ଦେବତାମାନେ, ପୁଣ୍ୟାତ୍ମା ଲୋକ ଓ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସତ୍ୟନିଷ୍ଠାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଅନ୍ୟମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାନରେ ଆନନ୍ଦ ପାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ସମ୍ମାନ ଦ୍ୱାରା ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ସହିତ ଅନୁସରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଠକା ଲୋକଙ୍କୁ ଚତୁର୍ୟତା ସହିତ, ନିମ୍ନ ଲୋକକୁ ଅଳ୍ପ ଉପହାର ଦେଇ, ସମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବଳ ଦ୍ୱାରା ମିଶିବା ଉଚିତ। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲୋକଙ୍କର ସ୍ୱଭାବ ବୁଝି, ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କଥା କହି, ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କୁ ନିଜ ପ୍ରଭାବ ତଳେ ଆଣିପାରିବେ। କେବେ ବି ନଦୀ, ନଖରବାନ୍ଧ, ସିଂହଦନ୍ତି, ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ, ନାରୀ ଓ ରାଜସଭାରେ ଅତିଶୟ ବିଶ୍ୱାସ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ନିଜର ଧନହାନି, ମନୋବ୍ୟଥା, ଘରର ଅପକାର୍ଯ୍ୟ, ଠକା, ଅପମାନ କିମ୍ବା ଅପମାନସୂଚକ କଥା କେହି ପାଖରେ ଖୋଲିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଅସଦ୍ସଙ୍ଗ, ଅତି ଦୂରତା, ଅନ୍ୟର ଘର ପ୍ରତି ଅତିଆସକ୍ତି, ଓ ଖରାପ ଚରିତ୍ରର ନାରୀ ସହ ବାସ—ଏହି ସବୁ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣକୁ ନଷ୍ଟ କରେ। କେଉଁ ପରିବାରରେ ଦୋଷ ନାହିଁ? କିଏ ରୋଗରେ ପୀଡିତ ହୁଏନାହିଁ? କିଏ ଅପଦ୍ରବ୍ୟ ଦେଖିନାହାନ୍ତି? କିଏ ସଦା ସମୃଦ୍ଧିରେ ଅବିଚ୍ଛିନ୍ନ ରହିଛନ୍ତି? କିଏ ଧନ ଲାଭ କରି ମାନବମାନେ ଗର୍ବିତ ହୁଏନାହିଁ? କିଏ କଷ୍ଟ ଦେଖିନାହିଁ? କିଏ ନାରୀ ଦ୍ୱାରା ମନ ଚଞ୍ଚଳ ହୁଏନାହିଁ? କିଏ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ରାଜାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ହୁଏ? କିଏ କାଳର ଅଧୀନ ନୁହେଁ? କିଏ ଧନର ମର୍ଯ୍ୟାଦା ହାରେନାହିଁ? କିଏ ଦୁଷ୍ଟଙ୍କ ଫାଦରେ ପଡି ସୁରକ୍ଷିତ ଚାଲିଯାଏ? ଯିଏ ପାଖରେ ମିତ୍ର, ନାତ, କିମ୍ବା ଜ୍ଞାନ ନାହିଁ, ଯାହାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଫଳ ମିଳେନି, ଏବଂ ବିପଦରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖ ଭୋଗୁଛନ୍ତି, ସେମାନେ କିପରି ବ୍ୟବହାର କରିବେ? ଯେଉଁ ଦେଶରେ ସମ୍ମାନ, ସ୍ନେହ, ନାତି, ଶିକ୍ଷାର ସୁଯୋଗ ନାହିଁ, ସେଉଁଠାରୁ ଦୂରେ ରହିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଧନ ରାଜା ଓ ଚୋରଙ୍କ ଭୟରୁ ମୁକ୍ତ, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏନାହିଁ—ଏମିତି ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା ଉଚିତ। ଯେଉଁ ଧନ ଜୀବନ ଶେଷ କରି ଅର୍ଜିତ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀମାନେ ବାଣ୍ଟି ନେଇଯାନ୍ତି; ଧନ ଲୋଭରେ କରାଯାଇଥିବା ଦୁଷ୍କର୍ମ ମାତ୍ର ଦୋଷୀଙ୍କର ସାଥୀ ହୁଏ। ଯିଏ ଧନକୁ ଲୁଚାଇ ରଖି, ଆବାର ଆବାର ଛୁଏ, ସେଉଁଠାରେ ଏହା ଉଣ୍ଡର ଧାନ୍ୟ ଭଣ୍ଡାର ପରି, କେବଳ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଉଛି। ଯିଏ ଦେଉନାହିଁ, ସେ ନଗ୍ନ, ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାପୀଡିତ, କଠୋର, ଖପର ଚିହ୍ନିତ ହାତରେ, ଏଠାରେ ଲୋକମାନେ ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ ଦେଖନ୍ତି। ଦୁଃଖୀମାନେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇ ଭିକ୍ଷା ମାଗି, "ଦିଅ, ଦିଅ!" ବୋଲି କହନ୍ତି—ଏପରି ଦାନଶୂନ୍ୟ ଅବସ୍ଥା କେବେ ଆସିବ ନାହିଁ। ଯେଉଁ ଧନ ଶତଶଃ ଯଜ୍ଞରେ ବ୍ୟୟ ହୁଏନାହିଁ, ଯୋଗ୍ୟଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏନାହିଁ, ସେ ଧନ କଞ୍ଚନ୍ଦାନଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାୟ ଚୋର କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କ ଘରେ ନଷ୍ଟ ହୁଏ। କଞ୍ଚନ୍ଦାନଙ୍କ ଧନ ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ନାତି, କିମ୍ବା ନିଜ ପାଖକୁ ଯାଏନାହିଁ; ଏହା ଅଗ୍ନି, ଚୋର କିମ୍ବା ରାଜାଙ୍କୁ ଯାଏ। ଅତି ଶ୍ରମରେ, ଧର୍ମ ଭଙ୍ଗ କରି, କିମ୍ବା ଶତ୍ରୁ ପାଖରେ ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଧନ ଅର୍ଜନ କରିବା କେବେ ହେଉନାହିଁ। ଅଭ୍ୟାସ ନ ଥିଲେ ଶିକ୍ଷା ନଷ୍ଟ ହୁଏ, ମହିଳାମାନେ ମେଳ ଅଲଗା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଲେ, ରୋଗୀମାନେ ବାସି ଖାଦ୍ୟ ଖାଇଲେ, ଶତ୍ରୁ ଖୋଲା ହେଲେ ତାଙ୍କର ନଷ୍ଟ ହୁଏ। ଚୋର ପାଇଁ ଶାସ୍ତି ମୃତ୍ୟୁ, ମିଛ ମିତ୍ର ପାଇଁ କମ୍ କଥା, ନାରୀମାନେ ପାଇଁ ପୃଥକ ଶୟନ, ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଇଁ ଅପନିମନ୍ତ୍ରଣ। ଦୁଷ୍ଟ, ବେଶ୍ୟା, ଦାସ, ଦୁଷ୍ଟ ଡମ୍ବ, ଓ ନାରୀମାନେ ମାରିଲେ ନମ୍ର ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସମ୍ମାନ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ଦାସଙ୍କୁ କାମରେ, ନାତିମାନେ ବିପଦରେ, ମିତ୍ରମାନେ କଷ୍ଟରେ, ଓ ଜୀବନର ଧନ ହରାଇଲେ ଜନାନୀକୁ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ନାରୀମାନେ ଦୁଇଗୁଣ ଭୋକ, ଚାରିଗୁଣ ମେଧା, ଛଅଗୁଣ ଶକ୍ତି, ଏବଂ ଆଠଗୁଣ ଇଚ୍ଛା ଥାଏ। ସ୍ୱପ୍ନ ଦ୍ୱାରା ନିଦ୍ରା ଜିତିହୁଏନାହିଁ, କାମନା ଦ୍ୱାରା ନାରୀ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୁଏନାହିଁ, କାଠ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଶାନ୍ତି ହୁଏନାହିଁ, ମଦ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ତୃଷ୍ଣା