ଏକ ଦିନ, ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନରେ ଶୌନକ ଋଷିଙ୍କୁ ଉପଦେଶ ଦେଉଥିବା ସୂତଜୀ କହିଲେ—"ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଜୀବିକାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ, ଭୟ ନାହିଁ, ଲଜ୍ଜା ନାହିଁ, ଶିଷ୍ଟାଚାର ନାହିଁ, ଓ ଦାନଶୀଳତା ନାହିଁ, ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ଦିନ ମଧ୍ୟ ରୁହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠାରେ ପଣ୍ଡିତ ନାହାନ୍ତି, ରାଜା ନାହାନ୍ତି, ନଦୀ ନାହିଁ, ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ବ୍ୟକ୍ତି ନାହିଁ, ଏବଂ ପଞ୍ଚମ କିଛି ନାହିଁ—ସେଠାରେ ବସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଶୌନକ, ବିଶ୍ୱରେ କେଉଁଠି ଜ୍ଞାନର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣତା ନାହିଁ, କେହି ସବୁକିଛି ଜାଣନ୍ତି ନାହାନ୍ତି, ଏବଂ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜ୍ଞାନୀ ନୁହେଁ। ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଜ୍ଞାନୀ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଯିଏ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ମଧ୍ୟମ କିମ୍ବା ଅବଳ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ବୁଝିପାରେ, ସେଇ ଚତୁର ହୁଏ। ଏବେ, ମୁଁ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ସେବକମାନଙ୍କର ଗୁଣ ବିଷୟରେ ଏକଥା କହିବି, ଯାହା ରାଜା ପ୍ରତିଦିନ ଭଲଭାବେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଯିଏ ସତ୍ୟ ଓ ଧର୍ମକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ସେଇ ରାଜା ଶତ୍ରୁ ସେନାକୁ ଜୟ କରି ଧର୍ମଦ୍ୱାରା ଦେଶ ଶାସନ କରେ। ରାଜା ଉଚିତ, ମାଳାକାର ଭଳି ଏକେକ ଫୁଲ ତୁଳିବା, କିନ୍ତୁ ମୂଳ କଟିବା ନୁହେଁ; କାଳୁଆ ଭଳି ସବୁକିଛି ଧ୍ୱଂସ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଗୋଲା ଦୁଧ ଦୁହନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଖରାପ ଦୁଧ ନେଉନ୍ତି ନାହିଁ; ଏହିପରି ରାଜା ଅନ୍ୟ ଦେଶର ସମ୍ପଦ ଉପଭୋଗ କରିପାରନ୍ତି, ତେବେ ସେଠାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯେଉଁଠି ଗାଈର ତନ୍ତୁ କାଟି ଲୁଣ ମିଳିବ ଭାବି ଚେଷ୍ଟା କରାଯାଏ, ସେଉଁଠି ଦୁଧ ମିଳେନାହିଁ; ଏହିପରି ଅନ୍ୟାୟ ଉପାୟରେ ଶାସିତ ରାଜ୍ୟ କେବେ ବିକାଶ ପାଏ ନାହିଁ। ସେଉଁଥିରୁ, ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାରେ ପୃଥିବୀକୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ରାଜା ପାଇଁ ଭୂମି ମହିମା, ଆୟୁଷ୍ୟ, ସମ୍ମାନ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇଥାଏ। ଯିଏ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖେ, ଗୋମାତା ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଭାବେ ଚିନ୍ତା କରେ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ଜନତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଅସ୍ଥିର ଧନ ଓ ଶକ୍ତି ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ମନ ଧର୍ମରେ ଲଗାଇବା ଉଚିତ, କାରଣ ଧନ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ହାରାଯିପାରେ, ଏବଂ ଏହି ସମ୍ପତି ଆପଣଙ୍କ ନୁହେଁ। ଆସ୍ତିକାମନା ମଧୁର ଓ ଧନ ଆকৰ୍ଷଣୀୟ, କିନ୍ତୁ ଜୀବନ ନାରୀଙ୍କ ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିର ପରି ଅସ୍ଥିର। ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥା ବାଘିଣୀ ପରି ଭୟଜନକ ଭାବେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ରୋଗ ଶତ୍ରୁ ପରି ଶରୀରକୁ ଆକ୍ରମଣ କରେ, ଜୀବନ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଘଡ଼ାର ପାଣି ପରି ଚୁଇଁଯାଏ, ଏବଂ ଏହି ପୃଥିବୀରେ କେହି ନିଜ ସ୍ୱାର୍ଥ ପାଇଁ ସତ୍ୟ କାମ କରେ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଲୋକେ ଅନ୍ୟଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ କିମ୍ବା ନିଜ ଭଲ ପାଇଁ କାହିଁକି କାମ କରନ୍ତି ନାହିଁ? ଯେଉଁମାନେ କାମବାଣରେ ବିଧ୍ୱସ୍ତ, ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ମନୋହର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୁଗ୍ଧ, ସେମାନେ ପାପ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ସଦା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ, କାରଣ ଜୀବନ ମୃତ୍ୟୁ ତରଙ୍ଗରେ ଅସ୍ଥିର ଘଡ଼ି ପାଣି ପରି ଶେଷ ହୁଏ। ସେଇ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ, ଯିଏ ଅନ୍ୟର ଜନନୀକୁ ମାତୃଭାବେ ଦେଖେ, ଅନ୍ୟର ଧନକୁ ମାଟି ଭାବେ ଦେଖେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜୀବକୁ ନିଜର ଭାବେ ଅନୁଭବ କରେ। ଏହିପାଇଁ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରାଜାମାନେ ସ୍ଵାଧୀନତା ଚାହାନ୍ତି, ଯାହାଫଳରେ ସେମାନଙ୍କ କଥା କେହି ବିରୋଧ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଏହିପାଇଁ, ରାଜାମାନେ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ନିଜ ସୁରକ୍ଷା ପରେ ଏହି ଧନ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର "ଓଁ" ଧ୍ୱନିରେ ରାଜ୍ୟ ସମୃଦ୍ଧି ପାଏ; ଏପରି ରାଜା ଶିଷ୍ଟାଚାର ଦ୍ୱାରା ତନ୍ଦ୍ରୁସ୍ଥ ରହନ୍ତି। ଶକ୍ତିହୀନ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ଧନ ସଞ୍ଚୟ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏଠି ରାଜା ତ ଜନତାକୁ ସନ୍ତାନ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଯିଏ ପାଖରେ ଧନ ଅଛି, ସେଠି ସାଙ୍ଗ, ଆତ୍ମୀୟ, ସମ୍ବନ୍ଧୀ, ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଅଛି। ଧନହୀନକୁ ସମସ୍ତେ ଛାଡ଼ିଯାନ୍ତି, ଧନିକୁ ପୁନଃ ଆସନ୍ତି—ଏହି ପୃଥିବୀରେ ଧନ ହିଁ ପ୍ରକୃତ ବନ୍ଧୁ। ଯେଉଁ ରାଜା ଶାସ୍ତ୍ର ଜ୍ଞାନ ନାହାନ୍ତି, ସେ ଅନ୍ଧ; ଅନ୍ଧ ଲୋକ ଦୃଷ୍ଟିହୀନ ହେଲେ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଦ୍ୱାରା ଚାଲିପାରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଶାସ୍ତ୍ର ନାହିଁ ଥିଲେ କେବେ ଦୃଷ୍ଟି ମିଳେ ନାହିଁ। ଯଦି ପୁଅ, ଦାସ, ମନ୍ତ୍ରୀ, ପୁରୋହିତ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ନିଦ୍ରାଶୀଳ, ତେବେ ରାଜ୍ୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଟିକେ ନାହିଁ। ଯିଏ ପୁଅ, ଦାସ, ଆତ୍ମୀୟ ଓ ଭୂମି ଅର୍ଜନ କରେ, ସେ ଚାରିଯୁଗ ଅନ୍ୟ ରାଜାଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଭୂମି ଶାସନ କରିପାରେ। ଯେଉଁଠାରେ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ବୁଦ୍ଧିକୁ ଅବହେଳା କରାଯାଏ, ସେଠାରେ ରାଜା ଓ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ରାଜା ମନକୁ ଦୁଃଖିତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ସେଉଁଥିରେ ସମଭାବ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟ ରଖିବା ଉଚିତ। ଦୃଢ଼ମନା ଲୋକ ଦୁଃଖରେ ଭାଙ୍ଗି ଯାନ୍ତି ନାହିଁ; ଚନ୍ଦ୍ରମା ରାହୁ ମୁଖରେ ପଡ଼ି ମଧ୍ୟ ପୁନି ଉଦୟ ହୁଏ ନା? ଅସ୍ଥିର ଦେହ ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ ଆନନ୍ଦ ଚେଷ୍ଟା କରିବା ଅନୁଚିତ; ଧନ ନ ଥିଲେ ଦୁଃଖିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ, କାରଣ ଦେହ ମଧ୍ୟ ଅସ୍ଥିର। ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୁଃଖ ତ୍ୟାଗ କରି ସୁଖ ଅନୁଭବ କରିଥିଲେ। ଗନ୍ଧର୍ବବିଦ୍ୟା, ସଙ୍ଗୀତ ଓ ବିଶିଷ୍ଟାସନାର ଅନୁଭବ ଦେଖି, ରାଜା ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ଓ ରାଜନୀତିବିଦ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି ରାଜା କାରଣ ବିନା ଦାସ ଉପରେ କ୍ରୋଧ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ କଳା ସର୍ପର ବିଷର ପ୍ରମାଦ ଭୋଗନ୍ତି। ଚଞ୍ଚଳ ଦୃଷ୍ଟିକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ଓ ମିଥ୍ୟା କଥା ନ କହିବା ଉଚିତ, ବିଶେଷକରି ନର, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଓ ସେବକମାନଙ୍କ ଦଳ ପ୍ରତି। ଯେଉଁ ରାଜା ସେବକ ଓ ସମ୍ବନ୍ଧୀ ଉପରେ ଅତି ଗର୍ବ କରି ଶାସନରେ ଅବିବେକ ଦେଖାନ୍ତି, ସେ ଶୀଘ୍ର ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦଳିତ ହୁଅନ୍ତି। ରାଜା କେବେ କ୍ରୋଧ ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ; ଦୋଷ ନଥିଲେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇବା ଅଧମ ରାଜାଙ୍କ ଲକ୍ଷଣ। ଆଳସ୍ୟର ଭୋଗବିଲାସ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଶତ୍ରୁ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱରେ ଦୃଢ଼, ସେମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସଫଳତାରେ ଲିନ ଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଜୟ କରନ୍ତି।