପାଇଁ କ୍ରିୟା କରି, ପୂଜା ଓ ପୁଷ୍ପ ଅର୍ପଣ କରି, "ନମସ୍ତେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଶ୍ରବଣ ନାମରେ ବିଦ୍ୟାଧର!" ଏହି ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ଦୂର୍ବଳ ପାପ ଦୂର କରି, ସମସ୍ତ ଆନନ୍ଦ ଦେଇ, ଦେବଦେବ ମଧ୍ୟ ତୁଷ୍ଟ ହେଉ। ଏହି ଦିନ ଘଡ଼ା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଇବା ଉଚିତ; ନଦୀ ତୀର କିମ୍ବା ଘରେ ଏହି କ୍ରିୟା କରି, ଅଭିଷ୍ଟ ଫଳ ପାଇଯାଏ। ଏବଂ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ କାମଦେବଙ୍କୁ ଦମନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ମଣି ରତ୍ନ ଦେଇ ସୁସଜ୍ଜିତ ଅଶୋକ ବିନୋଦ ଓ ସ୍ନେହ ସହିତ ଥାଏ। ଏହି ମାଦନକ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ବ୍ରତ। ଚତୁର୍ଦଶୀ ଓ ଦୁଇ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନ ଦିନ ଉପବାସ କରି, ଏକ ବର୍ଷ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ମୋକ୍ଷ ମିଳେ। ଏହି ଶିବ ଚତୁର୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ବ୍ରତ। କାର୍ତିକୀ ମାସରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ ଏବଂ ଘର ଦାନ କଲେ ସୂର୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଏହି ଆଲୋକ ବ୍ରତ। ଅମାବାସ୍ୟା ଦିନ ପିତୃଦେବତାଙ୍କୁ ପାଣି ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନ ଅକ୍ଷୟ ଫଳ ଦେଇଥାଏ; ଏହି ଦିନ ରାତିରେ ଖାଇବା, ଦିନ ନାମାନୁସାରେ ଉପବାସ କରି, ପୂଜା କଲେ ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଓ ଦ୍ୱିଜ ଶ୍ରେଷ୍ଠ! ପ୍ରତି ମାସର ଦ୍ୱାଦଶ ରାଶି ଦିନରେ ଏକ ଏକ ରାଶି ଶେଷରେ ଅଚ୍ୟୁତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମାର୍ଗଶୀର୍ଷ ମାସରେ କେଶବ, କୃତ୍ତିକା ଆରମ୍ଭରେ ଏହିପରି, ଚାରି ମାସ ଘିଅ ଅଗ୍ନିରେ ଦେଇ, କୃସର ଭୋଗ ଦେଇ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଆଷାଢ଼ ଆରମ୍ଭରେ ପାୟସ ଦେଇ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇ, ପାଞ୍ଚ ପ୍ରକାର ଦାନ, ସ୍ନାନ, ଭୋଗ ଦେଇ, ରାତି ଉପବାସ ରଖିବା ଉଚିତ। ବିଦାୟ ଦେବା ପୂର୍ବରୁ ସମସ୍ତ ଭୋଗ ନୈବେଦ୍ୟ ହୁଏ; ବିଦାୟ ପରେ ଶେଷ ଭାଗ ନିର୍ମାଳ୍ୟ ହୁଏ। ପାଞ୍ଚରାତ୍ର ଜ୍ଞାନୀମାନେ ନୈବେଦ୍ୟ ଭୋଗ କରିଥାନ୍ତି; ଏହିପରି ବର୍ଷ ଶେଷରେ ବିଶେଷ ଭକ୍ତିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। "ନମସ୍ତେ ନମସ୍ତେ ଅଚ୍ୟୁତ! ମୋର ପାପ ଦୂର ହେଉ, ମୋର ପୁଣ୍ୟ ବଢ଼ୁ, ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧି କ୍ଷୟ ନ ହେଉ, ବଂଶ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହୁ।" "ଯେପରି ତୁମେ, ଅଚ୍ୟୁତ, ସମସ୍ତରୁ ଉପରେ, ବ୍ରହ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ ଅଟୁଟ, ଏପରି ଅପାର, ପାପ ଦୂର କରି, ମୋର ଅଭିଷ୍ଟ ଫଳ ସଦା ପୂରଣ କର।" "ଅଚ୍ୟୁତ! ଅନନ୍ତ! ଗୋବିନ୍ଦ! କୃପା କର; ଯାହା ଚାହିଁଛି, ଅପାର ଆତ୍ମା, ପରମପୁରୁଷ, ଅଫେଲା ବର ଦିଅ।" ଏକ ମନୁଷ୍ୟ ଯଦି ସାତ ବର୍ଷ ଏକାଦଶୀ, ଅଷ୍ଟମୀ, ଚତୁର୍ଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ଧନ, ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଇଥାଏ। ସପ୍ତମୀ ଦିନ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ, ଦୁର୍ଗା, ଶମ୍ଭୁ, ଏବଂ ସୂର୍ୟଙ୍କୁ କ୍ରମରେ ପୂଜା କଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଲୋକ, ଶୁଭ ଆଭିଷ୍ଟ, ଶୁଚିତା ପାଇଥାଏ। ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ଭକ୍ତିରେ, ରାତି ଉପବାସ, ଭିକ୍ଷା ଭୋଗ କିମ୍ବା ଶାକ ଏବଂ ଏହିପରି ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ ଶୁଭ ଫଳ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ଏହି ସମସ୍ତ ଉପବାସ ପାଳନ କରେ, ଭୋଗ ଓ ମୋକ୍ଷ ଦୁହିଁକୁ ପାଇଥାଏ। ପ୍ରଥମ ଦିନ କୁବେର, ଅଗ୍ନି ଓ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଦିନ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ଯମ; ପଞ୍ଚମୀରେ ପାର୍ବତୀ ଓ ଶ୍ରୀ; ଷଷ୍ଠୀରେ ନାଗ; ସପ୍ତମୀରେ କାର୍ତ୍ତିକେୟ ଓ ସୂର୍ୟ, ଧନ ଦେବାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଦୁର୍ଗାଷ୍ଟମୀରେ ଦୁର୍ଗା ଓ ମାତୃଗଣ; ନବମୀରେ ଟକ୍ଷକ; ଦଶମୀରେ ଇନ୍ଦ୍ର; ଏକାଦଶୀରେ କୁବେର ଓ ମହାର୍ଷି; ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ହରି; ତ୍ରୟୋଦଶୀରେ କାମ ଓ ମହେଶ୍ୱର; ଚତୁର୍ଦଶୀ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ପିତୃଗଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଏହିପରି ବ୍ରତ ଅନୁଷ୍ଠାନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଏବେ ହରି କହିଲେ: ମୁଁ ରାଜାମାନଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ତାଙ୍କର ଇତିହାସ କଥା କହିବି। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାଭିରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠିରୁ ଦକ୍ଷ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦକ୍ଷ ଠାରୁ ପିତୃଗଣ, ପିତୃଗଣ ଠାରୁ ବିବସ୍ବାନ; ବିବସ୍ବାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ଠାରୁ ମନୁ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରିକି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ, ଶର୍ୟାତି, ନୃଗ, ଧୃଷ୍ଟ, ପ୍ରଷଧ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲେ। ନରିଷ୍ୟନ୍ତ, ନାଭାଗ, ଦିଷ୍ଟ, ଶଶକ; ମନୁଙ୍କ ଜଣେ ଝିଅ ଇଲା, ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନ। ବୁଧ ଓ ଇଲାଠାରୁ ରୁଦ୍ରପୁତ୍ର ପୁରୁରୱା ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଲେ; ସୁଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କ ଠାରୁ ଉତ୍କଳ, ବିନତା, ଗୟା—ତିନି ପୁତ୍ର। ଗୋବଧାଠାରୁ ଅଭୃଶ୍ରଦ୍ଧ, ମନୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ପ୍ରଷଧ୍ର; କରୂଷାଠାରୁ କାରୂଷ କ୍ଷତ୍ରିୟ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଦିଷ୍ଟଙ୍କ ପୁତ୍ର ନାଭାଗ, ଯିଏ ବୈଶ୍ୟ ହେଲେ; ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରିକି ଭଲନ୍ଦନ, ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରିକି ଭଟ୍ସପ୍ରିତି।