ଶାନ୍ତି ହୁଏନାହିଁ। ମାଂସ ଯୁକ୍ତ ଖାଦ୍ୟ, ମଦିରା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ମନୋହର ପୋଶାକ, ଚମତ୍କାର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନେର କାମନା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏକ ନାରୀ ଦୃଢ ଚରିତ୍ର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ମନରେ କାମନା ଉଦ୍ଭବ ହୁଏ; ଯେତେବେଳେ ସେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ପୁରୁଷକୁ ଦେଖନ୍ତି, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଉଦ୍ବେଗିତ ହୁଏ। ଏହି ସତ୍ୟ, ଶୌନକ! ନାରୀମାନେ ଏକ ଭଲ ଭୂଷିତ ପୁରୁଷକୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ଭାଇ କିମ୍ବା ପୁଅ ହେଉ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭ ଉଦ୍ବେଗିତ ହୁଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ନିଶ୍ଚିତ ସତ୍ୟ। ନଦୀ ଓ ନାରୀ ଏକ ମନୋଭାବର; ଦୁହିଁ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଚଳନ୍ତି; ଜଳ କିମ୍ବା ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ଦୁହିଁ ତାଙ୍କ ତଟ କିମ୍ବା ପରିବାରକୁ ନଷ୍ଟ କରନ୍ତି। ଏକ ନଦୀ ତାଙ୍କର କୂଳ ନଷ୍ଟ କରେ, ଏକ ନାରୀ ପରିବାରକୁ; ଦୁହିଁ ସ୍୵ଚ୍ଛନ୍ଦ ଭାବେ ଚଳନ୍ତି ଓ ଖେଳନ୍ତି। ଅଗ୍ନି କାଠରେ ତୃପ୍ତି ନ ପାଏ, ସମୁଦ୍ର ନଦୀ ଜଳରେ, ଯମ ମାନବ ଦେହରେ, ନାରୀ ପୁରୁଷରେ କଦାଚିତ୍ ତୃପ୍ତି ନ ପାଏ। ଜ୍ଞାନୀ, ସମ୍ମାନୀତ, ମୃଦୁଭାଷୀ, ଭୋଗୀ, ପୁତ୍ର, ଜୀବନ, ଏବଂ କାମନାର କେବେ ତୃପ୍ତି ନାହିଁ। ରାଜା ଧନ ସଂଗ୍ରହରେ, ସମୁଦ୍ର ନଦୀ ଜଳରେ, ପଣ୍ଡିତ କଥା କହିବାରେ, ଚକ୍ଷୁ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିବାରେ କେବେ ତୃପ୍ତି ପାଉନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା, ସାସ୍ତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀରେ ଏକାଗ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ଅତିଥି ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଘରେ ବସି ମୁକ୍ତି ଲାଭ କରନ୍ତି। ଯେଉଁଠାରେ ମନ ସୁନ୍ଦର ଭୂଷିତ ନାରୀମାନେ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ, ରାଜମହଳର ଚାଲରେ ବସିଥାଏ, ସେଉଁଠି ପୁଣ୍ୟ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ ହୁଏ। ଦାନ, ସମ୍ମାନ, ସତ୍ୟ, ବୟସ୍, ଶସ୍ତ୍ର, ସାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନାରୀମାନେ କେବେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହୁଏନାହିଁ। ଜ୍ଞାନ, ଧନ, ପାହାଡ଼ ଚଢ଼ିବା, କାମନା ଓ ଧର୍ମ—ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଧୀରେ ଧୀରେ ଲାଭ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ।